{"id":25980,"date":"2022-12-22T15:24:20","date_gmt":"2022-12-22T10:24:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25980"},"modified":"2022-12-22T15:24:20","modified_gmt":"2022-12-22T10:24:20","slug":"mazhabsizlik-musulmonlar-birligiga-ulkan-tahdid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz","title":{"rendered":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">XX asr so\u02bbnggida musulmon olamida islom niqobi ostidagi aqidaparastlik guruhlaridan tashqari yana bir tahdidning yangi qatlami namoyon bo\u02bbldi. U ham bo\u02bblsa mazhabsizlikka chaqiruvchilar toifasidir. Harakat tarafdorlarining da\u02bcvosicha, Islomda unga e\u02bctiqod qiluvchi shaxs uchun sunniylikdagi to\u02bbrt yoki undan boshqa fiqhiy mazhablarning biriga ergashishlik shart qilinmagan. Agar musulmon shaxs, biror shar\u02bciy masalada ulardan birining yo\u02bblini o\u02bbziga lozim tutsa, u ko\u02bbr\u2013ko\u02bbrona taqlid qilgani uchun xatokor mutaassib va dinidan ajralgan firqa va guruhlardagi shaxslar kabi adashadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mazkur toifaga kiruvchi shaxslar Islomga amal qilishning asosida faqatgina Kitob (Qur\u02bcon) va sunna turishi lozimligini ta\u02bckidlashadi. Ularning fikricha, bu ikki manba xatolardan xoli. Ammo fiqhiy mazhablarga ergashish esa, Kitob va Sunna ta\u02bclimotidan ko\u02bbra, ko\u02bbproq shaxslar ijtihod (fikr)lariga taqlid qilinishi bilan tavsiflanadi. Bu esa, xatoga yo\u02bbl qo\u02bbyish va nuqsonlardan xoli bo\u02bblishni to\u02bbliq kafolatlay olmaydi. Qolaversa, Islomdagi fiqhiy mazhablar hijriy III asrdan so\u02bbng paydo bo\u02bblganligi e\u02bctiboridan, bid\u02bcat ishlardan sanalib, sunna ta\u02bclimotiga ko\u02bbra har bir dinga kiritilgan yangilik shubhasiz zalolatga mahkumdir. Sahobai kiromlarning barchasi ham Allohning kitobi va Rasulullohning sunnatigagina murojaat qilganlar. Ular biror\u2013bir masalada Qur\u02bcon va sunnadan dalil topolmay qolgandagina ijtihodga qo\u02bbl urganlar. Bu esa, asosiy e\u02bctibor qaratiladigan va ergashiladigan holat.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u02bbzlarini Islom dinining fidoyilari deb e\u02bclon qilayotgan bu toifa tarafdorlari Qur\u02bcon va sunna turganda fiqhiy mazhablarga ergashish aynan musulmonlar o\u02bbrtasida ixtiloflar paydo bo\u02bblishiga zamin yaratilishi va bu ularning birligiga raxna tug\u02bbdirayotganligi jar solinmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aslida, mazhabsizlik da\u02bcvosini yoyishning o\u02bbzi ixtilof manbai bo\u02bblib, Islom dini, xususan musulmonlar birligiga ulkan tahdid tug\u02bbdiradigan omil ekanligiga shubha yo\u02bbq. Ular o\u02bbzlarini mazhabsiz deb da\u02bcvo qiladilaru, aslida o\u02bbzlari ham namoz va boshqa ibodatlarda o\u02bbsha to\u02bbrtta mashhur mazhab imomlaridan biriga ergashadi. Mazhabga ergashish aslida zalolatdan uzoq bo\u02bblmoq demakdir. Mazhabsizlik tarafdorlari o\u02bbz da\u02bcvolarini asoslashda ixtilof va taqlid iboralariga alohida urg\u02bbu beradilar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ma\u02bclumki, Islomda ixtilof aqidaviy va fiqhiy yo\u02bbnalishlarga xos. Aqidaviy ixtilof Alloh taologa e\u02bctiqod qilishda turli tumanlilik shaklda yuzaga kelib, musulmonlar ichki birligining zaiflashuvi, turli toifalarga bo\u02bblinib ketishdek salbiy oqibatlarga sabab bo\u02bblgan. Buning oqibatida xorijiy, mo\u02bbtaziliy, qadariy, jabariy va murjiiy kabi ko\u02bbplab toifalar vujudga kelishiga zamin yaratilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Fiqhiy ixtiloflar esa mutlaqo boshqa mazmunga ega bo\u02bblib, mazhablarning ibodat, ijtimoiy-iqtisodiy va huquqiy munosabatlarga turlicha yondashuvning natijasi o\u02bblaroq vujudga kelgan. Bunday holat aslo nuqson yoki ixtilof manbai sifatida talqin etilishi mumkin emas. Aksincha, islom shariatining zamon va makonga moslashuvchanligi va musulmonlar uchun keng imkoniyatlar mavjudligidan dalolat beradi. Masalan, biror-bir manzilga yetish uchun turli tomonlardan borish imkoni bo\u02bblsa, kishi nisbatan eng yaqin va qulay yo\u02bblni tanlaydi. Musulmon shaxsi tomonidan biror bir mazhabni tutishi ham aynan shunday holatga qiyoslash mumkin. Zero, ularda u yoki bu masala muayyan xalq, millatning urf-odatlari, qadriyatlari, mentaliteti hamda ijtimoiy munosabatlarning xarakteridan kelib chiqib eng qulay va ma\u02bcqul shaklda hal qilingan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom ulamolarining ittifoqiga ko\u02bbra, dinning asliga taalluqli bo\u02bblgan aqidaviy masalalarda taqlid qilish mumkin emas. Uning aksi o\u02bblaroq, fiqhiy masalalarda esa, biror-bir mazhabga ergashish, ya\u02bcni taqlid qilish lozim bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shayx Ramazon Butiy aytadilar: \u201cMazhabsizlik dindan chiqib ketishga olib boruvchi ko\u02bbprikdir\u201d. Bunday harakatlar esa hadislarda va ulamolarning asarlarida qat\u02bciy qoralangan. Qayd etilgan mulohazalar \u201cQur\u02bcon va hadisgagina amal qilamiz\u201d, \u2013 deya o\u02bbzlarini mujtahid bilib, fiqhiy mazhablarni inkor qilayotganlar aslida, bu harakatlari bilan diniy birlik va aqidaviy yakdillikka raxna solayotganligini isbotlaydi. Qolaversa, bunday iddaolar asrlar davomida mavjud bo\u02bblib kelayotgan mazhablar asoschilari va ularning ta\u02bclimotlariga nisbatan bo\u02bbhton bo\u02bblib, musulmon shaxsini adashtirishga qaratilganligini xulosa qilish o\u02bbrinli bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa qilib aytganda islom dinidagi mazhablarning turli tumanligi noqis holda bo\u02bblmasdan balki bir hikmatdir. Bu ummatlarga yengillik va osonlikdir. Ammo bu hikmatni tushunmasdan ixtilof chiqarish esa katta musibatdir. Bu anglashilmovchilikdan ko\u02bbproq musulmonlarning o\u02bbzi zarar kurayotganlari xam ma\u02bclum. Shuning uchun ixtiloflarga bormasdan ilm-ma\u02bcrifatga yondoshish esa asosiy vazifa bo\u02bblib qolmoqda. Shuni xam aytib utish kerakki ixtilof chiqarayotganlarning ko\u02bbpchiligini yoshlar tashkil qiladi. Bunga sabab ularning yoshligi va shu soha bo\u02bbyicha bilimlarining yetishmasligi, qolaversa, kimlarningdir so\u02bbzlariga aldanib qolishlaridir. Insonning ongiga birinchi qabul qilishiga ma\u02bclumot noto\u02bbg\u02bbri bo\u02bblsa-da, to\u02bbg\u02bbri xabar sifatida qabul qilishar ekan. Shundan keyin unga to\u02bbg\u02bbri ma\u02bclumot berilsa xam noto\u02bbg\u02bbri deb qabul qiladi. Shuning uchun birinchi olinayotgan ma\u02bclumot haqiqiy to\u02bbg\u02bbri ekanini aniqlash va keyingina uni xotirada saqlash lozim bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>A. Xolmurodov,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Ko\u02bbkaldosh o\u02bbrta maxsus islom bilim yurti mudarrisi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX asr so\u02bbnggida musulmon olamida islom niqobi ostidagi aqidaparastlik guruhlaridan tashqari yana bir tahdidning yangi qatlami namoyon bo\u02bbldi. U ham bo\u02bblsa mazhabsizlikka chaqiruvchilar toifasidir. Harakat tarafdorlarining da\u02bcvosicha, Islomda unga e\u02bctiqod qiluvchi shaxs uchun sunniylikdagi to\u02bbrt yoki undan boshqa fiqhiy mazhablarning biriga ergashishlik shart qilinmagan. Agar musulmon shaxs, biror shar\u02bciy masalada ulardan birining yo\u02bblini o\u02bbziga lozim &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25978,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-22T10:24:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"467\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz\",\"name\":\"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg\",\"datePublished\":\"2022-12-22T10:24:20+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-22T10:24:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg\",\"width\":660,\"height\":467},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-12-22T10:24:20+00:00","og_image":[{"width":660,"height":467,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz","name":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg","datePublished":"2022-12-22T10:24:20+00:00","dateModified":"2022-12-22T10:24:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/mazhabsiz.jpg","width":660,"height":467},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25980&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MAZHABSIZLIK \u2013 MUSULMONLAR BIRLIGIGA ULKAN TAHDID"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25980"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25981,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25980\/revisions\/25981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}