{"id":54006,"date":"2026-11-04T16:24:47","date_gmt":"2026-11-04T11:24:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=54006"},"modified":"2026-11-03T12:28:06","modified_gmt":"2026-11-03T07:28:06","slug":"imom-firabriy-roviylari-va-nusxalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=54006&lang=oz","title":{"rendered":"IMOM FIRABRIY ROVIYLARI VA NUSXALARI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Firabriy rivoyati Imom Buxoriydan qilingan eng ma\u015fhur rivoyat b\u00f6lsa ham, u yagona emas. Buyuk muhaddisdan rivoyat qilganlar juda k\u00f6p b\u00f6lib, ularni Firabriy t\u00f6qson ming ki\u015fi deb hisoblagan. \u00c7unki Muhammad ibn Yusuf Firabriydan \u015funday rivoyat qilingan: \u201cMuhammad ibn Ismoilning (Al-Jome\u02bc as-sahih) kitobini t\u00f6qson ming ki\u015fi e\u015fitgan, ammo undan mendan bo\u015fqa he\u00e7 kim rivoyat qilmadi\u201d [1: J. 2. \u2013 B.328; 2: J. 1. \u2013 B. 15; 3: J. 2. \u2013 B. 250; 4: J. 52. \u2013 B. 74; 5: \u2013 B. 30; 6. J. 1. \u2013 B.186; 7: J.24. \u2013 B. 443; 8: J.12. \u2013 B. 398, 469. J.15. \u2013 B. 12; 9: \u2013 B. 18; 10: \u2013 B.188].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu haqda Ibn Xallikon ham \u015funday degan: \u201cFirabriy Buxoriydan <em>al-Jome\u02bc as-Sahihni<\/em> rivoyat qilgan oxirgi ki\u015fi edi\u201d [11: J. 4. \u2013 B. 290].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xaliliy ham \u015funday degan: \u201cBuxoriydan <em>al-Jome\u02bcni<\/em> rivoyat qilganlar: Ibrohim ibn Ma\u02bcqal, Mahib ibn Sulaym, Mansur ibn Muhammad va Muhammad ibn Yusuf al-Firabriydir. Va Firabriy undan <em>al-Jome\u02bcni<\/em> rivoyat qilgan oxirgi ki\u015fi edi\u201d [12: J.3. \u2013 B. 959].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Biroq bo\u015fqa ulamolar Bazdaviyni Buxoriydan <em>al-Jome\u02bcni<\/em> rivoyat qilgan oxirgi roviy deb hisobla\u015fgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Makula \u015funday degan: \u201cAbu Talha Mansur ibn Muhammad ibn Ali ibn Qorina ibn Suvayd ad-Dahqon an-Nasafiy al-Bazdaviy, Bazda ahlidan b\u00f6lib, Muhammad ibn Ismoildan \u201c<em>Al-Jome\u02bc as-sahih\u201d<\/em>ni rivoyat qilgan va u Buxoriydan rivoyat qilgan oxirgi ki\u015fi edi. U i\u015fon\u00e7li roviy b\u00f6lgan, 329\u2013h. yili vafot etgan\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa \u015fuki Buxoriydan \u201c<em>Al-Jome\u02bc as-sahih\u201dni <\/em>rivoyat qilganlardan eng ma\u015fhuri Muhammad ibn Yusuf ibn Mator ibn Solih al-Firabriydir. Undan \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d, \u201cXalq af\u02bcol al-ibod\u201d va bo\u015fqa asarlar rivoyat qilingan. Uning \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201d rivoyati eng mukammal rivoyat hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hammod ibn \u015eokir ham Buxoriydan \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dning faqat oxirgi varaqlarini ijoza bilan rivoyat qilgan. \u015euningdek, Hofiz Ibrohim ibn Ma\u02bcqil an-Nasafiy, Mahib ibn Sulaym ham Buxoriydan rivoyat qilgan. Vafot yili hisobidan Bazdaviy 329\u2013h. Yilda, Firabriy esa 320\u2013h. yilda vafot etgan. \u015eunday ekan Firabriyning: \u201cMendan bo\u015fqa he\u00e7 kim qolmadi\u201d, degan s\u00f6zining ma\u02bcnosi Buxoriydan rivoyat qilgan odamlar k\u00f6pligi sababli, Firabriyning maqsadi muayyan bir \u015fahar yoki muayyan bir majlisda u bilan birga hozir b\u00f6lganlar yoki u bilan birga \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dni e\u015fitganlar i\u00e7ida faqat men qoldim, degan ma\u02bcnoda b\u00f6li\u015fi mumkin. Bu fikrni quvvatlaydigan jihat \u015fundaki, Imom Buxoriy kitobini rivoyat qili\u015fdan t\u00f6xtamagan va Firabriy uning bar\u00e7a safarlarida hamroh b\u00f6la olmagan. \u015euning u\u00e7un Firabriy \u00f6z k\u00f6rgan va hozir b\u00f6lgan holat haqida gapirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Hajar Imom Buxoriydan rivoyat qilganlardan bir guruhini zikr qilib, \u015funday degan: \u201cHusayn ibn Ismoil al-Muhamili, u Buxoriydan Ba\u011fdodda rivoyat qilgan oxirgi roviydir. \u015euningdek, sanoqsiz odamlar bor. Ular k\u00f6pligini k\u00f6rsati\u015f u\u00e7un Firabriyning yuqoridagi s\u00f6zlari yetarlidir: u bilan birga Buxoriydan \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dni t\u00f6qson ming ki\u015fi e\u015fitganini aytgan\u201d [13: J. 5. \u2013 B. 439].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Hajar bo\u015fqa joyda \u015funday degan: \u201cAl-Jome\u02bc roviylaridan yana biri, bizga ijoza y\u00f6li bilan rivoyati yetib kelgan Ibrohim ibn Ma\u02bcqil an-Nasafiydir. U kitobning oxiridan bir qismini ijoza bilan rivoyat qilgan. \u015euningdek, Hammod ibn \u015eokir an-Nasafiy ham \u015funday qilgan. Samo\u02bc y\u00f6li bilan yetib kelgan eng mukammal va t\u00f6liq qilingan rivoyat esa Muhammad ibn Yusuf ibn Mator ibn Solih ibn Ba\u015far al-Firabriyning rivoyatidir\u201d [14: \u2013 B. 491-492].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Firabriy \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dni Buxoriydan bir ne\u00e7a marta e\u015fitgan. Kaloboziy \u015funday degan: \u201cU Muhammad ibn Ismoildan ikki marta e\u015fitgan: bir marta Firabrda 248\u2013h. yilda va bir marta Buxoroda 252\u2013h. yilda\u201d [15: J. 1. \u2013 B.24; 2: J. 1. \u2013 B. 64; 16: \u2013 B. 132; 9: \u2013 B. 17.\u0628\u0623\u0633\u0627\u0646\u064a\u062f\u0647\u0645 \u0625\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0643\u0644\u0627\u0628\u0627\u0630\u064a\u060c \u0644\u0643\u0646\u0648\u0642\u0639\u0639\u0646\u062f \u0627\u0628\u0646 \u062e\u064a\u0631 &#8220;\u0648\u0645\u0631\u0629 \u0628\u0628\u062e\u0627\u0631\u0649&#8221; \u0648\u0644\u0645 \u064a\u0630\u0643\u0631 \u062a\u0627\u0631\u064a\u062e\u0647\u0627.].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zahabiy esa Firabriyning tarjimai holida \u015funday degan: \u201cU kitobni undan Firabrda ikki marta e\u015fitgan\u201d [8:J.15. \u2013 B.10], deb Buxoroni aytmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>Firabriydan rivoyat qilgan roviylar.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Ru\u015faydning ayti\u015fi\u00e7a Firabriydan juda k\u00f6p odam rivoyat qilgan, hatto u haqidagi rivoyatlar tavotur darajasiga yetgan. Uning s\u00f6zlari quyida batafsil keladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Nuqta esa ulardan olti ki\u015finigina zikr qilgan [17: \u2013 B. 131].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Jiyaniy esa ma\u015fhur roviylar y\u00f6li bilan undan rivoyatni keltirgan va \u015funday degan: \u201cAbu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201d kitobining Abu Abdulloh Muhammad ibn Yusuf al-Firabriy rivoyatini bizga yetkizgan roviylar quyidagilardir:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Ali Said ibn Usmon ibn as-Sakan;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Zayd Muhammad ibn Ahmad al-Marvaziy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Ahmad Muhammad ibn Muhammad ibn Yusuf al-Jurjoniy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Ishoq Ibrohim ibn Ahmad al-Mustamliy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Muhammad Abdulloh ibn Ahmad al-Hammuviy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abul Haysam Muhammad ibn Makki al-Ka\u015fmihaniy [2: J. 2. \u2013 B. 565-566].<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Navaviy esa \u015funday degan: \u201cFarabriydan rivoyat qilganlardan k\u00f6p\u00e7ilikdir. Ulardan:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Muhammad al-Hammuviy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Zayd al-Marvaziy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Ishoq al-Mustamliy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Said Ahmad ibn Muhammad;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abul Hasan Ali ibn Ahmad ibn Abdul Aziz al-Jurjoniy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abul Haysam Muhammad ibn Makki al-Ka\u015fmihaniy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Bakr Ismoil ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Hojib al-Ku\u015foniy;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muhammad ibn Ahmad ibn Matta va bo\u015fqalar.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">S\u00f6ngra ularning har biridan katta jamoalar rivoyat qilgan. Bizga esa k\u00f6proq yurtimizda Abu Vaqtdan, u Dovudiydan, u Hammuviydan, u esa Firabriydan, u Buxoriydan rivoyat qilingan sanadi ma\u015fhur. \u015euningdek, biz Abu Vaqtning \u015fogirdlaridan b\u00f6lgan jamoalardan rivoyat qildik\u201d [18: J. 1. \u2013 B. 190-192].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Ru\u015fayd: \u201cFirabriydan juda k\u00f6p odam rivoyat qilgan\u201d, deb ulardan yettitasini keltirgan va \u015funday degan: \u201cBu yetti ki\u015fi Firabriyning ma\u015fhur \u015fogirdlaridir. Ulardan ta\u015fqari yana bo\u015fqa ulu\u011flar va noma\u02bclumlar ham bor\u201d [9: \u2013 B. 21-23].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bularni tadqiq qili\u015fdan maqsad avvalo Buxoriydan, undan keyin esa Firabriydan va ulardan keyin bo\u015fqalardan \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dni rivoyat qilgan roviylar k\u00f6pligini k\u00f6rsati\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sam\u02bconiy \u015funday degan: \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dni Firabriydan birin\u00e7i rivoyat qilgan ki\u015fi Abu Zayd al-Fo\u015foniy, oxirgi rivoyat qilgani esa Abu Ali Ismoil ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Sohibul Kisoiydir\u201d [19: J. 10. \u2013 B. 171].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Firabriy rivoyati uzoq vaqt \u00f6tmay sahifalar ba\u011frida mustahkam qaror topdi va kitobatni samo\u02bc (o\u011fzaki e\u015fiti\u015f orqali rivoyat qili\u015f) bilan rivoyat qilini\u015f orqali ham yanada quvvati o\u015fdi. \u015eu tariqa u yozma ravi\u015fda qayd etilib, puxta tarzda muhofaza qilindi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu jarayon juda erta bo\u015flandi: Firabriyning \u00f6zi Buxoriyning aslini qayta k\u00f6rib \u00e7iqar, \u015fogirdlari esa uning nusxalarini qayta k\u00f6rib \u00e7iqar edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Abu Valid al-Bojiy \u015funday degan: \u201cBizga hofiz Abu Zar Abdulloh ibn Ahmad al-Haroviy (rahimahulloh) xabar berdi. U aytdi: bizga Abu Ishoq al-Mustamliy Ibrohim ibn Ahmad xabar berdi: \u201cMen Buxoriyning kitobini uning aslidan k\u00f6\u00e7irdim. U Muhammad ibn Yusuf al-Firabriyda edi\u201d [20: J. 1. \u2013 \u00a0B. 310-311; 21: J. 1. \u2013 \u00a0B. 287].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu haqda Ibn Ru\u015fayd \u015funday degan: \u201cAbu Ishoq al-Mustamliy <em>al-Jome\u02bc <\/em>as-sahihni Abu Abdulloh al-Firbariydan e\u015fitgan va undan rivoyat qilgan. Abu Ishoq Buxoriyning asl nusxasidan b\u00f6lgan Firabriyning nusxasidan k\u00f6\u00e7irgan\u201d [9: \u2013 B.25]. Yana bo\u015fqa joyda: \u201cFirabriyda Buxoriyning asli bor edi va Firabriyning roviylari ana \u015fu asldan k\u00f6\u00e7irib olgan\u201d [9: \u2013 B. 19], degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Hajar ham \u015funday degan: \u201cBu Abu Zar al-Haroviydan kelgan xabarni quvvatlaydi: Buxoriyning asli Firabriyda edi\u201d [14: J. 4. \u2013 B. 300].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqoridagi rivoyat ham Ibn Ru\u015fayd gapining yana bir tasdi\u011fidir. Demak, Firabriydan bo\u015fqalar ham uning nusxasini k\u00f6rgani, undan k\u00f6\u00e7irgani va Firabriydan e\u015fitgan nusxalarini Buxoriyning asli bilan muqoisa (soli\u015ftiri\u015f) qilgani haqidagi xabarlar Buxoriyning asli Firabriyda b\u00f6lganiga dalolat qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015eu tariqa kitobning asl nusxalari q\u00f6ldan q\u00f6lga, ulamolardan ulamolarga \u00f6tgan. Firabriy Buxoriydan va uning asl nusxasidan e\u015fitgan, keyin Mustamliy Firabriydan e\u015fitgan va Firabriyda b\u00f6lgan Buxoriyning aslidan k\u00f6\u00e7irgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015euningdek, Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad ibn Asad al-Juhaniy kelib, \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201dni Abu Ali Said ibn Usmon ibn as-Sakan al-Ba\u011fdodiydan rivoyat qilgan. Bu hodisa 343\u2013h. yilda b\u00f6lgan. Bu haqda \u015funday degan: \u201cMenga Muhammad ibn Yusuf al-Firabriy xabar berdi, u aytdi: menga Abu Abdulloh al-Buxoriy xabar berdi\u201d. Ikki imom Abu Umar ibn Abdulbar va Abu Umar ibn al-Hazzo bir majlisda Abu Muhammad ibn Asaddan e\u015fitgan. Ibn Abdulbar va Ibn al-Hazzodan esa imom al-Jayoniy Ibn as-Sakanning rivoyatini e\u015fitgan. Jayoniy \u015funday degan: \u201cMen kitobimni Abu Muhammad ibn Asadning \u00f6z q\u00f6li bilan Abu Ali ibn as-Sakandan k\u00f6\u00e7irgan nusxasi bilan muqoisa qildim\u201d [2: J. 1. \u2013 B. 60].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015eu tariqa Jayoniy Firabriydan yana bir rivoyat e\u015fitgan va kitobini Ibn Asadning q\u00f6li bilan yozilgan nusxasiga muqoisa qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yana u\u00e7in\u00e7i rivoyat ham bor. Uni Abu Muhammad al-Asiliy Abu Zayd Muhammad ibn Ahmad va Abu Ahmad Muhammad ibn Muhammad ibn Makkiydan rivoyat qilgan. Ikkalasi ham Firabriydan, u esa Buxoriydan rivoyat qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asiliy \u00f6z nusxasini \u00f6z q\u00f6li bilan yozgan. Imom Jayoniy esa bu nusxani \u00f6z ustozlari at-Tujibiy va Ibn Sirojdan e\u015fitgan. Ular ikkalasi ham Asiliydan rivoyat qilgan. Jayoniy faqat e\u015fiti\u015f bilan \u00e7eklanmadi, balki \u015funday degan: \u201cMen kitobimni bo\u015fidan oxiriga\u00e7a Abu Muhammad al-Asiliyning \u00f6z q\u00f6li bilan yozgan nusxasi bilan muqoisa qildim\u201d [2: J. 1. \u2013 B. 59-60].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Kunlar \u00f6ti\u015fi bilan bir asl nusxa ikkin\u00e7isiga q\u00f6\u015filadi, bir xat bo\u015fqasiga \u00f6tadi, kitob kitobga q\u00f6\u015filadi. \u015eu tariqa asl nusxalar yangilanib boradi, biri ortidan bo\u015fqasi paydo b\u00f6ladi va bir-biri bilan bo\u011flanib ketadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015eu tarzda Imom So\u011foniy Firabriyning aslini topadi va unda Firabriyning q\u00f6l yozuvini k\u00f6radi. Keyin Ibn Hajar Asqaloniy So\u011foniyning \u015fu nusxasini k\u00f6rgan va undan \u201cFathul Boriy\u201dda katta e\u02bctibor bilan foydalangan, juda k\u00f6p joylarda undan iqtibos keltirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Hajar uni \u201cBa\u011fdodiy nusxa\u201d, deb atadi. Uning fikri\u00e7a, bu nusxani alloma lu\u011fat\u015funos Abu Muhammad ibn So\u011foniy Abu Vaqtning ashoblaridan e\u015fitganidan keyin tuzatgan. Uni bir ne\u00e7ta nusxalar bilan muqoisa qilgan va belgilar q\u00f6ygan. Ibn Hajar \u015funday degan: \u201cAs-So\u011foniy ho\u015fiyada yozgan: bu hadis bar\u00e7a nusxalardan tu\u015fib qolgan, faqat Firabriy huzurida \u00f6qilgan va unda uning q\u00f6l yozuvi b\u00f6lgan nusxadagina bor\u201d [14: J. 1. \u2013 B. 153].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Hajar yana bo\u015fqa joyda \u015funday degan: \u201cXuddi \u015fu ho\u015fiya So\u011foniy nusxasida ham bor. U aytgan: men uni Firbariyning q\u00f6l yozuvi bilan yozilgan nusxaga muqoisa qildim\u201d [14: J. 1. \u2013 B. 542].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa \u015fuki, bugun \u015earq-u \u011earbda Buxoriyga samo\u02bc (e\u015fiti\u015f) orqali bo\u011flangan ma\u015fhur y\u00f6l Firabriy y\u00f6lidir. Odamlar uning rivoyatiga tayanadi, \u00e7unki u mukammal, aniq va roviylari ham ma\u015fhurdir. Uning huzurida Buxoriyning asli bor b\u00f6lgani va roviylari ham undan k\u00f6\u00e7irgani uning rivoyatini yanada quvvatli qilgan. Bu uning rivoyati haq va t\u00f6\u011friligini isbotlaydi va rostligini k\u00f6rsatadi. \u201c<em>Al-Jome\u02bc <\/em>as-sahih\u201d Firbariydan k\u00f6plab roviylar orqali mutavotir b\u00f6lib tarqalgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:<\/strong><\/span><\/div>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">&#8220;\u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u0645\u062f\u064a\u0646\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0644\u0627\u0645&#8221; \u0627\u0644\u0645\u0639\u0631\u0648\u0641 \u0628\u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u0628\u063a\u062f\u0627\u062f.\u0623\u0628\u0648 \u0628\u0643\u0631 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0644\u064a \u0627\u0644\u062e\u0637\u064a\u0628 \u0627\u0644\u0628\u063a\u062f\u0627\u062f\u064a(463 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0645\u0635\u0637\u0641\u0649 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0642\u0627\u062f\u0631 \u0639\u0637\u0627\u060c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0643\u062a\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0644\u0645\u064a\u0629\u060c \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a \u2014 \u0644\u0628\u0646\u0627\u0646\u060c \u0637: 1\u060c 1417 \u0647\u0640 \u2014 1997 \u0645\u060c 2\u060c 1425 \u0647\u0640 \u2014 2004 \u0645\u060c \u0639.\u062c: 24.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062a\u0642\u064a\u064a\u062f \u0627\u0644\u0645\u0647\u0645\u0644 \u0648\u062a\u0645\u064a\u064a\u0632 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0643\u0644.\u0623\u0628\u0648 \u0639\u0644\u064a \u0627\u0644\u062d\u0633\u064a\u0646 \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0644\u063a\u0633\u0627\u0646\u064a \u0627\u0644\u062c\u064a\u0627\u0646\u064a (498 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0639\u0644\u064a \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0644\u0639\u0645\u0631\u0627\u0646\u060c \u0648\u0645\u062d\u0645\u062f \u0639\u0632\u064a\u0632 \u0634\u0645\u0633\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0639\u0627\u0644\u0645 \u0627\u0644\u0641\u0648\u0627\u0626\u062f \u2014 \u0645\u0643\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0643\u0631\u0645\u0629\u060c \u0637 1\u060c 1421 \u0647\u0640 \u2014 2000 \u0645\u060c \u0639. \u062c: 3.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0637\u0628\u0642\u0627\u062a \u0627\u0644\u062d\u0646\u0627\u0628\u0644\u0629. \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u062d\u0633\u064a\u0646\u060c \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0623\u0628\u064a \u064a\u0639\u0644\u0649\u060c \u062a: \u0645\u062d\u0645\u062f \u062d\u0627\u0645\u062f \u0627\u0644\u0641\u0642\u064a\u060c\u0645\u0637\u0628\u0639\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0646\u0629 \u0627\u0644\u0645\u062d\u0645\u062f\u064a\u0629 \u2014 \u0627\u0644\u0642\u0627\u0647\u0631\u0629\u060c \u0637: 1371 \u0647\u0640 \u2014 1952 \u0645. (\u0648\u0635\u0648\u0631\u062a\u0647\u0627 \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0639\u0631\u0641\u0629\u060c \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a). \u0639. \u062c: 2.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u0645\u062f\u064a\u0646\u0629 \u062f\u0645\u0634\u0642\u060c \u0648\u0630\u0643\u0631 \u0641\u0636\u0644\u0647\u0627 \u0648\u062a\u0633\u0645\u064a\u0629 \u0645\u0646 \u062d\u0644\u0647\u0627 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0623\u0645\u0627\u062b\u0644 \u0623\u0648 \u0627\u062c\u062a\u0627\u0632 \u0628\u0646\u0648\u0627\u062d\u064a\u0647\u0627 \u0645\u0646 \u0648\u0627\u0631\u062f\u064a\u0647\u0627 \u0648\u0623\u0647\u0644\u0647\u0627.\u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0642\u0627\u0633\u0645 \u0639\u0644\u064a \u0628\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0633\u0646 \u0627\u0628\u0646 \u0647\u0628\u0629 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0627\u0644\u0634\u0627\u0641\u0639\u064a \u0627\u0644\u0645\u0639\u0631\u0648\u0641 \u0628\u0627\u0628\u0646 \u0639\u0633\u0627\u0643\u0631(571 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0645\u062d\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u0628\u0648 \u0633\u0639\u064a\u062f \u0639\u0645\u0631 \u0628\u0646 \u063a\u0631\u0627\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0631\u0648\u064a\u060c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0641\u0643\u0631 \u0644\u0644\u0637\u0628\u0627\u0639\u0629 \u0648\u0627\u0644\u0646\u0634\u0631 \u0648\u0627\u0644\u062a\u0648\u0632\u064a\u0639\u060c1415 \u0647\u0640 \u2014 1995 \u0645\u060c\u0639.\u062c: 80.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062c\u0632\u0621 \u0641\u064a\u0647 \u062e\u0645\u0633\u0629 \u0623\u062d\u0627\u062f\u064a\u062b \u0639\u0646 \u0627\u0644\u0623\u0626\u0645\u0629 \u0627\u0644\u062e\u0645\u0633\u0629.\u0639\u0644\u064a \u0628\u0646 \u0628\u0644\u0628\u0627\u0646 \u0627\u0644\u062f\u0645\u0634\u0642\u064a \u0639\u0644\u0627\u0621 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u062d\u0633\u0646 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0635\u0631\u064a \u0627\u0644\u0645\u062d\u062f\u062b \u0627\u0628\u0646 \u0627\u0644\u0634\u0631\u0641 (674\u0647\u0640)\u060c\u0631\u064a\u0627\u0636 \u062d\u0633\u064a\u0646 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0626\u064a\u060c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0645\u063a\u0646\u064a \u2014 \u0627\u0644\u0631\u064a\u0627\u0636\u060c\u0637: 1\u060c1425 \u0647\u0640 \u2014 2004 \u0645. \u0639.\u0635.: 48.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062c\u0627\u0645\u0639 \u0627\u0644\u0623\u0635\u0648\u0644 \u0641\u064a \u0623\u062d\u0627\u062f\u064a\u062b \u0627\u0644\u0631\u0633\u0648\u0644.\u0645\u062c\u062f \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0633\u0639\u0627\u062f\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0628\u0627\u0631\u0643 \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0643\u0631\u064a\u0645 \u0627\u0644\u0634\u064a\u0628\u0627\u0646\u064a \u0627\u0644\u062c\u0632\u0631\u064a \u0627\u0628\u0646 \u0627\u0644\u0623\u062b\u064a\u0631 (606 \u0647\u0640). \u062a: \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0642\u0627\u062f\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0631\u0646\u0624\u0648\u0637\u060c \u0627\u0644\u062a\u062a\u0645\u0629 \u062a\u062d\u0642\u064a\u0642 \u0628\u0634\u064a\u0631 \u0639\u064a\u0648\u0646. \u0645\u0643\u062a\u0628\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0644\u0648\u0627\u0646\u064a \u2014 \u0645\u0637\u0628\u0639\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0627\u062d \u2014 \u0645\u0643\u062a\u0628\u0629 \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0628\u064a\u0627\u0646. \u0637: 1\u060c \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 [1,2]: 1389 \u0647\u0640\u060c 1969 \u0645. \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 [3,4]: 1390 \u0647\u0640\u060c 1970 \u0645. \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 [5]: 1390 \u0647\u0640\u060c 1971 \u0645. \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 [6,7]: 1391 \u0647\u0640\u060c 1971 \u0645. \u0627\u0644\u062c\u0632\u0621 [8-11]: 1392 \u0647\u0640\u060c 1972 \u0645. \u0639. \u062c: 12.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062a\u0647\u0630\u064a\u0628 \u0627\u0644\u0643\u0645\u0627\u0644 \u0641\u064a \u0623\u0633\u0645\u0627\u0621 \u0627\u0644\u0631\u062c\u0627\u0644.\u062c\u0645\u0627\u0644 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u062d\u062c\u0627\u062c \u064a\u0648\u0633\u0641 \u0627\u0644\u0645\u0632\u064a (654 \u2014 742 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u062f \u0628\u0634\u0627\u0631 \u0639\u0648\u0627\u062f \u0645\u0639\u0631\u0648\u0641\u060c\u0645\u0624\u0633\u0633\u0629 \u0627\u0644\u0631\u0633\u0627\u0644\u0629 \u2014 \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a\u060c \u0637: 1\u060c (1400 \u2014 1413 \u0647\u0640) (1980 \u2014 1992 \u0645)\u060c\u0639.\u062c: 35.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0633\u064a\u0631 \u0623\u0639\u0644\u0627\u0645 \u0627\u0644\u0646\u0628\u0644\u0627\u0621.\u0645\u062d\u0645\u062f \u0634\u0645\u0633 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u0628\u0648 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0628\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u062b\u0645\u0627\u0646 \u0628\u0646 \u0642\u064e\u0627\u064a\u0652\u0645\u0627\u0632 \u0627\u0644\u0630\u0647\u0628\u064a (748 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0645\u062d\u0645\u062f \u0623\u064a\u0645\u0646 \u0627\u0644\u0634\u0628\u0631\u0627\u0648\u064a. \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u062d\u062f\u064a\u062b\u060c \u0627\u0644\u0642\u0627\u0647\u0631\u0629 \u2013 \u0645\u0635\u0631. \u0637: 1427 \u0647\u0640 \u2014 2006 \u0645. \u0639. \u062c: 18.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0625\u0641\u0627\u062f\u0629 \u0627\u0644\u0646\u0635\u064a\u062d \u0641\u064a \u0627\u0644\u062a\u0639\u0631\u064a\u0641 \u0628\u0633\u0646\u062f \u0627\u0644\u062c\u0627\u0645\u0639 \u0627\u0644\u0635\u062d\u064a\u062d.\u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0645\u0631 \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0628\u0646 \u0631\u0634\u064a\u062f \u0627\u0644\u0623\u0646\u062f\u0644\u0633\u064a\u060c \u062a: \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0644\u062d\u0628\u064a\u0628 \u0628\u0646 \u062e\u0648\u062c\u0629\u060c \u0627\u0644\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u062a\u0648\u0646\u0633\u064a\u0629 \u0644\u0644\u0646\u0634\u0631\u060c \u0637: \u0628\u064a\u0646 1910 \u0648 1920 \u0645. \u0639. \u0635: 158.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062a\u062d\u0641\u0629 \u0627\u0644\u0625\u062e\u0628\u0627\u0631\u064a \u0628\u062a\u0631\u062c\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a. \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 (\u0623\u0628\u064a \u0628\u0643\u0631) \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0628\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0645\u062c\u0627\u0647\u062f \u0627\u0644\u0642\u064a\u0633\u064a \u0627\u0644\u062f\u0645\u0634\u0642\u064a \u0627\u0644\u0634\u0627\u0641\u0639\u064a\u060c \u0634\u0645\u0633 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646\u060c \u0627\u0644\u0634\u0647\u064a\u0631 \u0628\u0627\u0628\u0646 \u0646\u0627\u0635\u0631 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 (842 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0646\u0627\u0635\u0631 \u0627\u0644\u0639\u062c\u0645\u064a\u060c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0628\u0634\u0627\u0626\u0631 \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629\u060c \u0637: 1\u060c 1413 \u0647\u0640 \u2014 1993 \u0645. \u0639. \u0635: 41.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0648\u0641\u064a\u0627\u062a \u0627\u0644\u0623\u0639\u064a\u0627\u0646 \u0648\u0623\u0646\u0628\u0627\u0621 \u0623\u0628\u0646\u0627\u0621 \u0627\u0644\u0632\u0645\u0627\u0646. \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0639\u0628\u0627\u0633 \u0634\u0645\u0633 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0625\u0628\u0631\u0627\u0647\u064a\u0645 \u0628\u0646 \u0623\u0628\u064a \u0628\u0643\u0631 \u0627\u0628\u0646 \u062e\u0644\u0643\u0627\u0646 \u0627\u0644\u0628\u0631\u0645\u0643\u064a \u0627\u0644\u0625\u0631\u0628\u0644\u064a (681\u0647\u0640)\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0635\u0627\u062f\u0631 \u2014 \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a\u060c \u0637: 1\u060c \u062c: 1 \u2014 1900\u060c\u062c: 2 \u2014 1900\u060c \u062c: 3 \u2014 1900\u060c \u062c: 4 \u2014 1971\u060c \u062c: 5 \u2014 1994\u060c \u062c: 6 \u2014 1900\u060c \u062c: 7 \u2014 1994\u060c \u0639. \u062c: 7.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u0625\u0631\u0634\u0627\u062f \u0641\u064a \u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u0639\u0644\u0645\u0627\u0621 \u0627\u0644\u062d\u062f\u064a\u062b. \u0623\u0628\u0648 \u064a\u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u062e\u0644\u064a\u0644\u064a\u060c \u062e\u0644\u064a\u0644 \u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0628\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0625\u0628\u0631\u0627\u0647\u064a\u0645 \u0628\u0646 \u0627\u0644\u062e\u0644\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0642\u0632\u0648\u064a\u0646\u064a (446 \u0647\u0640)\u060c\u062a: \u062f. \u0645\u062d\u0645\u062f \u0633\u0639\u064a\u062f \u0639\u0645\u0631 \u0625\u062f\u0631\u064a\u0633\u060c\u0645\u0643\u062a\u0628\u0629 \u0627\u0644\u0631\u0634\u062f \u2014 \u0627\u0644\u0631\u064a\u0627\u0636\u060c \u0637: 1\u060c 1409\u060c\u0639.\u062c: 3.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u062a\u063a\u0644\u064a\u0642 \u0627\u0644\u062a\u0639\u0644\u064a\u0642 \u0639\u0644\u0649 \u0635\u062d\u064a\u062d \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a. \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0641\u0636\u0644 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0644\u064a \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u062d\u062c\u0631 \u0627\u0644\u0639\u0633\u0642\u0644\u0627\u0646\u064a (852 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0633\u0639\u064a\u062f \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0631\u062d\u0645\u0646 \u0645\u0648\u0633\u0649 \u0627\u0644\u0642\u0632\u0642\u064a\u060c\u0627\u0644\u0645\u0643\u062a\u0628 \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0639\u0645\u0627\u0631 \u2014 \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a\u060c \u0639\u0645\u0627\u0646 \u2014 \u0627\u0644\u0623\u0631\u062f\u0646\u060c \u0637: 1\u060c 1405\u060c\u0639.\u062c: 5.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0647\u062f\u064a \u0627\u0644\u0633\u0627\u0631\u064a \u0645\u0642\u062f\u0645\u0629 \u0641\u062a\u062d \u0627\u0644\u0628\u0627\u0631\u064a. \u0634\u0647\u0627\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0641\u0636\u0644 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0644\u064a \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u062d\u062c\u0631 \u0627\u0644\u0639\u0633\u0642\u0644\u0627\u0646\u064a (852 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0645\u062d\u0645\u062f \u0641\u0624\u0627\u062f \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0628\u0627\u0642\u064a \u0648\u0645\u062d\u0628 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0627\u0644\u062e\u0637\u064a\u0628. \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u2013 \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a\u060c 1379\u0647\u0640\u060c \u0639. \u062c: 14.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u0647\u062f\u0627\u064a\u0629 \u0648\u0627\u0644\u0625\u0631\u0634\u0627\u062f \u0641\u064a \u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u0623\u0647\u0644 \u0627\u0644\u062b\u0642\u0629 \u0648\u0627\u0644\u0633\u062f\u0627\u062f. \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0633\u064a\u0646 \u0628\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0633\u0646\u060c \u0623\u0628\u0648 \u0646\u0635\u0631 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0627\u0644\u0643\u0644\u0627\u0628\u0627\u0630\u064a (398 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0627\u0644\u0644\u064a\u062b\u064a\u060c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u2014 \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a\u060c \u0637: 1\u060c 1407\u060c\u0639.\u062c: 2.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0641\u0647\u0631\u0633\u0629 \u0627\u0628\u0646 \u062e\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0625\u0634\u0628\u064a\u0644\u064a. \u0627\u0628\u0646 \u062e\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0625\u0634\u0628\u064a\u0644\u064a (575 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0628\u0634\u0627\u0631 \u0639\u0648\u0627\u062f \u0645\u0639\u0631\u0648\u0641 \u2014 \u0645\u062d\u0645\u0648\u062f \u0628\u0634\u0627\u0631 \u0639\u0648\u0627\u062f\u060c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u063a\u0631\u0628 \u0627\u0644\u0627\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a \u2014 \u062a\u0648\u0646\u0633\u060c \u0637: 1\u060c 2009 \u0645\u060c\u0639.\u0635: 670.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u062a\u0642\u064a\u064a\u062f \u0644\u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u0631\u0648\u0627\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0646\u0646 \u0648\u0627\u0644\u0645\u0633\u0627\u0646\u064a\u062f.\u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u063a\u0646\u064a \u0628\u0646 \u0623\u0628\u064a \u0628\u0643\u0631 \u0628\u0646 \u0634\u062c\u0627\u0639\u060c \u0623\u0628\u0648 \u0628\u0643\u0631\u060c \u0645\u0639\u064a\u0646 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646\u060c \u0627\u0628\u0646 \u0646\u0642\u0637\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0646\u0628\u0644\u064a \u0627\u0644\u0628\u063a\u062f\u0627\u062f\u064a\u060c (629 \u0647\u0640). \u062a: \u0643\u0645\u0627\u0644 \u064a\u0648\u0633\u0641 \u0627\u0644\u062d\u0648\u062a. \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0643\u062a\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0644\u0645\u064a\u0629. \u0637: 1, 1408 \u0647\u0640 \u2013 1988 \u0645\u060c \u0639. \u0635: 503.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u062a\u0644\u062e\u064a\u0635 \u0634\u0631\u062d \u0627\u0644\u062c\u0627\u0645\u0639 \u0627\u0644\u0635\u062d\u064a\u062d \u0644\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a. \u0623\u0628\u0648 \u0632\u0643\u0631\u064a\u0627 \u0645\u062d\u064a\u064a \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u064a\u062d\u064a\u0649 \u0628\u0646 \u0634\u0631\u0641 \u0627\u0644\u0646\u0648\u0648\u064a (676 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u0646\u0638\u0631 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0644\u0641\u0627\u0631\u064a\u0627\u0628\u064a \u0623\u0628\u0648 \u0642\u062a\u064a\u0628\u0629\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0637\u064a\u0628\u0629 \u0644\u0644\u0646\u0634\u0631 \u0648\u0627\u0644\u062a\u0648\u0632\u064a\u0639\u060c \u0637 1\u060c 1429 \u0647\u0640 \u2013 2008 \u0645\u060c \u0639. \u062c: 2.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u0623\u0646\u0633\u0627\u0628. \u0623\u0628\u0648 \u0633\u0639\u062f \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0643\u0631\u064a\u0645 \u0628\u0646 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0645\u0646\u0635\u0648\u0631 \u0627\u0644\u062a\u0645\u064a\u0645\u064a \u0627\u0644\u0633\u0645\u0639\u0627\u0646\u064a \u0627\u0644\u0645\u0631\u0648\u0632\u064a\u060c \u062a: \u062c\u0640 1 \u2014 6: \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0631\u062d\u0645\u0646 \u0628\u0646 \u064a\u062d\u064a\u0649 \u0627\u0644\u0645\u0639\u0644\u0645\u064a \u0627\u0644\u064a\u0645\u0627\u0646\u064a\u060c \u062c\u0640 7-12: \u0623\u0628\u0648 \u0628\u0643\u0631 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0627\u0644\u0647\u0627\u0634\u0645\u064a\u060c \u062c\u0640 13: \u0645\u062d\u0645\u062f \u0623\u0644\u0637\u0627\u0641 \u062d\u0633\u064a\u0646\u060c \u0645\u062c\u0644\u0633 \u062f\u0627\u0626\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0639\u0627\u0631\u0641 \u0627\u0644\u0639\u062b\u0645\u0627\u0646\u064a\u0629\u060c \u062d\u064a\u062f\u0631 \u0622\u0628\u0627\u062f \u0627\u0644\u062f\u0643\u0646 \u2014 \u0627\u0644\u0647\u0646\u062f\u060c \u0637 1\u060c 1382\u0647\u0640 \u2014 1962\u0645. \u0639. \u062c: 13.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u062a\u0639\u062f\u064a\u0644 \u0648\u0627\u0644\u062a\u062c\u0631\u064a\u062d \u0644\u0645\u0646 \u062e\u0631\u062c \u0644\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0641\u064a \u0627\u0644\u062c\u0627\u0645\u0639 \u0627\u0644\u0635\u062d\u064a\u062d. \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0648\u0644\u064a\u062f \u0633\u0644\u064a\u0645\u0627\u0646 \u0628\u0646 \u062e\u0644\u0641 \u0627\u0644\u0628\u0627\u062c\u064a (474 \u0647\u0640)\u060c \u062a: \u062f \u0623\u0628\u0648 \u0644\u0628\u0627\u0628\u0629 \u062d\u0633\u064a\u0646 \u0623\u0637\u0631\u0648\u062d\u0629 \u062f\u0643\u062a\u0648\u0631\u0627\u0629\u060c \u0643\u0644\u064a\u0629 \u0623\u0635\u0648\u0644 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0628\u0627\u0644\u0623\u0632\u0647\u0631\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0644\u0648\u0627\u0621 \u0644\u0644\u0646\u0634\u0631 \u0648\u0627\u0644\u062a\u0648\u0632\u064a\u0639 \u2014 \u0627\u0644\u0631\u064a\u0627\u0636\u060c \u0637 1\u060c 1406 \u0647\u0640 \u2014 1986 \u0645\u060c \u0639. \u062c: 3\u060c \u0639. \u0635: 1301.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u062a\u0639\u062f\u064a\u0644 \u0648\u0627\u0644\u062a\u062c\u0631\u064a\u062d \u0644\u0645\u0646 \u062e\u0631\u062c \u0639\u0646\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0641\u064a \u0627\u0644\u062c\u0627\u0645\u0639 \u0627\u0644\u0635\u062d\u064a\u062d. \u0623\u0628\u0648 \u0644\u0628\u0627\u0628\u0629 \u062d\u0633\u064a\u0646 \u0633\u0644\u064a\u0645\u0627\u0646 \u062e\u0644\u0641 \u0633\u0639\u062f \u0628\u0646 \u0623\u064a\u0648\u0628 \u0627\u0644\u0628\u0627\u062c\u064a \u0627\u0644\u0645\u0627\u0644\u0643\u064a \u0623\u0628\u0648 \u0627\u0644\u0648\u0644\u064a\u062f. \u062a: \u0623\u062d\u0645\u062f \u0644\u0628\u0632\u0627\u0631. \u0648\u0632\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0642\u0627\u0641 \u0648\u0627\u0644\u0634\u0624\u0648\u0646 \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a\u0629 \u2014 \u0627\u0644\u0645\u063a\u0631\u0628. \u0637: 2\u060c1405 \u0647\u2013 1985 \u0645. \u0639. \u062c: 3.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Odina Muhammad Yusuf<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00abMOVAROUNNAHR VA ISLOM SIVILIZATSIYASINING \u015eAKLLANI\u015eI\u00bb MAVZUSIDA \u00d6TKAZILGAN XALQARO KONFERENSIYA T\u00d6PLAMIDAN OLINDI.<\/span><\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Firabriy rivoyati Imom Buxoriydan qilingan eng ma\u015fhur rivoyat b\u00f6lsa ham, u yagona emas. Buyuk muhaddisdan rivoyat qilganlar juda k\u00f6p b\u00f6lib, ularni Firabriy t\u00f6qson ming ki\u015fi deb hisoblagan. \u00c7unki Muhammad ibn Yusuf Firabriydan \u015funday rivoyat qilingan: \u201cMuhammad ibn Ismoilning (Al-Jome\u02bc as-sahih) kitobini t\u00f6qson ming ki\u015fi e\u015fitgan, ammo undan mendan bo\u015fqa he\u00e7 kim rivoyat qilmadi\u201d [1: J. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54008,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54006\/revisions\/54008"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}