{"id":48181,"date":"2026-02-10T09:37:24","date_gmt":"2026-02-10T04:37:24","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181"},"modified":"2026-02-09T16:42:10","modified_gmt":"2026-02-09T11:42:10","slug":"fitnalarga-aralashib-qolmang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz","title":{"rendered":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Har bir davlatning fuqarolar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan qonuniy hujjatlari bor. Shu bilan birga, huquqni buzganlar uchun javobgarlik choralari ham mavjud. Birovning haqqini yeyish, o\u02bbg\u02bbrilik, talonchilik, poraxo\u02bbrlik, sudxo\u02bbrlik va boshqa turdagi huquqbuzarliklar kabi diniy masalalarda odamlarni fitnaga solish uchun ham javobgarlik bor, albatta. Diniy ayblov tufayli panjara ortiga tushganlar sof e\u02bctiqodni buzib, odamlarni yo\u02bbldan ozdirgani uchun ozodlikdan mahrum etilgan. Shariat asosida ibodatini qilib yurganlarga hech kim tazyiq o\u02bbtkazmaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tarixdan ma\u02bclumki, adashgan toifalar adolatli rahbarlarga qarshi isyon qilish bilan mashhur bo\u02bblgan. Ular g\u02bbarazli maqsadlari yo\u02bblida odamlar orasida fitnalar uyushtirgan. Bundan ko\u02bbpchilik zarar ko\u02bbrgan. Bunday g\u02bbalamislik harakatlari hozirgi kunda ham davom etmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xalifalik da\u02bcvosini qiluvchilarning harakatlari o\u02bbsha fitnalardan biridir. Huzayfa roziyallohu anhu bu haqda quyidagilarni aytadi: \u201cOdamlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan yaxshilik haqida so\u02bbrardi. Men esa boshimga tushishidan qo\u02bbrqib, yomonlik haqida so\u02bbrar edim. \u201cEy Allohning Rasuli, johiliyatda, yomonlikda edik. Alloh bu yaxshilikni keltirdi. Endi mana shu yaxshilikdan keyin yomonlik bo\u02bbladimi?\u201d dedim. U zot: <strong><em>\u201cHa\u201d,<\/em><\/strong> dedilar. \u201cO\u02bbsha yomonlikdan keyin yaxshilik bo\u02bbladimi?\u201d dedim. U zot: <strong><em>\u201cHa, lekin unda tutun<\/em><\/strong> (ya\u02bcni, xiralik) <strong><em>bo\u02bbladi\u201d,<\/em><\/strong> dedilar. \u201cUning tutuni nima?\u201d dedim. U zot: <strong><em>\u201cBir qavm mening to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblimdan boshqa yo\u02bblga boshlaydi. Sen ular<\/em><\/strong><em>(<\/em>ning amallari<em>)<strong>dan ba\u02bczilarini bilasan, ba\u02bczilarini bilmaysan\u201d,<\/strong><\/em> dedilar. \u201cO\u02bbsha yaxshilikdan keyin yana yomonlik bo\u02bbladimi?\u201d dedim. U zot: <strong><em>\u201cHa, jahannam eshiklari tomon chorlovchilar bo\u02bbladi. Bu <\/em><\/strong>(da\u02bcvat)<strong><em>ni ijobat qilganni o\u02bbshanga tashlaydi\u201d<\/em><\/strong>, dedilar. \u201cEy Allohning Rasuli, bizga ularni sifatlab bering?\u201d dedim. U zot: <strong><em>\u201cUlar o\u02bbzimizdan bo\u02bbladi, o\u02bbzimizning tilimizda gapiradi\u201d,<\/em><\/strong> dedilar. \u201cO\u02bbsha narsa boshimga tushgudek bo\u02bblsa, nimani buyurgan bo\u02bblar edingiz?\u201d dedim. U zot: <strong><em>\u201cMusulmonlar jamoasi va ularning imomini<\/em><\/strong>(ng yo\u02bbli)<strong><em>ni mahkam tutasan\u201d,<\/em><\/strong> dedilar. \u201cUlarning jamoasi ham, imomi ham bo\u02bblmasa-chi?\u201d dedim. U zot: \u201c<strong><em>U holda daraxtning tomirini tishlab bo\u02bblsa ham o\u02bblguningcha o\u02bbsha firqalarning barchasidan chetda bo\u02bblasan<\/em><\/strong>\u201d, dedilar\u201d <em>(Imom Buxoriy rivoyati)<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Nabiy alahissalom bu gaplari bilan ahli sunna val jamoa va ularning imomlari yo\u02bblini lozim tutishni nazarda tutganlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong><em>\u201cXalifalik o\u02bbttiz yildir. Undan keyin podshohlik bo\u02bbladi\u201d, <\/em><\/strong>deganlar. Darhaqiqat, Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali va Hasan roziyallohu anhumning xalifaligi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vafotlaridan keyin o\u02bbttiz yil davom etdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Endi esa, xalifalikni da\u02bcvo qiluvchi toifalar odamlarni jihodga chaqirib, shahidlik maqomini va\u02bcda qilmoqda. Lekin shahidlik aslida nima ekanini yashirmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cShahid\u201d so\u02bbzi lug\u02bbatda \u201cguvoh\u201d, \u201chozir bo\u02bbluvchi\u201d, \u201cbilganlari haqida xabar beruvchi\u201d ma\u02bcnolarini bildiradi. Shuningdek, Shahid Alloh taoloning go\u02bbzal ismlaridan biri bo\u02bblib, har narsaga guvoh, har doim hoziru nozir degan ma\u02bcnoni ifodalaydi. Istilohda ushbu so\u02bbz haq yo\u02bblda halok bo\u02bblgan shaxsga nisbatan qo\u02bbllanadi. Manbalarda shahidlikning quyidagi turlari ko\u02bbrsatilgan:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Dunyo shahidligi \u2013 insonning obro\u02bb orttirish, nom qoldirish singari dunyoviy maqsadlar yo\u02bblida jang qilib, halok bo\u02bblishi. Bunday kimsa haqiqiy shahid hisoblanmaydi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Oxirat shahidligiga, hadislarda bayon etilganidek, cho\u02bbkish, devor bosishi kabi holatlar tufayli hayotdan ko\u02bbz yumish kiradi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Dunyo va oxirat shahidligi \u2013 dushman bilan jangda xolis Alloh uchun e\u02bctiqodi, Vatani va ahli oilasini asrash yo\u02bblida halok bo\u02bblish.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Keltirilgan dalillardan kelib chiqib aytish mumkinki, adashgan toifalarning jihod va shahidlik haqidagi da\u02bcvolari islom diniga mutlaqo begonadir. Musulmonlar duch kelgan odamning aytganiga ko\u02bbr-ko\u02bbrona ergashib ketavermasdan, o\u02bbz diniy qadriyatlari va muqaddas islomiy tushunchalarni ishonchli olimlardan o\u02bbrganishi maqsadga muvofiqdir. Aks holda, o\u02bbzi bilmagan holda din dushmanlari bo\u02bblgan kimsalarning tuzog\u02bbiga tushib qolishi hech gap emas.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Qodirxon MAHMUDOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Har bir davlatning fuqarolar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan qonuniy hujjatlari bor. Shu bilan birga, huquqni buzganlar uchun javobgarlik choralari ham mavjud. Birovning haqqini yeyish, o\u02bbg\u02bbrilik, talonchilik, poraxo\u02bbrlik, sudxo\u02bbrlik va boshqa turdagi huquqbuzarliklar kabi diniy masalalarda odamlarni fitnaga solish uchun ham javobgarlik bor, albatta. Diniy ayblov tufayli panjara ortiga tushganlar sof e\u02bctiqodni buzib, odamlarni yo\u02bbldan ozdirgani &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48182,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG! - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG! - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-10T04:37:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-09T11:42:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz\",\"name\":\"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG! - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-10T04:37:24+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-09T11:42:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg\",\"width\":660,\"height\":440},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG! - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG! - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2026-02-10T04:37:24+00:00","article_modified_time":"2026-02-09T11:42:10+00:00","og_image":[{"width":660,"height":440,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz","name":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG! - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg","datePublished":"2026-02-10T04:37:24+00:00","dateModified":"2026-02-09T11:42:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/fitna1002.jpg","width":660,"height":440},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48181&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FITNALARGA ARALASHIB QOLMANG!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48181"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48181"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48183,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48181\/revisions\/48183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}