Инсон қанча фаровон яшамасин, у яна мукаммал тизим истайверади. Шундан бўлса керак, баъзан “ўтмишдаги фалон тузумни тиклаш керак” деган гаплар қулоққа чалинади. Замон билан ҳам нафас бўлиш ўрнига, айримларнинг ортга қайтиш орзуси киши ни ажаблантиради. Тарих – фақат “соғиниш” учун эмас, балки ундан тўғри хулоса чиқариб, келажакни мустаҳкам кўришга хизмат …
БатафсилИМОННИНГ ҲАҚИҚАТИ (Абул Баракот Насафийнинг “Ал-Эътимод фил эътиқод” асари асосида)
Имоннинг луғавий маъноси тасдиқ этиш, ишонишдир. Аллоҳ таоло Юсуфнинг биродарлари ҳақида хабар бериб: ﴿وَمَا أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنَا وَلَوْ كُنَّا صَادِقِينَ﴾ “Агар ростгўй бўлсак ҳам, сен бизга ишонмайсан”[1], яъни бизни ростгўй деб тасдиқловчи эмассан, деган. Шундан келиб чиқиб ақида олимлари: “Имон қалб билан тасдиқламоқдир. У Расул алайҳиссаломни Аллоҳ таоло ҳузуридан …
БатафсилАЛЛОҲ МАКОНДАН ХОЛИДИР (“Ал-Эътимод фил эътиқод” асари асосида)
Айрим адашган тоифалар Қуръони каримдаги муташобиҳ оятларни нотўғри таъвил қилиб, Аллоҳ таолога макон нисбат беради. Аммо Яратувчи маконда бўлиши жоиз эмас. Мушаббиҳа, мужассима ва карромия тоифалари Аллоҳ таолони Аршнинг устида, деб даъво қилган. Ҳозирги кунда уларнинг издошлари ушбу даъвони қўллаб-қувватлаётгани кўзга ташланади. Улар ﴿الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى﴾ “Раҳмон Аршга истиво …
БатафсилПАЙҒАМБАРЛИК ВАҲИЙ БИЛАН НАМОЁН БЎЛАДИ
Раббининг элчиси эканини тасдиқлаш учун ҳар пайғамбарга ҳам хос китоб нозил бўлиши шарт эмас Олимлар пайғамбарни бундай таърифлаган: «Пайғамбар – шариат ваҳий қилинган инсон». Демак, пайғамбарлик Аллоҳ таолонинг Ўзи бандалари орасидан танлаб олган зотга ваҳий нозил қилиши орқали юзага чиқади. Алоҳида китоб тушиши пайғамбарлик шартларига кирмайди. Бунга қуйидаги далиллар далолат …
БатафсилМарказий Осиё динимизга ёт оқимларга макон бўлмаган
Бугун ижтимоий тармоқларда динни нотўғри талқин қилиш ҳолатлари авж оляпти. Бундай вазиятда кишилар ўзларида аниқ маълумотга муҳтожлик сезади. Динини соф сақлайман деган инсон тўғрини нотўғридан ажратиб олиши учун етарлича салоҳиятга эга бўлиши ҳам муҳим аҳамиятга эга. Динни нотўғри талқин этиб, одамларни ўз ғояларига ундаётган оқимлардан бири салафийлик бўлиб, у Марказий …
БатафсилМайда кўринган салафийликнинг оқибати оғир бўладиган таъсири
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм Бугунги глобаллашув шароитида барча соҳалар каби дин билан боғлиқ жараёнлар ҳам жадаллашиб бормоқда. Айниқса, ижтимоий тармоқларда диний арконларни нотўғри талқин қилиш ҳолатлари тобора авж олмоқда. Бундай вазиятда ҳар бир киши билим ва ахборот истеъмоли маданиятига жуда муҳтож бўлади. Динини соф сақламоқчи бўлган инсон тўғрини нотўғридан ажратиб олиши …
БатафсилҚАБРЛАР ЗИЁРАТИ МУМКИН ЭМАСМИ?!
Аҳли бидъат мусулмонлар орасида ҳар турли фикрларни тарқатиб, фитна чиқаришга уриниши, давлат ва жамият ҳаётининг маромини бузишга ҳаракат қилиши одатий ҳол бўлиб қолди. Эътиборсиз қолгани сари ҳужумларини манзилли қилишга, оқибатда кўпроқ машҳур бўлишга интилмоқда. Янада кўпроқ намозхонни жамлаш, зиёратчиларга қулайликлар яратиш ва маърифат улашиш мақсадида мутлақ янги қиёфа касб этган …
БатафсилҲадислар ҳам Аллоҳ муҳофазасидадир
Ҳадисларнинг исломдаги юксак аҳамияти ва асосий йўриқнома экани, муқаддас динимизнинг барча жиҳатлари Суннатга боғлиқлиги худди Қуръони каби ҳадисларни ҳам Аллоҳ ҳимоя қилишини тақозо этади. Буни қуйидаги далиллар мисолида кўриш мумкин. Биринчидан, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам – охирги Пайғамбар, у зот келтирган шариат қиёматгача қолувчи сўнгги шариатдир. Бу шариат ҳадислар билангина …
БатафсилЗАИФ ВА ТЎҚИМА ҲАДИСЛАРГА НАЗАР
Ҳаётда ўрнини топмаган, одамлардан норози, хориждан “паноҳ тилаган” айрим шахслар “четга чиқиб билдимки, юртимизда амал қилинаётган кўплаб ҳадислар заиф ёки тўқима экан, ҳозир бизда ҳадис илми ривожланмаганми!?” деган савол билан фитнали даъволарни илгари сурмоқда. Бундай қарашлар кўпинча ҳадис илмининг тарихи ва методологиясини етарлича билмаслик натижасида пайдо бўлади. Бу саволга “дин …
БатафсилҲИЖРАТ ВА УНИНГ НОТЎҒРИ ТАЛҚИНИ
Ҳижрат ўта нозик масалалардан ҳисобланади. Чунки у инсоннинг яшаш жойи, дини ва жамият билан муносабати каби муҳим жиҳатлар билан боғлиқ. Шу сабабли уламолар бу масалага Қуръон ва Суннатга таяниб, жуда эҳтиёткорлик билан ёндашган. Афсуски, айрим тоифалар одамларнинг оят ва ҳадисларни чуқур тушунмаслигидан фойдаланиб, уларни ўз ғаразли мақсадлари йўлида талқин қилмоқда. …
Батафсил
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi bukhari.uz





