{"id":48208,"date":"2026-02-12T09:21:04","date_gmt":"2026-02-12T04:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208"},"modified":"2026-02-12T14:14:37","modified_gmt":"2026-02-12T09:14:37","slug":"islomda-tenglik-masalasi-2-qism-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz","title":{"rendered":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">U yana so\u02bbzi davomida savolga quyidagicha javob bergan:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><em>\u201cAgar o\u02bbsha mazhabda mana shu to\u02bbg\u02bbri deb e\u02bctiqod qilgan bo\u02bblsa, o\u02bbsha mazhabga amal qiladi. Lekin dalil jihatdan olganda \u201cAyollar erkaklarni<\/em><em>(ng)<\/em><em> tengidir\u201d hadisi bulardan ko\u02bbra quvvatli hisoblanadi. Dalil jihatdan qaraganda bilagini tekkizmasligi va tizzasini ham to\u02bbg\u02bbri qilishi quvvatli bo\u02bblib ko\u02bbrinadi\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sodiq Samarqandiy Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilingan yuqoridagi hadisni namoz orasidagi bu far\u02bciy masalaga noto\u02bbg\u02bbri qiyos, noto\u02bbg\u02bbri ta\u02bcvil qilmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aslida, hadisga ko\u02bbra, namoz o\u02bbqish, ro\u02bbza tutish, zakot berish va haj qilish kabi bir qancha ibodatlarda ayollar erkaklar bilan tengdir. Ya\u02bcni, erkaklarga bir kunda besh vaqt namoz qanday farz qilingan bo\u02bblsa, ayollarga ham shunday miqdor farzdir. Bir oy ro\u02bbza erkaklarga qanday farz qilingan bo\u02bblsa, ayollarga ham shunday farzdir. Zakot, haj va boshqa farz qilingan amallar ham shunga qiyos qilinadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ammo, amallar ijrosida ayrim holatlarda ayollar bilan erkaklar amallarining farqi mavjud. Masalan, zakotni berishda mahrami orqali yetkazishi, haj ibodatida ehrom o\u02bbrniga tikilgan kiyim kiyish mumkinligi, ularning ehromi kiyib yurgan kiyimlari ekani, shuningdek, namozda qiyomda turish, sajda qilish va qa\u02bcdada turish kabi amallarda ham farq mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hanafiy mazhabi ulamolarining sahoba va sahobiyalar ibodatlaridan andoza olib qilgan ijtihodiga ko\u02bbra, bu ikki xilqat sohiblari namoz o\u02bbqish jarayonida ham farqlanadi. Namozda erkaklar o\u02bbzlarida xushu-xuzu va tavoze bilan birga, g\u02bbayrat va shijoatni namoyon etib tursa, ayollar xushu\u02bc-xuzu\u02bc va tavoze bilan birga, ma\u02bcsumalik va sharmu hayoni namoyon etib turadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sodiq Samarqandiyning o\u02bbz so\u02bbziga dalil sifatida yuqoridagi hadisni keltirishi noto\u02bbg\u02bbri, uning qiyosi ham noto\u02bbg\u02bbri degan so\u02bbzimizga yana dalil:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tasavvur qiling! Anavi salafiy aytganidek, ayollar erkaklarga o\u02bbxshab namoz o\u02bbqisa!? Ayollar qiyomda qo\u02bbllarini kindik ostiga qo\u02bbyib, o\u02bbsha salafiylarga o\u02bbxshab oyoqlari orasini ochib yuborib tursa, sajdaga borganlarida tirsaklarini o\u02bbzidan uzoqlashtirib, qo\u02bbltiqlarini keng ochib, tizzalarini to\u02bbg\u02bbri qilib sajda qilsa!? Qanday bo\u02bbladi-yu, hanafiy mazhabida ko\u02bbrsatilganidek, namozga qoim bo\u02bblganda qo\u02bbllarini ko\u02bbksiga qo\u02bbyib, oyoqlari orasini imkon qadar yopib qiyomda tursa, tirsaklarini yig\u02bbishtirib, qo\u02bbltiqlarini yopib, tizzalarini bukib sajda qilsa?! Bu holat qanday bo\u02bbladi? Yuqorida aytilgan ikki holatda namoz o\u02bbqiyotgan ikki ayolning qaysi birining ibodati go\u02bbzal, qaysi birining ibodati farosatsiz ijro etilgan hisoblanadi? Xulosa sizdan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom faqat amalni bajarishdan iborat emas. Amallarni bajarish ikki xildir. Birinchisi, amallarni Allohga mahbub bo\u02bbladigan darajaga olib chiqib, fahmu farosat bilan go\u02bbzal tarzda bajarish. Ikkinchisi, shunchaki bajarsam bo\u02bbldi, deya pala-partish bajarish. Bu ikki holatdan birinchisi haqiqiy ibodat, ikkinchisi odatga aylangan ibodat deyiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Soxta salafiylarning bu so\u02bbzlari zamirida ham namoz e\u02bctiborga arziydigan narsa emas, pala-partish bo\u02bblsa ham bir amallab yotib tursang bo\u02bblaveradi, degan ma\u02bcno yotadi. Ularning bu so\u02bbzlari ostida necha asrlar davomida xushu\u02bc-xuzu\u02bc va hayo bilan bajarib kelinayotgan ibodatni shunchaki kundalik odatga aylantirish harakati mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Agar yuqoridagi hadisda aytilgan islomda ayol va erkakning tengligini Sodiq Samarqandiy kabi tushunadigan bo\u02bblsak, erkaklar ham ayollarga tenglikni da\u02bcvo qilib, haj va umra qilganlarida ayollar kabi ehrom kiymasdan o\u02bbz kiyimlarida qolishi yoki aksincha, ayollar ham haj va umrada erkaklar kabi ehrom kiyishi mumkin bo\u02bblib qoladi. Shuningdek, yuqoridagi hadis uning tushunchasiga ko\u02bbra ta\u02bcvil qilinadigan bo\u02bblsa, ayollarni erkaklarga o\u02bbxshab kiyinishini ham islomdagi tenglik deb baholash mumkin bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Demak, har bir musulmon Nabiy sollallohu alayhi vasallam hadislarini to\u02bbg\u02bbri ma\u02bcnoda anglamog\u02bbi lozim. Jumladan, yuqoridagi hadisdagi tenglik so\u02bbzidan har bir xilqat sohibi o\u02bbziga belgilab berilgan ilohiy mezonga amal qilishi kerakligi anglashiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Din-diyonatga oid masalalar duch kelgan odamdan so\u02bbrab oladigan masala emasligini yuqorida aytilgan javoblardan ham anglab olamiz. Shu o\u02bbrinda muhtaram ayollarimizdan iltimos qilib qolar edikki, diningizga tegishli savollarni o\u02bbzingiz tanimagan, bilmagan odamdan so\u02bbramang. Aks holda, sizni noto\u02bbg\u02bbri yo\u02bblga boshqarib, ibodatingizning xarob qilib qo\u02bbyishi, namozingizni ibodatdan odatga aylantirib qo\u02bbyishi mumkin.\u00a0<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Nodir QOBILOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U yana so\u02bbzi davomida savolga quyidagicha javob bergan: \u201cAgar o\u02bbsha mazhabda mana shu to\u02bbg\u02bbri deb e\u02bctiqod qilgan bo\u02bblsa, o\u02bbsha mazhabga amal qiladi. Lekin dalil jihatdan olganda \u201cAyollar erkaklarni(ng) tengidir\u201d hadisi bulardan ko\u02bbra quvvatli hisoblanadi. Dalil jihatdan qaraganda bilagini tekkizmasligi va tizzasini ham to\u02bbg\u02bbri qilishi quvvatli bo\u02bblib ko\u02bbrinadi\u201d. Sodiq Samarqandiy Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilingan yuqoridagi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48204,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-12T04:21:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-12T09:14:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"377\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz\",\"name\":\"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-12T04:21:04+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-12T09:14:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg\",\"width\":660,\"height\":377},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2026-02-12T04:21:04+00:00","article_modified_time":"2026-02-12T09:14:37+00:00","og_image":[{"width":660,"height":377,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz","name":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg","datePublished":"2026-02-12T04:21:04+00:00","dateModified":"2026-02-12T09:14:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tenglik100226.jpg","width":660,"height":377},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48208&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ISLOMDA TENGLIK MASALASI (2-QISM)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48208"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48321,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48208\/revisions\/48321"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}