{"id":48079,"date":"2026-02-04T09:47:05","date_gmt":"2026-02-04T04:47:05","guid":{"rendered":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079"},"modified":"2026-02-04T09:47:05","modified_gmt":"2026-02-04T04:47:05","slug":"tariqat-yo%ca%bbli-va-markaziy-osiyoda-ma%ca%bcnaviy-an%ca%bcanalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz","title":{"rendered":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida 3-fevral kuni Islom tarixi, san\u02bcati va madaniyatini tadqiq etish markazi (IRCICA) bilan hamkorlikda \u201cMarkaziy Osiyo \u2013 Islom madaniyati va san\u02bcati o\u02bbchog\u02bbi\u201d ilmiy loyihasi doirasida navbatdagi onlayn seminar o\u02bbtkazildi. Unda IRCICAning xalqaro munosabatlar bo\u02bbyicha maslahatchisi, professor, dr. Ashirbek Mo\u02bbminov \u201cTasavvuf tarixini tadqiq etishdagi yangi yondashuv va uslublar\u201d mavzusida ma\u02bcruza qildi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-48081\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04022.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04022.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04022-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Seminarda Markaz ilmiy xodimlari, IRCICA vakillari, O\u02bbzbekiston xalqaro islom akademiyasi, Imom Moturidiy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari, O\u02bbzFA Sharqshunoslik instituti, Toshkent islom instituti olimlari, Samarqand va Buxorodagi oliy o\u02bbquv yurtlari professor-o\u02bbqituvchilari va talabalari, shuningdek Turkiya, Misr va Qozog\u02bbistondan tadqiqotchilar ishtirok etdi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-48082\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04023.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04023.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04023-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bcruzada Xoja Ahmad Yassaviy merosini tadqiq etishda shakllangan an\u02bcanaviy va sho\u02bbro davriga xos qarashlar tanqidiy tahlil qilinib, so\u02bbfiylik tarixini o\u02bbrganishda yangi, kompleks va manbashunoslikka asoslangan yondashuvlar zarurligi ta\u02bckidlandi. Qayd etilganidek, so\u02bbnggi qariyb 80-90 yil davomida Yassaviy ta\u02bclimoti cheklangan holda \u2013 asosan \u201cDyevoni hikmat\u201d asari orqali o\u02bbrganilgan. Xoja Ahmad maktabiga oid boshqa muhim qo\u02bblyozma manbalar ilmiy muomaladan chetda qolgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bcruzachi ilmiy dalil sifatida mazkur asarning XIX asr oxiri \u2013 XX asr boshlarida Qozon, Istanbul, Buxoro va Toshkentda bir necha bor nashr etilganini, ulardagi hikmatlar soni va tarkibi farqlanishini qayd etdi. Jumladan, Iosif Gotvaldning ilk bosma nashrlarida 65-70 ta hikmat mavjud bo\u02bblgan, keyingilarnikida esa 140 tadan oshgan. Bu esa \u201cDyevoni hikmat\u201dni yagona va o\u02bbzgarmas matn sifatida qabul qilish borasidagi qarashlarni ilmiy jihatdan qayta ko\u02bbrib chiqish lozimligini ko\u02bbrsatadi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-48083\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04024.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04024.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04024-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, Ahmad Yassaviy shaxsiyati nafaqat tariqatchi, balki tarixiy shaxs, milliy qahramon va xalq ma\u02bcnaviy xotirasida muqaddas timsol sifatida shakllangan ko\u02bbp qirrali obraz ekani ilmiy manbalar asosida yoritildi. Sho\u02bbro davri tadqiqotlarida Yassaviy ta\u02bclimoti \u201cgeterodoks islom\u201d, ya\u02bcni rasmiy islom ta\u02bclimotidan farq qiluvchi shakllar va shamanizm yo zardushtiylik qoldiqlari bilan bog\u02bblangani ilmiy jihatdan asoslanmagani ta\u02bckidlandi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bcruzada yana bir muhim masala \u2013 yassaviya ta\u02bclimotini o\u02bbrganishda turkologiya va iranistika (turkiy va eronzabon xalqlarning til, tarix va madaniyatini o\u02bbrganuvchi ilmiy yo\u02bbnalishlar) orasidagi uzilishlarga e\u02bctibor qaratildi. Professor Mo\u02bbminov bu sohalarni yaqinlashtirish orqali Markaziy Osiyoda islom madaniyati yoyilishining real tarixi va mexanizmlarini xolis o\u02bbrganish mumkinligini qayd etdi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-48084\" src=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04025.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04025.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04025-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Seminar yakunida so\u02bbfizm tarixi Markaziy Osiyo xalqlarining ma\u02bcnaviy merosi, islom sivilizatsiyasi taraqqiyoti va mintaqaning tarixiy o\u02bbzligi bilan uzviy bog\u02bbliq ekani alohida ta\u02bckidlandi. Ishtirokchilar Yassaviy merosini o\u02bbrganish bo\u02bbyicha yangi qo\u02bblyozmalarni ilmiy muomalaga kiritish, xalqaro tadqiqotlarni muvofiqlashtirish va hamkorlikni kengaytirish muhimligini qayd etdi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Matbuot xizmati<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida 3-fevral kuni Islom tarixi, san\u02bcati va madaniyatini tadqiq etish markazi (IRCICA) bilan hamkorlikda \u201cMarkaziy Osiyo \u2013 Islom madaniyati va san\u02bcati o\u02bbchog\u02bbi\u201d ilmiy loyihasi doirasida navbatdagi onlayn seminar o\u02bbtkazildi. Unda IRCICAning xalqaro munosabatlar bo\u02bbyicha maslahatchisi, professor, dr. Ashirbek Mo\u02bbminov \u201cTasavvuf tarixini tadqiq etishdagi yangi yondashuv va uslublar\u201d mavzusida ma\u02bcruza qildi. Seminarda &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48080,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[654,652,642],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-04T04:47:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"563\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz\",\"name\":\"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-04T04:47:05+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-04T04:47:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg\",\"width\":1000,\"height\":563},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2026-02-04T04:47:05+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":563,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz","name":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg","datePublished":"2026-02-04T04:47:05+00:00","dateModified":"2026-02-04T04:47:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/tad04021.jpg","width":1000,"height":563},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=48079&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tariqat yo\u02bbli va Markaziy Osiyoda ma\u02bcnaviy an\u02bcanalar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48079"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48079"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48085,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48079\/revisions\/48085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}