{"id":54044,"date":"2026-11-09T14:13:00","date_gmt":"2026-11-09T09:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=54044"},"modified":"2026-11-04T12:14:04","modified_gmt":"2026-11-04T07:14:04","slug":"ilm-olis-ayollarga-ham-farz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=54044&lang=oz","title":{"rendered":"ILM OLI\u015e \u2013 AYOLLARGA HAM FARZ"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilm oli\u015f dinimizda ulu\u011f ibodatlardan sanaladi. Ilk nozil b\u00f6lgan vahiyning <strong>\u201c\u00d6qi!\u201d<\/strong> deb bo\u015flani\u015fi buning yorqin dalilidir. \u015euning u\u00e7un ham islom dinining m\u00f6\u02bctabar manbalarida ilm tar\u011fib qilingan va ilm sohibi u\u00e7un baland darajalar va\u02bcda qilingan. Alloh taolo Qur\u02bconi karimda: <strong>\u201cAlloh sizlardan imon keltirgan va ilm ato etilgan zotlarni <\/strong>(baland) <strong>daraja <\/strong>(martaba)<strong>larga k\u00f6tarur\u201d <\/strong><em>(Mujodala surasi, 11-oyat)<\/em><strong>, <\/strong>degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Har qanday xalqning yetuklik darajasini ayollarning ilmiy-madaniy kamoloti belgilab beri\u015fi, oqila va \u00f6qimi\u015fli onalar millatning buyuk kelajagini barpo eti\u015fi hammamizga ma\u02bclum. \u015eu bois doni\u015fmandlar: <strong>\u201cBitta qiz bolani \u00f6qitsangiz \u2013 butun oilani \u00f6qitgan b\u00f6lasiz\u201d<\/strong>, deb bejiz ta\u02bckidlamagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom ayolga insoniyat taraqqiyotida munosib i\u015ftirok\u00e7i b\u00f6li\u015f u\u00e7un ijtimoiy \u00f6rin ajratadi. Buning u\u00e7un unga ta\u02bclim oli\u015f, umumiy saviyasini o\u015firi\u015f va ilmiy i\u015flar bilan ma\u015f\u011ful b\u00f6li\u015f huquqini ham beradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Nabiy sollallohu alayhi vasallam: <strong>\u201cIlm talab qili\u015f har bir musulmon ki\u015fi va muslima ayolga farzdir\u201d<\/strong>, deganlar. Bundan ma\u02bclum b\u00f6ladiki, islomda ayol ki\u015figa ham ilm oli\u015f farz qilingan. Eslang, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Hafsa onamizga uylanmoq\u00e7i b\u00f6lganlarida, Hazrati Umar islom ummatiga yuksak bir fazilatni namoyi\u015f qildi. Qizi Hafsani turmu\u015fga beri\u015fdan oldin unga \u00f6qi\u015f va yozi\u015fni \u00f6rgatdi, diniy ta\u02bclim berdi. Xat-savod \u00f6rgani\u015fi u\u00e7un hatto Banu Adiy qabilasidan bir ayolni yolladi. Hafsa onamiz yetarli\u00e7a ilm olganidan s\u00f6ng Nabiy sollallohu alayhi vasallamga turmu\u015fga \u00e7iqdi. T\u00f6ydan s\u00f6ng Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Hazrati Umardan haligi ayol kelib, darsni davom ettiri\u015fini s\u00f6radilar. Hazrati Umar: \u201cEy Rasululloh! Hafsa ilmni yax\u015fi egallab oldi\u201d, dedi. \u015eunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong>\u201cHafsa ilmni mukammalroq egalla\u015fini istayman\u201d,<\/strong> dedilar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilm oli\u015fning farzligi borasida ayollar erkaklar bilan bir \u00f6rindadir. U\u015fbu hadis \u015farofati bilan islom olamida k\u00f6plab olima ayollar yeti\u015fib \u00e7iqdi. Ziyoli ayollar Abu Hanifa, Imom Buxoriy, Zamax\u015fariy, Mar\u011finoniy, Navoiy, Ibn Sino, Amir Temur, Bobur kabi olim va sarkardalarni tarbiya qildi. \u015euning u\u00e7un \u201cHar bir buyuk \u015faxs ortida bir ayol turadi\u201d degan s\u00f6z ayni haqiqatdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xalqimiz azaldan qizlarga, onalarga millat tarbiya\u00e7ilari sifatida alohida e\u02bctibor qaratib kelgan. Ma\u02bcrifatparvar bobolarimiz bejiz \u201cOnalarni \u00f6qitsak, millatni \u00f6qitgan b\u00f6lamiz\u201d degan fikr bilan \u00f6zbek ayollarining bilimli b\u00f6li\u015fi u\u00e7un jon kuydirmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bugun \u201cAyollarga ilm beri\u015f \u2013 jamiyatni ilmli, ma\u02bcrifatli va salohiyatli qili\u015f\u201d degan mezon hayotimizga \u00e7uqur singib bormoqda. Bilim olaman, kasb-hunar egallayman, ilm-fan bilan \u015fu\u011fullanaman degan xotin-qizlar u\u00e7un imkoniyatlar e\u015figi o\u00e7iq. Bizning bugungi jamiyatda ham ayollarga alohida hurmat-ehtirom k\u00f6rsatiladi. Ayolga munis, m\u00f6\u02bctabar, muqaddas zot sifatida qaraladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sa\u02bcdiy \u015eeroziy: \u201cIlm \u2013 ayol u\u00e7un ziynat. Aqlini nodonlikdan xalos etgan har bir ayol nomus, izzat, ayollik qadrini tu\u015funib yetadi. Bunday ayol he\u00e7 bir i\u015fda ada\u015fmaydi. Ilmsiz ayol esa bola tarbiyala\u015fda turli xatolarga y\u00f6l q\u00f6yadi\u201d, degan. Oi\u015fa roziyallohu anho \u201cAyollaringizni uyga qamab q\u00f6ymang, ularga ta\u02bclim bering va tiki\u015f-bi\u00e7i\u015f kabi hunarlarni \u00f6rgating\u201d deb, ayollarni jamiyat u\u00e7un foydali ilm-hunar \u00f6rgani\u015fga \u00e7aqirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015eu bois qizlarga ham ilm-ma\u02bcrifatli b\u00f6li\u015f va zamonaviy hunarlarni mukammal egalla\u015fni tar\u011fib qili\u015f eng muhim masalalardan sanaladi. Insonning solih va barkamol b\u00f6li\u015fi yo\u015fligida olgan odob-axloqi va ilm-ma\u02bcrifatiga bo\u011fliqdir. \u015euning u\u00e7un ham islom dini hami\u015fa insoniyatni ilmga \u00e7orlab kelgan.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Abduvosi \u015eONAZAROV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ilm oli\u015f dinimizda ulu\u011f ibodatlardan sanaladi. Ilk nozil b\u00f6lgan vahiyning \u201c\u00d6qi!\u201d deb bo\u015flani\u015fi buning yorqin dalilidir. \u015euning u\u00e7un ham islom dinining m\u00f6\u02bctabar manbalarida ilm tar\u011fib qilingan va ilm sohibi u\u00e7un baland darajalar va\u02bcda qilingan. Alloh taolo Qur\u02bconi karimda: \u201cAlloh sizlardan imon keltirgan va ilm ato etilgan zotlarni (baland) daraja (martaba)larga k\u00f6tarur\u201d (Mujodala surasi, 11-oyat), degan. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54045,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54044"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54046,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54044\/revisions\/54046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}