{"id":26275,"date":"2023-01-19T08:55:07","date_gmt":"2023-01-19T03:55:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26275"},"modified":"2023-01-18T15:44:14","modified_gmt":"2023-01-18T10:44:14","slug":"imom-abdurrohman-jaloliddin-suyutiyning-hayoti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz","title":{"rendered":"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Buyuk mujtahid imom, ko\u02bbzga ko\u02bbringan hadis ilmi ustasi, huquqshunos, tarixshunos olim, sufiy, faylasuf\u00a0 hamda X asrda Islomning eng yirik mujtahid imomlaridan va islohotchilaridan biri, deyarli barcha islom ilmiga oid asarlar muallifi alloma, hofizlarning eng oxirgisi Jaloliddin Suyutiy hijriy 849 yilning Rajab oyi dushanba kuni shomdan keyin<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0(m.1445 yil) Asyut, Qohirada tavallud topadi. Jaloliddin Suyutiyning\u00a0 asl ismi\u00a0 Abdurrohman ibn Kamaluddin Abi Manoqib Abu Bakr ibn Nosiruddin Muhammad<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0ibn Muhammad ibn Sobiqiddin\u00a0 Abu Bakr ibn Faxruddin\u00a0 Usmon ibn Nosiriddin Muhammad ibn Sayfiddin Xodir Ibn Najmiddin Abi as-Solah Ayyub bin Nosiriddin Muhammad bin Shayx Hammomiddin al-Xudayriy al-Asuyutiy<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>,bo\u02bblib, Jaloliddin<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0hamda ibn al- Kutub<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>\u00a0otasi tomonidan berilgan laqablar,\u00a0 Abulfazl esa ya\u02bcni, fazilatlar otasi yoki,\u00a0 \u201cfazilatlar mujassam bo\u02bblgan inson\u201d Qozi Izzaddiyn Ahmad al- Hanbaliy tomonidan berilgani haqida imomning o\u02bbzidan xabar beriladiki: Bir kuni qoziyu quzzo Izzadiyn mendan sening kunyang nima so\u02bbradi, mening kunyam yo\u02bbq, deya javob berdim. Sening kunyang Abulfazl unda, birinchi bo\u02bblib bu kunyani olgan inson Nabiy s.a.v.ning amakilari Abbos r.a. bo\u02bblganlar, va u kishining ayollari Ummufazl deya kunya olganlar, dedi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Tug\u02bbilgan joylari Misrning janubidagi Asyut shahriga nisbat berilib Suyutiy deb nomlandilar<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>. Mazkur shahar lug\u02bbatda 5 xil usulda bo\u02bblib, ular: Asyut, Usyut, Suyut, Siyut, va Sayut bo\u02bblib har biri to\u02bbg\u02bbri hisoblanadi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.Abdurrohman Suyutiyning otasi katta bobosi Hammomiddin<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>\u00a0ajam bo\u02bblgani haqida zikr etganini eshitganini o\u02bbz asarlarida keltirib\u00a0 o\u02bbtadi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>. Imom Suyutiy Abdurrohman ismi bilan atalishiga 6ta sabab mavjud bo\u02bblib<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>\u00a0ulardan eng asosiysi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>\u00a0Ibn Umar r.a.dan keltirilgan hadisga muvofiq: Rasululloh s.a.v. aytdilarki: Ismlarning ichida Allohga eng mahbubi: Abdulloh va Abdurrohmandir.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>\u00a0Yana bir sabab sifatida Abu Bakr r.a.ning ug\u02bbillarini ismi Abdurroman bo\u02bblgani uchun Jaloliddin Suyutiyniing otasi o\u02bbzi Abdurrohman deb ism qo\u02bbygan. Imom Jaloliddin bu haqida shunday deydi: Otam mening ismimni Abdurrohman deb qo\u02bbygani sababi uning ismi Abu Bakr va otam Abu Bakr Siddiq r.a. o\u02bbg\u02bbli Abdurrohmanni qasd qilgan deb o\u02bbylayman.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>\u00a0 Al-Aydarusiy hikoya qilib aytadiki,<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>\u00a0Jaloliddinning otasi ahli ilmlardan bo\u02bblgan edi va o\u02bbz ayoliga kitoblar orasidan ma\u02bclum birini olib kelishni buyurgan bir tunda bo\u02bblajak ona og\u02bbriq seza boshlaydi va kitoblar orasida Abdurrohman dunyoga keladi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>\u00a0Shu boisdan o\u02bbg\u02bbillariga \u201cKitoblar o\u02bbg\u02bbli\u201d deya laqab berishadi.\u00a0 Buyuk imom ahli ilmlar oilasida dunyoga kelgan Suyutiyning katta bobosi Hammomiddin hidoyatda peshqadam imom va taqvoli shayx sifatida insonlar orasida tanilgan bo\u02bblsa, otasi esa faqih olim bo\u02bblgan. Jaloliddin Suyutiyning o\u02bbzi rivoyat qilib bobosi haqida shunday deydi: Otamning amakisining o\u02bbg\u02bbli Nuriddin Aliy ibn Jamoliddin Abdulloh ibn Sabiquddin Abu Bakr katta bobomiz sufiy shayx bo\u02bblganini aytar edi. U boshida boshqa tariqatga ergashar edi, va bir kuni Haj ibodatini ado etayotib, \u201cLabbayka va Sa\u02bcdayka, Labbayka Allohumma Labbayk\u201dni aytganda bir ovozni eshitdi: La labbayk, va la sa\u02bcdayk! So\u02bbng\u00a0 shahriga qaytib ibodat va zuhdga qattiq bel bog\u02bblab tavba qildi, va bir muddatdan keyin haj ziyoratiga yana bordi, ixlos bilan ehrom bog\u02bblab turgan vaqti \u201cLabbayka Allohumma Labbayk\u201d, dedi va javoban unga \u201cLabbayka va sa\u02bcdayka\u201d, degan ovozni eshitdi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>. Jaloliddin Suyutiy besh yosh yetti oylik vaqtida 855 hijriy sana Safar oyi xufton namoziga azon aytilayotgan vaqtda otasi kasallik tufayli vafot etadi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>, va Abdurrohman onasi qo\u02bblida yetim qoladi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>. Abdurrohmanning onasi uni vafotidan so\u02bbng dunyodan ko\u02bbz yumadi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>. Suyutiy otasi vafot etganda Qur\u02bcon karimdan Tahrim surasiga qadar yod olgan edi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>. Otasi vafotidan oldin ulamo do\u02bbstlariga o\u02bbg\u02bblining tarbiyasi bilan shug\u02bbullanishni vasiyat qilgan bo\u02bblib kichik Abdurrohman ahli ilmlar qurshovida voyaga etish sharafiga muyassar bo\u02bblib, otasini yaqin do\u02bbstlaridan biri va hanafiy mazhabi olimi al-Kamol ibn al-Hammom uning ta\u02bclimi hamda tarbiyasi bilan mashg\u02bbul bo\u02bbladi.Uning huzurida sakkiz yoshida Qur\u02bconni to\u02bbliq yod olib<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>\u00a0shu bilan birga arab tili grammatikasiga doir Molikning \u201cAlfiyasi\u201d kabi nodir asarlarni ham yod oladi, so\u02bbngra shariat, fiqh asoslari bo\u02bbyicha bir qancha to\u02bbliq asarlarni yod oladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bobolaridan biri Misrning Asyut shahriga kelishidan oldin Bag\u02bbdodning Hudayriya mahallasida yashaganligi sababli ba\u02bczi manbalardaHudayriy<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>\u00a0nisbasi bilan ham ataladi. Asyutga birinchi bo\u02bblib kelgan katta bobolari Humomiddin zuhd va ibodatga berilgan so\u02bbfiy bo\u02bblib, qabri hali hamon ziyoratgoh hisoblanadi. Otasi Kamoliddin Abu Bakir Asyutda tug\u02bbilgan, Qohirada Ibn Hajar al-Asqaloniy kabi olimlarga shogird bo\u02bblib ularning\u00a0 ilm halqalarida\u00a0 tahsil olgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>. Misrdagi Abbosiylar xalifasi Mustakfi-Billahning xususiy\u00a0 imomi bo\u02bblgan hamda bir muddat qozilik qilgan. izoh, tashiya va sharh ilmlariga doir asarlar yozgan. U shunday asarlar yozgan. O\u02bbg\u02bblining ilm bilan shug\u02bbullanishini istagani uchun uni Ibn Hajarning darslariga muntazam olib borib ilm talab qilish odobi va xulqi haqida saboq olishini ta\u02bcminlagan. Suyutiyning ikki muhim ustozlaridan biri ibn al- Hammom, ikkinchisi esa Jaloliddin al-Mahalliydir. Imom Suyutiyning onasining millati turk yoki cherkes millatidan aslzoda bo\u02bblganligi ma\u02bclumotlarda kelgandir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilm ostonasiga qadam qo\u02bbyar ekan Imom Suyutiy ilk Qur\u02bconi karimni yod olishni va uni o\u02bbrganishni afzal bildi. So\u02bbngra tahsil hayotini Jammoilining \u201cUmdatul ahkam\u201d hamda Imom Navaviyning \u201cMinhaj at- Tolibiyn\u201d, Ibn Molikniing \u201cAlfiya\u201d va shu asarlar bilan bir qatorda Bayzoviyninig \u201cMinhaj al- Vusul\u201d kabi noyob kitoblarni yod olish ila davom ettirdi. Yoshlik chog\u02bbidanoq ilmga bo\u02bblgan qiziqishi va tezlik bilan yod olib o\u02bbzlashtirishi ila tengdoshlari orasidan ajralib turar edi. Imom Jaloliddin Suyutiy ilmlarni bir biridan ayirmas, balki ularning biri boshqasini to\u02bbldirib keluvchi ekanligini ta\u02bckidlar edi. Toat ibodatda namunali, taqvodor olim 600 yuzdan ziyod<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>\u00a0asar yozib qoldirgan bo\u02bblsa-da, zamonamizga qadar sanoqlilari etib kelgan.U butun umrini 150 ga<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>\u00a0yaqin shayxlar huzurida muqaddas ilmlarni o\u02bbrganishga bag\u02bbishlagan. Ammo ilm eshitgan va ijozat olgan ustozlarining soni 600ga yaqin ekanligi haqida o\u02bbz kitobida ular haqida batafsil ma\u02bclumotlar bilan keltirgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>. Ular orasida o\u02bbsha davrdagi shofiy va hanafiy mazhabining eng ilg\u02bbor olimlari bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Solih ibn Umar al-Bulqini Shofiy<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>, huzurida 14yil ilm tahsil olgan Muhammad ibn Sulaymon al-Kofijiylardan o\u02bbz asari \u201cAl-itqon fi ulumil Qur\u02bcan\u201d asariga doir maslahatlar olgan. Jaloliddin Suyutiy ustozi Kofijiy haqida shunday deydi: U menga qolgan shayxlarimdan ko\u02bbra, xuddi ikkinchi otam kabi, shavkat va e\u02bctibori ko\u02bbp edi. Otam va uning o\u02bbrtalarida butkul sadoqat rishtasi bo\u02bblgani haqida va otam unga nisbatan Misr ahlidan ko\u02bbra adolatliroq yondashganini zikr etardi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>. Buyuk imomning erkak ustozlari bo\u02bblgani kabi ayollardan ham ilm tahsil olgan, va hatto ularning ismlarini o\u02bbz asari \u201cAl- Munjam fil mu\u02bcjam\u201dda 3 tabaqa shaklida 42tasini batafsil ma\u02bclumotlar bilan keltirib o\u02bbtgan. Yahyo ibn Muhammad al-Munaviy kabi o\u02bbqituvchilarga dastlabki uchta kitobni taqdim etdi; Ikki yil o\u02bbtgach, u Shamsuddin as-Siramiydan arab tilini o\u02bbrgatish uchun ruxsat oladi. Abdurrohman Suyutiy 1460 yildan beri Shahobiddin ash-Shorimsohiyning faroiz darslarida qatnashgan bo\u02bblsa-da, ustozi vafotidan keyin bu darslar tugallanmagan hisoblanadi. Shamsiddin Muhammad ibn Muso al-Hanafiyning \u201cSahih-i Muslim\u201dning deyarli hammasini, Qozi Iyozning Shifo asarini, Ibn Molikning \u201cal-Alfiyya\u201dsini<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a>\u00a0avvaldan yod olgan. Bundan tashqari, Bayzoviyning \u201cMinhaj al-Bayzoviy\u201d Ibn Hojibning \u201cKofiya\u201d nomli kitoblarni ham oz fursatda yod olgan.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a>\u00a0 Jaloliddin Suyutiyning shogirdlaridan biri Shoziliy ustozi haqida shunday deydi: bir kuni masjidda Burhoniddin Al-Karkiy \u201cBiz ilmni shayxlar huzuridan olsak, sen esa o\u02bbz zakovating quvvati ila kitoblardan olasan\u201d dedi. Shunda Suyutiy: Darhaqiqat, ilm \u2013bu nurdir, va Alloh O\u02bbz qullaridan kimgagina istasa uning qalbiga joylaydi dedi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a>\u00a0Bu davrda Suyutiy arab tili va adabiyotiga e\u02bctibor qaratganligini va arab tili bo\u02bbyicha ko\u02bbplab kitoblar o\u02bbqiganini ta\u02bckidladi, eng ko\u02bbp foyda olgan ustozlaridan biri Shamsuddin Muhammad ibn Sa\u02bcd ibn Xalil al-Marzuboniy Hanafiy bo\u02bblganligi bois o\u02bbz fiqhiy mazhabi Shofeiy bo\u02bblishiga qaramasdan Hanafiy mazhabini ham puxta bilgan. Suyutiy yoshligidanoq ba\u02bczi kitob va masalalarga izoh, sharh va hoshiyalar yozgan, ularning aksariyati arab tilida. Imom Suyutiy Bulqiniydan 866\/1462 yilda fatvo berish hamda saboq berish uchun ijozat oldi va 9 Zulqa\u02bcda 867 (26 iyul 1463) kuni Shayxu masjidida ustozi ham tinglovchilar orasida hozir bo\u02bblgan birinchi ma\u02bcruzasini o\u02bbqidi. U vafotigacha Bulqiniyning ma\u02bcruzalarida qatnashishda davom etdi. Suyutiyning ustozlari orasida Izzaddin al-Kinoniy, Hanafiy shayxi Shihobiddin ash-Sharmisohiy, Shayx Muhyiddin al-Kafayjiy, hadis ustasi Sayfiddin Qosim ibn Qatlubog\u02bba hamda Abdulaziz ibn Muhammad al-Mikatiy ham bor edi. Biroq buyuk imomning bu vaqtdagi asosiy ustozlari, 14 yil davomida undan har kun yangi ilm o\u02bbrgangani hamda \u201cikkinchi otam\u201d deya o\u02bbz asarida ta\u02bckidlagan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a>\u00a0va 1463- 1467 yillar davomida ilm majlislarida qatnashgan Shumunni edi. Jaloliddin Suyutiy tafsir, hadis, fiqh usuli, hadis usuli, arab adabiyoti kabi sohalarda qofiya yaratuvchidan bahramand bo\u02bblib, turli ilmlarni o\u02bbrgatish uchun, ularni o\u02bbzi puxta o\u02bbrganib ijozat olgan. As-Suyutiy mudarris\u00a0 unvonini olgan 867 (1463) yildan bir yil o\u02bbtib boshlagan hadis tahammuli faoliyati uzoq davom etmadi. Suyutiy mu\u02bctabar ustozlarining o\u02bblimidan oldin hadislarni tinglashdan ko\u02bbra,hikmat hamda diroyatga doir ilm va ma\u02bclumotlar o\u02bbrganishni muhimroq deb bilgan, ammo bu muallimlaridan hadislarni tinglashdan qaytmagan. Imom Jaloliddin Suyutiy o\u02bbz ustozlari tomonidan to\u02bbliq yoki ma\u02bclum qismini tinglagan kitoblar ro\u02bbyxati bir necha sahifalargacha cho\u02bbzilgan, arab tili grammatikasiga doir bilim va ko\u02bbnikmalar olgan ustozlarini alohida \u201cAl- bug\u02bbyatul vuat fi tobaqoti lug\u02bboviyyin va nuhat\u201d nomli ko\u02bbp jildli kitobida ularning ismlari hamda ular haqida ma\u02bclumotlar keltirgan. Imomning birgina hadis ustozlari haqida yozgan asarlarining eng muhimi bo\u02bblgan \u201cal-Munjam fil mu\u02bcjam\u201dda<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a>\u00a0uch tabaqa holida ismlarini zikr etgan ustozlari soni 195tani tashkil topadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdurrohman Suyutiy 869 hijriy sanada haj amalini ado etish uchun Hijozga Qizil daryo orqali rihlat qiladi. Ummul Quroda otasini hamkasb do\u02bbstlari va shogirdlari, o\u02bbzining ustozlarini uchratadi va ularning suhbatidan bahramand bo\u02bblib, bu ilm halqalarini kitob qilib yozib oladi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a>\u00a0Imom Jaloliddin Suyutiy 869(1465) yili haj safaridan tashqari Misrdan hech chetga chiqmagan. Imom Suyutiy 869 hijriy sanada haj ziyorati asnosida zam-zam suvidan bir talab istagida ichgan bo\u02bblib u istak fiqhda Sirojuddin al- Bulqini darajalariga hamda hadis ilmida Hofiz ibn Hajar al- Asqaloniy mavqe\u02bclariga erishishni niyyat qilgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a>. Al- Kattoniy aytadiki: Ibn Hajar al- Asqaloniy huddi shunday qilgan edi, darhaqiqat u zam- zam suvidan ichib xuddi Hofiz Imom Zahabiy kabi bo\u02bblishni niyat qilgan edi, Alloh ularning ikkovlarini ham niyatlariga yetkazdi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a>. Haj safari hamda Makka shahrida turgan vaqti asnosida bo\u02bblib o\u02bbtgan voqea va hodisalar hamda turli ilm majlislari va axloqiy suhbatlarning barchasini\u00a0 \u201cAn- nahlatu zakiyya fi rihlatil Makiyya\u201d va \u201cAn- nafhatul miskiyya va tuhfatul Makiyya\u201d nomli asarlarida batafsil keltirib o\u02bbtgan. Ilmiy salohiyatini yanada oshirish hamda yangi ilmiy ma\u02bclumotlar to\u02bbplash maqsadida Imom Jaloliddin Suyutiy 870 yili Rajab oyidan boshlab (Fevral- Mart 1466) uch oy davomida Dimyat Iskandariya va Misrning boshqa shaharlarida ilmiy izlanish yuzasidan sayohatda bo\u02bblishni maqsad qiladi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a>. Abulfazl u yerlarda o\u02bbz zamonasi yetuk olimlari madrasa ustozlari va qozilar huzurida ilmini yanada boyitadi, ularning orasida Fozil Jaloliddin Muhammad ibn Ahmad Shofiy, Fozil Shihobiddin Ahmad ibn Ahmad Jaudayidiy, Fozil Shamsuddin Muhammad ibn Sharofuddin Muhammad, Fozil Shamsuddin Muhammad ibn Aliy Al-Atoiy, Qozi Izzaddin ibn Abdussalom Al-Iskandariy Shofeiy, Fozil Jamoliddin Yusuf ibn Muhammad Al-Fallaahiy va boshqa yetuk olimlar bor edi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Jaloliddin Suyutiy 200000 hadisni roviylar zanjiri bilan yod olgan bo\u02bblib, agar yer yuzida bulardan boshqa yana hadis borligini bilganida ularni ham yod olishini aytgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a>. Jaloliddin Suyutiy butun umrini ilmga bag\u02bbishlagan olim edi, u 40 yoshida Nil daryosi atrofidagi Ravzatul Miqyas degan joyga ko\u02bbchib o\u02bbtib o\u02bbz\u00a0 ilmiy faoliyatini odamlardan chetda yolg\u02bbizlikda davom ettirishga qaror beradi, va kitoblarini aksarini aynan o\u02bbsha yerda yozadi. Davlat vazirlari, shahzodalar, boylar hamda qozilar kelib unga lavozim sovg\u02bba va boshqa takliflar bildirishsa ham Suyutiy o\u02bbz uyini tark etmasligini bildiradi. Bu haqida uning o\u02bbquvchisi Shoziliy shunday deydi: Ustozimni oldiga ko\u02bbplab insonlar kelishar edi, va ulardan ba\u02bczilarini ustozim tahsil olgan madrasalardan istagan birida ilm tarqatishini taklif etishar edi, ammo ustozim ularning barchasini rad etardilar. Imom Jaloliddin Suyutiy rizqini hech o\u02bbylamas edi, ezgulikdan biror narsaga ehtiyoj sezsa kitoblaridan birini sotar va juda oz miqdorda gavdasini tik tutgani yetarlik yegulik sotib olar edi. Dunyoviy narsalarni insonlardan so\u02bbramas edi, va uning holidan kimsaning xabari bo\u02bblmas ham edi. Ba\u02bczi insonlar uning huzuriga kelib: Biror ehtiyojingiz bormi ey shayxim?, deya savol bersalar ularga javoban: Mening hojatim faqatgina Allohgadir, undan o\u02bbzgaga hojatim tushmas, der edi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a>\u00a0Buyuk imom vafotidan oldin yetti kun mobaynida chap qo\u02bblidagi kuchli\u00a0 shish tufayli qattiq kasal bo\u02bblib so\u02bbng olamdan, Jumadul ula oyi juma kuni kechasi 911 hijriy sanada<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a>, (1505 m.) ko\u02bbz yumadi. Abdurrohman Suyutiy vafot etganida 61<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a>\u00a0yoshda bo\u02bblgan.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a>\u00a0Abdurrohman ibn Abu Bakrdan kelgan ma\u02bclumotga ko\u02bbra u o\u02bblimi yaqinlashayotgan vaqtda Yasin surasini tilovat qilib turgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a>. Jaloliddin Suyutiyni Babul Qurofa tashqarisidagi Havush Qusun nomli yerga dafn qilindi. Buyuk imomni janozasida uning tobuti yaqiniga borishning iloji, haloyiq shu darajada ko\u02bbp to\u02bbplanganligidan, yo\u02bbq edi.\u00a0 Ravzatul Miqyas yonidagi ko\u02bbcha imom Abulfazl nomiga Jaloliddin Suyutiy deb nomlandi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftn46\" name=\"_ftnref46\">[46]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>Foydalanilgan adabiyotlar:<\/strong><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Jaloliddin Suyutiy. At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahi taqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi, \u2013Qohira:,Maktabatul va\u02bciy islamiy nashriyoti, 2019. \u2013 B.32.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bitarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil B. 9<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahi taqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yilB.5<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bitarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil B.62<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>A. Ibn Abdulkabir Kattaniy Fihrisul faharis va mu\u02bcjamul maojim va shayxot val musalsalat lil Kattaniy \u201cDarul g\u02bbor al-islamiyya\u201d Bayrut(PhD Ihson Abbos taxrirchi) 1982 yil.B. 2\/595<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bitarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil B. 10<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>J.Suyutiy Lubobul hadis, Olimxon Isaxon o\u02bbg\u02bbli tarjimasi, Samarqand Imom Buxoriy Xalqaro Ilmiy Tadqiqot markazi 2018 yil, 3 b.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi, \u2013Qohira\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d 2019 \u2013B.12<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0J.Suyutiy Husnul muhozara fi tarixi Misro va al-Qohira, \u2013Qohiro \u201cAl-Halabiy\u201d 1968yil \u2013BB. 336-337<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi, \u2013Qohira\u00a0 \u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d.2019 \u2013B.6<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>O\u02bbsha manba B.43<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>O\u02bbsha manba.B.43<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a>Imom Muslim 2132hadis ( Muslim ibn al- Hajjoj ibn Muslim al-Qushayriy al- Naysaburiy Abul Husayn 2006 Daru toyyiba. B. I\/1023)<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahi taqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi, \u2013Qohira\u00a0 \u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d 2019 \u2013B.33<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a>A. Abdulqodir ibn Shayx ibn Abdulloh Aydarusiy An-nur as-safiro an axbaril qornil ashiro, \u2013Bayrut\u00a0 \u201cDaru sodir\u201d 1863 \u2013B.45( muharrir Doktor Ahmad Haluv)<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a>\u00a0I. Xolid Al- Tobba\u02bc al- imom Xofiz Jaloliddin Suyutiy. \u2013Damashq :. \u201cDar al-qolam\u201d 2008 \u2013B.29<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bitarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil.B.18<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yil.B.5-20<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a>Roxmatulloh qori Obidov Qur\u02bcon, tafsir va mufassirlar, O\u02bbzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi huzuridagi Toshkent Islom Universiteti 2003 yil, 126 b.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bitarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil.B.261.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a>O\u02bbsha manba.B.64<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a>J.Suyutiy Husnul muhozara fi tarixi Misro va al-Qohira \u201cAl-Halabiy\u201d nashriyoti Qohira.1968yil .B.1\/336<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yil.BB.5-6<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a>Sh. Najmuddin Muhammad ibn Muhammad AL-G\u02bbozziy Al- kavakib as- sairo bia\u02bcyani al-maiti al- ashiro \u201cDar al-kutub al-ilmiyya\u201d nashriyoti Bayrut 1997yil.B.1\/226<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a>A. Ibn Abu Bakr Jaloliddin Suyutiy Zaylu tobaqotil xuffaz Bayrut \u201cDarul kutubul ilmiyya\u201d nashriyoti B.223<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a>J.Suyutiy Husnul muhozara fi tarixi Misro va al-Qohira \u201cAl-Halabiy\u201d nashriyoti Qohira.1968yil.B.1\/339<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yil.B.37<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a>X. Jaloliddin Suyutiy Abulfazl Abdurrohman ibn Abu bakr al- Huzayriyal- Misriy Shofeiy Al-Itqon fi ulumil Qur\u02bcan Damashq 2009yil\u201cDar ibn Kasir\u201dB. 1\/4<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a>J.Suyutiy Al- bug\u02bbyatul vuat fi tobaqot al-lug\u02bboviyyin va nuhat. 1 jild 118 bet Qohira al- saada press 1966 yil.B1\/118<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a>A. Ibn Abu Bakr Jaloliddin Suyutiy zaylu tobaqotil xuffazi Bayrut\u201d ADrul kutubul ilmiyya\u201d nashriyoti.B.223<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a>\u00a0I. Xolid Al- Tobba\u02bc al- imom Xofiz Jaloliddin Suyutiy. \u2013Damashq :. \u201cDar al-qolam\u201d 2008 \u2013B.75<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bitarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil.B.32<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a>J.Suyutiy Al- bug\u02bbyatul vuat fi tobaqot al-lug\u02bboviyyin va nuhat. 1 jild 118 bet Qohira al- saada press 1966 yil<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a>J.Abdurrohman ibn Abu Bakr Suyutiy Al-munjam fil mu\u02bcjam\u201d Dar Ibn Hazm\u201d1995:.B.94.98-105.112.114<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201dMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yil.B.85<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a>J.Suyutiy Husnul muhozara fi tarixi Misro va al-Qohira \u201cAl-Halabiy\u201d nashriyoti Qohira.1968yil.B.1\/338<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a>A. Ibn Abdulkabir al- Kattaniy Fihrisul faharis val asbat va mu\u02bcjam al- maojim va al- mashiyxot va al- musalsalat. \u2013Bayrut:. \u201cDar al- g\u02bborb al- Islamiyya\u201d 1982 \u2013 B.2\/1012<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201dMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yil.B.83<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a>J.Suyutiy At- tahaddusu bi ni\u02bcmatillahitaqriyrul istinadi fi taysiril ijtihadi at-ta\u02bcriyfu bi adabi at-ta\u02bcliyfi.\u201cMaktabatul va\u02bciy islamiy\u201d nashriyoti. Qohira.2019yil.BB.90-91<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a>\u00a0Sh. Muhammad ibn Ahmad al- Xuvayyiy Shofeiy Kitab nazmu ulumul hadis 2015<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a>\u00a0I. Xolid Al- Tobba\u02bc al- imom Xofiz Jaloliddin Suyutiy. \u2013Damashq :. \u201cDar al-qolam\u201d 2008 \u2013BB.79-80<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a>Sh. Najmuddin Muhammad ibn Muhammad AL-G\u02bbozziy Al- kavakib as- sairo bia\u02bcyani al-maiti al- ashiro \u201cDar al-kutub al-ilmiyya\u201d nashriyoti Bayrut 1997yil.B.1\/231<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a>O\u02bbsha manba.B.1\/231<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a>A. Shoziliy Bahjatul abidiyn bi tarjumati xofiz al-asr Jaloliddin as-Suyutiy \u201dJamiatu lug\u02bbotul arobiyya \u201d Damashq 1998yil B.257<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a>Sh. Najmuddin Muhammad ibn Muhammad AL-G\u02bbozziy Al- kavakib as- sairo bia\u02bcyani al-maiti al- ashiro \u201cDar al-kutub al-ilmiyya\u201d nashriyoti Bayrut 1997yil.B.1\/231<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26258#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a>\u00a0I. Xolid Al- Tobba\u02bc al- imom Xofiz Jaloliddin Suyutiy. \u2013Damashq :. \u201cDar al-qolam\u201d 2008 \u2013B.38<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Zahrobonu ABDUJABBOROVA,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>O\u02bbzbekiston xalqaro islom akademiyasi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Islomshunoslik fakulteti 4-bosqich talabasi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Buyuk mujtahid imom, ko\u02bbzga ko\u02bbringan hadis ilmi ustasi, huquqshunos, tarixshunos olim, sufiy, faylasuf\u00a0 hamda X asrda Islomning eng yirik mujtahid imomlaridan va islohotchilaridan biri, deyarli barcha islom ilmiga oid asarlar muallifi alloma, hofizlarning eng oxirgisi Jaloliddin Suyutiy hijriy 849 yilning Rajab oyi dushanba kuni shomdan keyin[1]\u00a0(m.1445 yil) Asyut, Qohirada tavallud topadi. Jaloliddin Suyutiyning\u00a0 asl ismi\u00a0 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0418\u041c\u041e\u041c \u0410\u0411\u0414\u0423\u0420\u0420\u041e\u04b2\u041c\u0410\u041d \u0416\u0410\u041b\u041e\u041b\u0418\u0414\u0414\u0418\u041d \u0421\u0423\u042e\u0422\u0418\u0419\u041d\u0418\u041d\u0413 \u04b2\u0410\u0401\u0422\u0418\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0418\u041c\u041e\u041c \u0410\u0411\u0414\u0423\u0420\u0420\u041e\u04b2\u041c\u0410\u041d \u0416\u0410\u041b\u041e\u041b\u0418\u0414\u0414\u0418\u041d \u0421\u0423\u042e\u0422\u0418\u0419\u041d\u0418\u041d\u0413 \u04b2\u0410\u0401\u0422\u0418\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-19T03:55:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-18T10:44:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz\",\"name\":\"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-19T03:55:07+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T10:44:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u0418\u041c\u041e\u041c \u0410\u0411\u0414\u0423\u0420\u0420\u041e\u04b2\u041c\u0410\u041d \u0416\u0410\u041b\u041e\u041b\u0418\u0414\u0414\u0418\u041d \u0421\u0423\u042e\u0422\u0418\u0419\u041d\u0418\u041d\u0413 \u04b2\u0410\u0401\u0422\u0418\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u0418\u041c\u041e\u041c \u0410\u0411\u0414\u0423\u0420\u0420\u041e\u04b2\u041c\u0410\u041d \u0416\u0410\u041b\u041e\u041b\u0418\u0414\u0414\u0418\u041d \u0421\u0423\u042e\u0422\u0418\u0419\u041d\u0418\u041d\u0413 \u04b2\u0410\u0401\u0422\u0418","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u0418\u041c\u041e\u041c \u0410\u0411\u0414\u0423\u0420\u0420\u041e\u04b2\u041c\u0410\u041d \u0416\u0410\u041b\u041e\u041b\u0418\u0414\u0414\u0418\u041d \u0421\u0423\u042e\u0422\u0418\u0419\u041d\u0418\u041d\u0413 \u04b2\u0410\u0401\u0422\u0418","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2023-01-19T03:55:07+00:00","article_modified_time":"2023-01-18T10:44:14+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz","name":"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg","datePublished":"2023-01-19T03:55:07+00:00","dateModified":"2023-01-18T10:44:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u0418\u041c\u041e\u041c \u0410\u0411\u0414\u0423\u0420\u0420\u041e\u04b2\u041c\u0410\u041d \u0416\u0410\u041b\u041e\u041b\u0418\u0414\u0414\u0418\u041d \u0421\u0423\u042e\u0422\u0418\u0419\u041d\u0418\u041d\u0413 \u04b2\u0410\u0401\u0422\u0418","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/bukhari_buxoriy2023_10.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26275&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"IMOM ABDURROHMAN JALOLIDDIN SUYUTIYNING HAYOTI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26275"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26276,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26275\/revisions\/26276"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}