{"id":26625,"date":"2023-02-14T10:05:44","date_gmt":"2023-02-14T05:05:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26625"},"modified":"2023-02-14T14:20:58","modified_gmt":"2023-02-14T09:20:58","slug":"biz-bilgan-boburning-biz-bilmagan-jihatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz","title":{"rendered":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Davlatimiz rahbari 2017 yil Andijonga qilgan tashrifida tarixiy-madaniy boyliklarimizni asrab-avaylab saqlash, uni ilmiy tadqiq etish borasida, xususan, ulug\u02bb shoir va davlat arbobi Zahiriddin Muhammad Bobur merosini o\u02bbrganishga alohida e\u02bctibor qaratdi. Prezident 2017 yilni Andijonda Zahiriddin Muhammad Bobur yili deb e\u02bclon qildi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26613#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Respublikamizda Bobur Mirzo hayoti va boburshunoslikka oid turli xil yo\u02bbnalishlarda tadqiqotlar olib borilmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xalqimiz o\u02bbzining buyuk tarixi va ajdodlari bilan hamisha g\u02bbururlanib keladi. Dunyoning qaysi burchagiga bormang, ajdodlarimiz merosiga ro\u02bbbaro\u02bb kelasiz. Ayniqsa, XIV-XV-asrlarda Markaziy Osiyoda vujudga kelgan ijtimoiy-siyosiy muhit, jahon tamaddunida alohida sahifa bo\u02bblib qoldi. Sohibqiron Amir Temur barpo etgan buyuk saltanatda ilm-ma\u02bcrifat, riyoziyot, astronomiya, adabiy muhit yanada ravnaq topdi. Temuriy shahzodalarning ilm-ma\u02bcrifatga katta e\u02bctibor qaragani tarixdan ma\u02bclum. Astronomiya va falakiyotshunoslikda Mirzo Ulug\u02bbbek o\u02bbzidan katta meros qoldirgan bo\u02bblsa, Temuriyzoda Zahiriddin Muhammad Bobur o\u02bbzbek mumtoz adabiyoti, jug\u02bbrofiya, tarix voqeligini muhrlashda katta mavqega erishdi. Yurtimizda Bobur hayoti va ijodini o\u02bbrganish va uning merosini qayta jahonga tiklash bo\u02bbyicha qator ishlar amalga oshirildi. Jumladan, Xalqaro \u201cBobur\u201d jamoat fondining izlanishlari tahsinga loyiq.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mamlakatimiz mustaqillikka erishgan kunlardan boshlab ulug\u02bb ajdodimiz merosini tiklashga kirishdi. Aytish mumkinki, fond vakillari Temuriylar va Boburiylar o\u02bbtgan yo\u02bbllardan yurib katta ilmiy-madaniy boyliklarimiz bo\u02bbyicha aniq ma\u02bclumotlarni to\u02bbpladi. Afg\u02bboniston, Eron, Hindiston, Iroq, Rossiya, Xitoy mamlakatlari hududlarida mangu qo\u02bbnim topgan ayrim buyuk ajdodlarimizning maqbaralari qayta tiklanib obod go\u02bbshaga aylantirildi. Ekspeditsiya a\u02bczolari yillar mobaynida amalga oshirilgan izlanishlari natijasida Andijonda \u201cBobur va jahon madaniyati\u201d muzeyi barpo etildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mamlakatimiz Prezidenti Shavkat Mirziyoyev o\u02bbzining saylovoldi dasturida xorijiy mamlakatlarda saqlanayotgan o\u02bbzbek davlatchiligiga oid dalillar va mumtoz adabiyotimiz namunalarining asl nusxalarini qaytarish asosiy ishlarimizdan biri ekanini ta\u02bckidlagan edi. Davlat rahbarining o\u02bbzbek xalqining tarixiy va madaniy boyliklari namunalarini Vatanga qaytarish to\u02bbg\u02bbrisidagi topshirig\u02bbini bajarish doirasida O\u02bbzbekiston Tashqi ishlar vazirligi rahbariyati boshchiligidagi delegatsiya Hindistonga tashrifi davomida Dehli shahrida Hindiston Milliy muzeyiga tashrif buyurdi. Mazkur tashrif davomida Hindiston Milliy muzeyi Bosh direktori Budha Rashmi Mani O\u02bbzbekiston delegatsiyasiga yuqorida qayd etilgan qo\u02bblyozma va miniatyura nusxalarini rasman topshirdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zahiriddin Muhammad Bobur ilmiy-adabiy jamoatchilikka ko\u02bbproq shoir, adib, adabiyotshunos, zabardast sarkarda, jur\u02bcatli davlat arbobi, nozikta\u02bcb jamoat, madaniyat va ruhoniyat homiysi sifatida mashhurdir. Hammasi bo\u02bblib qirq yetti yilgina yashash nasib etgan bir insonga shuncha fazilatu salohiyat qirralarini namoyish qilish muyassar bo\u02bblganligining o\u02bbzi undagi yuksak ilohiy marhamat va inoyatdan so\u02bbzlaydi. \u201cBobur\u201d \u2013 Zahiriddin Muhammadning adabiy taxallusi. Arab tilidan olingan bu so\u02bbzning o\u02bbzagi \u201cbabr\u201d bo\u02bblib, \u201cyo\u02bblbars\u201d ni anglatadi. Hayvonot olamida yo\u02bblbars zohiriy ko\u02bbrkamligi, botiniy qudrati va jur\u02bcati bilan ajralib turadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qadriyatlarimiz tarixida Zahiriddin Muhammad Boburning murakkab shaxs sifatida tilga olinishiga ko\u02bbnikib qolganmiz. Har gal adib nomini mashhur etgan \u201cBoburnoma\u201d asarini, dilbar g\u02bbazallarini, mehr bilan tarjima qilgan Xo\u02bbja Ahror Valining \u201cVolidiya\u201d asarini o\u02bbqiganda shaxsiyatidagi zamondosh hukmdorlardan ustun jihatlarini ko\u02bbramiz, maqola, kitob va boshqa izlanishlarimizda Bobur shaxsining buyukligiga oid fikrlarni bildirib boramiz va bu qarashlarimizni to\u02bbldirib borishga intilamiz. Ammo uning shaxsiyati naqadar murakkabligi, hali ayrim jihatlari xolisona aniqlanishi lozimligini ham sezamiz va bunga kirishishdan gohida andishaga boramiz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hind xalqining ulug\u02bb farzandi, katta davlat arbobi Javoharla\u02bcl Neru Bobur Mirzo va boburiylarning Hindistondagi faoliyati haqida to\u02bbxtalib, \u201cBobur-dilbar shaxs, Uyg\u02bbonish davrining tipik hukmdori, mard va tadbirkor odam bo\u02bblgan. U san\u02bcatni, adabiyotni sevardi, hayotdan huzur qilishni yaxshi ko\u02bbrardi. Uning nabirasi Akbar yana ham dilbarroq bo\u02bblib, ko\u02bbp yaxshi fazilatga ega bo\u02bblgan\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26613#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0-deya baho bergan edi. Yaxshiroq mushohada qilib ko\u02bbraylik: Bobur Mirzo hind eli uchun bosqinchi edi. Ibrohim Lo\u02bbdiylarning boburiylarga qarshi jangi-vatanparvarlik tuyg\u02bbusining amaldagi nishonasidir. Bobur Mirzoning buyukligi shundaki, ana o\u02bbsha tuyg\u02bbu mohiyatini yurakdan va to\u02bbg\u02bbri his qila oldi. Bosqinchilik hirsini olovlantira emas, balki so\u02bbndira bordi. Jaholatga emas, ezgulikka, adolatga zo\u02bbr berdi. Tagjoy aholining milliy g\u02bbururi, udum va e\u02bctiqodiga monelik qilmadi. Imkon qadar vayronalikdan saqlanib, obodonlik yo\u02bblini kengaytirdi, muhtasham obida va bog\u02bblar bunyod etishni boshlab yubordi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zahiriddin Muhammad Bobur Hindiston yerlarida o\u02bbz davlatini qurgach, bu zaminda islom tamaddunining o\u02bbziga xos taraqqiyoti kuzatildi. Olimlarning fikricha, Bobur va uning avlodlari temuriylar sulolasining munosib davomchilari sifatida ilm-fan rivoji yo\u02bblida ulkan ishlarni amalga oshirdilar. Xususan, bu davrda islom ilmlari yangi bosqichda rivojlana boshladi. Hanafiylik barobarida moturidiylik ta\u02bclimoti ham hind musulmonlari tomonidan keng qabul qilindi. Hindiston diyori yirik hanafiy-moturidiy olimlarni o\u02bbz bag\u02bbrida kamolga yetkazdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hind musulmonlari ilk davrlardanoq hanafiy mazhabiga amal qilib kelganlar. Ular islom dinini mazkur mazhab asosida taniganlar. Manbalarda qayd etilishicha, abbosiy xalifa Vosiq Hindiston musulmonlari haqida ma\u02bclumot olib kelish uchun o\u02bbz odamlarini yuborganda, unga bu yerdagi musulmonlarning barchasi hanafiy ekani haqida xabar berilgan. Boburiylar ham fiqhda hanafiy bo\u02bblganlari uchun ularning davrida hanafiylik hind musulmonlari orasida rasmiy mazhab darajasiga ko\u02bbtarildi. Boburiylar tomonidan qozilik va muftiylik lavozimlariga hanafiy faqihlarning tayinlanishi hind diyorida hanafiylikning yanada chuqur ildiz otishini ta\u02bcminladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Boburiylar davlatidagi madrasalarda hanafiy mazhabiga oid fiqhiy kitoblar o\u02bbqitilgan. Bular qatorida eng mashhurlari Burhoniddin Marg\u02bbinoniyning \u201cHidoya\u201d, Abul Barakot Nasafiyning \u201cManor\u201d, Abul Usr Pazdaviyning \u201cUsul\u201d, Ubaydulloh ibn Mas\u02bcudning \u201cSharhul viqoya\u201d kitoblarini sanab o\u02bbtish mumkin. Mazkur asarlarning bari Movarounnahr faqihlari qalamiga mansub. Bu esa yurtimizda asos solingan ilmiy maktablarning Hindistonda islom ilmlari rivojiga ta\u02bcsiri qay darajada yuqori bo\u02bblganiga yorqin dalildir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bobur Mirzoning ilohiyotga sidqu sadoqati tasodifiy emas. Shunday xulosani uning naqshbandiyaga e\u02bctiqodi xususida ham aytish mumkin. Hayot va taqdir chorrahalarida tang ahvolda qolgan, ruhiy yoxud jismoniy jihatdan nochor holatga tushgan sarkarda yuzni samoga buradi, munojot ila g\u02bbaybiy qudratdan madad va najot tilaydi. Muhammad qiblasini topadi, sidqiy sajdaga tushadi, peshonasini tabarruk zaminga tekkizib, janobi Rasuli akramning marhamatiga umid bog\u02bblaydi. Xo\u02bbja Axror Valiy nuroniy siymosini ko\u02bbz oldiga keltirarkan, hazrat bashoratlarining ko\u02bbmagiga mushtoqligini ma\u02bclum qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tarixiy kitoblarda Zahiriddin Muhammad Boburning shohlik, sarkardalik va olimlik iste\u02bcdodidan tashqari islom diniga nisbatan qarashlari ya\u02bcni fiqh ilmini mukammal bilgani ham keltiriladi. Jumladan, Nisoriyning \u201cMuzakkiri ahbob\u201d (sevimli zotlar yodnomasi) asarida Bobur haqida bunday so\u02bbzlar bor: Fiqh masalalarini yana bir risolada mubayyan qilganki, yozuvchisi donishmandligidan nishonadir. Turkiy va forsiyda yaxshi she\u02bcrlari bordir. O\u02bbshal fiqh risolaning nomi \u201cMubayyin\u201d dir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">1521 yil Hindistonga yurishlari davrida Zahiriddin Muhammad Bobur \u201cMubayyin\u201d asarini yaratdi. Masnaviy tarzida yozilgan, islom huquqshunosligi va shariat aqidalariga bag\u02bbishlangan bu asarda Movarounnahr va Hindistonga oid o\u02bbsha davr ijtimoiy-iqtisodiy hayoti bo\u02bbyicha qiziqarli ma\u02bclumotlar ham jamlangan. Valiahd Humoyun va Komron Mirzolarga dasturulamal sifatida mo\u02bbljallangan \u201cMubayyin\u201dda, ayni zamonda, namoz, zakot va haj ziyorati to\u02bbg\u02bbrisida ham shar\u02bciy mezonlar bayon qilingan. Shu yillarda Bobur Sharq she\u02bcriyatining asosiy masalalaridan biri aruz vazni, uning nazariyasi va amaliyotiga oid ilmiy risolasini yakunlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bobur Mirzo \u201cMubayyin\u201dda eng muhim islomiy ilmlarni saralab o\u02bbzining din olimi, faqih ekanini ham ko\u02bbrsatgan. Sovetlar davrida \u201cMubayyin\u201d asari xalqdan yashirildi, faqat istiqlol yillari izohlar bilan nashr etildi. \u201cMubayyin\u201d Hindiston yurishlari davrida, hijriy 928 (mil. 1521) yili she\u02bcriy yo\u02bblda tasnif etilgan. Asarda ahli sunnat val jamoat aqoidi ravshan bayon qilingan. Bobur bu asarni farzandlariga bag\u02bbishlagan va butun kitobxonlarga yetkazishni orzu qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cMubayyin\u201d asari \u201cHamd\u201d \u2014 Alloh taologa hamdu sano, \u201cNa\u02bct\u201d \u2014 Payg\u02bbambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning ta\u02bcriflari, \u201cKitob nazmining sababi\u201d kabi kirish qismlardan va \u201cE\u02bctiqodiya\u201d, \u201cKitobus salot\u201d (\u201cNamoz kitobi\u201d), \u201cKitobuz zakot\u201d, \u201cKitobul haj\u201d kabi besh ruknga doir boblar hamda \u201cKitob xotimasi\u201d bo\u02bblimidan iborat.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zahiriddin Muhammad Bobur asarlari ro\u02bbyxatida bir sarlavhada ta\u02bckid etganimiz nomning yo\u02bbqligi sezgir o\u02bbquvchilarni taajjubga solishi tayin. Darhaqiqat, \u201cKitob ul-haj\u201d mustaqil asar sifatida hech yerda eslanmaydi. U \u201cMubayyin\u201d tarkibida yashab keladi. Zahiriddin Bobur boshqa noyob fazilatlari qatorida komil musulmon ham edi. Bu zoti bokaram shaxsi atrofida qizg\u02bbin janglar davom etgan qizil mafkura hukmronligi zamonida uning dinga munosabati va ilohiyotga doir asarlari xususida gapirish imkoniyatlari cheklangan edi. Yuqorida ta\u02bckidlaganimdek, \u201cMubayyin\u201d besh qism yoxud kitobdan tuzilgan bo\u02bblib, \u201cKitob ul- haj\u201d uning oxirgisidir. Asarning har bir kitobi musulmonchilikning bir rukni sharhiga bag\u02bbishlangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Biz bilamizki, musulmon unvoniga sazovor bo\u02bblmoq uchun uning kalimayi shahodat (Allohdan o\u02bbzga iloh, ibodat qilishga loyiq zot yo\u02bbqligiga va Muhammad (s.a.v) Alloh taoloning bandasi (to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblni ko\u02bbrsatish uchun yuborilgan) elchisi ekaniga guvohlik beraman), namoz, ro\u02bbza, zakot va haj kabi ruknlarini bajarmoq shart. Shulardan to\u02bbrttasi farz (zaruriy), beshinchisi- haj esa jismoniy va iqtisodiy omillarga uzviy bog\u02bbliqdir. Islom dinida adolat kuchli. Uning barcha farzu sunnatlari inson va uning sharafini himoya qilish, jismoniy hamda ma\u02bcnaviy kamolotni ta\u02bcminlashga qaratilgan, johillargina ana shu me\u02bcyorni buzishlari , majburiylikka urg\u02bbu berishlari mumkin. Zikri o\u02bbtgan jihatlar taqozosiga ko\u02bbra salomatligi yo\u02bbl azoblariga dosh beradigan, mablag\u02bbi yetarli muslimu muslimalarga Ka\u02bcba tavofini ado etadilar. Qur\u02bconi Karimda \u201cBaqara\u201d surasining o\u02bbnta va \u201cHaj\u201d surasining o\u02bbn ikkita oyati karimasida yetarli ifodasini topgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ulug\u02bb ma\u02bcnaviy arbob Zahiriddin Muhammad Bobur ming karra haq. U o\u02bbzidan muslimu muslimalar uchun katta xazina qoldirdi. Dilida qavat-qavat armonlari bilan foniy alamdan ketgan, ulkan ma\u02bcnaviy arbobning gardi endi mahzun va mushtoq diydalarga to\u02bbtiyodir. Bugun ona yurtda uning shaxsi va asarlariga munosabatning tubdan o\u02bbzgarganligi ulug\u02bb bir shukronaga boisdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bugun zamonaviy O\u02bbzbekiston yangi yuksalish bosqichiga qadam qo\u02bbygan ushbu davrda xalqimiz ulug\u02bb ajdodlari boy ilmiy-ma\u02bcnaviy merosini chuqur o\u02bbrganish, uni dunyoga tarannum etish asnosida eng so\u02bbnggi ilm-fan hamda kasb-hunar sirlarini o\u02bbrganishga katta e\u02bctibor qaratmoqda. Ishonamizki, ushbu yo\u02bbnalishdagi davlatimiz investitsiyasi yurtimizda Uchinchi Renessans davrining bo\u02bby ko\u02bbrsatishiga poydevor bo\u02bblajak. Shu ma\u02bcnoda, davrning turli taloto\u02bbplari, ixtiloflariga duch kelsa-da, yuksak insoniy tuyg\u02bbularni saqlab qola olgan, dunyo ilm-fani, madaniyati rivojiga ulkan hissa qo\u02bbshgan shoh va shoir \u2013 Zahiriddin Muhammad Bobur nomi umrbod unutilmaydi. Shoir qoldirgan boy ilmiy-ma\u02bcnaviy meros, muhtasham me\u02bcmoriy obidalar asrlar osha yosh avlodlarni ulug\u02bb maqsadlarga da\u02bcvat etib, ma\u02bcnaviy kuch-quvvat manbai bo\u02bblib qoladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yurtimizda Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev rahbarligida tariximizni, buyuk ajdodlarimiz merosini o\u02bbrganish va ularni yoshlar o\u02bbrtasida keng targ\u02bbib qilishga alohida e\u02bctibor qaratilmoqda. Bu yoshlarni buyuk ajdodlar qoldirgan meros va milliy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga xizmat qilyapti. Zahiriddin Muhammad Bobur va uning avlodlari tomonidan qoldirilgan bebaho ilmiy va ma\u02bcnaviy-madaniy meros esa buyuk bobokalonlarimiz bilan faxrlanish, yurtni, Vatanni sevish tuyg\u02bbularini yanada jo\u02bbsh urdiradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa o\u02bbrnida aytish mumkinki, Bobur va uning ajdodlari bilan bog\u02bbliq hali ochilmay qolayotgan masalalar, ularga tegishli tarixiy dalillar oz emas. Boburiylarning moddiy merosi sanalgan \u201cBobur devoni\u201dning esa qaytarilgani xalqimiz uchun ajoyib sovg\u02bba bo\u02bbldi. Boburning avlodlariga qoldirgan boy va bebaho merosi Markaziy Osiyo, hind, afg\u02bbon xalqlari o\u02bbrtasidagi uzviy halqa bo\u02bblib keldi va bundan keyin ham shunday bo\u02bblib qoladi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>Foydalanilgan adabiyotlar<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<ol>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O\u02bbzbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. T.: O\u02bbzbekiston, 2016. 53b<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan quramiz. T.: O\u02bbzbekiston, 2017 484 b<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Yangi O\u02bbzbekiston gazetasi 2022 yil 19 mart<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Vohidov R. Biz bilgan va bilmagan Bobur. Toshkent. 2008 yil.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Olimov M. O\u02bbzbek boburshunosligi tarixidan. O\u02bbzbek tili va adabiyoti, 1989.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>Foydalanilgan sayt<\/strong><\/span><\/div>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/kun.uz\/uz\/news\/2020\/05\/23\/andijon-viloyatiga-tashrifi\">https:\/\/kun.uz\/uz\/news\/2020\/05\/23\/andijon-viloyatiga-tashrifi<\/a><\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Gulhayo ISMOILOVA,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>O\u02bbzbekiston Xalqaro Islom Akademiyasi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Islomshunoslik fakulteti<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Islom huquqi yo\u02bbnalishi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>3-kurs talabasi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Davlatimiz rahbari 2017 yil Andijonga qilgan tashrifida tarixiy-madaniy boyliklarimizni asrab-avaylab saqlash, uni ilmiy tadqiq etish borasida, xususan, ulug\u02bb shoir va davlat arbobi Zahiriddin Muhammad Bobur merosini o\u02bbrganishga alohida e\u02bctibor qaratdi. Prezident 2017 yilni Andijonda Zahiriddin Muhammad Bobur yili deb e\u02bclon qildi[1]. Respublikamizda Bobur Mirzo hayoti va boburshunoslikka oid turli xil yo\u02bbnalishlarda tadqiqotlar olib borilmoqda. Xalqimiz &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26623,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650,639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-14T05:05:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-14T09:20:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz\",\"name\":\"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg\",\"datePublished\":\"2023-02-14T05:05:44+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-14T09:20:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2023-02-14T05:05:44+00:00","article_modified_time":"2023-02-14T09:20:58+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz","name":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg","datePublished":"2023-02-14T05:05:44+00:00","dateModified":"2023-02-14T09:20:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bukhari_buxoriy2023_29.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26625&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BIZ BILGAN BOBURNING BIZ BILMAGAN JIHATLARI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26625"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26625"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26626,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26625\/revisions\/26626"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}