Саломлашиш одоби

Саломлашишнинг тўққиз одоби бор.

Биринчиси: Икки мўмин бирбирига рўбарў келса, хоҳ таниш, хоҳ нотаниш бўлсин, бир-бирига салом бериши суннатдир.

Иккинчиси: “Ассалому алайкум” деб салом бериш керак. “Ассалому алайка” ёки “Салом алайкум” дейилмайди.

Учинчиси: Алик олиш ёлғиз киши учун фарзи айн, кўпчилик учун фарзи кифоядир. “Ва алайкум ассалом” деб дарҳол алик олиш керак. Агар кечиктирса ёки жавобини салом берган киши эшитмаса, фарз соқит бўлмайди. Агар икки киши бир-бирига биринчи бўлиш мақсадида салом берса, агар бири аввал, бири кейин воқе бўлса, алик олинган бўлади. Агар иккала салом ҳам бир пайтда воқе бўлса, алик ўрнига ўтмайди ва иккиси ҳам алоҳида алик олиши керак.

Тўртинчиси: Агар киши бир жамоа мўминларнинг олдига кирса, бир кишини хослаб (алоҳида ажратиб) салом бермайди. Балки барчага тенг салом беради. Аммо кўчада ва бозорда бир кишини хослаб салом бериш жоиз. Агар жамоа бир кишига салом берса, ўша киши алик олишда жамоанинг ҳамма аъзоларини назарда тутиши керак. Агар улардан бирини хослаб алик олса, қолганларнинг саломига алик олинмаган ҳамда фарз соқит бўлмаган бўлади. Агар бир киши танишига бошқа кишидан салом айтиб юборса, хабарчи у кишининг саломини етказган заҳоти алик олиши вожиб. Хабарчининг жавобини саломга қўшмаслик мустаҳабдир. “Ва алайка ва алайҳи, ва алайкумус салом” дейиш керак. Агар мактубда салом битилган бўлса, худди шу шаклда жавоб қайтариш лозим.

Бешинчиси: Салом бераётиб бошни қуйи қилмаслик керак. Қўл, кифт (елка) ёки бош билан ҳам ишора қилмайди. Агар шундай қилса, бу жуда хунук ҳолатдир. Олтинчиси: Рўпарадаги киши эшитиши учун саломни баланд овозда бериш керак. Салом берувчига эшиттириб алик олиш керак. Агар кар кишига салом берилса, ҳам овоз чиқариш, ҳам қўл билан ишора қилиш зарур. Агар қўл билан ишора қилинмаса ва кар киши буни эшитмаса, унга жавоб лозим эмас. Агар кар киши салом берса, жавобда ҳам талаффуз, ҳам ишора қилинади. Агар гунг кишига салом берилса, у киши қўл билан ишора қилиб алик олса, фарз соқит бўлади. Агар гунг киши салом берса, тил билан алик олиниб, ишора ҳам қилинса, фарз соқит бўлади.

Еттинчиси: Ёши улуғ киши кичикка, отлиқ пиёдага, юриб кетаётган киши ўтирган кишига, озчилик кўпчиликка салом беради.

Саккизинчиси: Эркак киши номаҳрам аёлга салом бермайди ва номаҳрам аёлнинг саломига алик олмайди. Агар улар (номаҳрам аёллар) кўпчилик бўлса, уларга салом бериш ёки саломларига алик олишнинг зарари йўқ. Шунингдек, ёши ўтган кекса аёл, кампирга салом бериш, саломига алик олиш жоиз.