{"id":44281,"date":"2025-08-01T10:01:07","date_gmt":"2025-08-01T05:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=44281"},"modified":"2025-07-31T15:02:35","modified_gmt":"2025-07-31T10:02:35","slug":"bir-mazhabni-tutish-mutaassiblikmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz","title":{"rendered":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mazhablar garchi muayyan bir imom ismi bilan nomlangan bo\u02bblsa-da, bu \u201cshu mazhabni Falon imom tuzgan, faqat o\u02bbz fikriga suyanib, mustaqil fatvolar bergan\u201d degan ma\u02bcnoni anglatmaydi. To\u02bbrt mazhab imomlari Imom Abu Hanifa, Imom Shofeiy, Imom Molik va Imom Ahmad sahoba va tobeinlardan meros qilib olgan ilmlarini muayyan qoidalarga solib, bir dastur sifatida oddiy insonlar ham tushunsa bo\u02bbladigan qilib odamlarga yetkazgan. Mazhablar shakllanishida qoida va manhajlari asosiy dastur bo\u02bblgani uchun ularning nomiga nisbat beriladigan bo\u02bbldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Doktor Mustafo Xon aytganidek: \u201cBugungi kunimizdagi muammo \u2013 imomlarning o\u02bbzi mazhablarni to\u02bbqib chiqargan, degan gumon. Vaholanki, aslida Abu Hanifa rahimahulloh o\u02bbz imomi Ibn Mas\u02bcud roziyallohu anhuga ergashadi. Imom Molik Ibn Umar va Ibn Abbos roziyallohu anhumo yo\u02bblini tutadi. Imom Shofeiy ham shu sahobalarga ergashadi. Alloh taolo sahobalarni Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallam yetkazgan omonat va risolatni o\u02bbz zimmasiga olish va boshqalarga yetkazish uchun tanlab olgan\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Odamlar asrlar davomida to\u02bbrt mazhabdan biriga amal qilib kelgan, biror kishi buni inkor qilmagan, rad etmagan. Tarixga nazar solsak, mazhabga ergashmagan biror muhaddis, mufassir yo fiqh olimini topa olmaymiz. Bayhaqiy, Xatib Bag\u02bbdodiy, Ibn Hajar Asqaloniy, Ibn Asokir, Ibn Saloh, Suyutiy, Jassos, Bayzoviy, Zarkashiy, Ibn Hojib, Saraxsiy, Pazdaviy, Bag\u02bbaviy, G\u02bbazzoliy, Subkiy, Sheroziy, Imom Navaviy va boshqa yetuk ulamolarning barchasi, albatta, biror mazhabga mansub va bir mazhabni mahkam tutganini ko\u02bbrish mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Yofeiy aytadi: \u201cIslom tarixiga nazar tashlagan inson, albatta, to\u02bbrt mazhab yuzaga kelgandan keyin, necha-necha zamon o\u02bbtsin, imomlar, sarkarda va sultonlar muayyan bir mazhabni tutganiga guvoh bo\u02bbladi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Dehlaviy: \u201cBir mazhabni tutish kerak ekaniga butun ummat ijmo qilgan, xususan, bizning bu nafslar shahvatga moyil bo\u02bblib ketgan kunlarda\u201d, deb ta\u02bckidlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Saloh naql qilib aytadi: \u201cImom Shofeiyning asridan keyin mustaqil mujtahid topilmadi, deyishadi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom G\u02bbazzoliydek ulamo bir muayyan mazhabni tutgan va ijtihod da\u02bcvosini qilmagan bo\u02bblsa, uning aytganlarini tushunishga qodir bo\u02bblmagan odamlar qanday qilib ijtihod da\u02bcvosini qilishi mumkin?!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bir mazhabni lozim tutish boshqasini inkor qilishni bildirmaydi. Bu \u2013 manzilga eltadigan, ko\u02bbrsatkichlari qo\u02bbyilgan, qayerda qanday yurish kerakligi bayon qilingan bir necha yo\u02bbldan bittasini tanlash, demakdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bemazhablikni targ\u02bbib qiladigan, mazhablarga tosh otuvchi kimsalar aslida buzuq g\u02bboyani boshlab berganlarga, soxta ustozlari yo maslakdoshlariga ergashayotgan bo\u02bbladi. Yo hech kimning yo\u02bblini tutmasdan, goh uning, goh buning, ba\u02bczida yana boshqasining aytganiga tobe bo\u02bblib yuraveradi. Ularning aniq bir dasturi, manhaji va uslubi yo\u02bbq. Bir masalada ikki yo uch xil javobdan havoyi nafsiga yoqqanini, o\u02bbziga qulayini tanlab ketaveradi. Oqibatda beamallikka, zalolatga, tafriqaga o\u02bbtib ketganini bilmay ham qoladi. Islom esa aslida odamlarni birdamlikka, totuvlikka, jamoatga undaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hadisi shariflar ham musulmonlarni birlashishga, jamoatni lozim tutishga undaydi. Ulardan birida Payg\u02bbambarimiz alayhissalom bunday deganlar: <strong><em>\u201cAlloh ummatimni zalolat ustida to\u02bbplamaydi. Allohning \u201cqo\u02bbli\u201d jamoat ustidadir. Kim ajralsa, do\u02bbzax uchun ajraladi\u201d<\/em><\/strong> <em>(Imom Termiziy rivoyati)<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Zahabiy: \u201cHozirgi kunimizda faqat shu to\u02bbrt mazhabgina qoldi, lekin shuni ham lozim bo\u02bblganidek tushunadigan odamlar sanoqligina, mujtahid bo\u02bblishni-ku qo\u02bbyavering\u201d, deb ta\u02bckidlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Har bir yurtda bitta mazhabga amal qilinishi musulmonlarning birdamligiga xizmat qilishi tajribadan ma\u02bclum. Birdamlik islom dinining asosiy maqsadlaridan biridir. Alloh taolo: <strong>\u201cAlbatta, mo\u02bbminlar bir-biriga birodardir. Bas, o\u02bbzaro munosabatlaringizni isloh qiling!\u201d<\/strong> (<em>Hujurot<\/em><em> surasi<\/em><em>, 10-oyat<\/em>) degan. Mo\u02bbminlar bir-biri bilan ittifoq bo\u02bblib yashashi vojib ekan, ularning muayyan bir mazhabda bo\u02bblishi ham vojibdir. Chunki vojibga eltuvchi narsa ham vojib hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Bahodir MIRZAYEV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mazhablar garchi muayyan bir imom ismi bilan nomlangan bo\u02bblsa-da, bu \u201cshu mazhabni Falon imom tuzgan, faqat o\u02bbz fikriga suyanib, mustaqil fatvolar bergan\u201d degan ma\u02bcnoni anglatmaydi. To\u02bbrt mazhab imomlari Imom Abu Hanifa, Imom Shofeiy, Imom Molik va Imom Ahmad sahoba va tobeinlardan meros qilib olgan ilmlarini muayyan qoidalarga solib, bir dastur sifatida oddiy insonlar ham tushunsa &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44282,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-01T05:01:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-31T10:02:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"371\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz\",\"name\":\"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-01T05:01:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-31T10:02:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg\",\"width\":660,\"height\":371},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-08-01T05:01:07+00:00","article_modified_time":"2025-07-31T10:02:35+00:00","og_image":[{"width":660,"height":371,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz","name":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg","datePublished":"2025-08-01T05:01:07+00:00","dateModified":"2025-07-31T10:02:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mazhab0108.jpg","width":660,"height":371},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=44281&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BIR MAZHABNI TUTISH MUTAASSIBLIKMI!?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44281"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44283,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44281\/revisions\/44283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}