{"id":45072,"date":"2025-09-11T09:49:15","date_gmt":"2025-09-11T04:49:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=45072"},"modified":"2025-09-11T09:49:15","modified_gmt":"2025-09-11T04:49:15","slug":"imom-termiziy-bo%ca%bbyicha-turkiyada-amalga-oshirilgan-ilmiy-tadqiqotlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz","title":{"rendered":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">So\u02bbnggi yillarda mamlakatimizda islom tarixida katta iz qoldirgan ajdodlarimizning ilmiy merosini o\u02bbrganish yangi bosqichga kirdi. Jumladan, hadis ilmi sohasidagi buyuk olim Abu Iso Termiziy haqidagi tadqiqotlarni qo\u02bbllab-quvvatlash bo\u02bbyicha amalga oshirilayotgan ishlar alohida e\u02bctiborga sazovor. Davlatimiz rahbarining \u201cImom Termiziy tavalludining 1200-yilligini keng nishonlash to\u02bbg\u02bbrisida\u201dgi qarorida<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> bu yo\u02bbnalishda tadqiqotchilar oldidagi yangi vazifalar belgilab berildi. Bu doirada, Imom Termiziyning hayoti, ilmiy merosi hamda u yashagan davrga oid xorijiy mamlakatlarda, xususan, Turkiyada amalga oshirilgan tadqiqotlarni o\u02bbrganish katta ahamiyat kasb etib, mavzu yuzasidan olimlarimizni yangi manba va ma\u02bclumotlar bilan tanishtirishga munosib hissa qo\u02bbshadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qariyb bir asrlik tarixga ega<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> Turkiyadagi ilohiyot maktabi tomonidan islomshunoslikning turli yo\u02bbnalishlarida boy ilmiy adabiyotlar yaratilgan. Mamlakatda hadisshunoslik yo\u02bbnalishida ham salmoqli tadqiqotlar amalga oshirilib, Mehmet Emin O\u02bbzafshar ta\u02bcbiri bilan aytganda,<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> o\u02bbziga xos turk hadisshunosligi yuzaga kelgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turk hadisshunoslari Imom Termiziy haqida ham salmoqli ilmiy ishlar amalga oshirgan. O\u02bbrganishlar natijasida, Turkiya Oliy ta\u02bclim kengashida tasdiqlangan dissertatsiyalar, mamlakatdagi jurnallarda joy olgan ilmiy maqolalar hamda alohida nashr etilgan kitob va monografiyalardan, shuningdek, davom etayotgan ilmiy ishlardan iborat mavzuga doir jami 150 ga yaqin tadqiqot aniqlandi. Mazmunidan kelib chiqib, ularni Imom Termiziy asarlari haqidagi ilmiy ishlar, olimning islom ilmlari rivojidagi o\u02bbrnini o\u02bbrganishga qaratilgan izlanishlar, asarlariga yozilgan sharhlar va ustozlari haqidagi tadqiqotlar shaklida tasniflash mumkin.<strong>\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Termiziy asarlariga doir tadqiqotlar.<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cSunan at-Termiziy\u201d.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turkiyada Imom Termiziyning eng ko\u02bbp tadqiq qilingan asari \u201cSunan\u201ddir. Diyonat vaqfiga qarashli Islom tadqiqotlari markazi nashr etgan \u201cIslom ensiklopediyasi\u201dda asar haqida \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d (el-C\u00e2miu\u02bbs-Sah\u00eeh) nomli salmoqli maqola mavjud<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Asarning ma\u02bclum jihatlariga qaratilgan mustaqil tadqiqotlar ham talaygina. Jumladan, \u201cSunan\u201dda qo\u02bbllanilgan uslub<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dning manbalari<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi mavquf va maqtu\u02bc rivoyatlar<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda kelgan \u201chadisu fulan\u201d iboralari<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi rijol ma\u02bclumotlari va manbalari<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi bob nomlarining mazmunan muvofiqligi<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi istilohlar va tahlil usuli<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi manoqib bo\u02bblimi tahlili<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>, islom tarixshunosligida \u201cSunan\u201dning tutgan o\u02bbrni<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda ulamolar ixtilof qilgan masalalar<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi profilaktik tibbiyotga oid hadislar<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda kelgan \u201cbob ichidagi eng sahih hadis\u201d tushunchasi<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda kelgan Buxoriy va Abu Zar\u02bcaning ixtiloflari<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201d nusxalarining rivoyat zanjiri<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201d doirasida jihod<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dning siyar bo\u02bblimi tahlili<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda hadislarning ta\u02bclil usuli<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi zuhdga oid hadislar tahlili<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201d doirasida muxtaliful hadis<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda mursal hadisdan foydalanilishi<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda \u201cva fil-bab \u02bcan fulan\u201d tushunchasi<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201ddagi zavoyid tahlili<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dda kelgan duo haqidagi hadislar<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a>, \u201cSunan\u201dning daraja nuqtayi nazaridan Abu Dovud va Nasoiyning asarlari bilan qiyosi<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a> kabi mavzular o\u02bbrganilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Termiziyning mazkur asari 1970-yilda Usman Zeki Mullamuhammado\u02bbglu tomonidan hadislar sanadi qisqartirilgan (faqat roviy sahobalar qoldirilgan) holda turk tilida nashr etilgan<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cShamoyili\u00a0nabaviyya\u201d.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Termiziyning ushbu asar haqida ham Diyonat vaqfi \u201cIslom ensiklopediyasi\u201dda batafsil maqola mavjud<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a>. Unda qayd etilishicha, asar Usmoniylar davridayoq \u2013 1264 va 1285-yillarda Istanbulda toshbosma holda nashr etilgan. Ayni vaqtda asarning turk tilidagi ko\u02bbplab tarjimalari ham amalga oshirilgan. Ulardan Is\u02bchoq Xo\u02bbjasining \u201cAqvamul-vas\u00e2il fi tarjamatish-Shamoyil\u201d, Hasan Husomiddin Naqshbandiyning \u201cTarjamayi Shamoyil\u201d<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\"><sup>[31]<\/sup><\/a>, Ayub Sabri Poshoning \u201cTarjamatush-Shamoyil\u201d<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\"><sup>[32]<\/sup><\/a>, Mehmet Roif Afandining \u201cShamoyili sharifning muxtasar tarjimasi\u201d<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\"><sup>[33]<\/sup><\/a> kitoblarini zikr qilish mumkin. Bularning ichidagi so\u02bbnggi asar Mahmut O\u02bbzakkash tomonidan \u201cHadislar asosida Payg\u02bbambarimizning go\u02bbzal axloqi\u201d nomi bilan zamonaviy turkchaga moslashtirilgan holda 1984-yil Istanbulda nashr etilgan<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\"><sup>[34]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqoridagilardan tashqari, A.Yardimning \u201cShamoyil janrining paydo bo\u02bblishi va Termiziyning Kitab ash-shamoyili\u201d nomli ilmiy maqolada ham asar haqida qimmatli ma\u02bclumotlar joy olgan<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\"><sup>[35]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cKitab al-ilal al-kabir\u201d.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Diyonat vaqfi \u201cIslom ensiklopediyasi\u201dda \u201cKitab al-ilal\u201d nomli maqola mavjud bo\u02bblib, unda Imom Termiziyning bu yo\u02bbnalishdagi ikki kitobi haqida qisqacha ma\u02bclumot berilgan<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\"><sup>[36]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bugungi kunda Firat universiteti ilohiyot fakulteti dekani o\u02bblaroq faoliyat ko\u02bbrsatayotgan prof. Veysel O\u02bbzdemir esa, \u201cAl-Ilal al-kabir\u201dning ilal ilmidagi o\u02bbrni haqida maqola nashr etgan<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\"><sup>[37]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cKitab al-ilal as-sag\u02bbir\u201d.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mazkur asar haqida Dijla universitetida T.Karasu tomonidan magistrlik ishi himoya qilingan<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\"><sup>[38]<\/sup><\/a>. Ayni tadqiqotchining \u201cTermiziyning\u00a0 \u201cIlal as-sag\u02bbir\u201d nomli asarining usulul hadis jihatidan tahlili\u201d mavzusida ilmiy maqolasi ham mavjud<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\"><sup>[39]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"5\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cTasmiyat as\u02bchab an-Nabiy\u201d.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">730 sahoba haqida ma\u02bclumot beruvchi ushbu asarning Turkiya qo\u02bblyozma fondlaridagi nusxalari asosida A.Yardim tomonidan o\u02bbrganilgan. Olimning tadqiqoti \u201cSahobalar haqidagi ma\u02bclumot manbalari va Termiziyning Tasmiyat as\u02bchab an-Nabiy asari\u201d nomi bilan Dokuz Eylul universiteti ilohiyot fakulteti jurnalida nashr etilgan<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\"><sup>[40]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"6\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Termiziy asarlariga yozilgan sharhlar.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turk tadqiqotchilari Imom Termiziy asarlari sharhlari haqida ham ko\u02bbplab ilmiy ishlarni amalga oshirgan. Jumladan, Ibnul Arabiy (vaf. 638\/1240)<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\"><sup>[41]<\/sup><\/a>, Ubaydulloh Taqiyuddin (vaf. 692\/1292)<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\"><sup>[42]<\/sup><\/a>, Ibn Sayyidunnas (vaf. 734\/1334)<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\"><sup>[43]<\/sup><\/a>, Ibn Rajab al-Hanbaliy (vaf.795\/1393)<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\"><sup>[44]<\/sup><\/a>, Muhammad Anvarshoh Kashmiriy (1875-1933), Muborakpuriy (1865-1935)<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\"><sup>[45]<\/sup><\/a>, Ahmad Muhammad Shokir (1892-1958)<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\"><sup>[46]<\/sup><\/a>, Husomuddin Naqshbandiy (1770-1864)<a href=\"#_ftn47\" name=\"_ftnref47\"><sup>[47]<\/sup><\/a> kabi olimlar tomonidan yozilgan sharhlardagi muayyan jihatlarni o\u02bbrganishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ayni vaqtda Turkiyaning ikki universitetida mavzusi bir-biriga yaqin ikki dissertatsiya ustida ilmiy ish davom etayotgani aniqlandi. Ulardan biri Marmara universitetida F.A.Muhajer tomonidan olib borilayotgan doktorlik ishi bo\u02bblib, \u201cHind-Pokiston yarimorolida yozilgan \u201cSunan at-Termiziy\u201d sharhlari va ularning xususiyatlari\u201d (S\u00fcnen-i Tirmizi \u00dczerine Hint Pakistan Alt K\u0131tas\u0131nda Yaz\u0131lan Ba\u015fl\u0131ca \u015eerhler ve \u00d6zellikleri) deb nomlangan. E.Usta tomonidan Trabzon universitetida tayyorlanayotgan magistrlik ishining mavzusi esa, \u201cHindiston yarimorolidagi Termiziy sharhlari va al-Kavkabud-Durriy\u201d (Hint Alt K\u0131tas\u0131\u02bbnda Tirmiz\u00ee \u015eerhleri ve el-Kevkeb\u00fc\u02bbd-D\u00fcrr\u00ee) deb atalgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqoridagilardan tashqari, Termiziy sharhlarida arika hadisining sharhlanishi misolida hadislarning zamonga ko\u02bbra sharhlanish masalasiga bag\u02bbishlangan ilmiy maqola ham mavjud<a href=\"#_ftn48\" name=\"_ftnref48\"><sup>[48]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Termiziy va islom ilmlari.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turkiyadagi tadqiqotlarda Imom Termiziyning turli islom ilmlariga qo\u02bbshgan hissasi haqidagi mavzular ham salmoqli o\u02bbrin tutadi. Ularda jumladan, olimning fiqhiy qarashlari va mazhablarga munosabati, asarlaridagi hadislarning kalom ilmi nuqtayi nazaridan tahlili, tafsir ilmining shakllanishiga qo\u02bbshgan hissasi haqida ilmiy ishlar amalga oshirilgan.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong> Fiqh.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu sohada H.Ertashning \u201cFiqh mazhablari bilan qiyosiy asosda Termiziy huquqshunosligi\u201d nomli magistrlik ishi<a href=\"#_ftn49\" name=\"_ftnref49\"><sup>[49]<\/sup><\/a> va \u201cO\u02bbzbekistonlik muhaddis Abu Iso Termiziyning fiqhshunosligi\u201d nomli maqolasi muhim o\u02bbringa ega<a href=\"#_ftn50\" name=\"_ftnref50\"><sup>[50]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">S.M.Gurses esa, Imom Termiziyning \u201cSunan\u201d asari doirasida hadislarning normativ jihatlarini aniqlashdagi ittifoq va ixtilof sabablarini o\u02bbrgangan<a href=\"#_ftn51\" name=\"_ftnref51\"><sup>[51]<\/sup><\/a>. H.Kuchukusmon Imom Termiziyning hanafiy mazhabi va fiqhiga munosabatini tadqiq qilgan va bu mavzuda bir magistrlik dissertatsiyasi<a href=\"#_ftn52\" name=\"_ftnref52\"><sup>[52]<\/sup><\/a> va maqola<a href=\"#_ftn53\" name=\"_ftnref53\"><sup>[53]<\/sup><\/a> muallifi hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bundan tashqari, \u201cSunan\u201d asari doirasida bir qancha fiqhiy masalalar ham o\u02bbrganilgan. Jumladan, O\u02bb.Yildiz ushbu asar asosida fiqhul-hadis va faqih muhaddislar masalasini tadqiq qilgan<a href=\"#_ftn54\" name=\"_ftnref54\"><sup>[54]<\/sup><\/a>, Yu.Ajar esa zaif hadislarning amal yo\u02bbli bilan qo\u02bbllab-quvvatlanishi haqida maqola yozgan<a href=\"#_ftn55\" name=\"_ftnref55\"><sup>[55]<\/sup><\/a>. M.Arikning magistrlik tadqiqotida \u201cSunan\u201dda faqihlar ixtilof qilgan hadislar masalasi tahlil qilingan<a href=\"#_ftn56\" name=\"_ftnref56\"><sup>[56]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bclumotga ko\u02bbra, bugungi kunda Ibn Xaldun universitetida A.Ko\u02bbchak tomonidan \u201cSunani Termiziy\u201ddagi rivoyatlar doirasida Kufa ahlining amali\u201d (S\u00fcnen-i Tirmizi\u02bbdeki Rivayetler Ba\u011flam\u0131nda Kufe Ehli\u02bbnin Ameli) nomli doktorlik dissertatsiyasi ustida ish davom etmoqda.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong> Tafsir.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Termiziyning tafsir ilmining rivojiga qo\u02bbshgan hissasi mavzusida uchta ilmiy ish borligi aniqlandi. M.Ata tomonidan Termiziyning asarlaridagi \u201cAbvab at-tafsir\u201d asosida Qur\u02bconni tafsir qilish uslubi o\u02bbrganilgan<a href=\"#_ftn57\" name=\"_ftnref57\"><sup>[57]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">H.Demirchin tomonidan \u201cSunanut-Termiziyning tafsir kitoblariga ta\u02bcsiri\u201d<a href=\"#_ftn58\" name=\"_ftnref58\"><sup>[58]<\/sup><\/a> nomli maqola yozilgan. Aniqlanishicha, ayni muallif Marmara universitetida \u201cSunan at-Termiziy\u201dning ulum al-Qur\u02bcon va tafsir ilmi jihatidan ahamiyati\u201d mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi ustida tadqiqot olib bormoqda<a href=\"#_ftn59\" name=\"_ftnref59\"><sup>[59]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yana bir ma\u02bclumotga ko\u02bbra, Trakiya universitetida X.Derin tomonidan \u201cTermiziyning \u201cSunan\u201di tafsir ilmi manbai sifatida\u201d<a href=\"#_ftn60\" name=\"_ftnref60\"><sup>[60]<\/sup><\/a> mavzusida magistrlik ishi tayyorlanmoqda.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong> Kalom.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turk olimlari Imom Termiziy asarlarini Kalom ilmi doirasidagi o\u02bbrganishga ham harakat qilgan. Bu sohada ikki tadqiqot mavjudligini aniqladik. U.Akbulut muallifligidagi magistrlik ishi \u201cTermiziy va Nasoiyning \u201cSunan\u201dlarida joy olgan imon bilan bog\u02bbliq hadislarning Kalom ilmi doirasida tahlili\u201dga bag\u02bbishlangan<a href=\"#_ftn61\" name=\"_ftnref61\"><sup>[61]<\/sup><\/a>. Ikkinchi tadqiqot esa maqola shaklida bo\u02bblib, \u201cAbu Iso Termiziy \u201cSunan\u201didagi Kitob al-imon bo\u02bblimi rivoyatlarining kalom ilmi doirasidagi tahlili\u201d deb nomlangan<a href=\"#_ftn62\" name=\"_ftnref62\"><sup>[62]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong> Hadisshunoslik istilohlari.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bclumki, har ilmda bo\u02bblganidek, hadisshunoslikning o\u02bbz ilmiy istilohlari mavjud. Ularning shakllanishida esa Imom Termiziyning o\u02bbrni katta. Turk olimlari Termiziy asarlarida qo\u02bbllanilgan ma\u02bclum iboralar va ularning mohiyatini o\u02bbrganishga ham katta e\u02bctibor qaratgan. Bu doirada, jumladan,\u00a0 Termiziy hadisshunosligida hasan<a href=\"#_ftn63\" name=\"_ftnref63\"><sup>[63]<\/sup><\/a>, iztirob<a href=\"#_ftn64\" name=\"_ftnref64\"><sup>[64]<\/sup><\/a>, ixtilof<a href=\"#_ftn65\" name=\"_ftnref65\"><sup>[65]<\/sup><\/a>, mursal<a href=\"#_ftn66\" name=\"_ftnref66\"><sup>[66]<\/sup><\/a>, fard va g\u02bbarib<a href=\"#_ftn67\" name=\"_ftnref67\"><sup>[67]<\/sup><\/a> kabi istilohlarning qo\u02bbllanilishi haqida alohida tadqiqotlar mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, A.Chelikning Imom Termiziyning usul ilmiga qo\u02bbshgan hissasi haqidagi tadqiqoti<a href=\"#_ftn68\" name=\"_ftnref68\"><sup>[68]<\/sup><\/a>, M.Chalganning \u201cTermiziyning \u201cSunan\u201di va \u201cAl-Ilal al-kabir\u201dida matn tanqidi\u201d<a href=\"#_ftn69\" name=\"_ftnref69\"><sup>[69]<\/sup><\/a> maqolasi ushbu yo\u02bbnalishda muhim manba hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aniqlanishicha, H.Karadeniz mutaqaddim muhaddislar, jumladan, Termiziy asarlaridagi tadlis<a href=\"#_ftn70\" name=\"_ftnref70\"><sup>[70]<\/sup><\/a> istilohining mohiyati haqida doktorlik dissertatsiyasi ustida ish olib bormoqda.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"5\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong> Qiroat ilmi.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u02bbrganishlar natijasida, U.Bal tomonidan qiroatlardagi farqlarning manbalari, xususan, \u201cSunani Termiziy\u201ddagi hadislar tadqiq qilingani aniqlandi. Mazkur mavzudagi magistrlik ishi 2024-yilda Akdeniz universitetida himoya qilingan<a href=\"#_ftn71\" name=\"_ftnref71\"><sup>[71]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Termiziyga qaratilgan tanqidlar.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ko\u02bbplab olimlar qatorida Imom Termiziy haqida ham turli fikr va yondashuvlar bildirilgan. Jumladan, islom tarixida ko\u02bbplab ixtilofli fikrlari bilan tanilgan andalusiyalik Ibn Hazm tomonidan Termiziyning \u201cmajhul\u201d, deya ta\u02bcriflagani ko\u02bbplab munozaralarga sabab bo\u02bblgan. Bu holat Ibn Hazm davrida Termiziy haqidagi ma\u02bclumotlar islom olamining g\u02bbarbiy hududlariga yetib kelmagani bilan izohlanishi mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turk hadisshunoslari Imom Termiziy va uning asarlarini o\u02bbrganish jarayonida yuqoridagi kabi tanqidiy holatlarni tahlil qilishga ham alohida e\u02bctibor qaratgan. S.Basharanning \u201cIbn Hazm tomonidan Termiziy va Ibn Mojaning majhul deb tavsiflanishi\u201d maqolasida yuqoridagi masala batafsil o\u02bbrganilgan<a href=\"#_ftn72\" name=\"_ftnref72\"><sup>[72]<\/sup><\/a>. Shu kabi, Ibn al-Javziy (v. 597\/ 1200)<a href=\"#_ftn73\" name=\"_ftnref73\"><sup>[73]<\/sup><\/a>, Alboniy (1914-1999)<a href=\"#_ftn74\" name=\"_ftnref74\"><sup>[74]<\/sup><\/a>, Muborakfuriy (1865-1935)<a href=\"#_ftn75\" name=\"_ftnref75\"><sup>[75]<\/sup><\/a> kabi olimlarning Imom Termiziyga yo\u02bbnaltirgan tanqid yoki e\u02bctirozlari tahlil qilingan tadqiqotlar ham mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bundan tashqari, M.Jemal So\u02bbfuo\u02bbg\u02bblining \u201cZaif va mavzu\u02bc hadislar doirasida Termiziyning \u201cSunan\u201di tahlili\u201d<a href=\"#_ftn76\" name=\"_ftnref76\"><sup>[76]<\/sup><\/a>, S.M.Gursesning \u201cTermiziyning bid\u02bcatchi roviylardan rivoyatlari\u201d<a href=\"#_ftn77\" name=\"_ftnref77\"><sup>[77]<\/sup><\/a> nomli maqolalarini ham ushbu tasnifga kiritish mumkin.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Termiziy va ustozlari.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Termiziyning o\u02bbz davridagi buyuk muhaddislarga shogird bo\u02bblgani va asarlarini yozishda ularning ilmidan foydalangani yaxshi ma\u02bclum. Shu sababli ham, Imom Termiziyning asarlari uning ustozlari bilan munosabatini oydinlashtirish jihatidan muhim manba hisoblanadi. Turk hadisshunoslari o\u02bbz tadqiqotlarida bu yo\u02bbnalishga ham e\u02bctibor qaratgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M.Karabajak \u201cSunan\u201d doirasida Termiziyning ustozi bo\u02bblgan Imom Buxoriy foydalangan hadis ilmi istilohlarini aniqlashga uringan<a href=\"#_ftn78\" name=\"_ftnref78\"><sup>[78]<\/sup><\/a>. H.Akyuz esa, \u201cSunan\u201dda Termiziy tomonidan Buxoriyga berilgan savollarni tahlil qilib, ustoz-shogird ilmiy munosabatlarini yortib bergan<a href=\"#_ftn79\" name=\"_ftnref79\"><sup>[79]<\/sup><\/a>. D.Uzeyir \u201cSunan\u201dga manba bo\u02bblgan Buxoriy asarlari\u201d<a href=\"#_ftn80\" name=\"_ftnref80\"><sup>[80]<\/sup><\/a> nomli maqolasida Termiziyning Buxoriydan qanchalik ilmiy istifoda qilganini ko\u02bbrsatib bergan. A. Ja\u02bcdning \u201cSunan\u201dda Termiziyning ustozi Buxoriyga muxolif qarashlarini o\u02bbrganishga qaratilgan maqolasi<a href=\"#_ftn81\" name=\"_ftnref81\"><sup>[81]<\/sup><\/a> esa, olimning muayyan masalalarda ustozidan mustaqil qarorlar qabul qilganini ko\u02bbrsatib berishi jihatidan muhimdir. Yuqoridagilardan tashqari, A. Ja\u02bcd Imom Termiziyning asarlarida uning yana bir ustozi \u2013 Imom Dorimiy haqidagi xabarlarni ham o\u02bbrgangan<a href=\"#_ftn82\" name=\"_ftnref82\"><sup>[82]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqoridagilardan tashqari, Turkiyadagi tadqiqotlarda Imom Termiziy hayoti va ijodi umumiy tarzda o\u02bbrganilgan tadqiqotlar ham mavjud. Ularga L.Jebejining \u201cImom Termiziy\u201d maqolasi<a href=\"#_ftn83\" name=\"_ftnref83\"><sup>[83]<\/sup><\/a>, R.Chetresning \u201cImom Termiziyning shaxsiyati va ilmiy o\u02bbzligi\u201d<a href=\"#_ftn84\" name=\"_ftnref84\"><sup>[84]<\/sup><\/a>, A.Erarslanning \u201cTermizdan Damashqqa qadar hadis usulining rivojlanish yo\u02bbli\u201d<a href=\"#_ftn85\" name=\"_ftnref85\"><sup>[85]<\/sup><\/a> nomli tadqiqotlarni kiritish mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Xulosa. <\/strong>Yuqorida keltirilgan ma\u02bclumotlardan kelib chiqib, Turkiyada Imom Termiziy hayoti, ijodi, ustozlari bilan munosabatlari, asarlarining xususiyatlari, ilmiy qarashlari, islomiy ilmlarga qo\u02bbshgan hissasi mavzularida salmoqli darajada ilmiy ishlar amalga oshirilganini ta\u02bckidlash zarur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tadqiqotlarning aksari \u201cSunan at-Termiziy\u201d bilan bog\u02bbliqdir. Asardagi muayyan boblar mazmunini o\u02bbrganish, unda foydalanilgan istilohlarni tahlil qilishga qaratilgan ko\u02bbplab alohida dissertatsiya va maqolalar yozilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cShamoyili Nabaviya\u201d bilan bog\u02bbliq tadqiqotlar Usmoniylar davridayoq boshlangan bo\u02bblib, Respublika davrida ularning zamonaviy turk tilidagi nashri amalga oshirilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Kamroq bo\u02bblsa-da, olimning qolgan asarlari \u2013 \u201cKitab al-ilal al-kabir\u201d, \u201cKitab al-ilal as-sag\u02bbir\u201d va \u201cTasmiyat as\u02bchab an-Nabiy\u201d haqida ham mustaqil tadqiqotlar mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turk tadqiqotchilari izlanishlar olib borgan yana bir yo\u02bbnalish \u2013 Termiziy asarlariga yozilgan sharhlardir. Bunda Ibnul Arabiy, Ubaydulloh Taqiyuddin, Ibn Sayyidunnas,\u00a0 Ibn Rajab al-Hanbaliy,\u00a0 Muhammad Anvarshoh Kashmiriy, Muborakpuriy, Ahmad Muhammad Shokir, Husomuddin Naqshbandiy kabi olimlar tomonidan yozilgan sharhlar haqida alohida tadqiqotlar amalga oshirilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqoridagilardan tashqari, Turkiyada Imom Termiziyning muayyan islomiy ilmlar, xususan, fiqh, tafsir va kalomning rivojidagi o\u02bbrniga bag\u02bbishlangan tadqiqotlar ham katta o\u02bbrin tutadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Turk tadqiqotchilari islom tarixi davomida ba\u02bczi olimlar tomonidan Imom Termiziyga qaratilgan tanqidlar masalasini ham ilmiy asosda o\u02bbrganib, bu borada bir qancha maqola va dissertatsiyalar nashr etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mamlakatimizda so\u02bbnggi yillarda Imom Termiziy kabi ajdodlarimizning ilmiy merosini o\u02bbrganish yangi bosqichga ko\u02bbtarilgan bir vaqtda, xorijdagi, jumladan, Turkiyadagi yuqoridagi kabi tadqiqotlardan xabardor bo\u02bblish, ulardan foydalanish, zarur o\u02bbrinlarda tanqidiy ko\u02bbrib chiqish katta ahamiyatga ega. Turk tilining o\u02bbzbek tiliga yaqinligini inobatga olib, Imom Termiziy asarlarini ona tilimizga tarjima qilish jarayonida ularning turkcha variantlaridan ham keng istifoda qilish mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Umuman olganda, Turkiyada Imom Termiziy kabi boshqa ajdodlarimiz haqida ham ko\u02bbplab ilmiy izlanishlar amalga oshirilgan bo\u02bblib, ularni bibliografik tadqiqotlar shaklida o\u02bbrganish va olimlarimiz e\u02bctiboriga havola qilib borish har jihatdan foydalidir.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <a href=\"https:\/\/lex.uz\/docs\/7073285\">https:\/\/lex.uz\/docs\/7073285<\/a>\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Yuz yil avval Istanbul Dorulfununida Turkiyadagi ilk\u00a0 ilohiyot fakulteti ish boshlagan<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.ankara.edu.tr\/ankara-ilahiyatta-100-yilinda-turkiye-hadisciligi-sempozyumu\">https:\/\/www.ankara.edu.tr\/ankara-ilahiyatta-100-yilinda-turkiye-hadisciligi-sempozyumu<\/a><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Chakan Ismail. Jami\u02bcus-sahih (el-C\u00e2mi\u02bfu\u02bbs-sah\u00eeh) \/ Turkiya Diyonat vaqfi \u201cIslom ensiklopediyasi\u201d, 7-jild. \u2013 Istanbul: TDV nashriyoti, 1993. \u2013 B. 129-130.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Ko\u02bbyju Erdog\u02bban. Sunani Termiziyning uslubiy jihatdan tahlili (Sunenu\u02bbt-Tirmizi\u02bbnin Metot Y\u00f6n\u00fcnden \u0130ncelenmesi) \/\u00a0 Monografiya. \u2013 Anqara: Anqara nashriyoti, 2013. \u2013 B.110.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Gyokche Aziz. Sunani Termiziyning manbalari: tadqiq va tahlil (S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbnin Kaynaklar\u0131: Tespit ve De\u011ferlendirme) \/ Nashr etilmagan doktorlik dissertatsiyasi. Sakariya universiteti, 2022.\u2013 B.171.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> O\u02bbzjan, Xidir. Termiziyning \u201cJome\u02bc\u201didagi mavquf va maqtu\u02bc rivoyatlar va ularning tahlili (Tirmizi\u02bbnin Cami\u02bbindeki Mevkuf ve Makt\u00fc Rivayetler ve De\u011ferlendirilmesi) \/ Nashr etilmagan magistrlik dissertatsiyasi. Marmara universiteti, 1995. \u2013 B.132.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Murad Selvi Raif. \u201cSunani Termiziy\u201dda \u201chadisu fulan\u201d tushunchasi (S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbde Had\u00ees\u00fc F\u00fcl\u00e2n kavram\u0131) \/ Nashr etilmagan magistrlik dissertatsiyasi. Sakariya universiteti, 2018. \u2013 B.132.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Sayja Selim. \u201cSunani Termiziy\u201dda rijol haqidagi ma\u02bclumot va ularning manbalari (Tirmizi\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbinde Ric\u00e2l Bilgisi ve Kaynaklar\u0131) \/ Davom etayotgan magistrlik tadqiqoti. Istanbul universiteti, 19-may.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Do\u02bbg\u02bbru Fatima. \u201cSunani Termiziy\u201dda bob nomlari va ichidagi hadislarga uyg\u02bbunligi (S\u00fcnen-i Tirmizi\u02bbnin Bab Ba\u015fl\u0131klar\u0131 ve Alt\u0131ndaki Hadislerle Uyumu). Davom etayotgan magistrlik tadqiqoti. \u2013 Anqara universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Yilmaz Selim. \u201cSunani Termiziy\u201dda hadis istilohlari va Termiziyning hadislarni tahlil qilish usuli (S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbde Hadis Ist\u0131lahlar\u0131 ve Tirmiz\u00ee\u02bbnin Hadisleri De\u011ferlendirme Usul\u00fc). Nashr etilmagan magistrlik dissertatsiyasi. Harran universiteti, 2015. \u2013 B.113.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Bayat Zeyneb. \u201cSahihi Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201dning manoqib bo\u02bblimlari mazmuni tadqiqi (Sah\u00eeh-i Buh\u00e2r\u00ee ve S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbnin Men\u00e2k\u0131b B\u00f6l\u00fcmlerinin Muhteva Kriti\u011fi). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Van 100-yil universiteti, 2024. \u2013 B.70.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Aksu Murat. Islom tarixshunosligi va bu jihatdan Termiziyning \u201cSunan\u201di. (\u0130slam Tarih\u00e7ili\u011fi ve Bu A\u00e7\u0131dan Tirmizi\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbi). Nashr etilmagan magistrlik dissertatsiyasi. Firat universiteti, 2018. \u2013 B.86.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> O\u02bbrench Ashir. Termiziyning \u201cSunan\u201dida ulamoning ixtilof qilgani bildirilgan (Salot hadislari) hadislar\u00a0 (Tirmizi\u02bbnin, S\u00fcneninde Uleman\u0131n \u0130htilaf Etti\u011fini Haber Verdi\u011fi Hadisler (Salat Hadisleri). \/\/ S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Sosyal Bilimler Dergisi (jurnali). 2013\/29. \u2013 B.171-189.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Jessam Ekrem Tami. Imom Termiziyning \u201cJome\u02bc\u201dsi doirasida profilaktik tibbiyotga oid hadislar: Tanqidiy tahlil (Eh\u00e2d\u00ees\u00fc\u02bbt-T\u0131bbi\u02bbl-Vek\u00e2\u00ee \u0130nde\u02bbl-\u0130m\u00e2m et-Tirmiz\u00ee fi\u02bbl-C\u00e2mi Dir\u00e2se Nakdiyye). YD\u00dc I. Uluslararas\u0131 Hadis \u0130htisas Sempozyumu. \u2013 Nikosiya: YD\u00dc nashriyoti, 2014. \u2013 B. 475-520.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Al-Ja\u02bcd Anas. \u201cSunani Termiziy\u201dda \u201casahhu ma fil-bab\u201d hadislarining taxriji (S\u00fcnen-i Tirm\u00eez\u00ee\u02bbde \u201cEsah m\u00e2 fi\u02bbl-B\u00e2b Hadisleri Tahrici). \/\/ Cumhuriyet \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali). 2015\/19-1. \u2013 B.169-190.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Al-Ja\u02bcd Anas. Termiziyning \u201cSunan\u201dida Buxoriy va Abu Zur\u02bcaning ixtiloflari (Tirm\u00eez\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbinde Buhar\u00ee ve Eb\u00fb Zur\u02bba\u02bbn\u0131n \u0130htilaflar\u0131) \/\/ Cumhuriyet \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali). 2016\/20-1. \u2013 B.245-266.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Kurtulush Mehmet Said. \u201cJome\u02bc at-Termiziy\u201d yozma nusxalarining rivoyati (C\u00e2mi\u02bbu\u02bbt-Tirmiz\u00ee Yazma N\u00fcshalar\u0131n\u0131n Rivayeti). Davom etayotgan doktorlik tadqiqoti. Marmara universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Aksu Mustafa. Islom dinida jihod va hazrati Payg\u02bbambarning urush bilan bog\u02bbliq amaliyoti:\u00a0 \u201cSunani Termiziy\u201d doirasidagi tadqiqot (\u0130sl\u00e2m Dininde Cihad ve Hz. Peygamber\u02bbin Sava\u015fla \u0130lgili Uygulamalar\u0131: S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee \u00d6zelinde Bir De\u011ferlendirme) \/\/ Uluslararas\u0131 Sosyal Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi. 2016\/9-43. \u2013 B.2317-2325.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Agito\u02bbg\u02bblu Nurullah. Asosiy hadis manbalarining siyar bo\u02bblimlari yuzasidan tahlil: Termiziyning \u201cJome\u02bcus-sahih\u201di misolida (Temel Hadis Kayanklar\u0131ndaki Siyer B\u00f6l\u00fcmleri \u00dczerine Bir De\u011ferlendirme -Tirmiz\u00ee\u02bbnin el-C\u00e2miu\u02bbs-Sah\u00eeh\u02bbi \u00d6rne\u011finde) \/\/ T\u00fcrkoloji Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 jurnali. 2017\/12-27. \u2013 B.51-64; Kapji O\u02bbmer Vahbi. Siyar manbai o\u02bblaroq hadis: \u201cSunani Termiziy\u201d misolida. Davom etayotgan doktorlik tadqiqoti. Najmiddin Erbakan universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Ibrahim, Ibrahim Hamoud. \u201cSunan\u201d asari doirasida Termiziyning hadislarni ta\u02bclil qilish usuli (Menhec\u00fc\u02bbt-Tirmiz\u00ee f\u00ee Ta\u02bbl\u00eeli\u02bbl-Eh\u00e2d\u00ees f\u00ee S\u00fcnenih\u00ee) \/\/ Gaziosmanpa\u015fa \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 2018\/6-1. \u2013 B.249-264;\u00a0 Esen Mujahid. \u201cSunani Termiziy\u201dda illatni aniqlash usuli (S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbde \u0130llet Tespit Y\u00f6ntemi). Davom etayotgan magistrlik tadqiqoti. Van 100-yil universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Chilingir Yunus Emre. \u201cSunani Termiziy\u201dda zuhd mavzusiga oid hadislar tahlili (S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbde Z\u00fchd Temal\u0131 Hadislerin \u0130ncelenmesi). Davom etayotgan magistrlik tadqiqoti. Mug\u02bbla Sitki Ko\u02bbchman universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> O\u02bbrk Xalil. Muxtaliful hadis ilmi doirasida Termiziyning \u201cSunan\u201di (Muhtelif\u00fc\u02bbl-Had\u00ees \u0130lmi Ba\u011flam\u0131nda Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbi). Davom etayotgan doktorlik tadqiqoti. Xitit universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Ko\u02bbnacho\u02bbg\u02bblu Elif. Termiziyning \u201cJome\u02bc\u201dida mursal hadis ishlatilishi (Tirmiz\u00ee\u02bbnin C\u00e2mi\u02bbinde M\u00fcrsel Hadis Kullan\u0131m\u0131). Davom etayotgan magistrlik tadqiqoti. Istanbul universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> O\u02bbzturk Mustafa. Termiziyning \u201cSunan\u201dida \u201cva fil-bab \u02bcan fulan\u201d ifodasi qo\u02bbllanilgan rivoyatlar tahlili: Kitab al-ilm misolida (Tirmiz\u00ee\u02bbnin, S\u00fcnen\u02bbinde \u201cve Fi\u02bbl-B\u00e2bi an Ful\u00e2n\u201d \u0130fadesini Kulland\u0131\u011f\u0131 Riv\u00e2yetler \u00dczerine Bir Tetkik (Kit\u00e2bu\u02bbl-\u0130lim \u00d6rne\u011fi). \/\/ \u0130slami \u0130limler Dergisi (jurnali), 2020\/15-1. \u2013 B.7-33.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Marti Huriye. Termiziyning zavoyidi va ularning sahihligi: \u201cKutubi sitta\u201d doirasida qiyosiy tahlil (Tirmizi\u02bbnin Zevaidi ve S\u0131hhat Analizi -K\u00fct\u00fcb-i Sitte Merkezli Bir Mukayese) \/\/ Hadis Tetkikleri Dergisi (jurnali), 2009\/7-2. \u2013 B.7-17.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Ayxan Ibrahim. Imom Termiziyning abvab ad-da\u02bcvat rivoyatlari doirasida duoning ma\u02bcnosi va mohiyati (\u0130mam Tirmiz\u00ee\u02bbnin Ebv\u00e2bu\u02bbd-Da\u02bbv\u00e2t Rivayetleri Ba\u011flam\u0131nda Duan\u0131n Mana ve M\u00e2hiyeti). Davom etayotgan doktorlik tadqiqoti. Dijle universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Murat Selvi Raif. Abu Dovud, Termiziy va Nasoiylarning \u201cSunan\u201d kitoblarining bir-biridan ustunligi haqidagi fikrlar va rivoyat manbalari jihatidan tahlil (Eb\u00fb D\u00e2vud, Tirmiz\u00ee ve Nes\u00e2\u00ee \u00dc\u00e7 S\u00fcnen Kitab\u0131n\u0131n Birbirlerine \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile \u0130lgili \u0130ddialar ve Rivayet Kaynaklar\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan Bir De\u011ferlendirme) \/\/ Kocaeli \u0130lahiyat Dergisi (jurnali), 2023\/7-1. \u2013 B. 31-50.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Sunani Termiziy tarjimasi (S\u00fcnen-\u0131 Tirmizi Tercemesi). Tarjimon: Usman Zeki Mullamuhammado\u02bbglu. \u00a0\u2013 Istanbul: Yunus Emre nashriyoti, 1970.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Kandemir Yashar. Ash-Shamoyil an-Nabaviyya (e\u015f-\u015eem\u00e2il\u00fc\u02bbn-Nebeviyye) \/ Turkiya Diyonat vaqfi \u201cIslom ensiklopediyasi\u201d, 38-jild. \u2013 Istanbul: TDV nashriyoti, 2010. \u2013 B. 500-501.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Bulakda 1254-yilda, Istanbul 1248, 1287, 1313, 1316, 1322-yillarda nashr etilgan. Fig\u02bboniy va F.Qovuqchio\u02bbg\u02bbli tomonidan lotin alifbosiga o\u02bbgirilib, 1963 va 1974-yillarda ikki nashri amalga oshirilgan. 1976-yilda esa, M.Sodiq Oydin tomonidan soddalashtirilgan nashri amalga oshirilgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> 1298-yilda Istanbulda toshbosma usulida nashr etilgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> 1304 va 1311-yillarda Istanbulda nashr etilgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Hadislar asosida Payg\u02bbambarimizning go\u02bbzal axloqi \u2013 Shamoyili sharif (Hadislerle Peygamberimizin G\u00fczel Ahlak\u0131 &#8211; \u015eemail-i \u015eerif). Tarjimon: Xo\u02bbja Raif Efendi. Nashrga tayyorlovchi: Mahmut O\u02bbzakkash. \u2013 Istanbul: Islamo\u02bbg\u02bblu nashriyoti, 1984.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> Yardim, Ali. Shamoyil janrining paydo bo\u02bblishi va Termiziyning \u201cKitab ash-Shamoyil\u201di (\u015eem\u00e2il Nev\u02bbinin Do\u011fu\u015fu ve Tirmizi\u02bbnin Kit\u00e2bu\u02bb\u015f-\u015eem\u00e2ili) \/\/ Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 1983\/1. \u2013 B. 349-409.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Ko\u02bbchkuzu Ali Osman. Kitab al-ilal (Kit\u00e2b\u00fc\u02bbl-ilel) \/ Turkiya Diyonat vaqfi \u201cIslom ensiklopediyasi\u201d, 26-jild. \u2013 Istanbul: TDV nashriyoti, 2002. \u2013 B.109.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> O\u02bbzdemir Veysel. Termiziy va uning \u201cAl-Ilal al-kabir\u201dning ilal ilmidagi o\u02bbrniga umumiy nazar (Tirmiz\u00ee ve el-\u0130lel\u00fc\u02bbl-Keb\u00eer\u02bbinin \u0130lel \u0130lmindeki Yerine Genel Bir Bak\u0131\u015f) \/\/ T\u00fcrkoloji Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi (jurnali), \u00a02014\/9-2 \u2013 B.1175-1195.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> Karasu Taner. Termiziyning \u201cKitab al-ilal\u201di doirasida hadis metodologiyasi. Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Dijla universiteti, 2012. \u2013 B.117.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> Karasu Taner. Termiziyning \u201cAl-Ilal al-sag\u02bbir\u201d asarining hadis usuli jihatdan tahlili (Tirmiz\u00ee\u02bbnin \u0130lel\u00fc\u02bbs-Sag\u00eer Adl\u0131 Eserinin Hadis Us\u00fbl\u00fc A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi) \/\/ e-\u015earkiyat \u0130lmi Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi (jurnali), 2017\/9-18 \u2013 B.975-989.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> Yardim Ali. Sahobalar haqidagi ma\u02bclumot manbalari va Termiziyning \u201cTasmiyat as\u02bchab an-Nabiy\u201d asari (Ash\u00e2b Bilgisinin Kaynaklar\u0131 ve Tirmiz\u00ee\u02bbnin \u201cTesmiyet\u00fc Ash\u00e2b\u02bbin-Neb\u00ee\u201dsi) \/\/ Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 1985\/2. \u2013 B.247-348.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> Shahyar Ayshe Esra. \u201cOrizat al-Axvaziy\u201dda Termiziyning \u201cAl-Ilal as-sag\u02bbir\u201diga ta\u02bcliqot doirasida Abu Bakr ibn al-Arabiyning hadis usuliga doir qarashlari (\u00c2rizat\u00fc\u02bbl-Ahvez\u00ee\u02bbde Tirmiz\u00ee\u02bbnin el-\u0130lel\u00fc\u02bbs-Sa\u011f\u00eer\u02bbine Talik\u00e2t\u0131 Kapsam\u0131nda Eb\u00fb Bekir \u0130bn\u00fc\u02bbl-Arab\u00ee\u02bbnin Hadis Us\u00fbl\u00fcne Dair G\u00f6r\u00fc\u015fleri). \/\/ Diyanet \u0130lm\u00ee Dergisi (jurnali), 2022\/58. \u2013 B.623-656.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> Bilen Mehmet. Siirtlik muhaddis Ubaydulloh Taqiyuddin va \u201cFazoyil al-Kitob al-jome\u02bc li Abi Iso at-Termiziy\u201d nomli asari (Siirtli Muhaddis Ubeydullah Takiyuddin\u00a0 ve \u201cFad\u00e2ilu\u02bbl-Kit\u00e2bi\u02bbl-C\u00e2mi\u02bb li Eb\u00ee \u00ces\u00e2 et-Tirmiz\u00ee\u201d Adl\u0131 Eseri). \u0130brahim Hakk\u0131 ve Siirt Ulemas\u0131 Sempozyumu Bildirileri. \u2013 Siirt: Siirt univresiteti nashriyoti, 2008. \u2013 B.333-340.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> Berber Sema. Ibn Sayyid an-Nas va uning \u201cAn-Nafx ash-shazi fi sharh Jome\u02bc at-Termiziy\u201d asari (\u0130bn Seyyidinn\u00e2s ve Nefhu\u02bb\u015f-\u015eez\u00ee F\u00ee \u015eerhi C\u00e2mi\u02bbi\u02bbt-Tirmiz\u00ee Adl\u0131 Eseri). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Trabzon universiteti, 2024. \u2013 B.167.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a> Futsi Ali Fuat. \u201cSharh ilal at-Termiziy\u201ddagi tanqidlar doirasida Kufa faqihlari va hadis rivoyati (\u015eerhu \u0130leli\u02bbt-Tirmiz\u00ee\u02bbdeki Ele\u015ftirel Ba\u011flam\u0131nda K\u00fbfeli Fakihler ve Hadis Rivayeti) \/\/ G\u00fcm\u00fc\u015fhane \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 2024\/13-26. \u2013 B.417-445.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a> Gurses Serdar Murat. Hanafiylik va ahli hadis prinsiplari jihatidan Kashmiriy va Muborakpuriyning Termiziy sharhlari (Hanef\u00ee ve Ehl-i Hadis Prensipleri A\u00e7\u0131s\u0131ndan Ke\u015fm\u00eer\u00ee ile M\u00fcb\u00e2rekp\u00fbr\u00ee\u02bbnin Tirmiz\u00ee \u015eerhleri) \/\/ Uluslararas\u0131 Hadis Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi (jurnali), 2019\/3. \u2013 B.36-74.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a> Chelik Idris. Ahmad Muhammad Shokir va \u201cSunani Termiziy\u201dga sharhidagi uslubi (Ahmed Muhammed \u015e\u00e2kir ve S\u00fcnen-i Tirmiz\u00ee\u02bbdeki \u015ferh metodu). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Seljuk universiteti, 2023. \u2013 B.148.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref47\" name=\"_ftn47\">[47]<\/a> Keser Fatma. Termiziyning \u201cAsh-Shamoyil an-Nabaviyya\u201d asariga yozilgan turkcha sharhlarda Husomuddin Naqshbandiy (v. 1865)ning hissasi (Tirmiz\u00ee\u02bbnin (\u00d6. 892) \u015eem\u00e2il\u00fc\u02bbl &#8211; Muhammediyye adl\u0131 eseri \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk\u00e7e \u015ferhlere H\u00fcsam\u00fcddin Nak\u015fibendi\u02bbnin (\u00d6. 1865) katk\u0131s\u0131). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Fatih universiteti, 2015. \u2013 B.107.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref48\" name=\"_ftn48\">[48]<\/a> Shaxyar Ayshe Esra. Hadis va aktual sharh: Termiziy sharhlariga ko\u02bbra arika hadisi (Hadis ve Akt\u00fcel Yorum Tirmiz\u00ee \u015eerhlerine G\u00f6re Er\u00eeke Hadisi) \/\/ Hadis Tetkikleri Dergisi (jurnali), 2022\/20-2. \u2013 B.245-269.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref49\" name=\"_ftn49\">[49]<\/a> Ertash Hikmetullah. Fiqh mazhablari bilan qiyosiy o\u02bblaroq Termiziyning huquqshunosligi (F\u0131k\u0131h mezhepleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak Tirmizi\u02bbnin Hukuk\u00e7ulu\u011fu). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Seljuk universiteti, 2006. \u2013 B.88.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref50\" name=\"_ftn50\">[50]<\/a> Ertash Hikmetullah. O\u02bbzbekistonlik muhaddis Abu Iso Termiziy (vaf.279\/892)ning fiqhshunosligi (\u00d6zbekistan\u02bbl\u0131 Muhaddis Eb\u00fb \u00ces\u00e2 et-Tirmiz\u00ee\u02bbnin (\u00d6.279\/892) F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131) \/ IV. Uluslararas\u0131 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Sempozyumu, cilt: IV. \u2013 Nig\u02bbde: O\u02bbmer Xalisdemir universiteti nashriyoti, 2017. \u2013 B.393-398.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref51\" name=\"_ftn51\">[51]<\/a> Gurses Serdar Murat. Termiziyning \u201cSunan\u201di doirasida hadislarning normativ jihatlarini aniqlashda ittifoq va ixtilof sabablari (Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbi \u00d6zelinde Hadislerin Normatif Y\u00f6nlerini Tespitte \u0130ttifak ve \u0130htilaf\u0131n Sebepleri) \/\/ Mesned \u0130lahiyat Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi (jurnali). 2022\/13-2. \u2013 B.159-188.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref52\" name=\"_ftn52\">[52]<\/a> Kuchukosman Hasan. Termiziyning \u201cSunan\u201dida hanafiy mazhabiga yondashuvi (Tirmizi\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbinde Hanefi mezhebine yakla\u015f\u0131m\u0131). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Anqara universiteti, 2018. \u2013 B.252.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref53\" name=\"_ftn53\">[53]<\/a> Kuchukosman Hasan. Termiziyning hanafiylarga nisbatan qarashlari (Tirmiz\u00ee\u02bbnin Hanefilere Bak\u0131\u015f\u0131) \/\/\u00a0 Burdur Mehmet Akif Ersoy \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali). 2022\/3-2. \u2013 B.47-76.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref54\" name=\"_ftn54\">[54]<\/a> Yildiz O\u02bbg\u02bbuzxan. Ahli hadis fiqhining tadvini: Termiziyning \u201cJome\u02bc\u201dsida fiqh al-hadis va faqih muhaddislar tabaqoti (Ehl-i Hadis F\u0131kh\u0131n\u0131n Tedvini Tirmiz\u00ee\u02bbnin C\u00e2mi\u02bbinde F\u0131kh\u00fc\u02bbl-Hadis ve Fakih Muhaddisler Tabak\u00e2t\u0131) \/\/ Din Bilimleri Akademik Ara\u015ft\u0131rma Dergisi (jurnali). 2018\/18-3. \u2013 B.99-136.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref55\" name=\"_ftn55\">[55]<\/a> Ajar Yusuf. Zaif hadisning amal qarinasi bilan qo\u02bbllab-quvvatlanishi va Termiziyning \u201cSunan\u201di (Zay\u0131f Hadisin Amel Karinesiyle Desteklenmesi ve Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcneni) \/\/ Necmettin Erbakan \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi. 2014\/37. \u2013 B.41-69.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref56\" name=\"_ftn56\">[56]<\/a> Arik Selim. Termiziyning \u201cSunan\u201dida fuqaho dalil qilib olishda ixtilof qilgan hadislar (Tirmizi\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbinde Fukahan\u0131n Delil Almada \u0130htilaf Etti\u011fi Hadisler). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Uludag\u02bb universiteti, 1994. \u2013 B.127.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref57\" name=\"_ftn57\">[57]<\/a> Ata Mehmet Mahfuz. Termiziyning Qur\u02bconni tafsir qilish usuli: Abvob at-tafsir doirasida (Tirmiz\u00ee\u02bbnin Kur\u02bb\u00e2n Tefsir Y\u00f6ntemi: Ebv\u00e2bu\u02bbt-Tefsir \u00d6zelinde) \/\/ \u00a0Tefsir Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi (jurnali). 2022\/6-2. \u2013 B.555-577.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref58\" name=\"_ftn58\">[58]<\/a> Demirchin Hadichatulkubra. \u201cSunan at-Termiziy\u201dning tafsir kitoblariga ta\u02bcsiri (S\u00fcnen\u00fc\u02bbt-Tirmiz\u00ee\u02bbnin Tefsir Kitaplar\u0131na Etkisi) \/\/ Asos Journal: The Journal of Academic Social Science (jurnali). 2019\/7-96. \u2013 B.399-416.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref59\" name=\"_ftn59\">[59]<\/a> Demirchin, Hadichatulkubra. \u201cSunan at-Termiziy\u201dning ulum al-Qur\u02bcon va tafsir jihatidan ahamiyati (S\u00fcnen\u00fc\u02bbt-Tirmiz\u00ee\u02bbnin Ul\u00fbmu\u02bbl-Kur\u02bb\u00e2n ve Tefsir A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011feri). Davom etayotgan doktorlik tadqiqoti. Marmara universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref60\" name=\"_ftn60\">[60]<\/a> Derin Xalit. Termiziyning \u201cSunan\u201di tafsir manbai sifatida (Bir Tefsir Kayna\u011f\u0131 Olarak Tirmizi\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbi). Davom etayotgan magistrlik tadqiqoti. Trakiya universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref61\" name=\"_ftn61\">[61]<\/a> O\u02bbzbek Durmush. Kalom jihatidan Termiziy va Nasoiyning \u201cSunan\u201dlarida kelgan imon haqidagi hadislar tahlili (Kel\u00e2m A\u00e7\u0131s\u0131ndan Tirmiz\u00ee ve Nes\u00e2\u00ee\u02bbnin S\u00fcnenlerinde Ge\u00e7en \u0130man ile \u0130lgili Hadislerin De\u011ferlendirilmesi). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Seljuk universiteti, 2009. \u2013 B.112.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref62\" name=\"_ftn62\">[62]<\/a> Chetres Rejai. Abu Iso Termiziyning \u201cSunan\u201didagi \u201cKitab al-imon\u201d bo\u02bblimida joy olgan rivoyatlarning kalom ilmi tizimi jihatidan tahlili (Eb\u00fb \u0130s\u00e2 et-Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbindeki Kit\u00e2b\u00fc\u02bbl-\u00cem\u00e2n B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Yer Alan Riv\u00e2yetlerin Kel\u00e2m Sistemi A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi) \/\/ Kelam Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi (jurnali). 2015\/13-2. \u2013 B.772-784.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref63\" name=\"_ftn63\">[63]<\/a> Murataliyev S. Termiziyning \u201cSunan\u201dida hasan hadis tushunchasi va uning ishlatilishi (Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbinde Hasen Hadis Kavram\u0131 ve Kullan\u0131m\u0131). \u00a0Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Qirg\u02bbiz-turk Manas universiteti, 2017. \u2013 B.102.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref64\" name=\"_ftn64\">[64]<\/a> Chichek Gulbeyaz. Illatning sababi o\u02bblaroq iztirob: Termiziyning \u201cAl-Ilal al-kabir\u201di doirasida (\u0130llet Sebebi Olarak Izt\u0131r\u00e2b: Tirmiz\u00ee\u02bbnin el-\u02bb\u0130lel\u00fc\u02bbl-Keb\u00eer\u02bbi \u00d6zelinde). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Marmara universiteti, 2022. \u2013 B.111.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref65\" name=\"_ftn65\">[65]<\/a> Dulber Hadije. Termiziyning \u201cSunan\u201d nomli asarida ixtilof terminining ishlatilish shakllari (Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen Adl\u0131 Eserinde \u0130htilaf Kavram\u0131n\u0131n Kullan\u0131m \u015eekilleri) \/\/ Asos Journal The Journal of Academic Social Science (jurnali). 2020\/9-108. \u2013 B.136-153.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref66\" name=\"_ftn66\">[66]<\/a> O\u02bbpus Bahadir. Hijriy uchinchi asrda mursal terminining qo\u02bbllanilishi: Termiziyning \u201cAl-Ilal al-kabir\u201di doirasida (Hicr\u00ee \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc As\u0131rda M\u00fcrsel Kavram\u0131n\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131: Tirmiz\u00ee\u02bbnin el-\u02bb\u0130lel\u00fc\u02bbl-Keb\u00eer\u02bbi \u00d6zelinde) \/ Hicr\u00ee \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc As\u0131rda \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130limler (kitobi). \u2013 Anqara: IKSAD nashriyoti, 2023. \u2013 B.383-393.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref67\" name=\"_ftn67\">[67]<\/a> Esher Ahmed. Tafarrudning ikki asosiy tushunchasi \u2013 fard va g\u02bbarib hadis: Ilal at-Termiziy misolida (Teferr\u00fcd\u00fcn \u0130ki Temel Kavram\u0131 &#8211; Ferd ve Gar\u00eeb Hadis: \u0130lel\u00fc\u02bbt-Tirmiz\u00ee \u00f6rne\u011fi). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. \u2013 Istanbul, 2015. \u2013 B.101; Akgun H. Termiziy foydalangan \u201cg\u02bbarib hadis\u201d tushunchasi (Tirmiz\u00ee\u02bbnin Kulland\u0131\u011f\u0131 \u201cHad\u00eesun Gar\u00eebun\u201d Kavram\u0131) \/\/ Din Bilimleri Akademik Ara\u015ft\u0131rma Dergisi (jurnali). 2017\/17-3. \u2013 B.107-124.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref68\" name=\"_ftn68\">[68]<\/a> Chelik Abdullah. Imom Termiziyning usul ilmiga qo\u02bbshgan hissasi (\u0130mam Tirmiz\u00ee\u02bbnin Hadis Us\u00fbl\u00fc \u0130lmine Katk\u0131lar\u0131) \/ Prof. Dr. Fuat Sezgin An\u0131s\u0131na Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze T\u00fcrkistan Tarih, K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Sempozyumu. \u2013 Anqara-Turkiston: Ahmad Yassaviy universiteti nashriyoti, 2019. \u2013 B.8-21.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref69\" name=\"_ftn69\">[69]<\/a> Chalgan Mehmet Ali. Termiziyning \u201cSunan\u201di va \u201cal-Ilal al-kabir\u201dida matn tanqidi (Tirmiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbi ve el-\u02bb\u0130lel\u00fc\u02bbl-Keb\u00eer\u02bbde Metin Tenk\u00eedi) \/\/ Hadis Tetkikleri Dergisi (jurnali), 2022\/20-2. \u2013 B.291-310.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref70\" name=\"_ftn70\">[70]<\/a> Karadeniz Hatije. Mutaqaddimunning ilal asarlarida tadlis: Yahyo ibn Ma\u02bcin, Ahmad ibn Xanbal, Termiziy va Ibn Abi Xotim misolida (M\u00fctekaddim\u00fbn \u0130lel Eserlerinde Tedl\u00ees &#8211; Yahy\u00e2 b. Ma\u00een, Ahmed b. Hanbel, Tirmiz\u00ee ve \u0130bn Eb\u00ee H\u00e2tim). Davom etayotgan doktorlik tadqiqoti. Yalova universiteti.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref71\" name=\"_ftn71\">[71]<\/a> Bal Umid. Ad-Doniy va Ibn al-Jazariyning kitoblarida qiroat farqlari haqidagi rivoyatlarning hadis kitoblaridagi asoslari: Termiziy va Abu Dovud misolida (Ed-D\u00e2n\u00ee ve \u0130bn\u00fb\u02bbl Cezer\u00ee\u02bbnin Kitaplar\u0131nda K\u0131ra\u00e2t Farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla \u0130lgili Rivayetlerin Hadis Kitaplar\u0131nda K\u00f6kenleri: Tirmiz\u00ee ve Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd \u00d6rne\u011fi). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Akdeniz universiteti, 2024. \u2013 B.101.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref72\" name=\"_ftn72\">[72]<\/a> Basharan Selman. Ibn Hazm tomonidan Termiziy va Ibn Mojaning majhul deb tavsiflanishi masalasi (Tirmizi ve \u0130bn Mace\u02bbyi \u0130bn Hazm\u02bb\u0131n Mechul Olarak Vas\u0131fland\u0131rmas\u0131) \/\/ Uluda\u011f \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi, (jurnali). 1987\/2-2. \u2013 B.19-25.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref73\" name=\"_ftn73\">[73]<\/a> Pekel Musa. At-Termiziyning Ibn al-Javziy tomonidan tanqid qilingan rvioyatlari (\u0130bnu\u02bbl-Cevz\u00ee\u02bbnin Ele\u015ftirdi\u011fi et-Tirmiz\u00ee\u02bbde Yer Alan Riv\u00e2yetler). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Van 100-yil universiteti, 2018. \u2013 B.221.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref74\" name=\"_ftn74\">[74]<\/a> Akin Ni\u02bcmetullah. Termiziyning \u201cSunan\u201didagi Alboniy tomonidan to\u02bbqima deb tavsiflangan hadislarning tahlili (Timiz\u00ee\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbinde Elb\u00e2n\u00ee\u02bbnin uydurma olarak nitelendirdi\u011fi hadislerin de\u011ferlendirilmesi). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Chanakkale 18-mart universiteti, 2010. \u2013 B.102.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref75\" name=\"_ftn75\">[75]<\/a> No\u02bbaman Aya Xalid. Muborakfuriyning Termiziyga \u201cJome\u02bc\u201didagi e\u02bctirozlari: Tahorat va namoz boblari misolida (Mubarakfuri\u02bbnin Tirmiz\u00ee\u02bbye Cami\u02bbinde Yapt\u0131\u011f\u0131 \u0130tirazlar: Tah\u00e2ret ve Namaz \u00d6rne\u011fi). Tugallangan magistrlik dissertatsiyasi. Istanbul universiteti, 2022. \u2013 B.77.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref76\" name=\"_ftn76\">[76]<\/a> So\u02bbfuo\u02bbg\u02bblu Jemal. Zaif va mavzu\u02bc hadislar jihatidan Termiziyning \u201cSunan\u201di tahlili (Zay\u0131f ve Mevzu Hadisler A\u00e7\u0131s\u0131ndan Tirmizi\u02bbnin S\u00fcnen\u02bbi \u00dczerine Bir \u0130nceleme) \/\/ Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali). 1989\/6. \u2013 B.43-87.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref77\" name=\"_ftn77\">[77]<\/a> Gurses Serdar Murat. Termiziyning bid\u02bcatchi roviylardan rivoyatlari (Tirmiz\u00ee\u02bbnin Bid\u02bbat\u00e7\u0131 R\u00e2vilerden Rivayetleri) \/\/ Uluslararas\u0131 Hadis Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi (jurnali), 2021\/6. \u2013 B.4-43.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref78\" name=\"_ftn78\">[78]<\/a> Karabajak Mustafa. Termiziyning \u201cSunan\u201di doirasida Buxoriy foydalangan hadis usuli terminlari (Tirmiz\u00ee\u02bbnin es-S\u00fcnen\u02bbi \u00c7er\u00e7evesinde Buh\u00e2r\u00ee\u02bbnin Kulland\u0131\u011f\u0131 Hadis Us\u00fbl\u00fc Terimleri) M\u00fctefekkir Aksaray \u00dcniversitesi \u0130slami \u0130limler Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 2021\/6-12. \u2013 B.345-378.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref79\" name=\"_ftn79\">[79]<\/a> Akyuz Huseyin. Hadislar tas\u02bchihi haqida Termiziyning ustozi Buxoriydan so\u02bbragan savollari: \u201cSunan\u201d doirasida (Hadislerin Tashihi \u0130le \u0130lgili Tirmizi\u02bbnin Hocas\u0131 Buh\u00e2r\u00ee\u02bbye Sordu\u011fu Sorular: S\u00fcnen Ba\u011flam\u0131nda Bir De\u011ferlendirme) \/\/ B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 2018\/5-2. \u2013 B.247-269.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref80\" name=\"_ftn80\">[80]<\/a> Durmush Uzeyir. \u201cSunan at-Termiziy\u201dga manba o\u02bblaroq Imom Buxoriyning asarlari: Taxrij va tahlil (S\u00fcnen\u00fc\u02bbt-Tirmiz\u00ee\u02bbye Kaynakl\u0131k Bak\u0131m\u0131ndan \u0130m\u00e2m Buh\u00e2r\u00ee\u02bbnin Eserleri: Tahr\u00eec ve De\u011ferlendirme), Amasya \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 2018\/6-11. \u2013 B.447-468.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref81\" name=\"_ftn81\">[81]<\/a> Ja\u02bcd Anas. Termiziyning \u201cSunan\u201dida o\u02bbz ustozi Buxoriy bilan ixtilof qilgan masalalar (el-Mes\u00e2il Ellet\u00ee H\u00e2lefe f\u00eeha\u02bbt-Tirmiz\u00ee f\u00ee S\u00fcnenih\u00ee \u015eeyhah\u00fc\u02bbl-Buh\u00e2r\u00ee) \/\/ Kilis 7 Aral\u0131k \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 2015\/2-2. \u2013 B.151-176.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref82\" name=\"_ftn82\">[82]<\/a> Ja\u02bcid Anas. \u201cSunan at-Termiziy\u201d doirasida Ilal ad-Dorimiyning tahqiqi (Tahk\u00eeku \u0130leli\u02bbd-D\u00e2r\u0131m\u00ee fi S\u00fcneni\u02bbt-Tirmiz\u00ee) \/\/ Cumhuriyet \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali). 2014\/18-2. \u2013 B.191-206.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref83\" name=\"_ftn83\">[83]<\/a> Jebeji Lutfullah. Imomi Termiziy (\u0130m\u00e2m-\u0131 Tirmiz\u00ee) \/\/ Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130limler Fak\u00fcltesi Dergisi (jurnali), 1980\/4. \u2013 B.287-311.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref84\" name=\"_ftn84\">[84]<\/a> Chetres Rejai. Imom Termiziyning shaxsiyati va ilmiy o\u02bbzligi (\u0130m\u00e2m-\u0131 Tirmiz\u00ee\u02bbnin \u015eahsiyeti ve \u0130lm\u00ee H\u00fcviyeti), Diyanet \u0130lmi Dergi Diyanet Dergisi (jurnali), 1992\/28-3. \u2013 B.67-72.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref85\" name=\"_ftn85\">[85]<\/a> Eraslan Abdulvasif. Termizdan Damashqqa qadar hadis usulining rivojlanish yo\u02bbli (Tirmiz\u02bbden D\u0131ma\u015fk\u02bba Hadis Usul\u00fcn\u00fcn Geli\u015fim Ser\u00fcveni) \/ Uluslararas\u0131 Orta Asya\u02bbdan Anadolu\u02bbya \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130limler Sempozyumu Bildirileri (kitobi), 2021. \u2013 Karabuk: Karabuk universiteti nashriyoti. \u2013 B.1074-1081.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdumalik TUYCHIBAYEV,<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">tarix fanlari doktori<\/span><\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>So\u02bbnggi yillarda mamlakatimizda islom tarixida katta iz qoldirgan ajdodlarimizning ilmiy merosini o\u02bbrganish yangi bosqichga kirdi. Jumladan, hadis ilmi sohasidagi buyuk olim Abu Iso Termiziy haqidagi tadqiqotlarni qo\u02bbllab-quvvatlash bo\u02bbyicha amalga oshirilayotgan ishlar alohida e\u02bctiborga sazovor. Davlatimiz rahbarining \u201cImom Termiziy tavalludining 1200-yilligini keng nishonlash to\u02bbg\u02bbrisida\u201dgi qarorida[1] bu yo\u02bbnalishda tadqiqotchilar oldidagi yangi vazifalar belgilab berildi. Bu doirada, Imom &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":45073,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-11T04:49:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"395\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz\",\"name\":\"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-11T04:49:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-11T04:49:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg\",\"width\":660,\"height\":395},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-09-11T04:49:15+00:00","og_image":[{"width":660,"height":395,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz","name":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg","datePublished":"2025-09-11T04:49:15+00:00","dateModified":"2025-09-11T04:49:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/termizi1109.jpg","width":660,"height":395},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=45072&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IMOM TERMIZIY BO\u02bbYICHA TURKIYADA AMALGA OSHIRILGAN ILMIY TADQIQOTLAR"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45072"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45072"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45074,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45072\/revisions\/45074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}