MAQOLALAR

Imom Buxoriy oʻz “Sahih”ida amallar debochasi hisoblangan niyat toʻgʻrisidagi hadisni keltirganidan soʻng, niyat va amallarni isloh qilish uchun asosiy vosita boʻlgan “vahiy” toʻgʻrisidagi hadislarni bayon etgan. حدثنا عبد الله بن يوسف قال: أخبرنا مالك عن هشام بن عروة عن أبيه عن عائشة أم المؤمنين رضى الله تعالى عنها أن الحارث …

Koʻpchilik islom olimlari mana shu fikrni tasdiqlaydi. Ular oʻz soʻziga quyidagilarni dalil qiladi: Qurʼoni karimda Alloh taolo: “Ular yer yuzida sayr qilmaydilarmi?! Ularda anglaydigan qalblar yoki eshitadigan quloqlar boʻlardi. Aslida koʻzlar koʻr boʻlmaydi. Lekin koʻkraklardagi qalblar koʻr boʻladi”[1], deydi. Shu oyatga binoan ilmning maʼdani qalb ekaniga ittifoq qilingan. Qalb ilmning maʼdani ekan, …

Kim ansorlarning darajasini, islomni qoʻllab-quvvatlash, yoyish va ilk musulmonlarga koʻrsatgan yordamini, din yoʻlidagi fidoyiligini bilib, anglab, ularni yaxshi koʻrsa, bu uning imonli ekaniga dalildir.  Ansor – “yordam beruvchi” degani boʻlib, asli madinalik musulmonlardir. Ular Paygʻambarimiz alayhissalom boshchiligidagi Makkadan koʻchib kelgan muhojirlarga uyi, mol-mulki va qaramogʻidagilar bilan yordam bergan kishilardir. .«عَنْ …

Imom Buxoriy hayoti va ilmiy merosi olimlar, tadqiqotchilar va sharqshunoslar tomonidan keng oʻrganilib kelmoqda. Yurtimizda ham buyuk muhaddisning maʼnaviy merosi va ibratli hayoti jadallik bilan tadqiq etilmoqda. Buyuk vatandoshimiz hadis ilmining sultoni Imom Buxoriyning hayoti va boy ilmiy-maʼnaviy merosini oʻrganar ekanmiz, uning dunyoqarashi, ichki olami gʻoyat ibratli va koʻp jihatlari …

Bugungi kunda islom tarixi va hadisshunoslikka qiziqish tobora ortmoqda. Bunda keyingi yillarda islom ilmlarining oltin davrida yashab ijod qilgan allomalar merosini oʻrganishga keng yoʻl ochilgani muhim omil boʻlmoqda.   Islom dini taʼlimotini oʻrganish, sunnat va hadisni toʻplashda Movarounnahrda yashab ijod etgan yetuk muhaddis, tafsir, hadis kabi fanlar asoschilaridan biri Imom …

Beshinchi dars. Doʻstlarning haqlari. Ey oʻgʻlim! Mana endi chin oʻquvchiga aylanding. Taʼlim olish chogʻingda endi yoningda doʻstlaring ham boʻladi. Ular sening oʻrtogʻing va hamsuhbatlaringdir. Birortasiga ozor berish va yomon muomala qilishdan saqlanmogʻing lozim. Ey oʻgʻlim! Darsda oʻtirar ekansan, yoningdagi doʻstingni siqib qoʻyma, balki qulay joylashib oʻtirishi uchun joyni kengaytir. Chunki …

Bir hadis sharhi  Hayot insonga tuhfa etilgan eng katta neʼmat va imkoniyatdir. Shunday ekan, hayotlik vaqtida bu imkoniyatdan oqilona foydalanib umrining oxiriga qadar xayrli amallarni koʻp-koʻp qilishi kerak. U vafot etdimi, endi uning uchun imkoniyatlar eshigi yopiladi. Lekin shunday amallar ham borki, inson vafotidan soʻng uning savobi qiyomatga qadar yetib …

Bir hadis sharhi Imom Buxoriyning “Sahihul Buxoriy” toʻplamida kelgan hadislar hayotning barcha jabhalarini qamrab oladi. Yaxshilik qilish haqidagi hadislar shular jumlasidandir. Ulamolar shunday hadisi shariflardan birini qanday sharhlagani va unda bayon etilgan odob-axloqqa oid masalalarni koʻrib chiqsak. Abu Muso Ashʼariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Har bir musulmonning …

Hozirgi kunda dunyodagi koʻplab mamlakatlar qatori, musulmon oʻlkalarida ham fahsh ishlar kuchayib, keng yoyilib bormoqda. Uning oldini olish esa dolzarb muammo boʻlib qolmoqda. Islom dini bunday shaytoniy illatlardan qattiq qaytaradi. Alloh taolo Qurʼoni karimda: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ وَمَنْ يَتَّبِعْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ …

Ilm-maʼrifatga erishish uchun insoniyatga berilgan vositalar orasida eng ahamiyatlisi aqldir. Chunki inson eshitgan, koʻrgan yoki  oʻqigan narsalarini faqatgina aql vositasida tushuna oladi. Demak, aql oʻzi nima ekanini bilish muhim. Koʻpchilik olimlarning fikriga koʻra, aql inson jismiga biriktirilgan, ammo tanadan hisoblanmaydigan, nurdan yaratilgan mustaqil mavjudot hisoblanadi. Lugʻat olimlari: “aql” soʻzi “tuya …