{"id":41432,"date":"2025-04-10T10:40:44","date_gmt":"2025-04-10T05:40:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=41432"},"modified":"2025-04-10T10:40:44","modified_gmt":"2025-04-10T05:40:44","slug":"imom-moturidiy-qarashlarida-imon-masalasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz","title":{"rendered":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ahli sunna val jamoa aqidasi bayon qilingan diniy adabiyotlarning aksariyatida imon masalasiga qisqacha yoki batafsil to\u02bbxtalib o\u02bbtilganiga guvoh bo\u02bblamiz. Chunki imon masalasi \u2013 bu insonning joni, moli, or-nomusi, qo\u02bbyingki, dunyo va oxirati bilan bog\u02bbliq hassos masaladir. Buyuk ajdodimiz, ahli sunna val jamoaning ikki qutbidan biri sanalmish Imom Moturidiy rahimahulloh ham o\u02bbzining \u201cTa\u02bcvilotul Qur\u02bcon\u201d va \u201cKitabut tavhid\u201d asarida imon masalasiga batafsil to\u02bbxtalib o\u02bbtgan. Uning ta\u02bckidlashicha,\u00a0\u00a0 imon \u2013 bu qalb bilan tasdiqlashdir. Uni til bilan ifodalash esa dunyo hayotida shariat ahkomlarini joriy qilish uchun shart qilib qo\u02bbyilgan. Chunki \u201cimon\u201dning lug\u02bbaviy ma\u02bcnosi tasdiqlashdir. Chunonchi, Alloh taolo Yusuf alayhissalomning og\u02bbalari tilidan xabar berib:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif;\"><strong>\ufd3f\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0646\u0652\u062a\u064e \u0628\u0650\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064d \u0644\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u0643\u064f\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0635\u064e\u0627\u062f\u0650\u0642\u0650\u064a\u0646\u064e\ufd3e<\/strong><\/span> <br \/>\n<\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 <strong>\u201cRost gapirsak ham, siz <\/strong>(baribir)<strong> bizga ishonuvchi emassiz\u201d<\/strong> (Yusuf surasi, 17-oyat), degan. Biroq tasdiqlash botiniy ish bo\u02bblgani uchun shar\u02bciy hukmlarni joriy qilishda unga suyanishning imkoni yo\u02bbqdir. Binobarin, shariat qalbdagi tasdiqni til bilan ifodalashni uning alomati sifatida vojib, dunyoda shar\u02bciy hukmlarni joriy qilish uchun shart qilib belgilagan. Payg\u02bbambar alayhissalomning: <strong><em>\u201cOdamlar \u201cla ilaha illallohu\u201d deb aytgunlariga qadar ular bilan jang qilishga buyurildim. Ular shuni aytadigan bo\u02bblsalar, qonlari va mollarini mendan himoya qilgan bo\u02bbladilar. Faqat islomning haqqi bundan mustasnodir. Hisob-kitoblari Allohga havola\u201d<\/em><\/strong> (Imom Buxoriy rivoyati), degan so\u02bbzlari buning tasdig\u02bbidir.<\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Usoma ibn Zayd roziyallohu anhu mushriklar bilan kechgan jang asnosida ulardan birini shahodat kalimasini aytganiga qaramay o\u02bbldiradi. Bu xabar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga borib yetganida: \u201cU: \u201cLa ilaha illallohu\u201d, deganidan keyin ham uni o\u02bbldirdingmi?!\u201d deb, uni qattiq koyiydilar. Usoma roziyallohu anhu: \u201cU bu kalimani jonini saqlab qolish uchun aytdi, xolos\u201d, deganida, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: \u201cQalbini yorib ko\u02bbrmadingmi?!\u201d dedilar. Keyin esa: \u201cMen odamlarning ichini yorib, qalbini taftish qilishga buyurilmaganman!\u201d deb qo\u02bbshimcha qildilar (Imom Buxoriy rivoyati).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Demak, til bilan ifodalash qalbdagi tasdiqdan xabar berish ma\u02bcnosidadir. Shunday ekan, qalbida tasdig\u02bbi yo\u02bbq bo\u02bbla turib, men imon keltirdim, degan kishining xabari yolg\u02bbondir. Shunga qaramay u bizning nazdimizda mo\u02bbmin, Allohning nazdida kofirdir. Qalbi bilan tasdiqlagan, ammo tili bilan iqror bo\u02bblmagan kishi Allohning nazdida mo\u02bbmin, shariat hukmiga ko\u02bbra kofir hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Amallarga kelsak, ular imonning mohiyatiga daxldor emas, chunki Alloh taolo solih amallarni imonga bog\u02bblab: <strong>\u201cAlbatta, imon keltirgan va solih <\/strong>(amal)<strong>lar qilgan zotlar\u201d <\/strong>(Baqara surasi, 277-oyat), degan. Arab tili qoidasiga ko\u02bbra, \u201cva\u201d bog\u02bblovchi harfidan oldingi va keyingi zikr qilingan narsalar boshqa-boshqa narsa hisoblanadi. Shuningdek, imon amallar maqbul va durust bo\u02bblishi uchun shartdir. Chunonchi, Alloh taolo: <strong>\u201cKimki mo\u02bbmin bo\u02bblgan holda ezgu ishlarni qilsa&#8230;\u201d<\/strong> (Toho surasi, 112-oyat), degan. Shart shart qilingan narsadan boshqadir. Amallar imonning mohiyatiga kirmasligining yana bir hujjati Alloh taoloning quyidagi so\u02bbzidir: <strong>\u201c<\/strong>(Ey Muhammad!)<strong> Imon keltirgan bandalarimga ayting, namozni barkamol ado etsinlar\u201d<\/strong> (Ibrohim surasi, 31-oyat). Alloh taolo bu oyatda bandalarini ular hali namozni qoim qilishlaridan oldin mo\u02bbmin deb atagan. Imon bilan namozni alohida tilga olgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, Kahf egalari va Fir\u02bcavnning sehrgarlari garchi biron bir amal qilmagan bo\u02bblsalar-da, mo\u02bbmin bo\u02bblganligiga butun ummat ijmo qilgan. Bu ham amal imonning mohiyatiga kirmasligining bir isbotidir. Alloh taolo imonning o\u02bbrni qalbda ekaniga ishora qilib bunday degan: <strong>\u201cLekin kimning qalbi imon bilan xotirjam holda <\/strong>(kufr kalimasini aytishga)<strong> majbur qilinsa, u mustasnodir\u201d<\/strong> (Nahl surasi, 106-oyat), <strong>\u201c<\/strong>(Chunki hanuz)<strong> dillaringizga imon kirgan emasdir\u201d<\/strong> (Hujurot surasi, 14-oyat), <strong>\u201cAynan o\u02bbshalarning dillariga <\/strong>(Alloh)<strong> imonni bitib qo\u02bbygan\u201d<\/strong> (Mujodala surasi, 22-oyat). Ma\u02bclumki, qalb \u2013 bu e\u02bctiqodning o\u02bbrnidir, amalning emas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yuqorida keltirilgan dalillardan ayon bo\u02bbladiki, imon qalbga taalluqli, amallar undan boshqa narsadir. Demak, Imom Moturidiy va moturidiylarning imon masalasidagi qarashlari ham naqlan, ham aqlan eng to\u02bbg\u02bbri va kuchli qarashdir. Ya\u02bcni imon qalbdagi tasdiq, uni til bilan e\u02bctirof etish \u2013 ifodalash esa o\u02bbsha tasdiqning xabarini berish hisoblanadi. Amallar imonning mohiyatiga kirmaydi, biroq uning takomillashishi va nuri ziyodalashishiga xizmat qiladigan sabablardir.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alouddin Nematov,<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi\u00a0\u00a0<\/span><\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahli sunna val jamoa aqidasi bayon qilingan diniy adabiyotlarning aksariyatida imon masalasiga qisqacha yoki batafsil to\u02bbxtalib o\u02bbtilganiga guvoh bo\u02bblamiz. Chunki imon masalasi \u2013 bu insonning joni, moli, or-nomusi, qo\u02bbyingki, dunyo va oxirati bilan bog\u02bbliq hassos masaladir. Buyuk ajdodimiz, ahli sunna val jamoaning ikki qutbidan biri sanalmish Imom Moturidiy rahimahulloh ham o\u02bbzining \u201cTa\u02bcvilotul Qur\u02bcon\u201d va \u201cKitabut &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41433,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639,3711],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-10T05:40:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"671\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz\",\"name\":\"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-10T05:40:44+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-10T05:40:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg\",\"width\":660,\"height\":671},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-04-10T05:40:44+00:00","og_image":[{"width":660,"height":671,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz","name":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg","datePublished":"2025-04-10T05:40:44+00:00","dateModified":"2025-04-10T05:40:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/moturidi1004.jpg","width":660,"height":671},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=41432&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IMOM MOTURIDIY QARASHLARIDA IMON MASALASI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41432"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41434,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41432\/revisions\/41434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}