{"id":44769,"date":"2025-08-26T10:37:26","date_gmt":"2025-08-26T05:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=44769"},"modified":"2025-08-23T10:38:31","modified_gmt":"2025-08-23T05:38:31","slug":"ilm-olish-uchun-vatanni-tark-qilish-hijratmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz","title":{"rendered":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ijtimoiy tarmoqda yo\u02bbldan adashib, chet elda diniy ta\u02bclim olayotgan ayrim kimsalar o\u02bbzlarini hijratda sanayotganlarini va yurtga qaytib yaqinlarini isloh qilmoqchi ekanini guvohi bo\u02bbldik.\u00a0 Ular haqiqatda hijratdami? Yo ilm olish uchun Vatanni tark qilish hijratmi? Qirq farzning biri bo\u02bblgan amru ma\u02bcruf ishini hamma ham qila oladimi?\u00a0 Shu haqda to\u02bbxtalsak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Avvalo, hijratning shar\u02bciy ta\u02bcrifiga to\u02bbxtalamiz. Fiqh kitoblarida hijrat shunday ta\u02bcriflanadi: \u201cKufr diyoridan islom diyoriga dinini saqlab qolish va diniga erkin amal qilish uchun ko\u02bbchish hijratdir.\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallam davrida bu Makkadan Madinaga ko\u02bbchish bilan bog\u02bbliq bo\u02bblgan. Makkaning fathidan keyin esa Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallam: <strong>\u201cFathdan keyin hijrat yo\u02bbq,\u201d <\/strong>deb aytdilar. <em>(Imom<\/em> <em>Buxoriy rivoyati).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom dinida Vatanini tark etgan har qanday kimsa muhojir sanalmaganidek, chet elga ketish islom ahkomlari bo\u02bbyicha har doim ham hijrat sanalmaydi. Ilm olish uchun Vatanni tark qilish hijrat emas. Jumladan, shar\u02bciy jihatdan ilm olish uchun Vatanni tark qilish ham \u201chijrat\u201d hisoblanmaydi, lekin bu amal \u201cilmiy safar\u201d yoki \u201ctalabul ilm yo\u02bblida safar qilish\u201d deb ataladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islomda ilm olish uchun safar qilish juda ulug\u02bb ishlardan biri hisoblanadi, qachoniki kishi o\u02bbzi va jamiyat uchun manfaatli ilmni olib o\u02bbz yurtida bu ilm bilan o\u02bbzi va jamiyatiga manfaat olib kelsa. Ammo ilmni, xususan diniy ilmni olib, u bilan jamiyatda turli parokandalik va ixtiloflar keltirib chiqarsa, yoki shunga harakat qilsa,\u00a0 unday odam olim emas, balki fitnachi sanaladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, agar kishi diniy amallarini erkin bajarib turgan Vatanidan ilm olish uchun xorijga chiqsa, bu safar hijrat emas, balki savobli ilm safaridir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilm talabida safarga chiqishning ham bir necha shartlari mavjud:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u02bbz yurtidagi ulamolardan ta\u02bclimni olish va undan so\u02bbng ilmini yanada mukammal qilish uchun talabi ilm niyatida o\u02bbzga yurtga safar qilsa bo\u02bbladi. Bu so\u02bbzimizga Imom Buxoriy hazratlari misol bo\u02bbla oladi. Ya\u02bcni, Imom Buxoriy Buxoro ulamolaridan ularda mavjud ilmni olib bo\u02bblgandan keyin o\u02bbzidagi ilmni yanada mukammal qilish va bu ilm bilan ummatga xizmat qilish maqsadida safarga chiqdi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilmni xolis niyat bilan olinadi. Xususan shar\u02bciy bilimlarni o\u02bbrganishda maqsad din va jamiyatga xizmat bo\u02bblmog\u02bbi zarur. Agar bu sohibi ilm jamiyatda fitna va parokandalik tarqalishiga sabab bo\u02bblsa, uning ilmidan na dunyoda va na oxiratda o\u02bbzi va odamlar uchun manfaat bo\u02bblmaydi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom ahkomlariga ko\u02bbra diniy ilm duch kelgan kishidan olinmaydi va diniy ta\u02bclimni ham har qanday kishi berishga haqli emas. Dindan saboq berish uchun avvalo mahalliy ulamolar tomonidan imtihon qilinib, keyin unga agar bu ishga salohiyatli bo\u02bblsagina ruxsat etilgan. Tarixga qaraydigan bo\u02bblsak, hatto Imom Buxoriydek ulamolar ham dindan ta\u02bclim berish uchun, oldin Bog\u02bbdod, Nishopur, Samarqandda mahalliy ulamolar tomonidan imtihon qilingan. Shu sababli, diniy ta\u02bclimni qayerda olganidan qat\u02bciy nazar dindan saboq bermoqchi bo\u02bblgan har bir kishi ulamolar kengashida imtihondan o\u02bbtmog\u02bbi shart qilinadi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Vatandan tashqarida olingan ilm agar Vatanda turli tushunmovchiliklar va ixtiloflar keltirib chiqarishga sabab bo\u02bblsa, unday ilm ommaga taqdim etilmaydi. Tarixda zamondoshlari Hazrati Imom deb ulug\u02bblagan faqih Abu Bakr Qaffol Shoshiy shofe\u02bciy ulamolardan bo\u02bblishiga va uzoq yillar shu mazhabdan talabalarga dars bergan bo\u02bblishiga qaramasdan, Shoshga kelganida hanafiy mazhabidan ta\u02bclim berdilar. Chunki, allomaning maqsadi xalq orasida fitna chiqarish emas, aksincha ilm-ma\u02bcrifatni tarqatish edi. Alloma vafot etganda uning hanafiy shogirdlari ustozni hurmati uchun uni shofe\u02bc mazhabiga ko\u02bbra dafn etishadi. Ilm olishda niyati xolis bo\u02bblgan bunday zotlarni ko\u02bbplab misollar keltirish mumkin. Ammo \u201cNiyatim xolis\u201d deb, o\u02bbzidagi islomiy ilm bilan jamiyatda fitna va ixtiloflar tarqatishga sabab bo\u02bblganlar ham afsuski tarixda ham, guvohi bo\u02bblib turganimizdek hozir ham, ko\u02bbplab topiladi.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shar\u02bciy manbalarda ta\u02bckidlanganidek, ilm olish uchun safar \u2013 hijratdan farq qiladi. Talabul ilm safari \u2013dinini asrab qolish uchun emas, balki ilm izlash niyatida yurtdan chiqishdir. Bu safar uzoq vaqtga ham cho\u02bbzilishi mumkin, lekin maqsad, yuqorida ta\u02bckidlab o\u02bbtganimizdek, ilm olish, keyin uni yurtiga qaytib xizmat qilish bo\u02bblmog\u02bbi zarur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ulamolar ilm safariga juda katta ahamiyat berishgan. Imom Buxoriy, Imom Ahmad, Imom Moliklar ilm yo\u02bblida yurtdan yurtga safar qilganlar. Imom Navaviy aytadilar: \u201cIlm olish yo\u02bblida qilingan safar \u2013 ulug\u02bb ibodatlardan biri.\u201d (Al-Majmu\u02bc, 1\/20).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqorida keltirilganlardan ma\u02bclum bo\u02bbladiki, ilm olish uchun tug\u02bbilib o\u02bbsgan joyidan chiqish hijrat emas, balki safar va u juda savobli amal. Ilm safaridan maqsad\u00a0 o\u02bbrganganini yurtiga qaytib, xalq manfaatiga xizmat qilish bo\u02bblmog\u02bbi zarur.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Demak, ilm olish, xususan diniy ta\u02bclim olish dunyoviy manfaatlar uchun emas, balki abadiy savob va xalqning baxti uchun qilinsa, eng ulug\u02bb ibodatga aylanadi. Niyat to\u02bbg\u02bbri bo\u02bblsa, hatto kichik ilm ham katta baraka keltiradi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Nodir QOBILOV, <\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ijtimoiy tarmoqda yo\u02bbldan adashib, chet elda diniy ta\u02bclim olayotgan ayrim kimsalar o\u02bbzlarini hijratda sanayotganlarini va yurtga qaytib yaqinlarini isloh qilmoqchi ekanini guvohi bo\u02bbldik.\u00a0 Ular haqiqatda hijratdami? Yo ilm olish uchun Vatanni tark qilish hijratmi? Qirq farzning biri bo\u02bblgan amru ma\u02bcruf ishini hamma ham qila oladimi?\u00a0 Shu haqda to\u02bbxtalsak. Avvalo, hijratning shar\u02bciy ta\u02bcrifiga to\u02bbxtalamiz. Fiqh kitoblarida &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44770,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-26T05:37:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-23T05:38:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"370\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz\",\"name\":\"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-26T05:37:26+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-23T05:38:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg\",\"width\":660,\"height\":370},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-08-26T05:37:26+00:00","article_modified_time":"2025-08-23T05:38:31+00:00","og_image":[{"width":660,"height":370,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz","name":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg","datePublished":"2025-08-26T05:37:26+00:00","dateModified":"2025-08-23T05:38:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/hijratmi2608.jpg","width":660,"height":370},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44769&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ILM OLISH UCHUN VATANNI TARK QILISH HIJRATMI?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44769"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44769"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44771,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44769\/revisions\/44771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}