МАҚОЛАЛАР

Мовароуннаҳр – Сирдарё ва Амударё оралиғида жойлашган тарихий-географик ҳудуд бўлиб, ҳозирги Ўзбекистон, Тожикистон, Қирғизистон, Туркманистон ва Қозоғистоннинг жанубий қисмини ўз ичига олади. Бу минтақа ислом цивилизациясининг шаклланишида муҳим ўрин тутган. Ислом дини бу ерга VII аср охири – VIII аср бошларида, араб қўшинларининг ҳарбий юришлари натижасида кириб келган. Қутайба ибн …

Ваҳб ибн Мунаббиҳдан нақл қилинишича, Аллоҳ таоло Мусо алайҳис  саломга шундай ваҳий қилган экан: “Эй Мусо! Ота-онангни улуғлагин. Кимки ота-онасини улуғласа, унинг умрини узун қилиб, унга ҳам уни улуғлайдиган фарзандни бераман. Ким ота-онасига оқ бўлса, умридан қисқартириб, унга ҳам оқ бўладиган фарзанд бераман”. Дарҳақиқат, ҳар бир инсонни ўсиб, камолга етишида …

Манбаларда Саййид Шариф Журжонийнинг (740-816/1340-1416) калом, тафсир, ҳадис, фиқҳ, мантиқ, балоғат, сарф, наҳв, мерос, фалсафа, астрономия каби илмларда юзга яқин китоб битгани ҳақида маълумотлар мавжуд. Лекин олимни дунёга Журжоний сифатида танитган асарлари саноқли. Исломий илмларга оид истилоҳларга бағишланган “Ат-Таърифот” (“Таърифлар”) номли асар олим илмий меросининг энг кўзга кўринган намуналаридан бири …

Инсон зоти азалдан ғайб оламига қизиқиш билдириб келган ва бу қизиқиш тарих давомида ўз аҳамиятини йўқотмаган. Мазкур қизиқишнинг табиий натижаси ўлароқ, ғайб олами ҳамда у билан алоқадорлиги илгари сурилган шахслар ва сиймолар ҳақида турли-туман фикрлар, талқинлар ва баҳолар билдирилган ҳамда бу жараён бугунги кунда ҳам давом этмоқда. Айниқса, ғайб олами …

Кириш. Аёл зотининг инсоният тарихида ҳам, жамият тараққиётида ҳам ўрни беқиёсдир. У беғараз меҳр соҳиби – она, инсоният давомчиси, тарбиячиси, эркак учун – ватан, ижтимоий, сиёсий ва илмий соҳаларда ҳам ўзига хос ўрнини топган муҳим шахсдир. Яратувчининг нозик хилқати – аёл инсоният олдидаги беминнат хизмати, фидокорона меҳнати таҳсинга лойиқ муқаддас …

 Инсоният тарихи шуни кўрсатадики, жамият тараққиёти, унинг иқтисодий ва маданий юксалиши биринчи навбатда ўша жамиятдаги ижтимоий бирдамлик, ўзаро тотувлик ҳамда бағрикенглик муҳитига бевосита боғлиқдир. Жаҳон динлари, айниқса, мукаммал ва соф Ислом дини инсонларни тинчликка, сабр-тоқатга, инсоний фазилатларга амал қилиб яшашга чақириб келган. Ислом таълимотида зулмга қарши туриш, адолатни қарор топтириш, …

Кириш. Мовароуннаҳр диёридан жаҳон цивилизацияси ва ислом тамаддуни ривожига катта ҳисса қўшган муфассир, муҳаддис, мутакаллим ва фақиҳ алломалар етишиб чиққан. Манбаларда келтирилишича, биргина ҳадис илми бўйича уч мингдан зиёд муҳаддис юртимизда фаолият олиб борган. Ислом оламида ҳадис илми устозлари саналган Имом Бухорий, Имом Доримий, Имом Термизий, Абдулҳамид Кеший, Ҳайсам Шоший …

Ҳабашистонга биринчи ҳижрат давомида тўрт нафар, иккинчи ҳижрат давомида эса ўн саккиз ёки ўн тўққиз нафар саҳобия Маккадан Ҳабашистонгача бўлган машаққатли сафарда иштирок этган эди. Ушбу аёллар орасида Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг қизлари Руқайя (ваф. 2/624) ҳам бор эди. Шунингдек, кейинчалик «Уммаҳотул мўминин» — мўминлар оналари мақомига эришган Савда (ваф. …

Кириш: Ислом тарихида аёллар бошидан бошлаб таълим жараёнида иштирок этган. Илм олиш – иймон ва ибодат билан бирга – ҳар бир мусулмон учун диний мажбурият бўлиб, у ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларини, ҳатто охиратни ҳам қамраб олган. Шу сабабли, таълим умумий жараён бўлиб, ҳеч ким четда қолмаган. Пайғамбар (с.а.в.)нинг сўзлари ва …

Илм олиш динимизда улуғ ибодатлардан саналади. Илк нозил бўлган ваҳийнинг “Ўқи!” деб бошланиши бунинг ёрқин далилидир. Шунинг учун ҳам ислом динининг мўътабар манбаларида илм тарғиб қилинган ва илм соҳиби учун баланд даражалар ваъда қилинган. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Аллоҳ сизлардан имон келтирган ва илм ато этилган зотларни (баланд) даража (мартаба)ларга …