{"id":40406,"date":"2025-02-21T09:16:04","date_gmt":"2025-02-21T04:16:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=40406"},"modified":"2025-02-18T09:50:06","modified_gmt":"2025-02-18T04:50:06","slug":"mazhabda-bo%ca%bblish-vojib-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz","title":{"rendered":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom olamida ko\u02bbp asrlardan buyon faoliyat yuritib kelayotgan hanafiy, shofe\u02bciy, hanbaliy va molikiy mazhablarining haq ekaniga musulmon olimlari ijmo qilgan. Ular mazkur mazhablarning fatvolari Qur\u02bcon va sunnatga tayanishini bir ovozdan tasdiqlagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong><em>\u201cSizlarga ikki narsani qoldiryapman. Ularni mahkam tutsangiz, hargiz adashmaysiz. Biri Allohning kitobi, ikkinchisi mening sunnatimdir\u201d,<\/em><\/strong> deganlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">To\u02bbrt mazhab asoschilari Qur\u02bcon va hadislardan hukmlarni istinbot<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> qilish usuli bilan musulmonlarning kundalik hayotida yuzaga keladigan fiqhiy savollarga javob topishga harakat qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Alloh taolo: <strong>\u201cUlarga omonlik yoki xavf-xatarga oid xabar kelganda, uni tarqatib yuboradi. Ular uni Rasulga va o\u02bbzlaridan bo\u02bblgan ish boshqaruvchilarga topshirganida, istinbot qiladiganlari uni bilar edi. Sizlarga Allohning fazlu marhamati bo\u02bblmaganda, ko\u02bbpchiligingiz shaytonga ergashib ketardingiz\u201d,<\/strong> degan (Niso, 83-oyat).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Oyatda mujtahid bo\u02bblmaganlarni Qur\u02bcon va hadislardan hukmlarni chiqarib olish usullarini yaxshi biladiganlarga ergashishga chaqirilmoqda. Bu mazhabga ergashish vojibligiga ochiq dalildir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Muoz ibn Jabalni Yamanga yuborayotganda: <strong><em>\u201cQanday hukm qilasan? <\/em><\/strong>deganlar.U: \u201cAllohning kitobidagi oyatlar bilan hukm chiqaraman\u201d, degan.<strong><em> \u201cAllohning kitobida bo\u02bblmasa-chi?\u201d <\/em><\/strong>deganlar. \u201cAllohning Rasuli (sollallohu alayhi vasallam)ning sunnatlari bilan hukm chiqaraman\u201d, degan. <strong><em>\u201cAllohning Rasuli <\/em><\/strong>(sollallohu alayhi vasallam)<strong><em>ning sunnatida bo\u02bblmasa-chi?\u201d <\/em><\/strong>deganlar. \u201cU holda, o\u02bbz ra\u02bcyim bilan ijtihod qilaman\u201d, degan. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: <strong><em>\u201cRasulullohning elchisini to\u02bbg\u02bbrilikka yo\u02bbllagan Allohga hamd bo\u02bblsin!\u201d<\/em><\/strong> deganlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Muoz ibn Jabalning: \u201cU holda o\u02bbz ra\u02bcyim bilan ijtihod qilaman\u201d degan javobidan xursand bo\u02bblib, Allohga hamdu sano aytmoqdalar. Bundan biror diyordagi mujtahidning Qur\u02bcon va hadislarga qiyos qilib aytgan fatvolariga o\u02bbsha diyor ahli ergashishi vojib ekani ma\u02bclum bo\u02bbladi. Chunki Muoz ibn Jabal Yamanga aynan shu maqsadda yuborilgan edi. Agar odamlar uning fatvolariga amal qilmasa, uni yuborishdan ma\u02bcno qolmas edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh taolo musulmonlar uchun rahmat eshiklarini ochib, ularning orasidan mujtahid olimlarni chiqardi. So\u02bbng mujtahidlar orasidan Imom Abu Hanifa, Imom Shofe\u02bciy, Imom Ahmad va Imom Molik kabi har bir masalada fatvo aytishga ulgurib, fiqhiy dastur tuzishga muvaffaq bo\u02bblganlarini tanlab olib, ularning mazhabini keng yoydi. Fors diyorlari va Movarounnahrda hanafiy, ba\u02bczi diyorlarda shofe\u02bciy, ba\u02bczisida hanbaliy va yana ba\u02bczisida molikiy mazhablarining rivojlanishini ta\u02bcminladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Yaman xalqiga Muoz ibn Jabal kabi mujtahidni nasib etgan Allohga hamdu sano aytganlaridek, har bir diyor ahli ulug\u02bb mujtahidlardan birining mazhabini ato etgani uchun Allohga hamdu sano aytishi va Yaman ahli Muoz ibn Jabalning fatvolariga amal qilishi vojib bo\u02bblganidek, har bir diyor ahli o\u02bbz yurtida rivojlangan mazhab fatvolariga amal qilishi vojibdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Har bir yurtda bitta mazhabga amal qilinishi musulmonlarning birdamligiga xizmat qilishi tajribadan ma\u02bclum. Birdamlik esa islom dinidan ko\u02bbzlangan asosiy maqsadlardan biridir. Alloh taolo: <strong>\u201cAlbatta, mo\u02bbminlar bir-biriga birodardir. Bas, o\u02bbrtangizni isloh qiling!\u201d <\/strong>(Hujurot, 10-oyat) degan. Mo\u02bbminlar bir-biriga ittifoq bo\u02bblib yashashi vojib ekan, ularning bitta mazhabda bo\u02bblishi ham vojibdir. Chunki vojibga eltuvchi narsa ham vojib hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Biz yuqorida keltirgan dalillar dengizdan tomchi xolos. Ammo ba\u02bczi adashgan toifalar bitta mazhabda bo\u02bblishga hech qanday dalil yo\u02bbq, deb da\u02bcvo qiladi. Ular bu bilan dalilni tushunmaydigan ilmsiz odamlarnigina aldaydi. Ular to\u02bbrt mazhabdan biriga ergashishni inkor qilib, o\u02bbzining mazhabiga ergashishga chaqiradi. Aslida, bu ham bitta mazhabga ergashishga chaqirishdir. Ammo ularning mazhabi botil ekaniga barcha ahli sunna olimlari ittifoq qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Qur\u02bcon va hadislardan hukmlarni chiqarib olish usullarini yaxshi bilish.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Obid XURSANDOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Islom olamida ko\u02bbp asrlardan buyon faoliyat yuritib kelayotgan hanafiy, shofe\u02bciy, hanbaliy va molikiy mazhablarining haq ekaniga musulmon olimlari ijmo qilgan. Ular mazkur mazhablarning fatvolari Qur\u02bcon va sunnatga tayanishini bir ovozdan tasdiqlagan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: \u201cSizlarga ikki narsani qoldiryapman. Ularni mahkam tutsangiz, hargiz adashmaysiz. Biri Allohning kitobi, ikkinchisi mening sunnatimdir\u201d, deganlar. To\u02bbrt mazhab asoschilari Qur\u02bcon &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38568,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[3050,3570,2817],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-21T04:16:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-18T04:50:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz\",\"name\":\"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg\",\"datePublished\":\"2025-02-21T04:16:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-18T04:50:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg\",\"width\":660,\"height\":440},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-02-21T04:16:04+00:00","article_modified_time":"2025-02-18T04:50:06+00:00","og_image":[{"width":660,"height":440,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz","name":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg","datePublished":"2025-02-21T04:16:04+00:00","dateModified":"2025-02-18T04:50:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/mazhab0711.jpg","width":660,"height":440},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40406&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MAZHABDA BO\u02bbLISH VOJIB"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40407,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40406\/revisions\/40407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}