{"id":49539,"date":"2026-04-28T20:18:47","date_gmt":"2026-04-28T15:18:47","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539"},"modified":"2026-04-28T20:21:37","modified_gmt":"2026-04-28T15:21:37","slug":"ashtarxoniylar-davri-ma%ca%bcnaviyati-qo%ca%bblyozmalar-tilga-kirganda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz","title":{"rendered":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA&#8230;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida 28-aprel kuni Islom tarixi, san\u02bcati va madaniyatini tadqiq etish markazi (IRCICA) bilan hamkorlikda \u201cMarkaziy Osiyo \u2013 Islom madaniyati va san\u02bcati o\u02bbchog\u02bbi\u201d ilmiy loyihasi doirasida navbatdagi onlayn seminar o\u02bbtkazildi. Unda O\u02bbzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti doktoranti, tarix fanlari bo\u02bbyicha falsafa doktori (PhD) Nasriddin Mirzayev \u201cAshtarxoniylar davrida hadis ilmiga doir manbalar talqini\u201d mavzusida ma\u02bcruza qildi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-49541\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_2.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_2.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_2-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-49542\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_3.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_3.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_3-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Seminarda Markaz ilmiy xodimlari, IRCICA vakillari, O\u02bbzbekiston xalqaro islom akademiyasi, Bahouddin Naqshband ilmiy-tadqiqot markazi, O\u02bbzFA Sharqshunoslik instituti, Toshkent islom instituti olimlari, Hadis ilmi maktabi o\u02bbqituvchilari va talabalari, shuningdek, Turkiya va Qozog\u02bbistondan tadqiqotchilar ishtirok etdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Anjumanda Ashtarxoniylar davrida Movarounnahr ilmiy muhitining ilgari jamoatchilikka keng ma\u02bclum bo\u02bblmagan jihatlari ochib berildi. Qayd etilganidek, u kezlarda Buxoro ilm-fani lokal doirada chegaralanib qolmagan. O\u02bbzbekiston Fanlar akademiyasi fondi va O\u02bbzbekiston Musulmonlari idorasi kutubxonasida saqlanayotgan saksondan ortiq nodir qo\u02bblyozma (xususan, \u201cMishkotul masobih\u201d asari) geografiyasi buni yaqqol isbotlaydi. Ular orasida Shohjahonobod, Lohur, Dehli va Kashmirda ko\u02bbchirilib, keyinchalik Buxoroga keltirilgan nusxalar talaygina. Bu esa o\u02bbsha davrda O\u02bbrta Osiyo va Hindiston (Boburiylar) o\u02bbrtasida faol ilmiy almashuv bo\u02bblganidan dalolat beradi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-49543\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_4.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_4.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_4-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">N.Mirzayev vaqf hujjatlarining o\u02bbziga xos huquqiy kuchiga alohida to\u02bbxtalib o\u02bbtdi. Mirakon va Mirzo Ulug\u02bbbek madrasalariga oid vaqfnomalarda kitoblarni saqlash va ulardan foydalanish shartlari qat\u02bciy belgilab qo\u02bbyilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Eng qiziqarlisi vaqf daromadlarining taqsimlanish tizimidir. Masalan, Mavlono xonaqohi vaqfnomasiga ko\u02bbra, tushgan mablag\u02bbning bir qismi xatib va imomlardan tashqari, muhtojlar uchun bepul osh-ovqat tayyorlash (ijtimoiy ta\u02bcminot) va oshpazlar xizmati uchun ham ajratilgan. Shuningdek, vaqf mulklarini saqlashda qat\u02bciy antikorrupsion qoidalar amal qilgan \u2014 deylik, mutavallilarga vaqf hosilidan biror bahona bilan qo\u02bbshimcha haq olish taqiqlangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Seminarning yana bir diqqatga sazovor qismi \u2014 ijoza an\u02bcanasining talqini bo\u02bbldi. 1088\/1678-yilga oid nodir ijozanoma misolida hadis ilmida ustoz-shogird munosabatlari va ma\u02bclumotning aniqligi qanday ta\u02bcminlangani ko\u02bbrsatib berildi. Shogird ustozining darsida qatnashib, nafaqat tinglagan, balki o\u02bbz qo\u02bblyozmasini ustozining asl nusxasi bilan so\u02bbzma-so\u02bbz solishtirib borgan (muqobala) va pirovardida to\u02bbliq tasdiqlatib olgan. Bu jarayon ilmiy omonatdorlikni, matnning yuqori darajadagi aniqligini kafolatlagan.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-49544\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_5.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_5.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_5-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Seminar yakunida tadqiqotchi bunday xulosani bayon etdi: Ashtarxoniylar davri ilmiy muhiti yopiq bo\u02bblmagan, aksincha, u Rum (Anatoliya), Eron va Markaziy Osiyoni bog\u02bblagan global tarmoqning faol markazi sifatida maydonga chiqqan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ishtirokchilar olimning ma\u02bcruzasida keltirilgan ma\u02bclumotlarni yuqori baholab, bunday tadqiqotlar milliy o\u02bbzligimizni anglash va boy ma\u02bcnaviy merosimizni dunyoga tanitishda muhim o\u02bbrin tutishini ta\u02bckidladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<br \/>\n<\/span><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Matbuot xizmati<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida 28-aprel kuni Islom tarixi, san\u02bcati va madaniyatini tadqiq etish markazi (IRCICA) bilan hamkorlikda \u201cMarkaziy Osiyo \u2013 Islom madaniyati va san\u02bcati o\u02bbchog\u02bbi\u201d ilmiy loyihasi doirasida navbatdagi onlayn seminar o\u02bbtkazildi. Unda O\u02bbzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti doktoranti, tarix fanlari bo\u02bbyicha falsafa doktori (PhD) Nasriddin Mirzayev \u201cAshtarxoniylar davrida &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49540,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[654,652,642],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA... - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA... - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-28T15:18:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-28T15:21:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"371\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz\",\"name\":\"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA... - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-28T15:18:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-28T15:21:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg\",\"width\":660,\"height\":371},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA&#8230;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA... - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA... - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA...","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2026-04-28T15:18:47+00:00","article_modified_time":"2026-04-28T15:21:37+00:00","og_image":[{"width":660,"height":371,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz","name":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA... - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg","datePublished":"2026-04-28T15:18:47+00:00","dateModified":"2026-04-28T15:21:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SemenarIRCICA04_1.jpg","width":660,"height":371},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=49539&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ASHTARXONIYLAR DAVRI MA\u02bcNAVIYATI: QO\u02bbLYOZMALAR TILGA KIRGANDA&#8230;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49545,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49539\/revisions\/49545"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}