{"id":54394,"date":"2026-11-18T14:59:25","date_gmt":"2026-11-18T09:59:25","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=54394"},"modified":"2026-11-17T16:18:39","modified_gmt":"2026-11-17T11:18:39","slug":"imom-muhammad-ibn-yusuf-firabriy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=54394&lang=oz","title":{"rendered":"IMOM MUHAMMAD IBN YUSUF FIRABRIY"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rivoyatlari yodda qolgan inson vafot etsa-da, odamlar orasida tirikdir. Zero, uning nomi tillarda ya\u015fayveradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015eunday insonlar borki, hayotlik \u00e7o\u011fida ya\u015faydilar, ammo ularning ezgu i\u015flari yodga olinmaydi. Oqibatda, \u00f6zlari hayot b\u00f6lsalar-da, nomlari unutiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sunnat sohibi vafot etsa, Alloh uning nomini abadiy tiriltiradi. Bid\u02bcat ahli esa esga olinmaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Firabriy haqida ulamolarning ta\u02bcriflari:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>\u00abI\u015fon\u00e7li va omonatdor zot. U Buxoriy kitobi orqali musulmonlarning Rasululloh <\/em><\/strong><strong><em>\ufdfa<\/em><\/strong> <strong><em>bilan bo\u011flani\u015f vositasi va ularning mustahkam ri\u015ftasidir\u00bb.<\/em><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>\u00abMusulmonlar u\u00e7un Buxoriy kitobining asosiy tayan\u00e7idir. Uning ma\u015fhurligi holatini alohida ta\u02bcrifla\u015fga ehtiyoj qoldirmaydi\u00bb.<\/em><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>\u00abU i\u015fon\u00e7li va taqvodor edi\u00bb.<\/em><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>\u00abMuhaddis, i\u015fon\u00e7li olim&#8230; Abu Abdulloh Buxoriyning \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bb asarini rivoyat qilgan roviydir\u00bb.<\/em><\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Muhammad ibn Yusuf Firabriy buyuk olim, i\u015fon\u00e7li va puxta xotira sohibi b\u00f6lgan muhaddisdir. Uning nomi olamga taralib, \u015fuhrati butun dunyoga yoyilgan. Uning nomi ustozi Imom Buxoriy va uning \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bb asari bilan \u00e7ambar\u00e7as bo\u011flanib ketgan. \u015eu bois, mazkur kitob \u00f6qilganda yoki \u00f6rganilganda, uning roviysi b\u00f6lgan hofiz va hujjat maqomidagi Firabriy ham doimo yax\u015fi s\u00f6zlar bilan tilga olinadi, haqqiga rahmat va ma\u011ffirat s\u00f6rab duo qilinadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Biroq u\u015fbu buyuk imom ilmiy tadqiqot va izlani\u015flarda munosib \u00f6rin egallay olmagan. Uning hayoti va faoliyatiga ba\u011fi\u015flangan, ibratli umrining yorqin qirralarini yoritadigan hamda \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bb asarini asrab-avayla\u015f va tarqati\u015f y\u00f6lidagi xizmatlarini o\u00e7ib beradigan mustaqil va mukammal tarjimai hol hanuzga\u00e7a yetarli\u00e7a yaratilmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Holbuki, butun islom ummati uning imomligi, i\u015fon\u00e7liligi va rivoyatni puxta saqla\u015f qobiliyatini e\u02bctirof etgan. U hadis ilmining buyuk namoyandalaridan Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bb asarini rivoyat qili\u015fda alohida \u00f6rin tutgan zotdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Afsuski, bu ulu\u011f imom haqida hozirga\u00e7a mukammal tarjimai hol mavjud emas. Bizga\u00e7a yetib kelgan ma\u02bclumotlar tarqoq va qisqa b\u00f6lib, qadimgi va keyingi ulamolar tomonidan takror-takror keltirilgan. Ularda asosan Firabriyning nisbasi va uning qanday talaffuz qilini\u015fi, tu\u011filgan va vafot etgan sanasi, \u015funingdek, undan ilm olgan ayrim ki\u015filarning ismlari bayon etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Firabriy haqida tadqiqot olib bori\u015fdagi muammolar bir ne\u00e7a jihatda namoyon b\u00f6ladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Birin\u00e7i <\/strong><strong>muammo<\/strong><strong>: uning hayotiga ba\u011fi\u015flangan mukammal tarjimai holning mavjud emasligi<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">U haqida qalam tebratgan mualliflarning aksariyati uning ismi, nasabi, tu\u011filgan va vafot etgan sanasi, ayrim \u015fogirdlari hamda ulamolarning u haqdagi maqtov s\u00f6zlarini keltiri\u015f bilan \u00e7eklanganlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bizga\u00e7a yetib kelgan dastlabki tarjimai hollardan biri Imom Doraqutniy (vaf. 385\/995) qalamiga mansub b\u00f6lib, uning \u00abAl-Mu\u02bctalif va-l-muxtalif\u00bb asarida keltirilgan. U\u015fbu ma\u02bclumot bizga Firabriyning ismi, otasining ismi, bobosining ismi, Firabr \u015fahriga nisbat berili\u015fi va Buxoriy kitobining roviysi ekanligi haqida ma\u02bclumot beradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bizga\u00e7a yetib kelgan ikkin\u00e7i tarjimai hol hofiz Abu Nasr Kaloboziyning (vaf. 398\/1008) \u00abAl-Hidoya va-l-ir\u015fod\u00bb asarida keltirilgan. Unda Firabriyning kunyasi, nasabi va nisbasi bayon qilini\u015fi bilan birga, uning ustozi Imom Buxoriydan qa\u00e7on va qaysi vaqtlarda hadis e\u015fitgani ham k\u00f6rsatilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">U\u00e7in\u00e7i tarjimai hol hofiz Ibn Mokula (vaf. 475\/1082)ning \u00abAl-Ikmal\u00bb asarida u\u00e7raydi. Muallif unda Firabriyning nisbasi va nasabini keltirib, uning \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bb asarini rivoyat qilganini qayd etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">T\u00f6rtin\u00e7i qisqa\u00e7a tarjimai hol Abu Ali Jiyoniy (vaf. 498\/1105)ga tegi\u015fli. U Firabriy nisbasining t\u00f6\u011fri talaffuzini aniqla\u015fga birin\u00e7i b\u00f6lib e\u02bctibor qaratgan olimlardan b\u00f6lib, uning vafot etgan yilini ham qayd etgan. \u015euningdek, \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bbni e\u015fitgan yillari va bu e\u015fiti\u015f qaysi joyda sodir b\u00f6lganini k\u00f6rsatgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tabasiy (vaf. 537\/1142) esa Firabriyning ikkin\u00e7i va u\u00e7in\u00e7i bobolarining ismlarini bizga yetkazgan ilk mualliflardan sanaladi. U, \u015funingdek, Firabriyning vafot etgan soati, oyi va yili haqida ham ma\u02bclumot bergan. Qozi Iyoz esa \u00abFirabr\u00bb s\u00f6zining talaffuzidagi ixtilofni birin\u00e7i b\u00f6lib qayd etgan olimlardan hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Gar\u00e7i mazkur tarjimai hollar qisqa b\u00f6lsa-da, ular bizga u\u015fbu buyuk roviy imom haqida k\u00f6plab qimmatli ma\u02bclumotlarni taqdim etadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Uning \u015faxsiy ma\u02bclumotlari:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>T\u00f6liq ismi:<\/strong> Muhammad ibn Yusuf ibn Matar ibn Solih ibn Ba\u015fr.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Kunyasi:<\/strong> Abu Abdulloh.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Nisbasi:<\/strong> al-Firabriy \u2014 Firabr \u015fahriga nisbat berilgan.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Vafoti:<\/strong> 320\/932 yil, \u015eavvol oyining oxiriga ikki ke\u00e7a qolganda, yak\u015fanba kuni pe\u015fin vaqtida.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bbni e\u015fiti\u015fi:<\/strong> Imom Buxoriydan u\u015fbu asarni ikki marta e\u015fitgan: birin\u00e7isi 248\/862 yili Firabrda, ikkin\u00e7isi 252\/866 yili Buxoroda.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hofiz Sam\u02bconiyning (vaf. 562\/1167) Firabriy haqidagi tarjimai holi uni \u00f6rgani\u015f tarixida muhim burili\u015f nuqtasi b\u00f6ldi. Undan keyingi olimlar mazkur ma\u02bclumotlar asosida Firabriyning hayoti va faoliyatiga doir kengroq tarjimai hol yarati\u015f imkoniga ega b\u00f6ldilar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sam\u02bconiy \u00f6z bayonini Firabriyning u\u00e7in\u00e7i bobosi Ba\u015frga\u00e7a b\u00f6lgan nasabini keltiri\u015fdan bo\u015flagan. Uning Buxoriy kitobi roviysi ekanini, u\u015fbu asarni e\u015fiti\u015f va \u00f6zla\u015ftiri\u015f maqsadida tolibi ilmlar uning huzuriga safar qilganlarini qayd etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">S\u00f6ngra \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bbni Firabriydan rivoyat qilgan ki\u015filar haqida t\u00f6xtalib, ulardan be\u015f nafarini sanab \u00f6tgan:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Zayd Muhammad ibn Ahmad Marvaziy (301\/914-371\/981).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Ishoq Ibrohim ibn Ahmad Mustamliy (vaf. 376\/986).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Haysam Muhammad ibn Makkiy Ku\u015fmihaniy (vaf. 389\/999).<\/span><\/li>\n<li>\u00a0<\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015eayx Abu Ali Ismoil ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Hojib Ku\u015foniy (vaf. 391\/1001).<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sam\u02bconiy bizga yana bir muhim ma\u02bclumotni yetkazadi: Firabriy Imom Buxoriydan mazkur kitobni 253\/867, 254\/868 va 255\/869 yillarda e\u015fitgan. \u015euningdek, uning ustozi Ali ibn Xa\u015framdan hadis e\u015fitganini qayd etib, tarjimai holini tu\u011filgan yili, vafot etgan kuni, oyi va yilini bayon qili\u015f bilan yakunlagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Keyin hofiz Ibn Nuqta (vaf. 629\/1232) ham Firabriy haqida ma\u02bclumot berib, uning Imom Buxoriy, Ali ibn Xa\u015fram, Qutayba va bo\u015fqa olimlardan hadis rivoyat qilganini qayd etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">U Firabriydan rivoyat qilgan ki\u015filar qatoriga Muhammad ibn Umar \u015eabaviy va Abu Homid Ahmad ibn Abdulloh ibn Nu\u02bcaym Nu\u02bcaymiyni ham q\u00f6\u015fgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">S\u00f6ngra Ibn Nuqta \u00f6z sanadi orqali Buxoro tarix\u00e7isi \u011eunjordan, u esa Ku\u015foniydan naql qilgan quyidagi ma\u02bclumotni keltiradi. Ku\u015foniy ustozi Firabriyning \u015funday deganini e\u015fitgan:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u00abMen Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoildan \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d kitobini Firabrda u\u00e7 yil davomida \u2014 253\/867, 254\/868 va 255\/869 yillarda e\u015fitganman\u00bb.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hofiz Ibn Ra\u015fid Sabtiy (vaf. 721\/1321) esa Firabriy haqidagi tarjimai holida nihoyatda yuksak mahorat k\u00f6rsatgan. Uning bayoni keng ilm sohibi, tahlil va tadqiqda yuksak salohiyatga ega olim b\u00f6lganini, \u015funingdek, muhaddis ulamolarning tarjimai holini yozi\u015f uslubini \u00e7uqur bilganini namoyon etadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Ra\u015fidning Firabriy haqidagi tahlilini quyidagi mavzularga ajrati\u015f mumkin:<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Uning ismi va nasabi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00abFirabr\u00bb s\u00f6zining t\u00f6\u011fri talaffuzi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ulamolarning Firabriy haqidagi maqtovlari.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Firabriyning Imom Buxoriydan asarni e\u015fitgan yillarini aniqla\u015f.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriydan k\u00f6plab roviylar rivoyat qilgan b\u00f6lsa-da, \u00abAl-Jome\u02bc as-sahih\u00bb rivoyatida Firabriyning alohida \u00f6rin tutgani.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Firabriydan rivoyat qilgan roviylar.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">U orqali yetib kelgan rivoyatlar.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tu\u011filgan va vafot etgan sanasi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hofiz Imom Zahabiyning (vaf. 748\/1347) Firabriy haqidagi tarjimai holi esa eng keng qamrovli ma\u02bclumotlardan biri hisoblanadi. U \u00f6ziga xos ilmiy mahorati bilan Firabriy haqida avval yozilgan ma\u02bclumotlarni umumla\u015ftirib, nihoyatda qimmatli va mukammal tarjimai hol yaratgan. Mazkur asar u\u015fbu buyuk imom haqida keng qamrovli tadqiqot tayyorla\u015fimizdagi asosiy manbalardan biri b\u00f6ldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zamonaviy tadqiqotlar orasida Muhammad ibn Abdulkarim Ubaydning \u00abImom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asari rivoyatlari va nusxalari: tadqiq va tahlil\u00bb nomli i\u015fi ham e\u02bctiborga molik. Unda Firabriy haqida qisqa\u00e7a ma\u02bclumot berilgan, s\u00f6ngra Ma\u011frib ulamolarining mazkur asarni Firabriy orqali rivoyat qili\u015flari va rivoyatlar \u00f6rtasidagi farqlar bayon etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><em>Davomi bor&#8230;<\/em><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Otabek MUHAMMADIYEV<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>katta ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rivoyatlari yodda qolgan inson vafot etsa-da, odamlar orasida tirikdir. Zero, uning nomi tillarda ya\u015fayveradi. \u015eunday insonlar borki, hayotlik \u00e7o\u011fida ya\u015faydilar, ammo ularning ezgu i\u015flari yodga olinmaydi. Oqibatda, \u00f6zlari hayot b\u00f6lsalar-da, nomlari unutiladi. Sunnat sohibi vafot etsa, Alloh uning nomini abadiy tiriltiradi. Bid\u02bcat ahli esa esga olinmaydi. Firabriy haqida ulamolarning ta\u02bcriflari: \u00abI\u015fon\u00e7li va omonatdor zot. U &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54395,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54394"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54394"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54396,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54394\/revisions\/54396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}