{"id":48096,"date":"2026-02-04T11:25:25","date_gmt":"2026-02-04T06:25:25","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096"},"modified":"2026-02-04T11:25:25","modified_gmt":"2026-02-04T06:25:25","slug":"halollik-va-adolat-eskirgan-tushunchami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz","title":{"rendered":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cBarqaror jamiyat\u201d deganda, odatda, iqtisodiy o\u02bbsish, siyosiy tizimning mustahkamligi yoki xavfsizlik masalalari tilga olinadi. Biroq tarixiy tajriba va ijtimoiy tahlillar shuni ko\u02bbrsatadiki, bu omillar o\u02bbz-o\u02bbzidan barqarorlikni ta\u02bcminlamaydi. Iqtisodiy resurslar yetarli bo\u02bblgan, ammo ma\u02bcnaviy me\u02bcyorlar zaiflashgan jamiyatlarda inqiroz, norozilik va ichki ziddiyatlar yuzaga kelgan holatlar kam emas.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shu nuqtai nazardan qaraganda, barqarorlik faqat tashqi tizimlar bilan emas, jamiyat a\u02bczolarining o\u02bbzaro munosabatlarini tartibga soluvchi ma\u02bcnaviy ustunlar bilan ta\u02bcminlanadi. Bu ustunlar inson xulq-atvorini ichki nazorat orqali boshqaradi, ijtimoiy muhitda esa umumiy me\u02bcyorlarni shakllantiradi. Ana shunday asosiy ma\u02bcnaviy tayanchlar orasida halollik va adolat alohida o\u02bbrin tutadi. Yangi O\u02bbzbekiston taraqqiyoti haqida so\u02bbz ketar ekan, uning ma\u02bcnaviy arxitekturasida aynan shu ikki qadriyatning o\u02bbrnini qaytaqayta tahlil qilish zarur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Halollik, avvalo, insonning ichki nazorati, ya\u02bcni vijdoni bilan bog\u02bbliq holatdir. U tashqi majburiyat bilan emas, ichki mas\u02bculiyat bilan amal qiladi. Halol inson suiiste\u02bcmolga moyil bo\u02bblmaydi, omonatga xiyonat qilmaydi, haqidan ortig\u02bbini o\u02bbziniki deb bilmaydi. Bu xususiyatlar yakka shaxs doirasida qolib ketmaydi: ular oila muhitiga, kasbiy munosabatlarga va oxir-oqibat, jamiyatning umumiy axloqiy iqlimiga ijobiy ta\u02bcsir qiladi. Halollik ijtimoiy muhit orqali shakllanadigan fazilatdir. U qo\u02bbllab-quvvatlangan, rag\u02bbbatlantirilgan joyda kuchayadi, befarqlik hukm surgan muhitda esa so\u02bbnib boradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ajdodlarimiz halollikni faqat moliyaviy munosabatlar bilan cheklamagan. Ilmda xolislik, so\u02bbzda rostgo\u02bbylik, niyatda poklik, xizmatda mas\u02bculiyat alohida qadrlangan. Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadislarda ham halol rizq va omonatdorlik ijtimoiy barqarorlikni ta\u02bcminlovchi eng muhim fazilatlar sifatida ta\u02bckidlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Halollik shaxsning ichki dunyosiga daxldor bo\u02bblsa, adolat jamiyat hayotini tartibga soluvchi umumiy me\u02bcyor vazifasini bajaradi. Adolat ustuvor bo\u02bblgan joyda qonuniylik mustahkamlanadi, fuqarolik hamjihatligi shakllanadi, qonunga munosabat majburiyat emas, ehtiyojga aylanadi. Tarixda inqirozga uchragan davlatlarning aksariyatida iqtisodiy resurslardan ko\u02bbra adolat mezonlarining zaiflashishi hal qiluvchi omil bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Adolatni faqat sud yoki jazo mexanizmi sifatida tushunish uning mazmunini cheklaydi. Aslida, u imkoniyatlarda nisbiy tenglik, mehnat natijasini xolis baholash, inson qadriga hurmat va ijtimoiy muvozanatni saqlash kabi keng tushunchalarni o\u02bbz ichiga oladi. Alisher Navoiy ham o\u02bbz ijodida adolatli boshqaruvni davlat barqarorligi va xalq farovonligi uchun asosiy shart sifatida qabul qiladi. Adolatsizlik esa ijtimoiy ziddiyat va muhim resurslarning zaiflashishiga olib borishini ta\u02bckidlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zamonaviy ijtimoiy fanlarda ham halollik va mas\u02bculiyat jamiyat barqarorligining muhim omili sifatida qaraladi. Ijtimoiy tadqiqotlar shuni ko\u02bbrsatadiki, o\u02bbzaro ishonch muhiti shakllangan, muomalada shaffoflik ustuvor bo\u02bblgan jamiyatlarda iqtisodiy o\u02bbsish sur\u02bcatlari ham, ijtimoiy hamjihatlik darajasi ham yuqori bo\u02bbladi. Chunki bunday jamiyatlarda odamlar o\u02bbz energiyasini himoyaga emas, hamkorlik va rivojga sarflaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shu ma\u02bcnoda, halollik axloqiy fazilat bilan cheklanmaydigan ijtimoiy resursdir. U vaqtni tejaydi, kelishmovchiliklarga o\u02bbrin qoldirmaydi, o\u02bbzaro hamkorlikni osonlashtiradi. Adolat esa ushbu resursni to\u02bbg\u02bbri taqsimlaydigan, uning samarali ishlashini ta\u02bcminlaydigan mexanizm vazifasini bajaradi. Biri ichki ma\u02bcnaviy sog\u02bblomlikni, ikkinchisi esa tashqi muvozanatni ta\u02bcminlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Globallashuv davrida manfaatparastlik, tez keladigan foyda ortidan quvish, ma\u02bcnaviy bo\u02bbshliq kabi omillar aynan shu qadriyatlar uchun jiddiy sinov bo\u02bblib turibdi. Shu sababli, barqarorlikni ta\u02bcminlash faqat iqtisodiy islohotlar yoki huquqiy choralar bilan cheklanib qolmasligi lozim. Masalaga ma\u02bcnaviyma\u02bcrifiy yondashuv, ayniqsa, yosh avlod ongida halollik va adolatni hayotiy me\u02bcyor sifatida shakllantirish hal qiluvchi ahamiyatga ega.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Halollik va adolat hech qachon eskirmaydigan ijtimoiy zaruratdir. Bu ikki tushuncha kimgadir yuklanadigan shior yoki faqat davlat zimmasidagi vazifa emas. Ular har bir insonning kundalik qarorlarida, kasbiy faoliyatida va ijtimoiy munosabatlarida namoyon bo\u02bbladigan shaxsiy mas\u02bculiyatdir. Jamiyat barqarorligi yuqoridan emas, insonning o\u02bbz vijdonidan boshlanadi. Har kim o\u02bbz burchini halol ado etsa, adolatni faqat talab qilmay, o\u02bbzi ham unga rioya etsa, jamiyatdagi ko\u02bbplab muammolar o\u02bbz-o\u02bbzidan yechim topadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shu ma\u02bcnoda, barqaror jamiyat qurish yo\u02bbli uzoqdan emas \u2013 har birimizning vijdonimizdan, halol niyatimizdan va adolatli amalimizdan boshlanadi. Ana shu yo\u02bblni tanlasak, jamiyatimiz fozil, kelajagimiz porloq bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Shovosil ZIYODOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Vazirlar Mahkamasi huzuridagi <\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori, <\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>tarix fanlari doktori, professor<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Manba: \u201c<\/strong><strong>Jadid<\/strong><strong>\u201d<\/strong><strong> gazetasi<\/strong><strong> 2026 yil<\/strong><strong> 30-yanvar<\/strong><strong>, <\/strong><strong>\u2116 <\/strong><strong>5 (1<\/strong><strong>09<\/strong><strong>)<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBarqaror jamiyat\u201d deganda, odatda, iqtisodiy o\u02bbsish, siyosiy tizimning mustahkamligi yoki xavfsizlik masalalari tilga olinadi. Biroq tarixiy tajriba va ijtimoiy tahlillar shuni ko\u02bbrsatadiki, bu omillar o\u02bbz-o\u02bbzidan barqarorlikni ta\u02bcminlamaydi. Iqtisodiy resurslar yetarli bo\u02bblgan, ammo ma\u02bcnaviy me\u02bcyorlar zaiflashgan jamiyatlarda inqiroz, norozilik va ichki ziddiyatlar yuzaga kelgan holatlar kam emas. Shu nuqtai nazardan qaraganda, barqarorlik faqat tashqi tizimlar bilan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48094,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4106,642],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-04T06:25:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"667\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz\",\"name\":\"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-04T06:25:25+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-04T06:25:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg\",\"width\":660,\"height\":667},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2026-02-04T06:25:25+00:00","og_image":[{"width":660,"height":667,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz","name":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg","datePublished":"2026-02-04T06:25:25+00:00","dateModified":"2026-02-04T06:25:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/20260204_jadid.jpg","width":660,"height":667},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48096&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"HALOLLIK VA ADOLAT eskirgan tushunchami?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48097,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48096\/revisions\/48097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}