{"id":37999,"date":"2024-10-10T12:41:53","date_gmt":"2024-10-10T07:41:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=37999"},"modified":"2024-10-10T12:41:53","modified_gmt":"2024-10-10T07:41:53","slug":"ixtilof-foydali-narsami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz","title":{"rendered":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ixtilof lug\u02bbatda \u201char xillik\u201d degan ma\u02bcnoni anglatadi. Shar\u02bciy istilohda esa mujtahidlarning biror fiqhiy masalada har xil qarashlari tushuniladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shuni nazarda tutib:<strong> <em>\u201cOlimlarning ixtilofi ummatim uchun rahmatdir\u201d, <\/em><\/strong>deganlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Islom olamida mazhab (barcha fiqhiy masalalarning yechimi jamlagan dastur)lar to\u02bbrttadan oshmaydi. Ular hanafiy, shofe\u02bciy, molikiy va hanbaliy mazhablaridir. Mana shu to\u02bbrtlik, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytganlaridek, musulmon ummati uchun rahmatdir. Chunki bu mazhablar asoschilari islomni har xil bid\u02bcat-xurofotlardan himoya qilish va uning asl mohiyatini ummatga to\u02bbg\u02bbri yetkazib berishga katta hissa qo\u02bbshgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Olimlarning ixtilofi ummat uchun rahmat ekaniga kelsak, bu o\u02bbrinda rahmat \u201cyengillik\u201d ma\u02bcnosida tushuniladi. Ya\u02bcni mujtahidlarning bir masalada har xil yondashishlari xalqqa yengillikni taqdim etadi. Masalan, Imom Shofe\u02bciy mazhabida erkak kishining tahorati ayol kishini oddiy ushlashi bilan buziladi. U xoh o\u02bbzining ayoli bo\u02bblsin, xoh begona ayol bo\u02bblsin, farqi yo\u02bbq. Imom Abu Hanifa mazhabida esa ayol kishini oddiy ushlash tahoratni buzmaydi. Mana shu ixtilof shofe\u02bciy mazhabidagilar uchun rahmat hisoblanadi. Chunki ular Baytni tavof qilayotganda ayollar bilan masofa saqlash imkoniyatiga ega bo\u02bblmaydi. U izdihom bo\u02bblgani uchun odamlar bir-biriga tegib ketishi tabiiy holat. Tahoratsiz qilingan tavof qabul bo\u02bblmagani uchun shofe\u02bciylar hanafiy mazhabi bo\u02bbyicha tavofni amalga oshiradi. Aks holda ular hech qachon tavof amalini bajara olmaydi. Natijada haj ham qabul bo\u02bblmaydi. Chunki tavof hajning farzlaridandir. Olimlar ana shunday ilojsiz holatlardagina boshqa mazhabga ko\u02bbra amal qilishga ruxsat bergan. Har kim o\u02bbzi xohlaganicha, mazhabdan mazhabga ko\u02bbchib yurishiga aslo ruxsat yo\u02bbq. Chunki bu ish mazhablarning qadru qimmatini yo\u02bbqotish va bemazhablikni yoyishga xizmat qiladi. Bemazhablikning avj olishi esa avomlarning ixtilofiga sabab bo\u02bbladi. Avomlarning ixtilofi juda zararli bo\u02bblib, u musulmonlar o\u02bbrtasida ko\u02bbplab nizolarni keltirib chiqaradi. Masalan, bir kishi hanafiy mazhabi bo\u02bbyicha namoz o\u02bbqiladigan masjidda oyog\u02bbini u bilan bir safda turgan ikki yonidagi odamlarning oyog\u02bbiga tirab, ularni behuzur qilishi natijasida nizo chiqishi muqarrar. Yoki \u201cAmin\u201dni jahriy aytib, boshqalarning xayolini buzish ham o\u02bbrtada nizo chiqarishi aniq. Aqlu farosatli kishi bunday noxush holatlarni keltirib chiqarishdan uzoq bo\u02bblishi va har bir diyorda amal qilinayotgan mazhabga amal qilishi kerak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Imom Shofe\u02bciyning bu borada qilgan ishlari ko\u02bbp asrlardan buyon tillarda doston bo\u02bblib kelayotgan ulug\u02bb xulqlardandir. U kishi Abu Hanifaning vafotidan ancha keyin Ko\u02bbfaga boradi va odamlarga imom bo\u02bblib bomdod namozini o\u02bbqiydi. Ammo u namozni Abu Hanifaning mazhabi bo\u02bbyicha ado etadi. Namozdan keyin odamlar: \u201cEy Imom! O\u02bbzingiz aytgan fatvoga amal qilmaganingiz boisi ne?\u201d deb so\u02bbraydi. Shunda Imom Shofe\u02bciy Abu Hanifani nazarda tutib: \u201cUstozimdan hayo qilib, odob saqladim\u201d, deb javob beradi. Bu gapi bilan Imom Shofe\u02bciy Abu Hanifaning fatvolari to\u02bbg\u02bbri ekaniga ishora qilgan. Aks holda, xatoligi aniq bo\u02bblgan ishni qilish mujtahidning sha\u02bcniga aslo to\u02bbg\u02bbri kelmaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh taolo zararli ixtiloflardan qaytarib: <strong>\u201cAllohning arqonini birgalikda tuting va firqalarga bo\u02bblinmang!\u201d<\/strong> (Oli Imron surasi, 103-oyat) degan Boshqa bir oyatda: <strong>\u201cAlloh va Rasuliga itoat eting va nizolashmang, sustlashasiz va kuch-qudratingiz ketadi\u201d,<\/strong> (Anfol surasi, 46-oyat) degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh taolo mazkur oyatlarda bo\u02bblinish va nizolashishdan qaytarmoqda. Bitta diyorda bir mazhab bo\u02bbyicha toat-ibodatlarini bajarib, nizolashmay yurgan mo\u02bbmin-musulmonlar Alloh taoloning amriga itoat qilib, qaytarganidan qaytgan sodiq insonlardir. Chunki bir diyorda yashaydiganlarning hammasi bitta mazhabda bo\u02bblishi birdamlikdan boshqa narsa emas. Ana shu haqiqatlarni tushunib yetgan din dushmanlari mazhablarni yo\u02bbqotish uchun har xil hiyla-nayranglarni o\u02bbylab topish bilan mashg\u02bbul. Ularning da\u02bcvolaridan biri \u201cIxtilof tabiiy narsa. Uni man qilmaslik kerak. Aksincha, uni odamlarga to\u02bbg\u02bbri tushuntirib, unga yo\u02bbl ochib berish kerak\u201d degan safsatadir. Ming afsuski, ana shu safsatalarga uchayotganlar ham bor. Alloh kimni adashtirsa, uni hech kim hidoyat qila olmas ekan. O\u02bbsha safsatalarga uchayotganlarga aytamizki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning zamonlariga nazar soling! U zotning hayotliklarida sahobalar o\u02bbzaro ixtilof qilar edimi? Agar ommaning o\u02bbzaro ixtilofi foydali bo\u02bblsa, nima uchun u zot bunga yo\u02bbl ochib bermaganlar?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa shuki, mujtahid olimlarning ixtilofi foydali, oddiy odamlarning ixtilofi esa zararli va qaytarilgan ishdir. Abu Hanifa rahmatullohi alayh o\u02bbg\u02bbillariga nasihat qilib: \u201cUsuli dinni yaxshi o\u02bbrgan. Ammo bu ilmda birov bilan bahslashma! Chunki bizning davrimizda bu borada bahslashilsa, hamma boshiga qush qo\u02bbngandek sokin o\u02bbtirar edi. Hozir esa odamlar bir-birini mulzam qilishni xohlaydi. Kim shu niyatda bahslashsa, dindan chiqadi\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Obid XURSANDOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ixtilof lug\u02bbatda \u201char xillik\u201d degan ma\u02bcnoni anglatadi. Shar\u02bciy istilohda esa mujtahidlarning biror fiqhiy masalada har xil qarashlari tushuniladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shuni nazarda tutib: \u201cOlimlarning ixtilofi ummatim uchun rahmatdir\u201d, deganlar. \u00a0Islom olamida mazhab (barcha fiqhiy masalalarning yechimi jamlagan dastur)lar to\u02bbrttadan oshmaydi. Ular hanafiy, shofe\u02bciy, molikiy va hanbaliy mazhablaridir. Mana shu to\u02bbrtlik, Rasululloh sollallohu alayhi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38000,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2449,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>IXTILOF FOYDALI NARSAMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IXTILOF FOYDALI NARSAMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-10-10T07:41:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz\",\"name\":\"IXTILOF FOYDALI NARSAMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg\",\"datePublished\":\"2024-10-10T07:41:53+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-10T07:41:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg\",\"width\":660,\"height\":440},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2024-10-10T07:41:53+00:00","og_image":[{"width":660,"height":440,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz","name":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg","datePublished":"2024-10-10T07:41:53+00:00","dateModified":"2024-10-10T07:41:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ixtilof101024.jpg","width":660,"height":440},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=37999&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IXTILOF FOYDALI NARSAMI?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37999"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37999"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37999\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38001,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37999\/revisions\/38001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}