MAQOLALAR

Imonning lugʻaviy maʼnosi tasdiq etish, ishonishdir. Alloh taolo Yusufning birodarlari haqida xabar berib: ﴿وَمَا أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنَا وَلَوْ كُنَّا صَادِقِينَ﴾   “Agar rostgoʻy boʻlsak ham, sen bizga ishonmaysan”[1], yaʼni bizni rostgoʻy deb tasdiqlovchi emassan, degan. Shundan kelib chiqib aqida olimlari: “Imon qalb bilan tasdiqlamoqdir. U Rasul alayhissalomni Alloh taolo huzuridan …

“Al-Adab al-Mufrad” asari Payg‘ambar Muhammad (s.a.v)ning odob-axloq haqidagi hadislarini jamlagan nodir to‘plam bo‘lib, unda musulmon odobining barcha jihatlari yoritiladi. Imom Buxoriy bu asarda har bir mavzuni alohida bob sifatida joylashtirgan. Masalan, birinchi bob ota-onaga hurmat haqidadir. Bu odobning eng boshlang‘ich va muhim ko‘rinishidir. Keyingi boblar qarindoshlik rishtalarini mustahkamlash, qo‘shnilar haqi, …

Qurʼoni karimning “Kahf” surasida Sulaymon (a.s.) kabi dunyoni egallagan hukmdorlardan boʻlgan Iskandar haqida zikr etiladi. Alloh unga Yer podshohligini, ilm va hikmatni ato etgan. Alloh yoʻlida boshiga urilgan zarbadan ikki bor oʻlib tirilgani uchun unga “zulqarnayn”, yaʼni “ikki shoxli” laqabi berilganligi keltiriladi[1]. Qurʼonda bayon etilgan Zulqarnayn va Filipp oʻgʻli Iskandar …

Ota-onaning roziligini olishga intilish fazilati barcha fazilatlarning negizi, borliqdagi har qanday haq-huquqlarning kelib chiqadigan asosidir. Ota-onalar, bola tarbiyasi bilan shugʻullanayotgan tarbiyachilar farzandlarga quyidagi odatlarni singdirishlari maqsadga muvofiq: Gunohga sabab boʻlmasa, ota-onaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim soʻzlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun oʻrnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli …

Ayrim adashgan toifalar Qurʼoni karimdagi mutashobih oyatlarni notoʻgʻri taʼvil qilib, Alloh taologa makon nisbat beradi. Ammo Yaratuvchi makonda boʻlishi joiz emas. Mushabbiha, mujassima va karromiya toifalari Alloh taoloni Arshning ustida, deb daʼvo qilgan. Hozirgi kunda ularning izdoshlari ushbu daʼvoni qoʻllab-quvvatlayotgani koʻzga tashlanadi. Ular ﴿الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى﴾ “Rahmon Arshga istivo …

Islom dinida insonlar oʻrtasida mehr-oqibat, hurmat va hamjihatlikni mustahkamlaydigan barcha yaxshi amallarga katta ahamiyat berilgan. Ana shunday ezgu amallardan biri – salomlashishdir. Salomlashish kundalik hayotimizda doimo takrorlanadigan amaldir! Alloh taolo Qurʼoni karimda salomlashish haqida bunday marhamat qiladi: “Qachonki sizlarga biror salom berilsa, undan ham yaxshiroq yoki oʻshaning oʻzi bilan javob …

Biz dunyo tamadduni rivojiga ulkan hissa qoʻshgan buyuk ajdodlar vorislarimiz. Ilmiy yutuqlari va kashfiyotlari bilan jahon ahlini hayratga solgan ulugʻlarimiz bu darajaga osonlik bilan erishmagan, albatta. Ular ilmga umrini baxsh etgan, qanchadan-qancha ilmiy safar mashaqqatini boshdan kechirgan, ochlik, yupunlik kabi sinovlarga bardosh bergan. Shu bilan birga, ustoz-shogirdlik maktabining talab va …

Inson – ijtimoiy mavjudot. Hayotimiz davomida boshqalar bilan muomala-munosabatda boʻlmay yashay olmaymiz. Bu muloqotlar jarayonida esa kimdir bilib-bilmay dilimizni ogʻritishi, moddiy yo jismoniy zarar yetkazib qoʻyishi mumkin. Shunday vaziyatlarda qalbimizda gina-kudurat saqlaganimiz yaxshimi yo kechirib yuborganimizmi?! Aynan shu tanlov jamiyat farovonligi va qalbimiz halovatini belgilaydi. Aksar hollarda insonga qasos olish …

Islom shariatida bandadan har bir ishni ehson bilan, yaʼni goʻzal tarzda maromiga yetkazib bajarish talab etiladi. Ehson moʻminning amallarida aks etishi buyurilgan boʻlib, bu insonning dunyo va oxiratda ulkan savobni qoʻlga kiritishiga sabab boʻladi. Ehson – ibodat ruhidir. Xususan, sharʼiy hukmlarni mukammal bajarish, ularni nafaqat tana aʼzolari bilan ado etish, …

Islom dini barcha insonlarni tinch va osuda hayot kechirish, jamiyatning farovon boʻlishi uchun harakat qilishga daʼvat etadi. Qurʼoni karimda butun insoniyatga murojaat qilinib, ular bir erkak (Odam) va ayol (Havvo)dan yaratilgani, oʻzaro tanishishlari uchun xalqlar va qabilalar qilib qoʻyilgani, soʻngra Allohning nazdida eng azizu mukarram inson – taqvodor boʻlgan kishi …