{"id":29197,"date":"2023-06-16T16:00:51","date_gmt":"2023-06-16T11:00:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29197"},"modified":"2023-06-16T16:00:51","modified_gmt":"2023-06-16T11:00:51","slug":"aqlning-ma%ca%bcdani-qalb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz","title":{"rendered":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ko\u02bbpchilik islom olimlari mana shu fikrni tasdiqlaydi. Ular o\u02bbz so\u02bbziga quyidagilarni dalil qiladi: Qur\u02bconi karimda Alloh taolo:\u00a0<strong>\u201cUlar yer yuzida sayr qilmaydilarmi?! Ularda anglaydigan qalblar yoki eshitadigan quloqlar bo\u02bblardi. Aslida ko\u02bbzlar ko\u02bbr bo\u02bblmaydi. Lekin ko\u02bbkraklardagi qalblar ko\u02bbr bo\u02bbladi\u201d<\/strong><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29194#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><strong>,\u00a0<\/strong>deydi. Shu oyatga binoan ilmning ma\u02bcdani qalb ekaniga ittifoq qilingan. Qalb ilmning ma\u02bcdani ekan, aql ilmning muqaddimasi bo\u02bblgani uchun o\u02bbz-o\u02bbzidan aqlning ham ma\u02bcdani qalb ekani ma\u02bclum bo\u02bbladi. Yana bir oyatda Alloh taolo:\u00a0<strong>\u201cBunda qalb egasi uchun va hozir bo\u02bblib quloq solgan kishi uchun eslatma bordir\u201d<\/strong><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29194#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><strong>,<\/strong>\u00a0deydi. Oyatdagi \u201cqalb\u201c so\u02bbzi aql deb tafsir qilingan. Chunki qalb aql vositasida eslatmadan manfaat oladi. Qalb o\u02bbzi bir parcha go\u02bbsht bo\u02bblib, u har bir jonzotda mavjud. Qalbning ko\u02bbr bo\u02bblishi to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblni idrok etishdan qolishidir. To\u02bbg\u02bbri yo\u02bblni idrok etishdan qolish esa bir parcha etga emas, balki undagi aqlning ketishiga bog\u02bbliq. Bu ham aqlning ma\u02bcdani qalb ekaniga dalil bo\u02bbladi. Boshqa a\u02bczolar aqlning ma\u02bcdani bo\u02bblmagani uchun ko\u02bbrlik bilan sifatlanmaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ali ibn Abu Tolib ham: \u201cQalb aqlning ma\u02bcdanidir\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong><em>\u201cAlbatta, jasadda bir parcha et bor. Agar u to\u02bbg\u02bbri bo\u02bblsa, butun jasad to\u02bbg\u02bbri bo\u02bbladi. Agar u buzilsa, butun jasad buziladi. Ogoh bo\u02bblingki, u qalbdir\u201d,<\/em><\/strong>\u00a0degan. Boshqa rivoyatda\u00a0<strong><em>\u201cAlbatta, qalb podshohdir. Agar u to\u02bbg\u02bbri bo\u02bblsa, butun jasad to\u02bbg\u02bbri bo\u02bbladi\u201d,<\/em>\u00a0<\/strong>deyilgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam jasadning to\u02bbg\u02bbri yoki buzuq bo\u02bblishini qalbga bog\u02bbliq qilib qo\u02bbydilar. Qalbning to\u02bbg\u02bbri yoki buzuq bo\u02bblishi esa aqlga bog\u02bbliq. Demak, qalb aql vositasida podshoh bo\u02bbladi. Bu ham aqlning ma\u02bcdani qalb ekanini anglatadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Mas\u02bcud roziyallohu anhu: \u201cHar bir narsa uchun xo\u02bbjayin bor. Jasadning xo\u02bbjayini aqldir. Qalbning jasadga xo\u02bbjayinligi go\u02bbsht parchasi bilan emas, balki undagi aql bilan ekaniga shak yo\u02bbq\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ba\u02bczilar: \u201cAqlning ma\u02bcdani bosh miya\u201d, degan. Ular Muhammad ibn Hasanning \u201cKitobuddiyot\u201dda: \u201cBoshiga urilib, aqli ketgan kishi haqida\u201d, degan bob ajratganini dalil qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bunga quyidagicha javob berish mumkin: \u201cBosh miyada aql nurini kuchaytiradigan quvvat borligi sababli u bosh miyada, deb aytilgan. Bosh miyaning qurishi aql nuriga ta\u02bcsir qiladi. Natijada aql noqis bo\u02bbladi. Bu aqlning ma\u02bcdani aslida bosh miya ekanini anglatmaydi. Demak, aql to\u02bbliq ishlashi uchun qalb bilan birga bosh miya ham sog\u02bblom bo\u02bblishi kerak\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh taolo:\u00a0<strong>\u201cFuod ko\u02bbrgan narsasini yolg\u02bbon aytmadi\u201d<\/strong><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29194#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><strong>,\u00a0<\/strong>deb\u00a0<strong>\u201cFuod\u201d<\/strong>\u00a0degan so\u02bbzdan qalbni iroda qildi. Bu qalbni fuod deb nomlash ham durust ekanini bildiradi. Fuod aslida qalbni himoya qilib turuvchi po\u02bbstdir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong><em>\u201cHuzuringizga Yaman ahli keldi. Ularning qalblari yumshoq va fuodlari nozik\u201d,<\/em><\/strong>\u00a0deb har birini alohida-alohida vasflashlari ular boshqa-boshqa narsalar ekanini bildiradi. Lekin fuod xilqat jihatidan qalbga yopishgan va qalb undan ajralmaydigan narsa bo\u02bblgani uchun qalb kinoya yo\u02bbliga ko\u02bbra fuod deb nomlangan. Chunki bir narsani uning bir bo\u02bblagi bilan majozan nomlash joiz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qalbga ilmlar, maqsadlar va xotir (to\u02bbsatdan qalbga keladigan narsa)lar kirib turgani uchun u o\u02bbzgarib turadi. Shuning uchun ham \u00a0\u201cqalb\u201d (aylanib turuvchi narsa) deb nomlangan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong><em>\u201cQalb bamisoli yalanglikda kuchli shamollar ichida qolgan va shamollar uni u yoqdan bu yoqqa aylantirib turadigan patga o\u02bbxshaydi\u201d,<\/em><\/strong>\u00a0deganlar. U zot o\u02bbz so\u02bbzlari bilan Alloh taolo inson qalbida har xil ma\u02bcnolarni yaratib, uni aylantirib turishiga ishora qildilar. Shuning uchun Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong><em>\u201cEy qalblarni aylantirib turuvchi Zot, qalbimni diningda sobit qil\u201d,<\/em><\/strong>\u00a0deb ko\u02bbp duo qilar edilar.\u00a0<strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29194#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Haj surasi, 46-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29194#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Qof surasi, 37-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29194#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Najm surasi, 11-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Obid XURSANDOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ko\u02bbpchilik islom olimlari mana shu fikrni tasdiqlaydi. Ular o\u02bbz so\u02bbziga quyidagilarni dalil qiladi: Qur\u02bconi karimda Alloh taolo:\u00a0\u201cUlar yer yuzida sayr qilmaydilarmi?! Ularda anglaydigan qalblar yoki eshitadigan quloqlar bo\u02bblardi. Aslida ko\u02bbzlar ko\u02bbr bo\u02bblmaydi. Lekin ko\u02bbkraklardagi qalblar ko\u02bbr bo\u02bbladi\u201d[1],\u00a0deydi. Shu oyatga binoan ilmning ma\u02bcdani qalb ekaniga ittifoq qilingan. Qalb ilmning ma\u02bcdani ekan, aql ilmning muqaddimasi bo\u02bblgani uchun &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29195,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-16T11:00:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"437\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz\",\"name\":\"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-16T11:00:51+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-16T11:00:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg\",\"width\":660,\"height\":437},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2023-06-16T11:00:51+00:00","og_image":[{"width":660,"height":437,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz","name":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg","datePublished":"2023-06-16T11:00:51+00:00","dateModified":"2023-06-16T11:00:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/qalb.jpg","width":660,"height":437},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29197&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AQLNING MA\u02bcDANI \u2013 QALB"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29197"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29198,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29197\/revisions\/29198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}