{"id":26023,"date":"2022-12-29T08:03:57","date_gmt":"2022-12-29T03:03:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26023"},"modified":"2022-12-28T10:04:12","modified_gmt":"2022-12-28T05:04:12","slug":"muhammad-hakim-t%d0%b5rmiziy-islom-psixologiyasi-asoschisi-sifatida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz","title":{"rendered":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Movarounnahr islomiy merosi o\u02bbz sohasining har bir yo\u02bbnalishida mumtoz darajaga yetganligi barchaga ma\u02bclum. Ammo bu boradagi yangidan-yangi jihatlarni kashf etish bugungi kunimizgacha davom etmoqda va aniqki, kelajakda ham keng ko\u02bblamda davom etadi. Zamonaviy tadqiqotlar doimiy tarzda uning asarlaridagi yangi qirralarini kashf etishda davom etayotgan yurtimizning jahonga mashhur olimlaridan biri Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn Hasan ibn Bishr Hakim Termiziy (taxm. 205-320\/820-932) rahmatullohi alayh hisoblanadi. Alloma tarixda ham, bugunda ham islomiy ilmlarning bir nechtasida asoschi sifatida e\u02bctirof etiladi. Bu o\u02bbrinda biz u zotning \u201cilm an-nafs\u201d deyiladigan islom psixologiyasidagi muhim o\u02bbrni haqida qisqacha so\u02bbz yuritamiz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Avvalo ta\u02bckidlash lozimki, Hakim Termiziy tadqiqotlari ikki keng jabhada teng kechadi:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qur\u02bcon, Sunna va ulardan kelib chiqqan boshqa shar\u02bciy ilmlar tadqiqi hamda dunyoviy bilimlar tahlili. Zero, olim diniy bilimlar qatori, matematika, tib, astronomiya kabi ilmlar bilan ham jiddiy shug\u02bbullangan;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu keng miqyosdagi bilimlarning asosiy iste\u02bcmolchisi bo\u02bblgan inson tahlili. Zero, barcha ilm inson uchun joriy qilingan va unga qaratilgan.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Termiziy tafakkurida bu ikki jihatning uyg\u02bbunlashishi hamda diniy va dunyoviy ilmlar muvozanati uning merosidagi samaradorlikni yuksak bosqichga olib chiqdi va ko\u02bbplab yangi yo\u02bbnalishlarga asos bo\u02bbldi. \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuni e\u02bctibordan qochirmaslik lozimki, olim inson tahlilida Qur\u02bcon va Sunnada kelgan matnlar hamda islomning ilk asrlarida ushbu matnlarni tushunish va amaliyotga qabul qilishda yuksak namuna ko\u02bbrsatgan sahoba, tobe\u02bcin va taba\u02bc tobe\u02bcinlarning so\u02bbz va ishlariga tayanadi. Bularning bariga esa o\u02bbzining ulkan tajriba va ilmiy salohiyatidan kelib chiqqan nodir kuzatuv va xulosalarini ham qo\u02bbshgan holda alloma keng ko\u02bblamli haqiqiy islomiy psixologiyaga asos solish darajasiga yetdi hamda uning asos va uslubini ishlab chiqishga muvaffaq bo\u02bbldi. \u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Termiziy insonni uning asosiy to\u02bbrt botiniy a\u02bczosiga bog\u02bblab tahlil qiladi: qalb, aql, nafs va ruh. So\u02bbng qalb maqomlari ham ko\u02bbks-qalb-fuad-lubb bosqichlarida, aql esa tabiiy fitrat aqli, shar\u02bciy mukallaflikni taqozo qiluvchi hujjat aqli, xulosa qiluvchi tajriba aqli, ulug\u02bb insondan o\u02bbz avlodlariga meros bo\u02bblib qoluvchi vorisiy aql va hidoyatga yo\u02bbg\u02bbrilgan aql bosqichlarida, nafs esa ammora, mulhima, lavvoma, mutmain bosqichlarida keng miqyosda tahlil etiladi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Ularning bir-biriga aloqadorlik jihatlari, kesishuv nuqtalari, alohida faoliyat yo\u02bbnalishlari kabilarning nozik tadqiqlari alaloqibat ushbu tahlillarni tizimli fan darajasiga yetkazadi. Yondashuvning mana shu tarzdagi o\u02bbziga xosligi Termiziy qarashlarini tasavvuf yo\u02bbnalishi bilan nozik farqini ham ko\u02bbrsatib beradi. Bu borada Hakim Termiziyning fundamental asari bo\u02bblgan \u201cXatm al-avliyo\u201d asarini nashrga tayyorlagan Usmon Ismoil Yahyo shunday deydi: \u201cKo\u02bbrinadiki, \u201chakim\u201d laqabi xossatan Termiziyga nisbat berilgan. Zero, so\u02bbfiylik ta\u02bclimotlari uslubiy muvofiqlik va izchillik borasida uning oldida beqaror bo\u02bblib qoladi. Chunki Termiziy nazdida bu yo\u02bbl faqat so\u02bbfiyning o\u02bbz jilva va kashflarida uning ta\u02bcsiriga tushib qoladigan shaxsiy hollardan yoki so\u02bbfiy o\u02bbz xilvatida uni yaxshi ko\u02bbruvchi hissiy tuyg\u02bbulardangina iborat bo\u02bblib qolmagan. Balki, unga ko\u02bbra, bu masalada obyektiv haqiqatlar bo\u02bblib, uning o\u02bbz mustaqil ta\u02bcb-tabiati va xos olami bor. Termiziy hikmati uning o\u02bbziga xos \u201ctasavvuf\u201dida insoniy nafs tabiati, fe\u02bcl-atvori, tabiiy xususiyatlarining qobiliyat va mohirlik bilan qilingan a\u02bclo darajadagi yorqin tahlillari va ruhiy suluk uslublarining ajoyib bayonida\u00a0 ko\u02bbrinadi. Va nihoyat, bu hikmatning uslublari, miqyosi, andozaviy me\u02bcyorlari hamda ma\u02bcrifatning darajalari orasini qat\u02bciy farqlashda namoyon bo\u02bbladi. Ushbu ma\u02bcnolarni Hakim Termiziy o\u02bbzi keltirgan turli misollar va \u201cIlm al-avliyo\u201d (Avliyolar ilmi), \u201cKitob al-hikma\u201d (Hikmat kitobi), \u201cIsbot ilal ash-shar\u02bciyya\u201d (Shar\u02bciy sabablar isboti) va \u201cXatm al-avliyo\u201d (Valiylar cho\u02bbqqisi) kabi kitob va risolalarida o\u02bbziga xos tarzda sharhlagan\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloma asarlaridagi inson va uning shaxsiyati tahliliga e\u02bctibor berilsa, avvalo insonning tabiiy xususiyatlari tekshiriladi, so\u02bbngra islomiy unsurlarni keltirishga o\u02bbtiladi. Bunda ushbu unsurlarning fitratga nechog\u02bblik muvofiqligi va turli ta\u02bcsirlari o\u02bbrganiladi. Ushbu yechimlarni esa\u00a0 zamonaviy nafs ilmidagi \u201ckorreksiya\u201d deb ham tushunish mumkin. Ma\u02bclumki, bu zamonaviy psixologiya ilmining eng dolzarb va muammoli jihatlaridan biri hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu ma\u02bcnolar tushunarli bo\u02bblishi uchun ba\u02bczi misollar keltiramiz. Hakim Termiziy deydi: \u201cNafs \u2013 arziy (yerga mansub), shahvoniydir. Shahvat izidan shahvatga, xohish izidan xohishga moyil bo\u02bbluvchi, xotirjamlik, tinchlanish va barqarorlikka ega bo\u02bblmaydigandir. Uning amallari turli-tuman \u2013 bir-biriga o\u02bbxshamaydi. Gohida qul, gohida xoja; gohida bo\u02bbysunuvchi, gohida ega; gohida ojiz, gohida iqtidor (qodir bo\u02bblish)\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bular insonning nafsoniy xususiyatlaridir. Oddiy qilib aytganda, insoniy ahvolning turli-tumanligi va uning insonning qaysi botiniy a\u02bczosi bilan bog\u02bbliqligi borasida to\u02bbxtalib o\u02bbtilmoqda. Demak, xususiyat aniqlandi \u2013 turlilik va ziddiyatlilik, uning obyekti, bog\u02bblangan nuqtasi ham ko\u02bbrsatildi \u2013 nafs, endi alloma islomiy unsurni, ya\u02bcni, zamonaviy psixologiya tili bilan aytganda \u201ckorreksiya\u201dni keltiradi: \u201cEndi agar nafs riyozat qildirilsa, uning ustida ishlansa va odob berilsa, jilovini (egasiga) beradi\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Ya\u02bcni, alloma tadqiqicha, shunda insoniy nafs turlilik va qarama-qarshiliklardan barqarorlik va tizimlilikka o\u02bbtadi. Buning yo\u02bbl-yo\u02bbriqlari, jumladan, nafs reflekslari va ularning muolajalarini esa olim o\u02bbz asarlarida anchayin batafsil bayon qilib bergan. Ta\u02bckidlash lozimki, allomaning \u201cMakr an-nafs\u201d (Nafs makri), \u201cAdab an-nafs\u201d (Nafs odobi), \u201cRiyozat an-nafs\u201d (Nafs riyozati) kabi asarlarining mavzu va nomlari bu ilmga xoslangan bo\u02bblsa-da, ammo uning \u201cNavodir al-usul\u201d va qolgan asarlarida ham bu mavzu markaziy o\u02bbrinlardan birida turadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shulardan kelib chiqqan holda, tadqiqotchilardan biri shunday xulosa qiladi: \u201cMa\u02bclumki, Hakim Termiziy nafs borasida olim, uning kasalliklarini fahmlovchi, illat va yashirin jihatlarini yaxshi biluvchi edi. Shuning uchun soliklarga nafs kasallik va ofatlarini ochib berishda yuksak martaba qozondi. Insof yuzasidan shuni aytishimiz kerakki, Hakim Termiziyni islomiy nafs ilmining asoschisi sifatida e\u02bctirof etish mumkin. Ta\u02bckidlash lozimki, Hakim Termiziy inson shaxsiyatini uning sezgilari yordamida daqiq tahlil qildi. Nafsning ko\u02bbrinib turgan tashqi jihatlari bilan qanoat qilmay, uning ichki jihatlariga chuqur nazar soldi. Natijada uning zohirini idrok qilish bilan birga, undagi yashirin jihatlar va shahvatlar \u2013 xohish-istaklar ma\u02bcrifatiga ham yetib bordi\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Boshqa bir tadqiqotchi esa shunday xulosa qiladi: \u201c\u2026bu yo\u02bbl va uslub deyarli biz biladigan \u201cilm an-nafs\u201d (psixologiya) bo\u02bblib, undan bir farqi \u2013 undagi axloqiy g\u02bboyadir\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yana bir tadqiqot muallifi esa Hakim Termiziy merosi hali eng zamonaviy psixologik bilimlar doirasida tahlil etilishi lozimligini ta\u02bckidlab, bu borada qilinadigan ishlar hali oldinda deb hisoblaydi va ayrim namunaviy jihatlarni bayon qiladi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">E\u02bctiborga olish lozimki, Muhammad Hakim Termiziy merosidagi psixologik unsurlarning debocha sifatida keltirib o\u02bbtilgan dastlabki oddiy tahlili ham mavzuning qamrovi va jiddiyligini ko\u02bbrsatish uchun yetarlidir. Asrimizdagi g\u02bboyaviy muhit ko\u02bbrsatmoqdaki, islomiy psixologiyaga bo\u02bblgan ehtiyoj mahalliy va global miqyosdadir. Demakki, islomiy merosni sof e\u02bctiqod, yuksak bilim, xulqiy kamolotga intilish bilan uyg\u02bbunlashgan teran mushohada asosida tahlil etish va bular yordamida uni yanada rivojlantirmoq lozim. Shundagina ushbu soha alohida yo\u02bbnalish sifatida shakllanishi, tizimlilik kasb etishi va barchaga manfaati tegadigan darajaga yetishi mumkin bo\u02bbladi. Qulay jihati esa, bu boradagi g\u02bboyaviy va uslubiy asoslarning o\u02bbz merosimizda mavjudligidir. \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Batafsil qarang: Hakim Termiziy. Bayon al-farq bayn as-sadr val-qalb val-fuad val-lubb. \u2013 Qohira: \u00a0\u201cMaktaba al-kulliyya al-azhariyya\u201d, 1987.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Hakim Termiziy. Xatm al-avliyo. \u2013 Bayrut: \u201cMatba\u02bca al-kasulikiyya\u201d, 1965. Muqaddima. \u2013 B. 3.\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Hakim Termiziy. Navodir al-usul fiy ma\u02bcrifati ahadiys ar-Rasul. VII. \u2013 Bayrut: \u201cDor an-navodir\u201d, 2010. IV. \u2013 B. 121-122.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Yuqoridagi asar, IV. \u2013 B. 122.\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Ahmad Abdurahim Soyih. As-Suluk inda al-Hakim at-Termiziy va masodiruhu minas-sunna. \u2013 Qohira: \u201cDor as-salom\u201d, 1988. \u2013 B. 172.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0Vajiyh Ahmad Abdulloh. Al-Hakim at-Termiziy va ittijahat az-zavqiyya. \u2013 Iskandariyya: \u201cDor al-ma\u02bcrifa al-jami\u02bciyya\u201d, 1989. \u2013 B. 154.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=26020#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Idris Abdussalom Shohidiy. Al-Hakim at-Termiziy va madrasatuhu fiy tahlil an-nafs al-insaniyya. Isdorot shabaka al-ulum an-nafsiyya al-arabiyya. 1\/2013. \u2013 B. 22-51.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Jo\u02bbrabek CHO\u02bbTMATOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>tarix fanlari bo\u02bbyicha falsafa doktori (<\/strong><strong>PhD<\/strong><strong>),<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi katta ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Movarounnahr islomiy merosi o\u02bbz sohasining har bir yo\u02bbnalishida mumtoz darajaga yetganligi barchaga ma\u02bclum. Ammo bu boradagi yangidan-yangi jihatlarni kashf etish bugungi kunimizgacha davom etmoqda va aniqki, kelajakda ham keng ko\u02bblamda davom etadi. Zamonaviy tadqiqotlar doimiy tarzda uning asarlaridagi yangi qirralarini kashf etishda davom etayotgan yurtimizning jahonga mashhur olimlaridan biri Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26021,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-29T03:03:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-12-28T05:04:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz\",\"name\":\"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg\",\"datePublished\":\"2022-12-29T03:03:57+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-28T05:04:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-12-29T03:03:57+00:00","article_modified_time":"2022-12-28T05:04:12+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz","name":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg","datePublished":"2022-12-29T03:03:57+00:00","dateModified":"2022-12-28T05:04:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/bukhari_buxoriy2022_195.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=26023&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MUHAMMAD HAKIM T\u0415RMIZIY \u2013 ISLOM PSIXOLOGIYASI ASOSCHISI SIFATIDA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26023"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26024,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26023\/revisions\/26024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}