МАҚОЛАЛАР

Инсон қанча фаровон яшамасин, у яна мукаммал тизим истайверади. Шундан бўлса керак, баъзан “ўтмишдаги фалон тузумни тиклаш керак” деган гаплар қулоққа чалинади. Замон билан ҳам нафас бўлиш ўрнига, айримларнинг ортга қайтиш орзуси киши ни ажаблантиради. Тарих – фақат “соғиниш” учун эмас, балки ундан тўғри хулоса чиқариб, келажакни мустаҳкам кўришга хизмат …

Юртимиз қўлёзма фондларида сақланаётган нодир манбалар кўп асрлик илмий, маънавий ва маданий меросимизнинг ажралмас қисмидир. Ушбу ёзма манбалар халқимиз тарихий тафаккури, илмий салоҳияти ва маънавий қадриятларини ўзида мужассам этган тарихий асар сифатида муҳим аҳамият касб этади. Айниқса, фиқҳга тегишли асарларнинг кенг тарқалгани минтақада мазкур фанга оид мактабнинг илмий анъаналари чуқур …

Ўзбекистон номи халқаро ташкилотлар, нуфузли анжуман ва илмий форумларда тилга олинганда, жаҳон жамоатчилиги тасаввурида, энг аввало, юртимиздан етишиб чиққан буюк алломалар, жаҳон илм-фани ва тамаддунига беқиёс ҳисса қўшган мутафаккирлар ҳамда асрлар давомида сақланиб келаётган муҳташам тарихий-меъморий обидалар гавдаланади. Бу ҳолат Ўзбекистоннинг бой илмий-маърифий мероси, қадимий шаҳарсозлик анъаналари ва юксак маданий …

Имоннинг луғавий маъноси тасдиқ этиш, ишонишдир. Аллоҳ таоло Юсуфнинг биродарлари ҳақида хабар бериб: ﴿وَمَا أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنَا وَلَوْ كُنَّا صَادِقِينَ﴾   “Агар ростгўй бўлсак ҳам, сен бизга ишонмайсан”[1], яъни бизни ростгўй деб тасдиқловчи эмассан, деган. Шундан келиб чиқиб ақида олимлари: “Имон қалб билан тасдиқламоқдир. У Расул алайҳиссаломни Аллоҳ таоло ҳузуридан …

«Ал-Адаб ал-Муфрад» асари Пайғамбар Муҳаммад (с.а.в)нинг одоб-ахлоқ ҳақидаги ҳадисларини жамлаган нодир тўплам бўлиб, унда мусулмон одобининг барча жиҳатлари ёритилади. Имом Бухорий бу асарда ҳар бир мавзуни алоҳида боб сифатида жойлаштирган. Масалан, биринчи боб ота-онага ҳурмат ҳақидадир. Бу одобнинг энг бошланғич ва муҳим кўринишидир. Кейинги боблар қариндошлик ришталарини мустаҳкамлаш, қўшнилар ҳақи, …

Қуръони каримнинг “Каҳф” сурасида Сулаймон (а.с.) каби дунёни эгаллаган ҳукмдорлардан бўлган Искандар ҳақида зикр этилади. Аллоҳ унга Ер подшоҳлигини, илм ва ҳикматни ато этган. Аллоҳ йўлида бошига урилган зарбадан икки бор ўлиб тирилгани учун унга “зулқарнайн”, яъни “икки шохли” лақаби берилганлиги келтирилади[1]. Қуръонда баён этилган Зулқарнайн ва Филипп ўғли Искандар …

Ота-онанинг розилигини олишга интилиш фазилати барча фазилатларнинг негизи, борлиқдаги ҳар қандай ҳақ-ҳуқуқларнинг келиб чиқадиган асосидир. Ота-оналар, бола тарбияси билан шуғулланаётган тарбиячилар фарзандларга қуйидаги одатларни сингдиришлари мақсадга мувофиқ: Гуноҳга сабаб бўлмаса, ота-онанинг буюрганларини албатта бажариш; ота-онага мулойим сўзлаш; уйга кирганларида, ҳурматлари учун ўрнидан туриш; ҳар тонг салом бериш, уйқудан олдин хайрли …

Айрим адашган тоифалар Қуръони каримдаги муташобиҳ оятларни нотўғри таъвил қилиб, Аллоҳ таолога макон нисбат беради. Аммо Яратувчи маконда бўлиши жоиз эмас. Мушаббиҳа, мужассима ва карромия тоифалари Аллоҳ таолони Аршнинг устида, деб даъво қилган. Ҳозирги кунда уларнинг издошлари ушбу даъвони қўллаб-қувватлаётгани кўзга ташланади. Улар ﴿الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى﴾ “Раҳмон Аршга истиво …

Ислом динида инсонлар ўртасида меҳр-оқибат, ҳурмат ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлайдиган барча яхши амалларга катта аҳамият берилган. Ана шундай эзгу амаллардан бири – саломлашишдир. Саломлашиш кундалик ҳаётимизда доимо такрорланадиган амалдир! Аллоҳ таоло Қуръони каримда саломлашиш ҳақида бундай марҳамат қилади: “Қачонки сизларга бирор салом берилса, ундан ҳам яхшироқ ёки ўшанинг ўзи билан жавоб …

Биз дунё тамаддуни ривожига улкан ҳисса қўшган буюк аждодлар ворисларимиз. Илмий ютуқлари ва кашфиётлари билан жаҳон аҳлини ҳайратга солган улуғларимиз бу даражага осонлик билан эришмаган, албатта. Улар илмга умрини бахш этган, қанчадан-қанча илмий сафар машаққатини бошдан кечирган, очлик, юпунлик каби синовларга бардош берган. Шу билан бирга, устоз-шогирдлик мактабининг талаб ва …