{"id":29032,"date":"2023-06-12T08:50:31","date_gmt":"2023-06-12T03:50:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=29032"},"modified":"2023-06-10T10:50:45","modified_gmt":"2023-06-10T05:50:45","slug":"aql-b%d0%b5baho-gavhar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz","title":{"rendered":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilm-ma\u02bcrifatga erishish uchun insoniyatga berilgan vositalar orasida eng ahamiyatlisi aqldir. Chunki inson eshitgan, ko\u02bbrgan yoki\u00a0 o\u02bbqigan narsalarini faqatgina aql vositasida tushuna oladi. Demak, aql o\u02bbzi nima ekanini bilish muhim. Ko\u02bbpchilik olimlarning fikriga ko\u02bbra, aql inson jismiga biriktirilgan, ammo tanadan hisoblanmaydigan, nurdan yaratilgan mustaqil mavjudot hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Lug\u02bbat olimlari: \u201caql\u201d so\u02bbzi \u201ctuya tushovi\u201d ma\u02bcnosidagi \u201cIqolul ba\u02bciyr\u201d iborasidan olingan. Tushov tuyani qochib ketib, adashib qolishdan to\u02bbsgani kabi aql ham o\u02bbz egasini to\u02bbg\u02bbri yo\u02bbldan adashib ketishdan qaytarib turadi. Shuning uchun, u \u201caql\u201d, degan nomni olgan. Nafsi g\u02bbolib kelib, aqldan yuz o\u02bbgirgan odam zalolatga ketib, baxtsizlikka duchor bo\u02bblishi yuqoridagi so\u02bbzimizni tasdiqlaydi\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Abbosdan rivoyat qilinadi: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong><em>\u201cIlmni lozim tuting! Chunki u mo\u02bbminning yaqin do\u02bbsti, aql esa uning yo\u02bblboshchisidir\u201d,<\/em>\u00a0<\/strong>dedilar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Mansur Azhariy o\u02bbzining \u201cAt-Tahzib\u201d nomli kitobida Ibn Arabiydan: \u201cAql \u2013 bu sobitlikdir\u201d, degan so\u02bbzni naql qilib keltirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAyn\u201d kitobining sohibi: \u201cAql johillikning ziddidir\u201d, degan. Ammo johillikning ziddi ilm ekani barchaga ma\u02bclum. Demak, \u201cAyn\u201d sohibi aql ilmning muqaddimasi ekaniga ishora qilgan. Chunki aqli yo\u02bbq kishida ilm bo\u02bblishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hasan Basriy aytadi: \u201cMenga bir necha sahoba Rasululloh sollalohu alayhi vasallamdan quyidagi hadisni rivoyat qildi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><em>Alloh taolo aqlni yaratib, unga: \u201cO\u02bbtir!\u201d dedi. U o\u02bbtirdi. So\u02bbng unga: \u201cTur!\u201d dedi. U turdi. So\u02bbng \u201cO\u02bbgiril!\u201d, dedi. U o\u02bbgirildi. So\u02bbng \u201cMenga yuzlan!\u201d dedi. U yuzlandi. So\u02bbng \u201cGapir!\u201d dedi. U gapirdi. So\u02bbng \u201cSukut qil!\u201d dedi. U sukut qildi. So\u02bbng \u201cNazar sol!\u201d dedi. U nazar soldi. So\u02bbng \u201cEshit!\u201d dedi. U eshitdi. So\u02bbng \u201cKo\u02bbr!\u201d dedi. U ko\u02bbrdi. So\u02bbng \u201cFahmla!\u201d, dedi. U fahmladi. Alloh taolo: \u201cIzzatim, Kibriyoim, Jabarutim, Oliyligim va Qodirligimga qasamki, sendan ko\u02bbra mukarramroq, mahbubroq va martabasi yuqoriroq narsani yaratmadim. Bandalar sen tufayli Menga ibodat va itoat qiladi. Sen tufayli Menga hamd aytadi. Bas, itob ham, savob ham, azob ham sengadir\u201d, dedi.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa o\u02bbrnida shuni aytish mumkinki, Alloh taolo O\u02bbzini tanitish uchun inson tanasiga aql kabi bebaho ne\u02bcmatni joylashtirdi. Aql uni doim yaxshiliklarga undab turadi. Inson farishtalardan ham yuqoriroq martabaga ko\u02bbtarilishi uchun Alloh taolo uning tanasida yomonliklarga buyurib turuvchi nafsni ham yaratdi va nafsiga qarshi borib, ulug\u02bb darajalarga yetish imkoniyatini berdi. Chunki farishtalarda faqat aql bor, nafs yo\u02bbq. Shuning uchun Allohga ibodat qilish ular uchun yengil bo\u02bbladi va ular gunoh qilishga moyil bo\u02bblmaydi. Hayvonlarda aql bo\u02bblmagani uchun ularga ibodat buyurilmagan. Demak, kim nafsiga qarshi turib aqliga ergashsa, Allohning huzurida ulug\u02bb daraja topadi. Ammo aqliga qarshi borib, nafsiga ergashsa, hayvondan ham past darajaga tushib, halokatga yuz tutadi. \u00a0<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Obid XURSANDOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ilm-ma\u02bcrifatga erishish uchun insoniyatga berilgan vositalar orasida eng ahamiyatlisi aqldir. Chunki inson eshitgan, ko\u02bbrgan yoki\u00a0 o\u02bbqigan narsalarini faqatgina aql vositasida tushuna oladi. Demak, aql o\u02bbzi nima ekanini bilish muhim. Ko\u02bbpchilik olimlarning fikriga ko\u02bbra, aql inson jismiga biriktirilgan, ammo tanadan hisoblanmaydigan, nurdan yaratilgan mustaqil mavjudot hisoblanadi. Lug\u02bbat olimlari: \u201caql\u201d so\u02bbzi \u201ctuya tushovi\u201d ma\u02bcnosidagi \u201cIqolul ba\u02bciyr\u201d iborasidan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[659,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-12T03:50:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-10T05:50:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"612\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"408\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz\",\"name\":\"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-12T03:50:31+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-10T05:50:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg\",\"width\":612,\"height\":408},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2023-06-12T03:50:31+00:00","article_modified_time":"2023-06-10T05:50:45+00:00","og_image":[{"width":612,"height":408,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz","name":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg","datePublished":"2023-06-12T03:50:31+00:00","dateModified":"2023-06-10T05:50:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/aql.jpg","width":612,"height":408},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=29032&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AQL \u2013 B\u0415BAHO GAVHAR"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29032"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29033,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29032\/revisions\/29033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}