{"id":44963,"date":"2025-09-05T09:52:22","date_gmt":"2025-09-05T04:52:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=44963"},"modified":"2025-09-04T18:54:45","modified_gmt":"2025-09-04T13:54:45","slug":"tatar-islom-an%ca%bcanasida-moturidiya-maktabi-meros-va-zamonaviy-ahamiyat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz","title":{"rendered":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida teologiya magistri, Rossiya islom universiteti tadqiqotchisi, shariatshunos ekspert va imom sifatida faoliyat yuritayotgan Aynaz Zaripovning tatar ulamolari orasida moturidiya aqidasining tarqalishi mavzusidagi ma\u02bcruzasi tinglandi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-44965\" src=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05092.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05092.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05092-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-44966\" src=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05093.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05093.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05093-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ta\u02bckidlanganidek, tatar islomiy an\u02bcanalari asrlar davomida hanafiy fiqhi, moturidiya aqidasi va shar\u02bciy tasavvuf asosiga qurilgan bo\u02bblib, o\u02bbziga xos bu modelni ulamolar 1917-yilga qadar keng tatbiq etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shayx Muhammad Murod Ramziy o\u02bbzining \u201cTarix ulamo Bulg\u02bbor va Qozon\u201d asarida tatar ulamolari haqida bunday yozadi: \u201cE\u02bctiqod borasida ularning barchasi sunniy-moturidiy, amal borasida hanafiydir. Shu kunga qadar ular orasida bid\u02bcatchi chiqqani yo\u02bbq\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bcruzada keltirilgan ilmiy tahlilga ko\u02bbra, inqilobgacha bo\u02bblgan davrda tatar madrasalarida 137 kitob o\u02bbqitilgan bo\u02bblib, ularning salmoqli qismi aqida masalalariga bag\u02bbishlangan. Asosiy qo\u02bbllanma \u201cAqoidun Nasafiya\u201d bo\u02bblgan. Uning eng nufuzli sharhi \u2013 Taftazoniy tomonidan bitilgan bo\u02bblib, bu kitob tatar madrasalarida kamida 15-marta qayta nashr etilgan va keng tarzda o\u02bbqitilgan.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-44967\" src=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05094.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05094.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05094-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, ma\u02bcruzada Abdunosir Kursaviy qalamiga mansub ikki muhim asar atrofidagi fikriy bahslar, Shihobiddin Marjoniyning \u201cAl-Hikma al-bolig\u02bba al-janiya\u201d nomli risolasi tilga olindi. Bu kitoblar islom merosining yuksak ilmiy darajasi va intellektual murakkabligini namoyon etadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bcruzada tatar ulamolari aqida ilmlariga ustuvor ahamiyat bergani, madrasalarda an\u02bcanaviy mumtoz manbalardan asosiy darslik sifatida foydalanilgani va sunniy-moturidiy qarashlar musulmon jamoalar orasida bosh e\u02bctiqodiy yo\u02bbnalish sifatida saqlanib kelayotgani alohida ta\u02bckidlandi.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-44968\" src=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05095.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"495\" srcset=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05095.jpg 660w, https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05095-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aynaz Zaripov quyidagi xulosani bayon qildi: \u201cMoturidiya aqidasi asrlar davomida tatar musulmonlarining ma\u02bcnaviy tayanchi va diniy birdamligining asosiy ustuni bo\u02bblib keldi. Bugun ham ushbu merosni chuqur o\u02bbrganish, avloddan avlodga bus-butun yetkazish va zamonaviy sharoitda rivojlantirish muhim vazifa bo\u02bblib qolmoqda\u201d.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Matbuot xizmati<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida teologiya magistri, Rossiya islom universiteti tadqiqotchisi, shariatshunos ekspert va imom sifatida faoliyat yuritayotgan Aynaz Zaripovning tatar ulamolari orasida moturidiya aqidasining tarqalishi mavzusidagi ma\u02bcruzasi tinglandi. Ta\u02bckidlanganidek, tatar islomiy an\u02bcanalari asrlar davomida hanafiy fiqhi, moturidiya aqidasi va shar\u02bciy tasavvuf asosiga qurilgan bo\u02bblib, o\u02bbziga xos bu modelni ulamolar 1917-yilga qadar keng tatbiq etgan. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44964,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[654,3711,652,642],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-05T04:52:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-04T13:54:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"667\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz\",\"name\":\"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-05T04:52:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-04T13:54:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg\",\"width\":1000,\"height\":667},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-09-05T04:52:22+00:00","article_modified_time":"2025-09-04T13:54:45+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":667,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz","name":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg","datePublished":"2025-09-05T04:52:22+00:00","dateModified":"2025-09-04T13:54:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/moturidiylik05091.jpg","width":1000,"height":667},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44963&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tatar islom an\u02bcanasida moturidiya maktabi: Meros va zamonaviy ahamiyat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44963"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44963"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44969,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44963\/revisions\/44969"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}