{"id":40237,"date":"2025-02-12T09:25:24","date_gmt":"2025-02-12T04:25:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=40237"},"modified":"2025-02-10T12:36:41","modified_gmt":"2025-02-10T07:36:41","slug":"alloh-osmonda-deydiganlarga-raddiya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom tarixiga nazar solinsa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam davrida ham, sahobai kiromlar davrida ham \u201cAlloh taolo osmondami, yerdami?\u201d degan savolga o\u02bbrin yo\u02bbq edi. Chunki musulmonlar Alloh taoloni Qur\u02bcon va hadis asosida tanir edi. Keyingi salaf ulamolar ham e\u02bctiqoddan chalg\u02bbituvchi aqidaviy masalalarni ommaga ko\u02bbtarib chiqishdan o\u02bbzlarini saqlagan. Tavhidga oid masalalarda ilmsiz va tavhid ilmiga salohiyatsiz kishilarni suhbatdan chetlatishgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Molikdan naql qilingan rivoyatda: \u201cRasululloh ummatga istinjoni o\u02bbrgatib, tavhiddan ta\u02bclim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: \u201cLa ilaha illalloh\u201d deyish bilan kishi musulmon bo\u02bbladi\u201d, deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya\u02bcni osmonni nisbat berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan\u201d deyilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Shofe\u02bciy: \u201cAqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o\u02bbxshatish ham, bu mavzuda chuqur ketish ham harom\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Ahmad aytadi: \u201cAlloh taolo O\u02bbzi aytgan yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur\u02bcon yoki hadisga qo\u02bbshimcha qilmaymiz&#8230;<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\ufd3f\u0644\u064e\u064a\u0652\u0633\u064e \u0643\u064e\u0645\u0650\u062b\u0652\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0634\u064e\u064a\u0621\u064c\ufd3e<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cUnga o\u02bbxshash biror narsa yo\u02bbq\u201d<\/strong><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> deb e\u02bctiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe\u02bcllarining o\u02bbxshashi yo\u02bbq. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir&#8230;.\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\u201cAlloh taolo qadim va azaliydir. U biror narsaga o\u02bbxshamaydi va biror narsa Unga ham o\u02bbxshamaydi. Unga tomon va makon nisbati berilmaydi. Vaqt va zamon Unga ta\u02bcsir qilmaydi. Alloh taologa nisbatan \u201cQayerda? Qaysi tomonda?\u201d degan savollarni ishlatish nojoiz. Jannatda musulmonlar Uni tomonsiz, shaklsiz va tasavvursiz ko\u02bbradilar. U zot makonni va zamonni yaratdi. U oldin qanday bo\u02bblsa, hozir ham shundaydir\u201d.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Kalom ilmi olimi, muhaddis Abu Ja\u02bcfar Tahoviy \u201cAqiydatut\u00a0<em>Tahoviy<\/em>\u201d\u00a0 asarida Alloh taoloni yuqorida, osmonda deyish mumkin emasligi haqida bunday degan: \u201cAlloh taolo chegara, a\u02bczo, asboblar bilan sifatlanmaydi va Uni olti tomon maxluqotlardek qurshab olmaydi\u201d. Bu matnda Alloh taologa olti tomonni, ya\u02bcni yuqori, past, o\u02bbng, chap, old va orqa tomonlar nisbatini berib: \u201cAlloh osmonda, pastda, o\u02bbngda yoki chapda\u201d deyish mumkin emasligi aytilmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aslida, musulmon kishi o\u02bbz aql doirasidan tashqari bo\u02bblgan, e\u02bctiqodiga putur yetkazadigan \u201cAlloh taolo osmonda\u201d degan fitnali masala bilan o\u02bbralashib yurishi noto\u02bbg\u02bbridir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zamonaviy \u201csalafiy\u201dlarning ijtimoiy tarmoqlardagi \u201cAlloh taolo osmonda\u201d degan fitnasi musulmonlar orasida ixtilof va tafriqalanish kelib chiqishiga sabab bo\u02bblgan mavzulardan biridir. Ular \u201cAlloh taolo osmonda\u201d degan so\u02bbziga \u201cMulk\u201d surasidagi 16-oyatni dalil qiladi:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\ufd3f\u0623\u064e\u0623\u064e\u0645\u0650\u0646\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u0650 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u062e\u0652\u0633\u0650\u0641\u064e \u0628\u0650\u0643\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u064e \u0641\u064e\u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0647\u0650\u064a\u064e \u062a\u064e\u0645\u064f\u0648\u0631\u064f\ufd3e<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\u201c(Ey, Makka kofirlari,) <strong>yo sizlar osmondagi zot sizlarni yerga yuttirib yuborishidan, bas, birdaniga <\/strong>(yer)<strong> larzaga kelishidan <\/strong>(sizlarni halok qilishidan)<strong> xotirjammisizlar <\/strong>(qo\u02bbrqmaysizmi)<strong>?!<\/strong>\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Soxta salafiylar bu oyatdagi \u201c\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u0650\u201d \u201cman fis samai \u2013 <strong>osmondagi zot<\/strong>\u201d so\u02bbzi Alloh taoloni anglatadi, deb so\u02bbzlariga mazkur oyatni dalil qiladi. Ammo Imom Bag\u02bbaviy, Imom Qurtubiy kabi aksar mufassirlar Jabroil alayhissalom Sadum ahlini yerga yuttirganini dalil qilib, oyatdagi \u201cman\u201d so\u02bbzidan Jabroil alayhissalom tushuniladi, degan. Hofiz Abdulbar kabi mufassirlar oyatdagi <strong>\u201cosmondagi zot\u201d<\/strong> so\u02bbzidan \u201cArshdagi Zot\u201d tushuniladi, degan. Ayrim mufassirlar esa <strong>\u201cosmondagi zot\u201d<\/strong> so\u02bbzini \u201cosmonlardan ham oliy bo\u02bblgan Zot\u201d, ayrimlari \u201cosmonlarni yaratgan Zot\u201d deb tafsir qilgan.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhu ushbu oyatdagi <strong>\u201cosmondagi zot\u201d<\/strong> so\u02bbzini \u201cAllohning qudrati, sultonligidagi osmon, Arsh nazarda tutilgan\u201d, deb tafsir qilgan. Bu o\u02bbrinda Ahli sunna ulamolari <strong>\u201cosmondagi zot\u201d<\/strong> so\u02bbzini \u201cAllohning sultonligi, azob farishtalari, Jabroil alayhissalomdir\u201d deb ta\u02bcvil qilgan.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Soxta salafiylar \u201cAlloh taolo osmonda\u201d degan e\u02bctiqodlariga asos sifatida\u00a0 \u201cFussilat\u201d surasi,<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> \u201cAn\u02bcom\u201d surasidagi<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> mutashobeh oyatlarni ham keltirishadi. Ularga quyidagi \u201cOyat al-Kursiy\u201d nomi bilan mashhur oyatdan keltirish bilan javob beramiz:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\ufd3f\u0648\u064e\u0633\u0650\u0639\u064e \u0643\u064f\u0631\u0652\u0633\u0650\u064a\u0651\u064f\u0647\u064f \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u064e\ufd3e\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cUning Kursiysi<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> osmonlar va Yerni <\/strong>(ham)<strong> o\u02bbz ichiga sig\u02bbdira olur\u201d.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, Abu Zarr G\u02bbiforiydan rivoyat qilingan quyidagi hadis ham ularning bunday aqidasi botil ekanini ko\u02bbrsatadi:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 14pt;\">\u0642\u0627\u0644 \u0631\u0633\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645: \u0648\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u064a \u0646\u0641\u0633\u064a \u0628\u064a\u062f\u0650\u0647\u0650 \u060c\u00a0\u0645\u0627\u00a0\u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u0627\u0648\u0627\u062a\u064f\u00a0\u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0628\u0639\u064f \u0648\u0627\u0644\u0623\u0631\u064e\u0636\u064a\u0646\u064f\u00a0\u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0628\u0639\u064f \u0639\u0646\u062f\u064e \u0627\u0644\u0643\u064f\u0631\u0633\u0650\u064a\u0651\u0650\u00a0 \u0625\u0644\u0627\u00a0\u0643\u062d\u064e\u0644\u0642\u064e\u0629\u064d\u00a0\u0645\u064f\u0644\u0642\u0627\u0629\u064d\u00a0\u0641\u064a\u00a0\u0623\u0631\u0636\u0650\u00a0\u0641\u0644\u0627\u0629\u064d\u00a0\u060c \u0648\u0625\u0646\u0651\u064e\u00a0\u0641\u0636\u0644\u064e \u0627\u0644\u0639\u0631\u0634\u0650 \u0639\u0644\u0649\u00a0\u0627\u0644\u0643\u064f\u0631\u0633\u0650\u064a\u0651\u0650\u00a0\u0643\u0641\u064e\u0636\u0644\u0650\u00a0\u0627\u0644\u0641\u0644\u0627\u0629\u0650\u00a0\u0639\u0644\u0649\u00a0\u062a\u0650\u0644\u0643\u064e\u00a0\u0627\u0644\u062d\u064e\u0644\u0642\u064e\u0629\u0650<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: <strong><em>\u201cJonim Uning qo\u02bblida bo\u02bblgan zot (Alloh)ga qasamki, yetti osmon va yetti yer<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> <\/em><\/strong><em>(hajm jihatidan)<strong> Kursiyning oldida sahroga tashlangan uzukdan boshqa hech narsa emas, Arshning Kursidan <\/strong>(hajmdagi)<strong> ustunligi sahroning uzukdan ustunligi kabidir\u201d.<\/strong><\/em><a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mazkur hadis salafiylarga boshqa savolga o\u02bbrin qoldirmaydigan darajada naqliy va aqliy jihatdan ochiq raddiyadir.\u00a0 Aqli raso, aqidasi sof musulmon bu hadis orqali mutashobeh oyatlarni noto\u02bbg\u02bbri talqin qilayotgan, o\u02bbzlarining \u201cAlloh osmonda\u201d degan botil e\u02bctiqodini xaspo\u02bbshlayotgan soxta salafiylarning qanchalar adashganini bilib oladi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Oyat va hadisdan ma\u02bclum bo\u02bbladiki, Alloh taoloning Arshi va Kursisi inson tasavvuridan yiroq darajada ulkandir! Osmonlar va Yer esa Kursiyning qarshisida\u00a0 sahroga tashlangan halqa kabidir.\u00a0 Bas, shunday ekan, Alloh taoloni osmonda deyish umuman noto\u02bbg\u02bbri e\u02bctiqoddir!<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Shuro surasi, 11-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Qarang: No\u02bbmon ibn Sobit \u2013 Imom Abu Hanifa. Fiqhul akbar. Musannif: Muhammad Abu Bakr Abdulloh Bazib. \u2013 Toshkent 2020. \u2013 B. 22.; Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud \u2013 Imom Abu Mansur Moturidiy. Risolatut tavhid. Musannif: Abdulaziz Haqqiy Botumiy. \u201cDorun nuril mubin\u201d nashriyoti. \u2013 Ummon\u00a0 2023.\u00a0 \u2013 B.38-40.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Shamsiddin Muhammad ibn Ahmad Ansoriy Qurtubiy. Tafsiru Qurtubiy. \u201cMuassasatur risola\u201d nashriyoti. \u2013 Bayrut, 2006. 18-jild. \u2013 B 200.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Qarang: Mulk surasi, \u201cBahrul muhit\u201d, \u201cat-Tahriru vat tanvir\u201d, \u201cTafsiru Fathul Qadiyr \u2013 Shavkoniy\u201d, \u201cTafsiru Jalolayn\u201d, \u201cTafsiru Qushayriy\u201d, \u201cTafsiru Nasafiy\u201d va boshqa ko\u02bbplab tafsirlar.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Oyatning matni va tarjimasi:<\/span><\/div>\n<div dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif; font-size: 12pt;\">\u00a0\ufd3f \u062a\u064e\u0646\u0652\u0632\u0650\u064a\u0644\u064c \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0650\u064a\u0645\u0650\ufd3e<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>\u201c<\/strong>(Ushbu\u00a0Qur\u02bcon)<strong> Mehribon va Rahmli Alloh tomonidan nozil qilingandir\u201d. <\/strong><em>Fussilat surasi, 2-oyat.<\/em><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Oyatning matni va tarjimasi:<\/span><\/div>\n<div dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'arial black', sans-serif;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt;\">\ufd3f\u00a0\u0642\u064f\u0644\u0652 \u0623\u064e\u063a\u064e\u064a\u0652\u0631\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0623\u064e\u062a\u0651\u064e\u062e\u0650\u0630\u064f \u0648\u064e\u0644\u0650\u064a\u0651\u064b\u0627 \u0641\u064e\u0627\u0637\u0650\u0631\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e \u064a\u064f\u0637\u0652\u0639\u0650\u0645\u064f \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u064a\u064f\u0637\u0652\u0639\u064e\u0645\u064f \u0642\u064f\u0644\u0652 \u0625\u0650\u0646\u0651\u0650\u064a \u0623\u064f\u0645\u0650\u0631\u0652\u062a\u064f \u0623\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0643\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0648\u0651\u064e\u0644\u064e \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0633\u0652\u0644\u064e\u0645\u064e \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0643\u064f\u0648\u0646\u064e\u0646\u0651\u064e \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0634\u0652\u0631\u0650\u0643\u0650\u064a\u0646\u064e \ufd3e<\/span><\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>\u00a0\u201c(Ularga ayting): \u201cAllohdan boshqa hakam izlayinmi, holbuki, U sizlarga Kitob (Qur\u02bcon)ni batafsil nozil qilgan zotdir\u201d. <\/strong><em>An\u02bcom surasi, 14-oyat.<\/em><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>Izoh: Bu oyatdagi \u201cKursiy\u201d so\u02bbzining lug\u02bbaviy ma\u02bcnosi o\u02bbrindiq, taxt, tayanch, kursi. Bu yerda undan murod nima ekani haqida turli tafsirlar bor:<\/span><\/div>\n<div>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Arshning ikkinchi nomi. 2. Arshdan kichikroq alohida narsa. 3. Allohning ilmi. 4. Uning qudrati. 5. Hukmronligi va hokazo. <em>(A.Mansur).<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Baqara surasi, 255-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Yetti sayyora nazarda tutilgan bo\u02bblishi mumkin.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Hofiz Ibn Hajar Asqaloniy. Tuhfatun nubalo min qisasil anbiyo. \u201cMaktabatut tobe\u02bcin\u201d nashriyoti. Qohira 1998. \u2013 B 54.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Nodir QOBILOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Islom tarixiga nazar solinsa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam davrida ham, sahobai kiromlar davrida ham \u201cAlloh taolo osmondami, yerdami?\u201d degan savolga o\u02bbrin yo\u02bbq edi. Chunki musulmonlar Alloh taoloni Qur\u02bcon va hadis asosida tanir edi. Keyingi salaf ulamolar ham e\u02bctiqoddan chalg\u02bbituvchi aqidaviy masalalarni ommaga ko\u02bbtarib chiqishdan o\u02bbzlarini saqlagan. Tavhidga oid masalalarda ilmsiz va tavhid ilmiga salohiyatsiz kishilarni &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35782,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-12T04:25:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-10T07:36:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"495\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz\",\"name\":\"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg\",\"datePublished\":\"2025-02-12T04:25:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-10T07:36:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg\",\"width\":660,\"height\":495},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2025-02-12T04:25:24+00:00","article_modified_time":"2025-02-10T07:36:41+00:00","og_image":[{"width":660,"height":495,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz","name":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg","datePublished":"2025-02-12T04:25:24+00:00","dateModified":"2025-02-10T07:36:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/osmonda.jpg","width":660,"height":495},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=40237&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cALLOH OSMONDA\u201d DEYDIGANLARGA RADDIYA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40237"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40237"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40238,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40237\/revisions\/40238"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}