АЛЛОМАЛАР

Алломалар меросини ўрганишга бўлган қизиқиш, сўнги беш йилда олиб борилаётган тадқиқотларда намоён бўлмоқда. Бу борадаги ишларнинг давом ўлароқ Пайариқ туманида мавжуд қадимий зиёратгоҳлар тарихини ўрганиш ва уларни ободонлаштириш ишлари амалга оширилмоқда. Туманда мавжуд муқаддас зиёратгоҳлардан бири “Нўғай ота” зиёратгоҳи бўлиб, Имом Бухорий зиёратгоҳининг яқинида жойлашган. Зиёратгоҳга ташриф буюраркансиз, очиқ табиат …

Мовароуннаҳр тасаввуф таълимотида яссавия тариқати муҳим ўрин тутади. У дастлаб Туркистонда шаклланган бўлса, кейинчалик Тошкент, Фарғона, Самарқанд, Бухоро, Хоразм, Насаф, Ҳирот каби шаҳарларга тарқалди. Яссавия тариқатининг тараққий этишида Самарқандда фаолият олиб борган тасаввуф алломалари алоҳида ўрин тутган. Манбаларда қайд этилишича, Самарқанд шаҳри, Кумушкент, Шероз (Жомбой) туманидаги Ғазира ва Алиобод (Пайариқ) …

Мамлакатимизда улуғ алломаларимиз ҳаёти ва фаолиятини чуқур тадқиқ этиш ва оммага кенг тарғиб қилиш учун кенг имкониятлар яратилмоқда. Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳам ушбу имкониятдан фойдаланган ҳолда кўплаб эътиборга молик ишларни амалга оширяпди.  Марказ қўлёзмалар фонди йилдан йилга ноёб асарлар билан бойиб бормоқда. Унда нафақат диний-маърифий, балки бадиий адабиётга …

Самарқанд ва унга ёндош минтақаларда кўплаб олимлар яшаб, ижод қилган. Уларнинг аксарияти маҳаллий аҳоли орасидан етишиб чиққан. Бошқа минтақалардан илм талабида келганлар ҳам Самарқанддаги илмий муҳитнинг янада ривожланишига муносиб ҳисса қўшган. Шу боис уларнинг меросини ўрганиш ҳозирги кундаги долзарб масалалардан биридир. Самарқанд илмий мактабининг ёрқин вакилларидан бири Носируддин Самарқандийдир. Аллома …

Ҳеч ким шубҳа қилмайдиган бир ҳақиқат бор. У ҳам бўлса шуки, Имом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ тобеинлардандир. Чунки у саҳобалардан баъзиларини кўрган, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам энг яхши деб сифатлаган дастлабки уч асрнинг илк даврида яшаб ўтган. Аксар уламолар таъкидлаганидек, Имом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ ҳадис ровийлари, пешволари ва ҳофизларидан биридир. Лекин …

Бухоролик олим Абу Бакр Муҳаммад ибн Абу Исҳоқ ал-Гулободий тахминан 310-320/923-933 йиллар орасида туғилган. Доримий (ваф. 255/869), Бухорий (ваф. 256/870), Ҳоким ат-Термизий (ваф. 279/892), Ҳаким ат-Термизий (ваф. 320/932), Мотуридий (ваф. 333/944), Дабусий (ваф. 430/1039), Абдулхолиқ Ғиждувоний (ваф. 575/1179 ёки 617/1220), Буҳоуддин Нақшбанд (ваф. 791/1389) каби олим ва мутасаввифларни тарбиялаган, ирфон …

Қадимдан илм-маърифат марказларидан бири бўлган Бухоро бугунги кунда ҳам ислом оламида бебаҳо қўлёзма асарлар қолдирган буюк алломалари, гўзал ва бетакрор тарихий обидалари билан жаҳон илм аҳлининг эътирофига сазовор бўлиб келмоқда. Тарихда «Қуббатул ислом» дея номланган айнан шу табаррук заминда Абу Ҳафс Кабийр Бухорий, Имом Бухорий, Иброҳим Саффор Бухорий, Нуриддин Собуний …

Аллома Жалолиддин Суютийнинг ҳаёти ва илмий мероси ислом тарихи ва маданиятида муҳим ўрин тутади. У нафақат ҳадис, тафсир ва фиқҳ соҳаларида, балки тилшунослик, тарих ва тасаввуф каби турли фанларда ҳам юксак билимларга эга бўлиб, катта илмий мерос қолдирган. Суютий ўз асарлари орқали мусулмон жамиятининг ривожига ҳисса қўшган ва ҳозирги кунда …

Ислом цивилизациясининг юксак маънавий ва илмий мероси қисман Марказий Осиёдаги қишлоқ ва шаҳарларнинг бой тарихидан ҳам ташкил топган. Унинг муҳим бўғинларидан бири Дабусия шаҳридир. VIII-XI асрларда Дабусия илмий, иқтисодий ва ҳарбий жиҳатдан юксак даражада ривожланган. Шарқ ва Ғарбни боғловчи қадимий савдо йўлида жойлашган бўлиб, тарихий, иқтисодий ва илмий жиҳатдан катта …

Манбаларда Бурҳониддин (Бурҳониддин вал милла – дин ва мусулмонларнинг далили, исботи. Ўрта асрларда исломий илмларда юксак даражага эришган алломаларни шундай ном билан аташган) Марғинонийнинг тўлиқ исми Али ибн Абу Бакр ибн Абдулжалил Фарғоний Рошидоний Марғиноний сифатида келтирилади. Унинг нисбасидан олимнинг ҳозирги Фарғона вилоятининг Риштон  туманида таваллуд топганини кўриш мумкин. XIX …