HALOLLIK VA MA’RIFAT

“Barqaror jamiyat” deganda, odatda, iqtisodiy oʻsish, siyosiy tizimning mustahkamligi yoki xavfsizlik masalalari tilga olinadi. Biroq tarixiy tajriba va ijtimoiy tahlillar shuni koʻrsatadiki, bu omillar oʻz-oʻzidan barqarorlikni taʼminlamaydi. Iqtisodiy resurslar yetarli boʻlgan, ammo maʼnaviy meʼyorlar zaiflashgan jamiyatlarda inqiroz, norozilik va ichki ziddiyatlar yuzaga kelgan holatlar kam emas. Shu nuqtai nazardan qaraganda, …

XXI asr keskin burilishlar davri sifatida namoyon bo‘lmoqda. Globallashuv, iqlim o‘zgarishlari, ijtimoiy tarmoqlarning jadal rivojlanishi, sun’iy intellekt, madaniy almashuvlar har bir jamiyat hayotiga chuqur ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bois jamiyatning ma’naviy-axloqiy poydevorini mustahkamlash muammosi bugungi kunning eng muhim, dolzarb masalasiga aylanib bormoqda. Negaki, uning barqarorligi va taraqqiyoti ko‘p jihatdan o‘zaro ishonch, …

Halollik – bu faqat birovning haqqiga xiyonat qilmaslik yo koʻz olaytirmaslik emas, balki vijdon oldida pok yashashdir. Insonning asl boyligi uning moli yo mansabi emas, balki qalbining tozaligidadir. Katta mol-davlat orttirmagan, baland martabaga erishmagan odamlar koʻp. Ular qoʻli kalta boʻlsa ham jannatda oʻzlariga qasrlar qurmoqda, bogʻlar barpo etmoqda. Qanday qilib, …

Dinimizda kasb-hunar egallashga intilish va ishtiyoq qadrlanadi va kishining oʻz qoʻli bilan qilgan mehnati Parvardigoriga yaqinlashtiruvchi eng afzal va sharafli amal deb hisoblanadi. Imom Gʻazzoliy bejiz bunday demagan: “Bilib qoʻying, inson oʻzi va ahlini odamlardan behojat qilishi va oilasiga kerakli narsalarni olib berish uchun mehnat qilishi nafl ibodatlardan afzaldir. U …

Kasb-hunar bobida sahobalar hayoti biz uchun eng goʻzal namunadir. Paygʻambarimiz sollallohu alayhi vasallam asʼhoblarining hammasi oʻz kasbi bilan mashgʻul boʻlgan. Xususan, Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu mato savdosi, Usmon ibn Affon, Talha, Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhum savdogarlik, Zubayr ibn Avvom roziyallohu anhu qassoblik, Saʼd ibn Abu Vaqqos roziyallohu anhu …

Halol kasb-hunar bobida Nabiy sollallohu alayhi vasallamning merosxoʻrlaridan sanalgan allomalarning hayoti biz uchun eng goʻzal namunadir. Abu Hanifa rahmatullohi alayhning yoʻqligida, shogirdi Madina shahridan kelgan bir kishiga 400 dirhamlik qalin kiyimni 1000 dirhamga sotib yuborgan. Bundan xabar topgan ustozi uni qattiq koyidi va doʻkondan chetlatgan. Xaridorning tashqi koʻrinishini soʻrab olib, …

Bir safar aeroportdan mehmonxonaga taksi oldim. Mashina toza, haydovchi xushmuomala edi. Oʻzini Ahmad deb tanishtirib, qoʻlimga kartochka berdi: “Vaqtingiz xayrli oʻtsin. Mening vazifam — sizni manzilingizga eng tez, eng xavfsiz, eng kam xarajat va eng muhimi — halol xizmat ila yetkazish”. Yoʻlda menga yana turli qulayliklarni taklif etdi. — Hamma …

Yaponiya poytaxti Tokioda bir kishi taksi to‘xtatar ekan til bilmasligi tufayli o‘zi bormoqchi bo‘lgan institut nomini aytib qo‘ya qoldi. Taksi haydovchisi tushundi shekilli, bosh irg‘adi va yapon madaniyatiga xos holda yo‘lovchiga hurmat yuzasidan mashina eshigini ochdi. Yo‘lga tushishlari bilan taksi haydovchisi hisoblagichni yoqdi, bir muncha vaqt o‘tgach, uni o‘chirib qo‘ydi …

Halollik imonning quvvati va jamiyatning mustahkam tayanchidir. Bu tushuncha nafaqat moddiy boylik topishning oʻzi, balki oʻsha uning manbai, yoʻllari va sarflanishi ham pok boʻlishi lozimligini anglatadi. Insoniyat tarixiga nazar tashlasak, qaysi jamiyatda halollik va diyonat ustuvor boʻlgan boʻlsa, oʻsha yerda tinchlik, baraka va taraqqiyot hukm surganini koʻramiz. Aksincha, harom luqma, …

Oyat va hadislarda insonning oʻz qoʻli bilan qiladigan ishi eng yaxshi kasb ekani taʼkidlangan. Qurʼoni karimda – temirchilik, duradgorlik, dehqonchilik va qurilish, hadislarda – dehqonchilik, chorvachilik, bogʻdorchilik, hunarmandlik, sanoatchilik va savdogarlik kabi kasblar tilga olingan. Bugungi xizmat koʻrsatish sohasining koʻp tarmoqlarini shu savdogarlikning tarkibiga kiritish mumkin. Chunki bu xizmatlar pirovard …