{"id":31579,"date":"2023-10-05T09:56:10","date_gmt":"2023-10-05T04:56:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=31579"},"modified":"2023-10-05T11:48:32","modified_gmt":"2023-10-05T06:48:32","slug":"mavlono-yusuf-bobur-mirzoning-xos-tabibi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz","title":{"rendered":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Mavlono Yusuf Xurosonning Hirot yaqinidagi Havof (Haf) shahrida tabib oilasida tug\u02bbilgan. To\u02bbliq ismi \u2013 Yusuf ibn Muhammad ibn Yusuf Tabib Hiraviy. Otasi hirotlik mashhur tabib Muhammad ibn Yusuf bo\u02bblib, ismiga Tabib, Hiraviy, Xurosoniy, Mahalliy nisbalari qo\u02bbshib aytilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Mavlono Yusuf dastlabki ta\u02bclimni otasidan olgan. Keyin hirotlik olimlar qo\u02bblida o\u02bbqigan. Otasidan tabobatni o\u02bbrgangan alloma tibbiyotga oid bir qancha asarlar yozgan. Shuningdek, she\u02bcriyat, lug\u02bbatshunoslik, tabobatga ishtiyoqi baland bo\u02bblib, hind-islom adabiyotida fors, turk, arab tillarida ijod qilgan. Tibbiyot, she\u02bcriyat, mantiq ilmiga oid yigirmadan ortiq asar yozgan. Manbalarda \u201cYusufiy\u201d taxallusi bilan ijod qilgani va uchta devoni tuzgani haqida ma\u02bclumot bo\u02bblsa-da, devonlar bizgacha yetib kelmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Mavlono Yusuf 1526 yili Zahiriddin Muhammad Boburning taklifi bilan Hindistonga ko\u02bbchib o\u02bbtgan. Boburshohning xos tabibi, Humoyun Mirzoning vaziri bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Allomaning \u201cJavohirul lug\u02bbat\u201d tibga oid qomusiy asari uch qismdan iborat. Birinchisida \u2013 tana a\u02bczolari, ikkinchisida \u2013 oddiy va murakkab dorilar, uchinchisida \u2013 ichki va tashqi kasallik nomlari va ularni davolash uslublari keltirilgan. Bu asarning bir nechta nusxalari mavjud bo\u02bblib, 1493 yili muallifning o\u02bbz qo\u02bbli bilan yozgan nusxasi londonlik kolleksioner Genri Velkom (1835-1936)<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=31574#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0ning kutubxonasida Mss. Arab, \u2116143 raqam va yana bir nusxasi Turkiyadagi Sulaymoniya kutubxonasi Bag\u02bbdodli Vahbiy Afandi fondida \u21161411 raqam bilan saqlanmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Alifbo tartibidagi qomusiy tibbiyot lug\u02bbati hisoblangan \u201cBahrul javohir fi tahqiqil mustalahottit tarbiya\u201d asari 1518 yili yozilgan. Alloma uning muqaddimasida Ibn Sinoning \u201cTib qonunlari\u201d, Firuzobodiyning \u201cQomusul muhit\u201d kabi lug\u02bbati asari va tibbiyotga oid boshqa manbalardan foydalanganini aytib o\u02bbtgan. Shuningdek, kitobda dorilarning tarkibi, mashhur tabiblarning tarixi, kasalliklar va muolajalar bayonini keltirgan. Ayrim xastalik yoki masalalarni yoritishda o\u02bbz davrining mashhur tabiblari bilan maslahatlashgani, ularning tajribasidan foydalanganini ham e\u02bctirof etgan. Bu asarning nusxalari Turkiyadagi To\u02bbpqopi saroy muzeyi va Millat kutubxonasida saqlanmoqda. \u201cBahrul javohir fi tahqiqil mustalahottit tarbiya\u201d 1830 yili Kalkuttada, 1871 yili Tehronda nashr etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cBadoyiul insho\u201d asari 1533-1534 yillarda yozilgan. O\u02bbg\u02bbli Rofeuddin Husayn va shogirdlariga atab yozilgan. Mazkur kitob binolarni qurish, tarhini chizish san\u02bcatiga bag\u02bbishlangan. Hindiston etnografiyasiga oid muhim manba ham hisoblanadi. 1843 yili Dehlida toshbosmasi nashr qilingan. Bugungi Hindiston, Buyuk Britaniya, Turkiya hududida yashagan xalqlar Mavlono Yusufning tibbiyotga doir asarlaridan keng foydalangan. \u201cJomeul favoid fit tib\u201d asari \u201cYusufiy\u201d taxallusi bilan yozilgan tibga oid ruboiylar jamlanmasi bo\u02bblib, \u201cTibbi Yusufiy\u201d deb ham ataladi. Asar 1852 yili Laknav, 1853 yili Dehli va Lohur, 1868 yili Tehronda nashr qilingan. Shuningdek, alloma turli kasalliklar va ularni davolashning tartib, va usullari haqida kichik risolalar ham yozgan.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Iroda DAURB\u0415KOVA, Dildora HALIMOVA,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimlari.<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong><em>Turkiya Diyonat vaqfi<\/em><\/strong><strong><em>ning<\/em><\/strong><strong><em>\u00a0\u201cIslom ensiklopediyasi\u201d\u00a0dagi<\/em><\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong><em>ma\u02bclumotlar asosida tayyorlandi.<\/em><\/strong><\/span><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=31574#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Wellcome_Library<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mavlono Yusuf Xurosonning Hirot yaqinidagi Havof (Haf) shahrida tabib oilasida tug\u02bbilgan. To\u02bbliq ismi \u2013 Yusuf ibn Muhammad ibn Yusuf Tabib Hiraviy. Otasi hirotlik mashhur tabib Muhammad ibn Yusuf bo\u02bblib, ismiga Tabib, Hiraviy, Xurosoniy, Mahalliy nisbalari qo\u02bbshib aytilgan. Mavlono Yusuf dastlabki ta\u02bclimni otasidan olgan. Keyin hirotlik olimlar qo\u02bblida o\u02bbqigan. Otasidan tabobatni o\u02bbrgangan alloma tibbiyotga oid bir &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31577,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-10-05T04:56:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-10-05T06:48:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz\",\"name\":\"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg\",\"datePublished\":\"2023-10-05T04:56:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-05T06:48:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2023-10-05T04:56:10+00:00","article_modified_time":"2023-10-05T06:48:32+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz","name":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg","datePublished":"2023-10-05T04:56:10+00:00","dateModified":"2023-10-05T06:48:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/bukhari_buxoriy2023_122.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=31579&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MAVLONO YUSUF \u2013 BOBUR MIRZONING XOS TABIBI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31579"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31579"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31594,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31579\/revisions\/31594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}