{"id":48784,"date":"2026-03-24T12:57:03","date_gmt":"2026-03-24T07:57:03","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784"},"modified":"2026-03-24T16:48:59","modified_gmt":"2026-03-24T11:48:59","slug":"hadis-o%ca%bbrganish-odoblari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz","title":{"rendered":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Islom ilmlari ichida hadis ilmi alohida o\u02bbrin tutadi. Bu ilm Payg\u02bbambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning so\u02bbzlari, amallari va tasdiqlarini o\u02bbrganish bilan bog\u02bbliq bo\u02bblgani sababli, uni o\u02bbzlashtirishda ham o\u02bbziga xos odob-axloq qoidalari mavjud. Muhaddis ulamolar hadis ilmining sha\u02bcni yuksak ekanini inobatga olib, uni o\u02bbrganuvchi talabalar uchun maxsus odoblarni belgilab bergan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadis ilmini o\u02bbrganuvchi shaxsning ma\u02bcnaviy kamolotiga xizmat qiladigan bu odoblarga amal qilish ilmning barakali bo\u02bblishiga zamin yaratadi.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Niyatni xolis qilish<\/strong><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadis o\u02bbrganishdagi eng birinchi va muhim shart \u2013 niyatning xolis bo\u02bblishidir. Muhaddislar hadis ilmini o\u02bbrganishdan maqsad Alloh taoloning roziligi bo\u02bblishi kerakligini ta\u02bckidlab kelgan. Uni mansab, obro\u02bb yoki dunyoviy manfaat uchun o\u02bbrganish qattiq qoralangan. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:<em> <strong>\u201cKim Allohning roziligi talab qilinadigan ilmni faqat dunyoning o\u02bbtkinchi matohiga erishish uchun o\u02bbrgansa, qiyomat kuni jannatning hidini ham topa olmaydi\u201d<\/strong><\/em> (Abu Dovud rivoyati)<em>.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ilm faqat shaxsiy manfaat uchun emas, balki u boshqalarga ham naf keltirishi lozim. Abdulloh ibn Muborak: \u201cHadisning ilk manfaati \u2013 bir-biringizga foydangiz tegishi\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Hadisni bosqichma-bosqich o\u02bbrganish<\/strong><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadis ilmi sabr va izchillikni talab qiladi. Imom Navaviy rahimahulloh hadisni mahalliy ustozlardan, eng ishonchli sanadlar orqali o\u02bbrganishni, keyinchalik esa ilm safarlariga chiqishni tavsiya qilgan. Ilmni oz-ozdan, puxta o\u02bbzlashtirish, mushkul so\u02bbz va ismlarni tekshirib borish, takrorlash va yod olish \u2013 hadis ilmidan samarali foydalanishning asosiy yo\u02bbllaridir. Eng avval ikki \u201cSahih\u201d kitobiga, keyin Abu Dovud, Termiziy, Nasoiyning \u201cSunan\u201diga e\u02bctibor qaratib, ulardagi har xilliklarga aniqlik kiritish, ma\u02bcnolaridagi maxfiy tomonlarini tushunish lozim.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Ilmga amal qilish<\/strong><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadisni faqat yodlash emas, balki unga amal qilish ham zarur. Imom Ibn Saloh: \u201cEshitgan hadislar orasidan namoz, tasbeh va ulardan boshqa solih amallar haqida kelganlariga amal qilsin. Zotan, hadisning zakoti ana shudir\u201d, deb ta\u02bckidlagan. Bishr ibn Horis Hofiy esa: \u201cEy muhaddislar! Bu hadisning zakotini ado etinglar, har ikki yuzta hadisning beshtasiga amal qilinglar\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Ustozni ulug\u02bblash<\/strong><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Muhaddis ustozga hurmat bilan munosabatda bo\u02bblish ilmni ulug\u02bblash belgisidir. Imom Navaviy bunday yozadi: \u201cTolibi ilm o\u02bbz shayxini va hadis roviylarini hurmat qilishi lozim. Zotan, bu ish ilmni ulug\u02bblashga kiradi. Shu ish sababli insonning ilmi barakali bo\u02bbladi. Zero, undan foyda olishning eng samarali yo\u02bbllaridan biri ana shudir\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Hadisni tajvid bilan o\u02bbrganish<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ulamolar hadisni Qur\u02bcon tajvidiga o\u02bbxshash ravishda, aniq va ravon talaffuz bilan o\u02bbqishni tavsiya qilgan. Bu Payg\u02bbambar sollallohu alayhi vasallamning so\u02bbzlariga ehtirom ifodasidir. Imom Badriddin Husniy \u201cManzumatul Bayquniya\u201d asariga bitgan sharhi oxirida bunday yozadi: \u201cHadisni xuddi Qur\u02bconning tajvidi kabi tajvid bilan (dona-dona qilib) o\u02bbqishga kelsak, u mandub (tavsiya qilingan) ishdir. Bunga sabab shuki, tajvid kalomni go\u02bbzal qiladigan narsalardan biri, arab tili va so\u02bbzlovchining fasohati belgisidir. Mana shu sifatlar Payg\u02bbambar sollallohu alayhi vasallamda mujassamdir. Shunday ekan, u zotning hadislarini so\u02bbzlagan kishi u zot so\u02bbzlagan til(ning qonun-qoidalari)ga rioya qilishi kerak\u201d.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Hadis yozib olish odoblari<\/strong><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadis yozishda matn va sanadni nihoyatda aniq va ishonchli qayd etish talab etiladi. Chunki matndagi har bir lafz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga nisbat beriladi. Sanaddagi ismlar esa qiyos yoki taxmin bilan emas, balki qanday bo\u02bblsa shunday yozilishi shart.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ulamolar yozuvning aniq, o\u02bbqishga qulay bo\u02bblishi, noodatiy belgilar va shaxsiy istilohlardan qochish, Alloh taoloning ismi va Payg\u02bbambar alayhissalomga salavotni to\u02bbliq yozishni ta\u02bckidlagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Navaviyning ta\u02bckidlashicha, salavot va duolar matnda keltirilmagan bo\u02bblsa ham, o\u02bbqish va talaffuzda tark etilmasligi lozim. Bu rivoyat emas, balki duo hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadis ilmi \u2013 nafaqat bilim, balki odob va amal ilmidir. Unga e\u02bctiborsizlik qilish insonni ulkan fazilatdan mahrum etadi. Muhaddislar belgilab bergan ushbu odoblarga amal qilish har bir tolibi ilm va hadis o\u02bbqiyotgan odam uchun muhim vazifadir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Bahodir MIRZAYEV,<br \/>\n<\/strong><\/span><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Islom ilmlari ichida hadis ilmi alohida o\u02bbrin tutadi. Bu ilm Payg\u02bbambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning so\u02bbzlari, amallari va tasdiqlarini o\u02bbrganish bilan bog\u02bbliq bo\u02bblgani sababli, uni o\u02bbzlashtirishda ham o\u02bbziga xos odob-axloq qoidalari mavjud. Muhaddis ulamolar hadis ilmining sha\u02bcni yuksak ekanini inobatga olib, uni o\u02bbrganuvchi talabalar uchun maxsus odoblarni belgilab bergan. Hadis ilmini o\u02bbrganuvchi shaxsning ma\u02bcnaviy kamolotiga &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48795,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[659,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-24T07:57:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-24T11:48:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"540\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"320\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz\",\"name\":\"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-24T07:57:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-24T11:48:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg\",\"width\":540,\"height\":320},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2026-03-24T07:57:03+00:00","article_modified_time":"2026-03-24T11:48:59+00:00","og_image":[{"width":540,"height":320,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz","name":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg","datePublished":"2026-03-24T07:57:03+00:00","dateModified":"2026-03-24T11:48:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hadis_odob.jpg","width":540,"height":320},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48784&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HADIS O\u02bbRGANISH ODOBLARI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48785,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48784\/revisions\/48785"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}