HALOLLIK VA MA’RIFAT

TIYNAT Odamlar goho jamiyatdagi oʻzgarishlar haqida gapirar ekan, “zamon ogʻirlashib ketdi”, “odamlar avvalgidek emas”, degan fikrlarni koʻp aytadi. Lekin “men oʻzimchi, toʻgʻri yashayapmanmi”, deb oʻzidan hech soʻramaydi. U bitta oddiy haqiqatni unutadi: jamiyat – kimdir emas, oʻzimiz. Kunlik munosabatlarimiz, ishimizga yondashuvimiz, vaʼdamizga vafo qilishimiz – jamiyatning haqiqiy qiyofasi mana shu. …

Hozirgi globallashuv davrida turli millat, elat va din vakillari bir makonda tinch-totuv yashashini taʼminlash butun insoniyat oldida turgan muhim vazifalardan hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan qaraganda, diniy bagʻrikenglik (tolerantlik) jamiyat taraqqiyotining asosiy ustunlaridan biriga aylanmoqda. Diniy bagʻrikenglik – turli dinlarga eʼtiqod qiluvchi shaxslar va jamoalarning tinch-totuv hayot kechirishi, hamkorlikda yashashi hamda …

Maʼnaviyat – insonning ichki dunyosi, fazilatlari, ruhiy barkamolligi va hayotiy qadriyatlari bilan uzviy bogʻliq tushuncha boʻlsa, maʼnaviy masʼuliyat fuqaroning oʻz qadriyatlariga rioya etish, ularni samarali tatbiq qilish, har bir harakati uchun oʻzini hisobdor deb bilish, ijtimoiy va maʼnaviy meʼyorlarga sodiq qolish hissidir. Maʼnaviy masʼuliyat deganda, inson oʻz harakatlari, soʻzlari va …

Bir odam katta qarzga botgan edi. Rizq tor, ishlar yurishmas, qarz esa yelkasiga ogʻir yuk boʻlib tushgan. Bir kuni qarz bergan odam uyiga kelib, eshikni qattiq taqillatdi. Eshikni oʻgʻli ochdi. Qarz egasi salom-aliksiz ichkariga kirib, otasining yoqasidan ushlab baland ovozda gapira boshladi: – Qachon qarzingni qaytarasan? Kutaverib sabrim tugadi-ku! Bu …

“Ey farzand, oʻzingni mol jam qilishdan gʻofil tutmagil, ammo halollik bilan mol toʻplashga harakat qil. Mol uchun oʻzingni xavf-xatarga qoʻyma. Molni jam etganingdan keyin uni yaxshi saqlagil va har bir yaramas ish uchun sarf qilaverma, chunki molni saqlash yigʻishdan qiyindir. Agar kerak vaqtda zarur ish uchun sarf qilsang, harakat qilib …

Abu Lays Samarqandiy rahimahulloh aytganlar: “Kim kasbi halol boʻlishini istasa, besh narsani mahkam tutsin: 1️⃣ Kasbi tufayli Alloh taoloning farzlaridan birortasini ortga surmasin va ularda nuqson boʻlishiga yoʻl qoʻymasin. 2️⃣ Kasb tufayli Alloh taoloning maxluqotlaridan birortasiga ozor bermasin. 3️⃣ Mol-dunyo jamlash va koʻpaytirishni emas, oʻzining va ahli-ayalining iffatini saqlashni niyat …

Hakimlar bejiz aytmagan… Homid Lifofiy shunday degan: “Biz toʻrt narsani toʻrt joydan izladik. Ammo yoʻlda xato qildik va ularni boshqa toʻrt joydan topdik: boylikni mol-dunyodan izladik — qanoatdan topdik. rohatni moʻl-koʻllikdan izladik — oz moldan topdik. lazzatni neʼmatdan izladik — salomatlikdan topdik. rizqni yerdan izladik — osmondan topdik.” Bu soʻzlar …

“Barqaror jamiyat” deganda, odatda, iqtisodiy oʻsish, siyosiy tizimning mustahkamligi yoki xavfsizlik masalalari tilga olinadi. Biroq tarixiy tajriba va ijtimoiy tahlillar shuni koʻrsatadiki, bu omillar oʻz-oʻzidan barqarorlikni taʼminlamaydi. Iqtisodiy resurslar yetarli boʻlgan, ammo maʼnaviy meʼyorlar zaiflashgan jamiyatlarda inqiroz, norozilik va ichki ziddiyatlar yuzaga kelgan holatlar kam emas. Shu nuqtai nazardan qaraganda, …

XXI asr keskin burilishlar davri sifatida namoyon bo‘lmoqda. Globallashuv, iqlim o‘zgarishlari, ijtimoiy tarmoqlarning jadal rivojlanishi, sun’iy intellekt, madaniy almashuvlar har bir jamiyat hayotiga chuqur ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bois jamiyatning ma’naviy-axloqiy poydevorini mustahkamlash muammosi bugungi kunning eng muhim, dolzarb masalasiga aylanib bormoqda. Negaki, uning barqarorligi va taraqqiyoti ko‘p jihatdan o‘zaro ishonch, …

Halollik – bu faqat birovning haqqiga xiyonat qilmaslik yo koʻz olaytirmaslik emas, balki vijdon oldida pok yashashdir. Insonning asl boyligi uning moli yo mansabi emas, balki qalbining tozaligidadir. Katta mol-davlat orttirmagan, baland martabaga erishmagan odamlar koʻp. Ular qoʻli kalta boʻlsa ham jannatda oʻzlariga qasrlar qurmoqda, bogʻlar barpo etmoqda. Qanday qilib, …