{"id":42222,"date":"2025-05-08T09:50:06","date_gmt":"2025-05-08T04:50:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=42222"},"modified":"2025-05-07T13:53:19","modified_gmt":"2025-05-07T08:53:19","slug":"islomda-ulamolarning-qadrlanishi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz","title":{"rendered":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh taolo azza va jalla islom ummatini ilm ummonining marjon va javharlari, ya\u02bcni ilmu ma\u02bcrifat bilan mukofotladi. Bu ummonga berkingan xazinalardan bizni xabardor qilish uchun dunyoni ulamolar bilan ziynatladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201c\u0627\u0644\u0652\u0639\u064f\u0644\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u064f\u201d \u201cAl-Ulamo\u201d so\u02bbzi arab tilidagi \u201c\u0639\u064e\u0644\u0650\u0645\u064e\u201d (alima) fe\u02bclining ko\u02bbplik shakli bo\u02bblib, \u201cbiluvchilar\u201d, \u201colimlar\u201d va \u201cilm egalari\u201d kabi ma\u02bcnolarni ifodalaydi. Demak, lug\u02bbaviy nuqtayi nazardan \u201culamo\u201d so\u02bbzi ilmli, o\u02bbz sohasining bilimdoni bo\u02bblgan shaxslarni anglatadi. Islom shariati istilohida esa bu so\u02bbz Qur\u02bcon, Sunnat va islom huquqi (fiqh) kabi diniy ilmlarni chuqur o\u02bbzlashtirgan, shu ilmlari asosida fatvo beradigan va odamlarga hidoyat yo\u02bblini ko\u02bbrsatadigan olimlar deya izohlangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Olimlar jamiyatda muhim o\u02bbrin tutadi. Odamlar o\u02bbzlari bilmagan yoki tushunmagan hayoti va diniy masalalarda, albatta, ularga murojaat qiladi. Ulamolar bergan javoblari uchun Alloh oldida mas\u02bcul ekanliklarini anglagan holda har bir savolga ehtiyotkorlik va mas\u02bculiyat bilan yondashadi. Ular o\u02bbz bilimi orqali odamlarga to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblni ko\u02bbrsatadi, diniy savollarga aniq va asosli javoblar beradi va kishilarni adashishdan himoya qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ulamoning fazilati va darajalari haqida ko\u02bbplab oyat va hadislar bor.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Jumladan, \u201cFotir\u201d surasining 28-oyatida bunday marhamat qilingan:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\">\ufd3f<strong>&#8230; \u0643\u064e\u0630\u064e\u0644\u0650\u0643\u064e \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u062e\u0652\u0634\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0639\u0650\u0628\u064e\u0627\u062f\u0650\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064f\u0644\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u064f \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0639\u064e\u0632\u0650\u064a\u0632\u064c \u063a\u064e\u0641\u064f\u0648\u0631\u064c<\/strong>\ufd3e<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cAllohdan bandalari orasidagi olim-bilimdonlargina qo\u02bbrqar. Shak-shubhasiz, Alloh qudratli, mag\u02bbfiratlidir\u201d.<\/strong><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu oyati karima orqali Alloh taolo bandalariga o\u02bbzidan faqat olimlargina qo\u02bbrqishini bildirib qo\u02bbydi. Chunki ular har ishda Alloh taoloning qudrati va ulug\u02bbligini his qilgan, bunga aqli va ongi bilan ishonib, imon keltirgan. Allohning azamati va yaratish hikmatini anglagan insongina chin olim sanaladi. Ilmning biror jabhasida buyuk kashfiyotlar qilib tanilgan bir olim Allohni tanisa, bu uning yetuk olimligidan darak beradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh azza va jalla mo\u02bbminlarning darajasini ko\u02bbtarib, ularning orasidagi ulamolarni baland martaba va fazilati bilan siylagan. Alloh taolo \u201cBaqara\u201d surasining 269-oyatida bunday marhamat qiladi:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\">\ufd3f<strong>\u064a\u064f\u0624\u0652\u062a\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u062d\u0650\u0643\u0652\u0645\u064e\u0629\u064e \u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0621\u064f \u0648\u064e\u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064f\u0624\u0652\u062a\u064e \u0627\u0644\u0652\u062d\u0650\u0643\u0652\u0645\u064e\u0629\u064e \u0641\u064e\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0623\u064f\u0648\u062a\u0650\u064a\u064e \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u064b\u0627 \u0643\u064e\u062b\u0650\u064a\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0630\u0651\u064e\u0643\u0651\u064e\u0631\u064f \u0625\u0650\u0644\u0627\u0651\u064e \u0623\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648 \u0627\u0644\u0623\u064e\u0644\u0652\u0628\u064e\u0627\u0628\u0650<\/strong>\ufd3e<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cU O\u02bbzi istagan kishilarga hikmat <\/strong>(foydali bilim)<strong> beradi. Kimga hikmat berilgan bo\u02bblsa, bas, unga ko\u02bbp yaxshiliklar berilibdi. Va\u02bcz-eslatmalarni faqat ahli donishlargina oladilar\u201d.<\/strong><a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mufassirlar oyatdagi \u201c\u0627\u0644\u062d\u0643\u0645\u0629\u201d (\u201chikmat\u201d) so\u02bbzini quyidagicha ta\u02bcvil qilgan: \u201cHikmat\u201d lug\u02bbatda \u201cnarsa va hodisalarning eng afzal jihatlarini anglash-tushunish, har bir ishning eng daqiq va nozik joylarigacha bilib, uni mukammal tarzda bajarish\u201d ma\u02bcnosini bildiradi.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> Hikmat ortidan nafaqat olimga, balki unga ergashgan odamlarga ham ko\u02bbp yaxshiliklar beriladi. Chunki odamlar olimning ilmi sababli dunyo va oxirat saodatiga erishadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Payg\u02bbambar sollallohu alayhi vasallamdan bunday rivoyat qilinadi.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0628\u064e\u0649 \u0627\u0644\u062f\u0651\u064e\u0631\u0652\u062f\u064e\u0627\u0621\u0650: \u0641\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u0650\u064a \u0633\u064e\u0645\u0650\u0639\u0652\u062a\u064f \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645\u060c \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f: \u201c\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0633\u064e\u0644\u064e\u0643\u064e \u0637\u064e\u0631\u0650\u064a\u0642\u064b\u0627 \u064a\u064e\u0637\u0652\u0644\u064f\u0628\u064f \u0641\u0650\u064a\u0647\u0650 \u0639\u0650\u0644\u0652\u0645\u064b\u0627 \u0633\u064e\u0644\u064e\u0643\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0637\u064e\u0631\u0650\u064a\u0642\u064b\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0637\u064f\u0631\u064f\u0642\u0650 \u0627\u0644\u0652\u062c\u064e\u0646\u0651\u064e\u0629\u0650\u060c \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0644\u0627\u0626\u0650\u0643\u064e\u0629\u064e \u0644\u064e\u062a\u064e\u0636\u064e\u0639\u064f \u0623\u064e\u062c\u0652\u0646\u0650\u062d\u064e\u062a\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0631\u0650\u0636\u064e\u0627\u0621\u064b \u0644\u0650\u0637\u064e\u0627\u0644\u0650\u0628\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0639\u0650\u0644\u0652\u0645\u0650\u060c \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u0650\u0645\u064e \u0644\u064e\u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u063a\u0652\u0641\u0650\u0631\u064f \u0644\u064e\u0647\u064f \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650\u060c \u0648 \u0627\u0644\u0652\u062d\u0650\u064a\u062a\u064e\u0627\u0646\u064f \u0641\u0650\u064a \u062c\u064e\u0648\u0652\u0641\u064d \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0627\u0621\u0650\u060c \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0641\u064e\u0636\u0652\u0644\u064e \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u0650\u0645\u0650 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0628\u0650\u062f\u0650 \u0643\u064e\u0641\u064e\u0636\u0652\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0645\u064e\u0631\u0650\u060c \u0644\u064e\u064a\u0652\u0644\u064e\u0629\u064e \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u062f\u0652\u0631\u0650\u060c \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0633\u064e\u0627\u0626\u0650\u0631\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0643\u064e\u0648\u064e\u0627\u0643\u0650\u0628\u0650\u060c \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0639\u064f\u0644\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u064e \u0648\u064e\u0631\u064e\u062b\u064e\u0629\u064f \u0627\u0644\u0623\u064e\u0646\u0652\u0628\u0650\u064a\u064e\u0627\u0621\u0650\u060c \u0648\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0623\u064e\u0646\u0652\u0628\u0650\u064a\u064e\u0627\u0621\u064e \u0644\u064e\u0645\u0652 \u064a\u064f\u0648\u064e\u0631\u0651\u0650\u062b\u064f\u0648\u0627 \u062f\u0650\u064a\u0646\u064e\u0627\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0644\u0627 \u062f\u0650\u0631\u0652\u0647\u064e\u0645\u064b\u0627\u060c \u0648\u064e\u0631\u0651\u064e\u062b\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0639\u0650\u0644\u0652\u0645\u064e\u060c \u0641\u064e\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u062e\u064e\u0630\u064e\u0647\u064f \u0623\u064e\u062e\u064e\u0630\u064e \u0628\u0650\u062d\u064e\u0638\u0651\u064d \u0648\u064e\u0627\u0641\u0650\u0631\u064d\u201d<\/strong><a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a><strong>. \u0631\u064e\u0648\u064e\u0627\u0647\u064f \u0627\u064e\u0628\u064f\u0648 \u062f\u064e\u0627\u0624\u064f\u062f\u064e.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><em>Abu Dardo<\/em><a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><em><strong>[5]<\/strong><\/em><\/a><em> roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cMen Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning bunday deb aytayotganlarini eshitdim: U zot:<strong> \u201cKim ilm talabida yo\u02bblga chiqsa, Alloh taolo unga jannatga eltuvchi yo\u02bblni yengil qilib qo\u02bbyadi. Albatta Farishtalar tolibi ilm uchun, rozi bo\u02bblgan holda, qanotlarini to\u02bbshaydilar. Olim <\/strong>(kishi)<strong> uchun yeru osmondagi <\/strong>(barcha)<strong> zotlar, hatto suvdagi baliqlar ham istig\u02bbfor aytadi. Albatta, olimning obid<\/strong><\/em><a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><strong><em>[6]<\/em><\/strong><\/a><strong><em>ga nisbatan fazli Badr kechasidagi to\u02bblin oyning boshqa yulduzlarga nisbatan fazilatiga o\u02bbxshaydi. Ulamolar payg\u02bbambarlarning merosxo\u02bbrlaridir. Payg\u02bbambarlar biror dinor ham va biror dirham ham meros qoldirmaganlar. Ular ilmni meros qilib qoldirganlar. Kim uni olsa <\/em><\/strong><em>(dunyoda)<strong> ulug\u02bb nasibani olibdi\u201d, <\/strong>dedilar. (Imom Abu Dovud rivoyati).<\/em><\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0628\u0650\u0649 \u0623\u064f\u0645\u064e\u0627\u0645\u064e\u0629\u064e \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u0627\u0647\u0650\u0644\u0650\u0649\u0651\u0650 \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u0630\u064f\u0643\u0650\u0631\u064e \u0644\u0650\u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645 \u0631\u064e\u062c\u064f\u0644\u0627\u064e\u0646\u0650 \u0623\u064e\u062d\u064e\u062f\u064f\u0647\u064f\u0645\u064e\u0627: \u0639\u064e\u0627\u0628\u0650\u062f\u064c \u0648\u064e\u0627\u0644\u0622\u062e\u064e\u0631\u064f \u0639\u064e\u0627\u0644\u0650\u0645\u064c\u060c \u0641\u064e\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645: \u201c\u0641\u064e\u0636\u0652\u0644\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u0650\u0645\u0650 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0628\u0650\u062f\u0650 \u0643\u064e\u0641\u064e\u0636\u0652\u0644\u0650\u0649 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0623\u064e\u062f\u0652\u0646\u064e\u0627\u0643\u064f\u0645\u0652\u201d\u060c \u062b\u064f\u0645\u0651\u064e \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645: \u201c\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0648\u064e\u0645\u064e\u0644\u0627\u064e\u0626\u0650\u0643\u064e\u062a\u064e\u0647\u064f \u0648\u064e\u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u064e \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0645\u0652\u0644\u064e\u0629\u064e \u0641\u0650\u0649 \u062c\u064f\u062d\u0652\u0631\u0650\u0647\u064e\u0627 \u0648\u064e\u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0652\u062d\u064f\u0648\u062a\u064e \u0644\u064e\u064a\u064f\u0635\u064e\u0644\u0651\u064f\u0648\u0646\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0645\u064f\u0639\u064e\u0644\u0651\u0650\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0627\u0644\u0652\u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u064e\u201d<\/strong><a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><strong>[7]<\/strong><\/a><strong>. \u0631\u064e\u0648\u064e\u0627\u0647\u064f \u0627\u0644\u062a\u0651\u0650\u0631\u0652\u0645\u0650\u0630\u0650\u0649\u0651\u064f.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Umoma Bohiliy<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallamga ikki kishi zikr qilindi: biri obid, boshqasi olim. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong><em>\u201cOlimning obidga nisbatan afzalligi xuddi mening sizning eng kichigingizdan afzalligimga o\u02bbxshaydi\u201d, <\/em><\/strong>dedilar. So\u02bbngra Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong><em>\u201cAlbatta, Allohdan Uning farishtalari, osmonlar va yerning ahli, hattoki uyasidagi chumolilar va <\/em><\/strong><em>(suvdagi)<strong> baliqlar ham odamlarga yaxshilikni o\u02bbrgatuvchi muallim <\/strong>(olim)<strong> haqqiga mag\u02bbfirat so\u02bbrab duo qiladi\u201d, <\/strong><\/em>dedilar\u201d. (<em>Imom Termiziy rivoyati).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aslida sahoba, o\u02bbzi katta baxt. Katta sahoba bo\u02bbladimi yoki kichik sahoba bo\u02bbladimi, u sahoba maqomidagi kishidir. Faqat katta sahobalar Payg\u02bbambar sollallohu alayhi vasallam bilan ko\u02bbp vaqt birga bo\u02bblib, ko\u02bbp narsani o\u02bbrgangan. Shuningdek, obidlik ham yaxshi daraja. Ammo obidni olim bilan tenglashtirib bo\u02bblmaydi. Olimning darajasi juda ham yuqori. Hadisi sharifda olim bilan obidning orasidagi farq xuddi Payg\u02bbambar sollallohu alayhi vasallam bilan eng kichik sahobaning orasidagi farqqa o\u02bbxshatildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu farqni to\u02bbla tasavvur etish uchun Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallamning zoti muboraklari naqadar oliy ekanligini anglab yetishimiz kerak bo\u02bbladi. U zot odam bolasining eng ulug\u02bbi, Payg\u02bbambarlarning eng afzalidirlar. Oddiy insonlar ichida eng afzal insonlar sahobalar bo\u02bblib, ularning ichida katta sahobalar, katta sahobalar ichida esa to\u02bbrt xalifa eng afzalidir. Barchasining fazli jamlansa ham Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallamning fazllari oldida hech narsa bo\u02bblmay qoladi. Endi mana shu qiyosni Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallam bilan eng kichik sahoba o\u02bbrtasidagi farq bilan tasavvur qilib ko\u02bbraylik.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0628\u0652\u0646\u0650 \u0639\u064e\u0628\u0651\u064e\u0627\u0633\u064d<\/strong> <strong>\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0635\u064e\u0644\u0651\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u064e\u0644\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0648\u0633\u064e\u0644\u0651\u064e\u0645\u064e: &#8220;\u0641\u064e\u0642\u0650\u064a\u0647\u064c \u0648\u064e\u0627\u062d\u0650\u062f\u064c\u060c \u0623\u064e\u0634\u064e\u062f\u0651\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0634\u0651\u064e\u064a\u0652\u0637\u064e\u0627\u0646\u0650 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0644\u0652\u0641\u0650 \u0639\u064e\u0627\u0628\u0650\u062f\u064d<\/strong><strong> <a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>&#8220;<\/strong><strong>. \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0628\u0646 \u0645\u0627\u062c\u0629.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Abbos<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong><em>\u201cShaytonga mingta obiddan <\/em><\/strong><em>(ko\u02bbra)<strong> birgina faqih <\/strong>(olim)<strong> kishi qattiqroq <\/strong>(xavfliroq)<strong>dir\u201d,<\/strong><\/em> dedilar. <em>(Imom Ibn Moja rivoyati).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Obid ko\u02bbp ibodat qiluvchi, faqat o\u02bbzini oxirat azobidan saqlash uchun ibodat bilan mashg\u02bbul bo\u02bbladigan kishidir. Olim esa diniy va dunyoviy ilmlarni chuqur o\u02bbzlashtirgan va bu bilimlari bilan jamiyatni dunyo va oxirat yaxshiliklariga yetaklaydigan kishidir. Olim odamlarni Allohning azobidan ogohlantirib, rahmatiga chaqiruvchi shaxs bo\u02bblsa, shayton insonlarni mana shu saodatdan mahrum qilishga, oxiratda abadiy azobga mubtalo etishga harakat qiladi. Har ikkisining maqsadi ham, amali ham bir-biriga ziddir. Shu sababli shayton uchun mingta obiddan ko\u02bbra birgina olim xavflidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Nabiy sollallohu alayhi vasallamga merosxo\u02bbr darajasidagi olimning sifati haqida salafi solihlar bunday deganlar:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Masruq<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a> aytadi: \u201cKishining ilmli ekaniga Allohdan qo\u02bbrqishining o\u02bbzi dalil va kifoyadir. Uning johil \u2013 ilmsiz ekanligiga esa o\u02bbziga o\u02bbzining ajablanishi yetarlidir\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yahyo ibn Abu Kasir<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a> aytadi: \u201cOlim Allohdan qo\u02bbrqqan kishidir. Allohdan qo\u02bbrqish esa parhezkor (taqvodor)likdir\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ayyub Sixtiyoniy<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a> aytadi: \u201cOlim qudratli va ulug\u02bb Allohga tavoze qilgan holda boshiga kul qo\u02bbyib yurishi lozim\u201d<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hasan Basriy<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a> aytadilar: \u201cKishi agar ilm talab qilsa, (ilmini) xushusida, ko\u02bbzi, tili, qo\u02bbli va dunyoga e\u02bctibor qilmasligida ko\u02bbrsatishni kechiktirmasin. Agar kishi ilm eshiklaridan birini qoqsa, unga amal qilsin. Ana shu ish unga dunyodagi bor narsalardan yaxshiroqdir. Agar mazkur narsalar o\u02bbziniki bo\u02bblsa, ularni oxirat uchun ishlatsin\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Uyayna<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a> aytadi: \u201cAgar kunlarim yomon xulq va qo\u02bbpollik bo\u02bblsa, tunlarim esa johil ilmsizning kechasi kabi bo\u02bblsa, unda ilmni yozib nima qildim!?\u201d <a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhu: \u201cIlm mohir notiqlikda emas, balki taqvoning ko\u02bbpligidadir\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hasan Basriy esa: \u201cOlim \u2013 Allohdan g\u02bboyibona qo\u02bbrqqan va Alloh qiziqtirgan narsaga qiziqqan, Alloh yomon ko\u02bbrgan narsadan qochgan odamdir\u201d, deb ortidan, <strong>\u201cAllohdan bandalari orasidagi olim-bilimdonlargina qo\u02bbrqar\u201d<\/strong> oyatini tilovat qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqorida keltirilgan oyat va hadislar Islom dini nuqtayi nazarida olimning fazilati va darajasini qanchalik buyukligini ifoda qiladi. Ammo bugungi kunda ayrim johil kimsalarning ulamolar, xususan, din arboblari sha\u02bcniga turli asossiz so\u02bbzlarni aytayotgani sog\u02bblom aql egalarini xavotirga solmoqda. Yuqorida zikr etilgan va ko\u02bbplab asoslarga ko\u02bbra, ulamolar sha\u02bcniga tosh otish, obro\u02bbsini to\u02bbkishga harakat qilish sog\u02bblom ilm va islom dinining ilmiy hujjatlariga hujum sanaladi. Chunki Islomda odamlarning, xususan, ulamolarning sha\u02bcni va hurmati qattiq himoya qilingan, inson sha\u02bcniga tajovuz qilishning gunohi odam o\u02bbldirganning gunohi bilan tenglashtirilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Jumladan, Abdulloh ibn Amr va Ubboda ibn Somit roziyallohu anhumodan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif;\"><strong>\u0639\u0646 \u0639\u0628\u062f\u0627\u0644\u0644\u0647 \u0628\u0646 \u0639\u0645\u0631\u0648 \u0648 \u0639\u0628\u0627\u062f\u0629 \u0628\u0646 \u0635\u0627\u0645\u062a \u0631\u0636\u064a \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0646\u0647\u0645\u0627: \u0623\u0646 \u0627\u0644\u0646\u0628\u064a \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645 \u0642\u0627\u0644: \u201c\u0644\u064a\u0633 \u0645\u0646 \u0623\u0645\u062a\u064a \u0645\u0646 \u0644\u0645 \u064a\u062c\u0644 \u0643\u0628\u064a\u0631\u0646\u0627 \u0648\u064a\u0631\u062d\u0645 \u0635\u063a\u064a\u0631\u0646\u0627 \u0648\u064a\u0639\u0631\u0641 \u0644\u0639\u0627\u0644\u0645\u0646\u0627 \u062d\u0642\u0647\u201d<\/strong><\/span><a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a><strong>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0<strong><em>\u201cKim yoshi ulug\u02bblarimizni ulug\u02bblamasa, kichiklarimizga mehribonlik <\/em><\/strong><em>(g\u02bbamxo\u02bbrlik<strong>) qilmasa va olimlarimiz haqqini bilmasa, u mening ummatimdan emas\u201d,<\/strong><\/em> deb aytganlar. <em>(Imom Buxoriy va Imom Ahmad rivoyati).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu hadisga binoan ulamolarga nisbatan salbiy fikrlar bildirib, negativ baho berayotganlar, ulamolarning islom dinidagi ilmiy va axloqiy mavqeini baholashda noto\u02bbg\u02bbri fikr bildirayotganlar Nabiy sollallohu alayhi vasallamning ummati emas, deyishimiz mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Demak, olimlar payg\u02bbambarlarning vorisidir, Alloh taolo kimga yaxshilik va hikmat berishni iroda qilsa, uni olim qilib qo\u02bbyadi. Ularni hurmat qilish dinni asrashdir, ularga nisbatan hurmatsizlik inson uchun halokatdir. Hasan Basriy rahmatullohi alayhdan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif;\"><strong>\u0639\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0633\u0646 \u0623\u0646 \u0623\u0628\u0627 \u0627\u0644\u062f\u0631\u062f\u0627\u0621 \u0642\u0627\u0644:&#8221;<\/strong> <strong>\u0643\u0646 \u0639\u0627\u0644\u0645\u064b\u0627 \u0623\u0648 \u0645\u062a\u0639\u0644\u0645\u064b\u0627 \u0623\u0648 \u0645\u062d\u0628\u0651\u064b\u0627 \u0623\u0648 \u0645\u062a\u0628\u0639\u064b\u0627\u060c \u0648\u0644\u0627 \u062a\u0643\u0646 \u0627\u0644\u062e\u0627\u0645\u0633 \u0641\u062a\u0647\u0644\u0643&#8221;<\/strong><\/span><a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><strong>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Dardo roziyallohu anhu bunday degan: \u201cYoki olim bo\u02bblgin, yoki ta\u02bclim oluvchi bo\u02bblgin, yoki olimga quloq soluvchi bo\u02bblgin, yoki olimni yaxshi ko\u02bbruvchi bo\u02bblgin! Beshinchisi, ya\u02bcni olimni yomon ko\u02bbruvchi bo\u02bblmagin, halok bo\u02bblasan!\u201d <em>)<\/em><em>Imom Bayhaqiy va Imom Tabaroniy rivoyati<\/em><em>(<\/em>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa qilib aytganda, ulamolar Islom dinining tayanchi, jamiyatning ma\u02bcnaviy ustunlaridir. Ularning ilmi, taqvosi va hikmati jamiyat rivojlanishi uchun g\u02bboyat muhim. Zero, ulamolarga hurmat ko\u02bbrsatish, ularning ilmidan foydalanish har bir musulmonning vazifasidir.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Qur\u02bconi karim. Alouddin Mansurning o\u02bbzbekcha izohli tarjimasi. \u2013 T.: \u201cCho\u02bblpon\u201d nashriyoti, \u201cFotir\u201d surasi 28-oyat. \u2013 B. 479.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Qur\u02bconi karim. Alouddin Mansurning o\u02bbzbekcha izohli tarjimasi. \u2013 T.: \u201cCho\u02bblpon\u201d nashriyoti, \u201cBaqara\u201d surasi 269-oyat. \u2013 B. 77.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Shayx Usmonxon Temurxon Samarqandiy. Tafsiri irfon. 1-juz. \u201cBaqara\u201d surasi 269-oyat. \u2013T.: \u201cSHARQ\u201d Nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati. 2019.\u2013 B. 255.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Kutubu sitta. Abu Dovud Sulaymon ibn Ash\u02bcas ibn Is\u02bchoq Azdiy Sijistoniy. Sunanu Abu Dovud. \u2013 Riyod. Maktabatu Doris-salom. 2008. \u2013 B.1493. 3641-hadis.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Uvaymir ibn Molik ibn Qays Ansoriy Xazrajiy sahoba, kunyas Abu Dardo bo\u02bblgan. 32\/652-yili Damashqda vafot etgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Muntazam ibodat qilguvchi kishi.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Kutubu sitta. Abu Iso Muhammad ibn Iso Zahhok Sulamiy Bug\u02bbiy Termiziy. Jomi\u02bcu Termiziy. \u2013 Riyod. Maktabatu Doris-salom. 2008. \u2013 B.1922. 2685-hadis.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Abu Umoma Suday ibn Ajlon Bohiliy (vaf. 86\/705-y.), sahoba. Bu kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan 250 ta hadis rivoyat qilgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Kutubu sitta. Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazid Robi\u02bciy Qazviniy. Sunanu Ibn Moja. \u2013 Riyod. Maktabatu Doris-salom. 2008. \u2013 B.2490. 222-hadis.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Abdulloh ibn Abbos ibn Abdulmutallib, mashhur sahoba (vaf. 68\/687-88-y.).<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Abu Oisha Masruq ibn Abdurahmon ibn Molik ibn Umayya Hamadoniy Kufiy (1\/622-62\/681-82-y.). U iroqlik mashhur tobein, faqih va ishonchli roviy bo\u02bblgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Yahyo ibn Abu Kasir Solih ibn Mutavakil Toiy (vaf. 129\/747-y.) mashhur roviylardan bo\u02bblgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Gunoh va shubhadan saqlanish.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Abu Bakr Ayyub ibn Abu Tamima Kaysan Sixtiyoniy Basriy (66\/685-131\/748-y.)<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Yasanib olib, takabburona yurishning ziddiga aytilgan kinoyali so\u02bbz.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Abu Said Hasan ibn Abul Hasan Yasor Basriy, eng atoqli tobeinlardan bo\u02bblib, 21\/642-yili Madinada tug\u02bbilgan. 110\/728-yili Basrada vafot etgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Abu Muhammad Sufyon ibn Uyayna Kufiy (vaf. 198\/813-y.), muhaddis bo\u02bblgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Tunlarni ilm talabida bedor o\u02bbtkazmasam, tahajjud ibodatlarini qilmasdan g\u02bbaflat bosib yotsam, bu ilmni o\u02bbrganganimdan ne foyda, ma\u02bcnosida.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Ahmad ibn Hanbal. Musnad. 5-jild. 323-hadis.\/ Imom Buxoriy. Tarixul kabir. 7-jild. 1329-hadis. \u2013 B. 312.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Abu Uar Yusuf ibn Abdulloh Namriy Qurtubiy. Jomi\u02bcu bayonil ilmi va fazlihi. 1-jild. \u2013Bayrut. Muasasatul rayaan. 2003. \u2013B. 71.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Yo\u02bbldoshxon ISAYEV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Nodir QOBILOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimlari<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alloh taolo azza va jalla islom ummatini ilm ummonining marjon va javharlari, ya\u02bcni ilmu ma\u02bcrifat bilan mukofotladi. Bu ummonga berkingan xazinalardan bizni xabardor qilish uchun dunyoni ulamolar bilan ziynatladi. \u201c\u0627\u0644\u0652\u0639\u064f\u0644\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u064f\u201d \u201cAl-Ulamo\u201d so\u02bbzi arab tilidagi \u201c\u0639\u064e\u0644\u0650\u0645\u064e\u201d (alima) fe\u02bclining ko\u02bbplik shakli bo\u02bblib, \u201cbiluvchilar\u201d, \u201colimlar\u201d va \u201cilm egalari\u201d kabi ma\u02bcnolarni ifodalaydi. Demak, lug\u02bbaviy nuqtayi nazardan \u201culamo\u201d so\u02bbzi ilmli, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42223,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[659,2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-08T04:50:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-07T08:53:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"375\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz\",\"name\":\"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-08T04:50:06+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-07T08:53:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg\",\"width\":660,\"height\":375},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-05-08T04:50:06+00:00","article_modified_time":"2025-05-07T08:53:19+00:00","og_image":[{"width":660,"height":375,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz","name":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg","datePublished":"2025-05-08T04:50:06+00:00","dateModified":"2025-05-07T08:53:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/islomda0805.jpg","width":660,"height":375},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=42222&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ISLOMDA ULAMOLARNING QADRLANISHI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42222"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42224,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42222\/revisions\/42224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}