{"id":53512,"date":"2026-10-22T11:01:01","date_gmt":"2026-10-22T06:01:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=53512"},"modified":"2026-10-22T10:28:21","modified_gmt":"2026-10-22T05:28:21","slug":"o%ca%bbzbekistonning-ziyorat-turizmi-sohasida-xalqaro-hamkorlik-aloqalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=53512&lang=oz","title":{"rendered":"\u00d6ZBEKISTONNING ZIYORAT TURIZMI SOHASIDA XALQARO HAMKORLIK ALOQALARI"},"content":{"rendered":"

(Turkiya Respublikasi bilan hamkorlik misolida)<\/em><\/span><\/p>\n

\u00d6zbekiston \u2013 Turkiya hamkorlik aloqalarida ziyorat turizmi muhim \u00f6rin tutadi. S\u00f6nggi yillarda ikki mamlakat \u00f6rtasida bu borada qator i\u015flar amalga o\u015firilmoqda. Natijada, bu mamlakatdan yurtimizga muqaddas qadamjolarni ziyorat qili\u015fni maqsad qilgan sayyohlar soni ortib bormoqda. Bu esa, \u00f6z navbatida, ikki mamlakat aloqalarining yanada mustahkamlani\u015figa hissa q\u00f6\u015fmoqda. \u015eu bilan birga, bu borada hali i\u015fga solinmagan imkoniyatlar talaygina. \u015eu sababdan, bu borada amalga o\u015firilayotgan i\u015flar va ularning natijalarini tahlil qili\u015f dolzarb ilmiy ahamiyatga ega b\u00f6lib, berilayotgan tavsiyalar soha rivojiga \u00f6z hissasini q\u00f6\u015fi\u015fi mumkin.<\/span><\/p>\n

\u00d6zbekiston dunyo miqyosida muqaddas qadamjolarga boy mamlakatlardan biri b\u00f6lib, bu muqaddas zamin islom olamida dong taratgan k\u00f6plab buyuk siymolar abadiy q\u00f6nim topgan yurt sanaladi. Hozirgi kunda birgina Samarqand viloyatining \u00f6zida 1105 ta arxeologik, 670 ta me\u02bcmoriy, 37 ta diqqatga sazovor joy, 18 ta monumental, 21 memorial toifaga kiruv\u00e7i jami 1851 moddiy-madaniy meros obyektlari mavjud b\u00f6lib, ularning orasida ziyorat qilini\u015fi mumkin b\u00f6lgan joylar talaygina [5].<\/span><\/p>\n

2016-yildan e\u02bctiboran \u00d6zbekiston-Turkiya munosabatlari yangi bosqi\u00e7ga \u00e7iqdi. Ikki mamlakat davlat rahbarlarining ta\u015friflari amalga o\u015firildi. 2017-yil oktyabr oyida \u00d6zbekiston Respublikasi Prezidentining Turkiyaga davlat ta\u015frifi amalga o\u015firilgan b\u00f6lsa, 2018-yil 29-aprel \u2013 1-may kunlari Turkiya Prezidentining mamlakatimizga davlat ta\u015frifi b\u00f6lib \u00f6tdi. \u015eu va bo\u015fqa ta\u015friflar davomida bo\u015fqa sohalar qatori ziyorat turizmini rivojlantiri\u015f b\u00f6yi\u00e7a ham bir qan\u00e7a hujjatlar imzolandi.<\/span><\/p>\n

Turkiya Respublikasi Prezidenti Rajab Toyyib Erdo\u011fanning yurtimizga yuqorida keltirilgan sanadagi ta\u015frifi doirasida Turizmni rivojlantiri\u015f davlat q\u00f6mitasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi diniy i\u015flar q\u00f6mitasi va Turkiya Respublikasi din i\u015flari bo\u015fqarmasi \u00f6rtasida Ziyorat turizmini rivojlantiri\u015f t\u00f6\u011frisidagi memorandum imzolandi. Mazkur memorandumda ommaviy axborot vositalarida ziyorat turizmini ommala\u015ftiri\u015fga doir keng k\u00f6lamli faoliyat, turizm sanoatida diniy va ta\u02bclimiy tadbirlar sonini k\u00f6paytiri\u015f, \u015funingdek jahon hamjamiyatiga islomning asl insonparvarlik mohiyatini yetkazi\u015fga, islomning boy merosini \u00f6rgani\u015f va saqla\u015fga qaratilgan xalqaro tadbirlarni ta\u015fkil eti\u015fni k\u00f6zda tutildi.<\/span><\/p>\n

Bundan ta\u015fqari, memorandum doirasida \u00d6zbekiston va Turkiya \u00f6rtasida tani\u015fuv safarlarini ta\u015fkilla\u015ftiri\u015f va ularning turistik salohiyatiga doir ma\u02bclumotlarni taqdim eti\u015f, \u015funingdek, sayyohlik salohiyatiga doir ma\u02bclumotlarning diniy tadbirlarda tar\u011fib qilini\u015fi nazarda tutildi [3].<\/span><\/p>\n

Mazkur keli\u015fuvlar doirasida k\u00f6plab tadbirlar amalga o\u015firildi. Xususan, 2022-yil oktyabr oyida Turkiyaning Antaliya \u015fahrida \u00d6zbekiston \u2013 Turkiya turizm q\u00f6\u015fma komissiyasining navbatdagi yi\u011fili\u015fi b\u00f6lib \u00f6tdi. Mazkur yi\u011fili\u015fda Turizm va madaniy meros vazirligi mutasaddilari tomonidan \u201cTurizm sohasiga investitsiyalarni jalb eti\u015f, turizm zonalarini ta\u015fkil eti\u015fda Turkiya tajribasi, respublikada turistik zonalarni rivojlantiri\u015f\u201d, \u201c\u00d6zbekiston Respublikasida tarixiy obidalardan turizm obyekti sifatida foydalani\u015f maqsadida restavratsiya qili\u015f sohasida hamkorlik b\u00f6yi\u00e7a takliflar\u201d, \u201cIpak y\u00f6li\u201d xalqaro turizm va madaniy meros universiteti faoliyati\u201d mavzularida taqdimot-ma\u02bcruzalar qilindi [6].<\/span><\/p>\n

Mazkur yi\u011fili\u015fda turizmning bo\u015fqa y\u00f6nali\u015flari qatori, ziyorat turizmi masalalari ham muhokama etildi. Jumladan, gastronomik, ziyorat turizmi va turizmning bo\u015fqa sohalarida umumiy loyihalarni amalga o\u015firi\u015f, tarixiy obidalarning restavratsiyasi va konservatsiyasi hamda \u201cTabarruk ziyorat\u201d mar\u015frutlarini belgilab oli\u015f va bunda marketing siyosatini i\u015flab \u00e7iqi\u015f sohasida hamkorlik masalalari muhokama etildi.<\/span><\/p>\n

Bundan ta\u015fqari, xususiy sektor vakillari bilan muzokaralarda \u201cTabarruk ziyorat\u201d konsepsiyasida belgilangan madaniy turizm y\u00f6nali\u015flarida TGA bilan birgalikda umumiy sayohat mar\u015frutlarini i\u015flab \u00e7iqi\u015f va tar\u011fib qili\u015f, \u201cIpak y\u00f6li\u201d xalqaro turizm va madaniy meros universiteti talabalarining yozgi ta\u02bctil davomida T\u00dcRSAB tarkibidagi turoperatorlar hamda Turkiyadagi ma\u015fhur mehmonxonalarda malaka o\u015firi\u015flarini ta\u015fkil eti\u015f, professor-\u00f6qituv\u00e7ilar alma\u015finuvini amalga o\u015firi\u015f, universitet kutubxonasini ilmiy adabiyotlar bilan t\u00f6ldiri\u015fda hamkorlik qili\u015f kabi masalalar muhokama etildi [6]. Bunday tadbirlarning amalga o\u015firili\u015fi bu borada eri\u015filgan keli\u015fuvlarning amaliyotga tatbiq etili\u015fida muhim ahamiyatga ega b\u00f6ldi.<\/span><\/p>\n

Bu davrda mamlakatimizda ziyorat turizmini rivojlantiri\u015f b\u00f6yi\u00e7a turli farmon va qarorlar ham qabul qilindi. \u00d6zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 9-fevral kuni e\u02bclon qilingan \u201c\u00d6zbekiston Respublikasida i\u00e7ki va ziyorat turizmini yanada rivojlantiri\u015f \u00e7ora-tadbirlari t\u00f6\u011frisida\u201dgi Farmoni muhim ahamiyatga ega b\u00f6ldi. Unda sohani rivojlantiri\u015fga qaratilgan k\u00f6plab vazifalar belgilab berildi. Transport vazirligi va Turizmni rivojlantiri\u015f davlat q\u00f6mitasi \u201cUzbekistan Airports\u201d AJ va \u201c\u00d6zbekiston temir y\u00f6llari\u201d AJ bilan birgalikda bir oy muddatda i\u00e7ki va ziyorat turizmini rivojlantiri\u015f doirasida Far\u011fona-Urgan\u00e7-Far\u011fona, Termiz-Urgan\u00e7-Termiz hamda Qar\u015fi-Urgan\u00e7-Qar\u015fi aviareyslarini y\u00f6lga q\u00f6yi\u015f va Andijon-Xiva-Andijon temir y\u00f6l qatnovi sonini o\u015firi\u015f, 2021-yil 1-aprelga qadar Termiz-Qar\u015fi-Xiva, Xiva-Urgan\u00e7-Nukus va Termiz-Qar\u015fi-Samarqand y\u00f6nali\u015flari b\u00f6yi\u00e7a doimiy temir y\u00f6l qatnovini y\u00f6lga q\u00f6yi\u015f \u00e7oralarini k\u00f6ri\u015f va bo\u015fqalar \u015fular jumlasidandir [3].<\/span><\/p>\n

Mazkur yillarda \u00d6zbekistonning ziyorat turizmi salohiyatini xorijiy mamlakatlarda manzilli tar\u011fib eti\u015f i\u015flari amalga o\u015firildi. Xususan, yuqorida keltirilgan Farmonning 3-ilovasida xorijiy mamlakatlarda \u00d6zbekiston Respublikasining ziyorat turizmi salohiyatini manzilli tar\u011fib qili\u015f \u00e7ora-tadbirlari rejasi qabul qilindi. Mazkur rejada k\u00f6plab mamlakatlar qatori Turkiya Respublikasidan ziyorat maqsadida ta\u015frif buyuruv\u00e7ilar u\u00e7un manzilli r\u00f6yxat \u015fakllantirildi. \u201cYetti Pir\u201d ziyoratgohi, Imom Moturidiy va Abu Muin Nasafiy maqbaralari, Imom Buxoriy va Imom Termiziy maqbaralari, Hazrati Imom majmuasi (Usmon mus\u02bchafi), Zangiota va Suzuk-ota ziyoratgohlari Turkiyadan ta\u015frif buyuruv\u00e7i sayyohlar u\u00e7un tar\u011fibot qilinadigan y\u00f6nali\u015flar va ziyorat turizmi obyektlari r\u00f6yxatiga kiritildi [3].<\/span><\/p>\n

Mazkur farmon ijrosini ta\u02bcminla\u015f maqsadida 2021-yil 24-fevralda \u00d6zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining \u201cI\u00e7ki va ziyorat turizmini rivojlantiri\u015f b\u00f6yi\u00e7a q\u00f6\u015fim\u00e7a \u00e7ora-tadbirlar t\u00f6\u011frisida\u201dgi qarori qabul qilindi. Mazkur qaror asosida soha rivojini ta\u02bcminlov\u00e7i bir qan\u00e7a dasturlar tasdiqlandi. Ta\u015frif buyuruv\u00e7ilar u\u00e7un \u015fart-\u015faroitlar yaratili\u015fi rejala\u015ftirilgan turizm salohiyati yuqori b\u00f6lgan madaniy meros obyektlari r\u00f6yxati, ziyorat turizmi mar\u015frutlarida foydalaniladigan madaniy meros obyektlarining 2021 \u2014 2025-yillarda ustuvor ravi\u015fda restavratsiya qili\u015f dasturi, uzoq xorij va q\u00f6\u015fni respublikalardan xorijiy turistlarni qabul qili\u015f va ularga qulay \u015fart-\u015faroitlar yarati\u015f b\u00f6yi\u00e7a \u201cY\u00f6l xaritasi\u201d, Xorijiy tillarga tarjima qilinadigan va tar\u011fiboti keng amalga o\u015firiladigan allomalar va ziyoratgohlar t\u00f6\u011frisidagi filmlar r\u00f6yxati, \u00d6zbekiston b\u00f6ylab sayohat qili\u015f hamda ijtimoiy ahamiyatga ega b\u00f6lgan y\u00f6nali\u015flar xarajatlarining bir qismini \u00d6zbekiston Respublikasi respublika byudjetidan qaytari\u015f tartibi t\u00f6\u011frisidagi nizom va bo\u015fqalar \u015fular jumlasidandir [4]. Mazkur hujjatlarning amaliyotga tatbiq etili\u015fi bar\u00e7a mamlakatlar qatori, Turkiya Respublikasidan ham sayyohlarni kengroq jalb eti\u015fda muhim ahamiyatga ega b\u00f6ldi [7].<\/span><\/p>\n

S\u00f6nggi yillarda amalga o\u015firilgan i\u015flar natijasida, salmoqli yutuqlar q\u00f6lga kiritildi. Xususan, mazkur yillar davomida turkiyalik mutaxassislar \u00d6zbekistonda ziyorat turizmini rivojlantiri\u015fga jalb etildi. Aholisi islom diniga e\u02bctiqod qiladigan davlatlar orasida Turkiya fuqarolari \u00d6zbekistonning madaniy-tarixiy va qadimiy diqqatga sazovor joylariga eng k\u00f6p qiziqi\u015f bildirdi. Natijada, 2023-yilda Turkiyadan \u00d6zbekistonga 100 mingdan ortiq sayyoh ta\u015frif buyurdi.<\/span><\/p>\n

Bu boradagi i\u015flar keyingi yillarda ham davom ettirildi. Xususan, 2025-yil fevral oyida Turkiyada u\u015fbu mamlakat Madaniyat va turizm vaziri Mehmet Nuri Ersoy hamda \u00d6zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qili\u015f va iqlim \u00f6zgari\u015fi vaziri Aziz Abduhakimovning u\u00e7ra\u015fuvi b\u00f6lib \u00f6tdi. U\u00e7ra\u015fuvda \u201cTurkiya Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi bilan \u00d6zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qili\u015f va iqlim \u00f6zgari\u015fi vazirligi \u00f6rtasida turizm sohasidagi Keli\u015fuv bayonnomasi va Harakatlar rejasi\u201d imzolandi. Unga k\u00f6ra, ikki davlat \u00f6rtasidagi aviareyslar sonini o\u015firi\u015f va sayyohlar sonini 1 million ki\u015figa yetkazi\u015f k\u00f6zda tutildi [1].<\/span><\/p>\n

Xulosa<\/strong> sifatida \u015funi ayti\u015fimiz mumkinki, \u00d6zbekistonda 2016-yildan e\u02bctiboran turizm mamlakat iqtisodiyotining muhim tarmoqlaridan biri deb e\u02bclon qilindi. \u015eu sababdan turizm va uning muhim y\u00f6nali\u015flaridan biri b\u00f6lgan ziyorat turizmini rivojlantiri\u015f va uni jahon miqyosiga olib \u00e7iqi\u015f i\u015flari olib borildi. Bu borada Turkiya Respublikasi bilan olib borilgan hamkorlik aloqalari muhim ahamiyatga ega b\u00f6ldi. Xususan, oxirgi yillarda ziyorat turizmi sohasida \u00d6zbekiston \u2013 Turkiya hamkorligi yanada mustahkamlandi, turizmni rivojlantiri\u015f b\u00f6yi\u00e7a Turkiya tajribasi \u00f6rganildi. \u015eu bilan birga, bu borada ilm-fan sohasida ham hamkorlik kengaydi. \u015eu va bo\u015fqa omillar \u00d6zbekistonga, xususan, mamlakatimizdagi muqaddas joylarni ziyorat qili\u015f u\u00e7un kelayotgan ziyorat\u00e7ilar sonining sezilarli darajada o\u015fi\u015figa olib keldi.<\/span><\/p>\n

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:<\/strong><\/span><\/div>\n
    \n
  1. \n
    http:\/\/m.xabar.uz\/siyosat\/turkiya-va-ozbekiston-ortasida-turizm-sohasida<\/span><\/div>\n<\/li>\n
  2. \n
    https:\/\/kun.uz\/kr\/57813270?q=%2F57813270<\/span><\/div>\n<\/li>\n
  3. \n
    https:\/\/lex.uz\/docs\/5283956<\/span><\/div>\n<\/li>\n
  4. \n
    https:\/\/lex.uz\/docs\/5315060?ONDATE=09.01.2023<\/span><\/div>\n<\/li>\n
  5. \n
  6. \n
    https:\/\/yuz.uz\/news\/ozbekiston\u2013turkiya-turizm-qoshma-komissiyasining-navbatdagi-yigilishi-bolib-otdi<\/span><\/div>\n<\/li>\n
  7. \n
    Lex.uz<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n
    Jonibek JUMAYEV,<\/strong><\/span><\/div>\n
    Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/strong><\/span><\/div>\n
    Diniy \u2013 ma\u02bcrifiy tadbirlar b\u00f6limi bo\u015fli\u011fi,<\/strong><\/span><\/div>\n
    falsafa fanlari b\u00f6yi\u00e7a falsafa doktori (PhD)<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    (Turkiya Respublikasi bilan hamkorlik misolida) \u00d6zbekiston \u2013 Turkiya hamkorlik aloqalarida ziyorat turizmi muhim \u00f6rin tutadi. S\u00f6nggi yillarda ikki mamlakat \u00f6rtasida bu borada qator i\u015flar amalga o\u015firilmoqda. Natijada, bu mamlakatdan yurtimizga muqaddas qadamjolarni ziyorat qili\u015fni maqsad qilgan sayyohlar soni ortib bormoqda. Bu esa, \u00f6z navbatida, ikki mamlakat aloqalarining yanada mustahkamlani\u015figa hissa q\u00f6\u015fmoqda. \u015eu bilan birga, bu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53513,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53512"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53512"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53590,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53512\/revisions\/53590"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}