{"id":27106,"date":"2023-03-13T09:42:13","date_gmt":"2023-03-13T04:42:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27106"},"modified":"2023-03-13T09:42:13","modified_gmt":"2023-03-13T04:42:13","slug":"abul-fath-shahristoniyning-al-milal-va-n-nihal-asarida-diniy-bag%ca%bbrik%d0%b5nglik-masalalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz","title":{"rendered":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">So\u02bbngi yillarda yurtimizda diniy-ma\u02bcrifiy sohada olib borilayotgan islohotlar natijasida yurtimiz mutafakkir ulamolarining asarlarini ilmiy asosda o\u02bbrganishga keng imkoniyatlar yaratildi. Ulamolarimiz asarlarida ko\u02bbtarilgan bag\u02bbrikenglik, dinlararo totuvlik masalalarini ilmiy o\u02bbrganish bugungi kunda dolzarb vazifalardan hisoblanadi. O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning, \u201cBizning davlatimiz ko\u02bbp millatli va ko\u02bbp konfessiyali davlat. Bugungi kunda mamlakatimizda 130 dan ortiq millat va elat vakillari bir oila farzandlaridek ahil va inoq yashamoqda. Bu borada, hech shubhasiz, xalqimizga azaldan xos bo\u02bblgan bag\u02bbrikenglik an\u02bcanalari muhim rol o\u02bbynamoqda\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>, degan fikrlari buning isbotidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">O\u02bbrta asrlarda musulmon olimlar tomonidan boshqa e\u02bctiqodlarni o\u02bbrganish borasida ko\u02bbplab asarlar yozilgan. Dunyo dinlari ta\u02bclimotlarini o\u02bbrganish poydevorini Movarounnahr diyoridan chiqqan, fundamental ilmlar asoschisi Abu Rayxon Beruniy yaratgan. Abu Rayxon Beruniy 1000 yilda o\u02bbzining \u201cOsorul-boqiya anil-qurunil-xoliya\u201d (\u201cQadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar\u201d) asarini yozib tugatgan. Ushbu asarda turli xalqlarning diniy e\u02bctiqodlari, bayramlari, marosimlari to\u02bbg\u02bbrisida qimmatli ma\u02bclumotlar qoldirgan. Abu Rayxon Beruniy \u201cOsorul boqiya\u201dda har-bir diniy ta\u02bclimotlarni xolislik prinsipi asosida yoritgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Beruniydan bir asr keyin Xuroson mintaqasida yashab ijod qilgan Abul Fath Shahristoniy ham dinlar tarixini o\u02bbrganishga bag\u02bbishlangan \u201cal-Milal va-n-nihal\u201d (\u201cDinlar va firqalar\u201d) asarini yozgan. Abul Fath Shahristoniyning to\u02bbliq ismi \u2013 Muhammad ibn Abulqosim Abdulkarim ibn Abu Bakr Ahmad<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0bo\u02bblib, u Shahristoniy nisbasi bilan tanilgan. Shuningdek, olimning kunyasi Abul Fath, laqabi Tojuddin bo\u02bblgan. Alloma saljuqiylar hukmronligi davrida, 1076 yili Xurosonning Shahriston shahrida tug\u02bbilgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Olim ilmning fiqh, kalom, tafsir kabi sohalarida faoliyat yuritgan. \u201cAl-Milal va-n-nihal\u201d 1127 yilda yozilgan bo\u02bblib, unda dinlar tarixi, ta\u02bclimotlariga bag\u02bbishlangan. Shahristoniy yashagan davrda ijtiomiy-diniy vaziyat murakkab bo\u02bblgan. Islom dinidan ajralib chiqqan firqalar o\u02bbrtasida muttasil bahs-munozaralar bo\u02bblib turgan sharoitda, alloma saljuqiylar hukmdori Sulton Sanjar buyrug\u02bbiga binoan ushbu asarini yozgan. Asar Beruniyning \u201cOsorul boqiya\u201dsiga o\u02bbxshab obyektiv usulda yozilgan. Beruniy asaridan \u201cal-Milal va-n-nihal\u201dning farqi shundaki, Shahristoniy faqat dinlardagi oqimlar va firqalar, falsafiy ta\u02bclimotlarni o\u02bbrganadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Shahristoniy asarning \u201cMuqaddima\u201d qismida asarning yozilish sababini keltirib shunday deydi: \u201cMen har bir firqaning ta\u02bclimotlarini ularning kitoblarida topganimdek, ularga nisbatan mutaassiblik qilmasdan, ularga raddiya bermasdan, to\u02bbg\u02bbrisi bilan noto\u02bbg\u02bbrisini, haq bilan botilini ajratmasdan bayon qilishni o\u02bbzimga shart qilib belgiladim. Zero, aqliy dalillar o\u02bbrtaga chiqqanda, haqiqatning ifodasi va botilning badbo\u02bby isi zakiy va fahm sohiblaridan yashirin qolmaydi. Yordam Allohdandir\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Mana shu so\u02bbzlar, olimning xolis ekanining isboti hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Aslida, dinlardagi mavjud oqimlarni o\u02bbrganishda musulmon olimlari ikki yondashuvni qo\u02bbllaganlar. Bulardan birinchisi \u201ckalom\u201d (aqida) ilmi ta\u02bcsirida, islomni himoya qilish maqsadida yozilgan \u201cmaqolot\u201d (mavzular), \u201cdiyonat\u201d (diniy) va \u201cfiroq\u201d (farqlar) turidagi asarlar hisoblanadi. \u201cMaqolot\u201d turida yozilgan asarlarda, ba\u02bczi firqalar va islomdan boshqa e\u02bctiqodlarning qarashlari islom aqidasi bilan qiyoslanadi va qattiq tanqid qilinadi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>. Dastlabki \u201cmaqolot\u201d turidagi asarlar asosan shialik e\u02bctiqodidagi insonlar tomonidan yozilgan va ular \u201cas\u02bchobul-maqolot\u201d (fikr egalari) deb nomlangan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Biroq vaqt o\u02bbtishi bilan \u201cahli sunna\u201d ulamolari ham \u201cmaqolot\u201d janrida asarlar yozishgan. Shunday olimlardan eng mashhuri Abul Hasan Ismoil Ash\u02bcariydir. U zotning \u201cMaqolotul-islomiyyin va ixtilaful-musolliyn\u201d (\u201cIslomiy fikrlar va amallardagi ixtiloflar\u201d) nomli asari ushbu janrda yozilgan eng mashhur asar hisoblanadi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Dinlar va ta\u02bclimotlarni o\u02bbrganish uchun yozilgan asarlardagi ikkinchi yondashuv \u201cal-Milal va-n-nihal\u201d kabi asarlar bo\u02bblib, ular obyektiv usulda yozilgan. Bunday yondashuvdagi asarlarda nafaqat islomdagi mazhablar va oqimlar, balki boshqa dinlar ham tanqidsiz o\u02bbrganiladi. Bunday asarlar mavjud manbalarga va tajribalarga asoslangan holda dinlarni tavsiflovchi ensiklopedik asarlar hisoblanadi. Bu yondashuvda yozilgan asarlarning eng yirigi shubhasiz \u201cal-Milal va-n-nihal\u201d asaridir. Dunyo dinlarini tizimli ravishda tanishtirish maqsadida yozilgan ushbu asarning yana bir muhim jihati shundan iboratki, o\u02bbzidan oldingi asarlardan farqli ravishda unda yunon, hind falsafiy ta\u02bclimotlari to\u02bbg\u02bbrisida ham batafsil ma\u02bclumot berilgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cAl-Milal va-n-nihal\u201d asarining barcha olimlar tomonidan qadrlanadigan jihati shundaki, muallif asarda islomdan boshqa dinlar va oqimlarni o\u02bbrganishda ilmiy xolislikka alohida e\u02bctibor bergan. Bu jihat \u201cal-Milal va-n-nihal\u201ddan avvalgi davrlarda yozilgan asarlarda kamdan-kam uchraydi. Xususan, bu borada Shahristoniy buyuk islom mutakkallimi Imom Ash\u02bcariyning turli e\u02bctiqodlarni o\u02bbrganish borasida bildirgan quyidagi fikrini o\u02bbziga dasturul amal bilgan: \u201cMen dinlar va mazhablar to\u02bbg\u02bbrisida asar yozadigan yoki gapiradigan, yozganida yoki gapirganida xato izlaydigan, raqibining xato qilishini kutadigan hamda raqibini shu xatosi uchun atayin yomonlaydigan, muxolifining qarama-qarshi fikrini bayon qilayotganda adashadigan va o\u02bbzini haq deb ko\u02bbrsatishga urinadigan insonlarni ko\u02bbrdim. Bu olimlar va aqlli insonlarning yo\u02bbli emas\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cObyektiv\u201d bo\u02bblgan Shahristoniy boshqa olimlardan ajralib turadi. O\u02bbzidan avvalgi olimlardan farqli ravishda, o\u02bbzi o\u02bbrgangan e\u02bctiqodlarning asl matnlarini o\u02bbqiganini va tahlil qilganini aytadi. Masalan, yunon faylasuflarining e\u02bctiqodlar borasidagi fikrlari to\u02bbg\u02bbrisida shunday deydi: \u201cBizdan avvalgi musulmonlar islomdan boshqa e\u02bctiqodlarni o\u02bbrganishda yunon faylasuflarining asarlaridan ko\u02bbp foydalanishdi. Fikrlari qarshi kelib qolganda ularni qattiq rad etishdi. Biz esa, u asarlarni o\u02bbqib chiqdik, ularning fikrlarini sinchiklab tekshirdik va tahlil qildik\u201d[4:65].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Xulosa o\u02bbrnida shuni ta\u02bckidlash lozimki, Abul Fath Shahristoniy dinlar va e\u02bctiqodlarni o\u02bbrganishda xolislikdan chetga chiqmagan. Boshqa e\u02bctiqodlarga nisbatan bag\u02bbrikenglik tamoyilini qo\u02bbllagan. O\u02bbzga din vakillarini tanqid qilmagan. Bu yondashuv, din va e\u02bctiqodlarning fundamental asoslarini o\u02bbrganishda, ularning tarixiy asoslarini yoritishda aniqlikni ta\u02bcminlaydi hamda diniy bag\u02bbrikenglik tamoyillari rivojida muhim ahamiyat kasb etadi. Shu sababdan, Shahristoniy e\u02bctiqodlarni yoritishda avvalo mantiqqa tayanadi va ularning islom ta\u02bclimotiga zid aqidalarini ma\u02bclum uslub doirasidagina ko\u02bbrib chiqadi. Bir so\u02bbz bilan aytganda Shahristoniyning \u201cal-Milal va-n-nihal\u201d asari dinlar tarixini xolis o\u02bbrganishda, muqaddas kitoblari bilan tanishishda, o\u02bbzga din va e\u02bctiqod vakillariga bag\u02bbrikeng munosabatda bo\u02bblishda asosiy manba sifatida xizmat qiladi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Mumin Mirzo ABDUPATTAYEV<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><em>O\u02bbzbekiston xalqaro islom akademiyasi stajer-tadqiqotchisi<\/em><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Sh.M. Mirziyoyev. Milliy taraqqiyot yo\u02bblimizni qat\u02bciyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko\u02bbtaramiz \u2013 Toshkent : O\u02bbzbekiston, 2017. \u2013 B. 464.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Ibn Xallikon. Vafayotul-ayon. \u2013Bayrut: Dorus-sodr, 2007. \u2013 J. 4. \u2013 B. 273<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Zahabiy. Siyaru a\u02bclamu-n-nubalo. \u2013 Bayrut: Muassasatu-r-risala, 1996. \u2013 J. 20. \u2013 B. 286<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Shahristoniy. Al-Milal va-n-nihal. \u2013 Qohira: Maktabatu-s-sofa, 2017. \u2013 B. 8.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Guy Mannot. Islam at religions (Islom va dinlar). \u2013 Paris: \u201cMaisonneuve et Larose\u201d, 1986. \u2013 P. 29-30<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0Muhammad Tanci. \u015eehrist\u00e2n\u00ee\u02bbnin Kitab\u02bbul-Milel ve\u02bbn-Nihal\u02bbi \u2013 Ankara: \u201cAnkara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi\u201d, 1956. \u2013 S. 1.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Hasan Onat. Makalatul-\u0130slamiyyin. Eb\u00fc\u02bbl-Hasan el-E\u015fari\u02bbnin itikadi \u0130slam mezheplerine dair eseri. \/\/ \u201cIslam ansiklopedisi\u201d C. 27. \u2013 Ankara: \u201c\u0130sl\u00e2m Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi\u201d, 2003. S. 406-407.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Bruce B. Lawrence. Al-Shahristani. \u2013 New York: \u201cMacmillan Reference USA\u201d, 1987. \u2013 P. 199-200.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=27103#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Abul Hasan Ash\u02bcariy. Maqolatul-islamiyyin. I jild. \u2013 Bayrut: \u201cMaktabat al-asriyya\u201d, 1990. \u2013 B. 3.<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>So\u02bbngi yillarda yurtimizda diniy-ma\u02bcrifiy sohada olib borilayotgan islohotlar natijasida yurtimiz mutafakkir ulamolarining asarlarini ilmiy asosda o\u02bbrganishga keng imkoniyatlar yaratildi. Ulamolarimiz asarlarida ko\u02bbtarilgan bag\u02bbrikenglik, dinlararo totuvlik masalalarini ilmiy o\u02bbrganish bugungi kunda dolzarb vazifalardan hisoblanadi. O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning, \u201cBizning davlatimiz ko\u02bbp millatli va ko\u02bbp konfessiyali davlat. Bugungi kunda mamlakatimizda 130 dan ortiq millat va elat &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27104,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-13T04:42:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz\",\"name\":\"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg\",\"datePublished\":\"2023-03-13T04:42:13+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-13T04:42:13+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2023-03-13T04:42:13+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz","name":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg","datePublished":"2023-03-13T04:42:13+00:00","dateModified":"2023-03-13T04:42:13+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/bukhari_buxoriy2023_49.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=27106&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ABUL FATH SHAHRISTONIYNING \u201cAL-MILAL VA-N-NIHAL\u201d ASARIDA DINIY BAG\u02bbRIK\u0415NGLIK MASALALARI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27107,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27106\/revisions\/27107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}