{"id":25612,"date":"2022-11-24T09:42:24","date_gmt":"2022-11-24T04:42:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25612"},"modified":"2022-11-24T09:42:24","modified_gmt":"2022-11-24T04:42:24","slug":"al-jome%ca%bc-as-sahih-asarining-o%ca%bbziga-xos-jihatlari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriyning eng muhim va mashhur asari \u201cAl-Jome\u02bc as- sahih\u201d asaridir. Bu asarning to\u02bbliq nomi \u201cal-Jome\u02bc al-musnad as-sahih al-muxtasar min umuril Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) va sunanihi va ayyamihi\u201d deb nomlagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asar hadis ilmida va musulmonlar orasida qisqacha \u201cal-Jome\u02bc as-sahih\u201d, aksar hollarda esa \u201cSahihul Buxoriy\u201d nomi bilan mashhur ekani ma\u02bclum. Ulamolar bu asarni Qur\u02bconi Karimdan keyingi eng sahih kitob deb biladilar.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hadis kitoblarining o\u02bbttizdan ortiq turlari mavjud. Ular o\u02bbzlarining yo\u02bbnalishlari va maqsad qilingan mavzularining qamroviga qarab o\u02bbzaro farqlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Birinchi tur hadis kitobi \u201cJome\u02bc\u201d deyiladi. O\u02bbzida sakkiz mavzudagi hadislarni jamlagan hadis kitobi \u201cjome\u02bc\u201d deb nomlanadi. O\u02bbsha sakkiz mavzu quyidagilar: \u00a0Siyrat, odob, tafsir, aqoid, fitnalar, qiyomat belgilari, fiqhiy hukmlar va manoqiblardir.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Muslimning \u201cSahih\u201d to\u02bbplami yuqorida zikr qilingan ko\u02bbplab ilmlarga oid hadislarni o\u02bbz ichiga olsa-da, tafsir va qiyomat belgilariga oid hadislar mavjud bo\u02bblmagani bois u \u201cJome\u02bc\u201d deb atalmasligini Muborakfuriy \u201cTuhfa Ahvaziy\u201d asarida qayd etib o\u02bbtadi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Iso Muhammad ibn Iso Termiziyning \u201cSunan\u201d nomi bilan mashhur bo\u02bblgan \u201cal-Jome\u02bc al-muxtasar min as-sunan an Rasulillah (sollallohu alayhi vasallam)\u201d asari yuqorida ko\u02bbrsatilgan sakkiz mavzuning barchasini o\u02bbz ichiga oladi. Bu asar shu jihatdan Imom Buxoriyning asariga o\u02bbxshaydi. Shundan kelib chiqib uni \u201cJome\u02bc\u201d deyish ham mumkin bo\u02bbladi. Shu bilan birga uning boblari fiqh kitoblarining tartibiga muvofiq bo\u02bblgani uchun \u201cSunan\u201d ham deb nomlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu haqda Shoh Valiyulloh Dehlaviy quyidagilarni aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAhli hadislar hadis ilmini devonga kiritib, tasnif qilganlarida uni to\u02bbrt fandan iborat qilganlar:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sunnat fani. Ya\u02bcni fiqhga oid narsalar. Molikning \u201cMuvatto\u201dsi va So\u02bbfyonning \u201cJome\u02bc\u201dsiga o\u02bbxshash kitoblar.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tafsir fani. Ibn Jurayjning kitobiga o\u02bbxshash.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Siyrat fani. Muhammad ibn Is\u02bchoqning kitobiga o\u02bbxshash.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zuhd va Raqoiq. Ibn Muborakning kitobiga o\u02bbxshash.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy mazkur to\u02bbrt fanni bir kitobda jamlashni iroda qildi. Shu bilan birga, imom Buxoriy o\u02bbzidan oldingi va zamondosh ulamolar sahihligi haqida hukm qilgan hadislarnigina olishni yo\u02bblga qo\u02bbydi. Sanadi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yetib boradigan hadislarnigina olishni ravo ko\u02bbrdi. Kitoblardagi ba\u02bczi asarlar va shunga o\u02bbxshash narsalar hadisga tobe bo\u02bblgan holdagina kelgan, asl bo\u02bblib kelmagan. Shuning uchun ham uning kitobi \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih al-musnad\u201d deb nomlangan.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy o\u02bbz zamonasida mavjud bo\u02bblgan barcha hadis to\u02bbplamlarni rioyasi qilgan, ularni jamlagan holda faqat sahih rivoyatlardan iborat asarni vujudga keltirdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibrohim ibn Ma\u02bcqaldan rivoyat qilinadi: \u201cImom Buxoriyni hadislarni to\u02bbplashga undagan narsa haqida o\u02bbzi: \u201cBiz Is\u02bchoq ibn Rohavayhni huzurida edik, Is\u02bchoq ibn Rohavayh: \u201cBizga ba\u02bczi do\u02bbstlarimiz: \u201cAgar sizlar Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam)ning sunnat hadislarini jamlaydigan muxtasar bir kitob yozsalaringiz\u201d, deb aytdi\u201d, dedi. Mana shu gap meni qalbimga o\u02bbrnashib qoldi va o\u02bbsha kitobni jamlashga kirishdim\u201d, deydi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hofiz ibn Hajar Asqaloniy: \u201cImom Buxoriy ustozidan eshitgan bu gap sahih hadislarni jamlashga bo\u02bblgan azmini quvvatladi\u201d, deydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Hajar yana bir sabab aytadi: \u201cBiz imom Buxoriydan sobit bo\u02bblgan sanad bilan rivoyat qildik: \u201cImom Buxoriy aytadi: \u201cMen Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallamni tushimda ko\u02bbrdim. Men u zotning oldilarida edim. Qo\u02bblimdagi yelpig\u02bbich bilan u zotdan hasharotlarni haydab turardim. So\u02bbngra bu tushini tush ta\u02bcbirini biladigan kishilardan so\u02bbradim. Ular: \u201cSen Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni u zotga nisbat berilayotgan yolg\u02bbonlardan himoya qilyapsan\u201d \u2013 deb aytdilar. Ana o\u02bbsha tush meni \u201cAl-Jome\u02bc as-Sahih\u201d asarimni yozishga undadi\u201d.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Demak, ushbu zikr qilingan ikki sabab ham Imom Buxoriyni \u201cAl-Jome\u02bc as-Sahih\u201d asarini tasnif qilishga undagan deb bilamiz. Bu ikki sabab bir-biriga muoriz kelmagani uchun bir vaqtda ikki sabab jam bo\u02bblishi mumkin bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy: \u201cBu \u201cAl-Jome\u02bc as- sahih\u201d asarini o\u02bbn olti yilda yozganman va olti yuz ming hadisdan chiqarib olganman va bularni o\u02bbzim bilan Allohning o\u02bbrtasida hujjat qildim\u201d \u2013 deb aytgan.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Jome\u02bcda 97 ta kitob, ya\u02bcni mavzu bor. Boblari esa 3918 ta. Mavzuga aloqasi bo\u02bblgani uchun ba\u02bczida mavzu ichiga oyatlarni ham keltirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) dan ekanligi sahih bo\u02bblgan hamma hadislarni jamlashni maqsad qilmaganlar. Chunki bu ish juda uzoq vaqt va mehnat talab qiladi. Imom Buxoriy buni o\u02bbzlar ochiq-oydin aytadilar: \u201cBu kitobimga faqat sahih hadislarni kiritdim va yana sahih hadislardan ko\u02bbprog\u02bbini tark qildim\u201d.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>\u00a0Lekin Imom Buxoriy bir bobdagi asl hadisni tark qilsa, albatta uni o\u02bbrniga boshqa bir hadis keltirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asarida jamlangan hadislarning adadi borasida bir oz xilof bor. Hofiz Abu Amr Usmon ibn Abdurahmon \u201cMuqadimatu ibn Saloh\u201d kitobida: \u201cBuxoriyning sahihidagi hamma hadislar yetti ming ikki yuzi yetmish beshta. Agar undan takrorlanuvchi hadislarni chiqarib tashlansa, to\u02bbrt mingta qoladi\u201d, deydi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hofiz Ibn Hajar \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asarini bobma-bob to\u02bbliq o\u02bbrganib chiqib aytadi: \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asarida yetti ming uch yuzi to\u02bbqson yettita hadis bor. Takrorlar, ta\u02bcliq va mavquf hadislarni chiqarganda ikki ming besh yuzi o\u02bbn uchta hadis bor\u201d.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asarida jamlangan hadislarning adadi borasida \u00a0mazkur ixtiloflar uni o\u02bbrganuvchi imomlarning nazari turli bo\u02bblganidan kelib chiqishi mumkin. Ba\u02bczi imomlar mutobiat hadislarni o\u02bbzidan oldingi hadisga qo\u02bbshib hisob-kitob qilsa, boshqalar uni alohida hisoblagan. Yana \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asarining nusxalari turli bo\u02bblganligi ham mazkur ixltilofga sabab bo\u02bblgan bo\u02bblishi mumkin. Aslida hadislarning raqami imom Buxoriy tomonidan qo\u02bbyilmagan, shuning uchun mazkur ixtiloflar kelib chiqishi tabiiy narsa bo\u02bbladi. Bugungi nashr qilingan ommaviy tarqalgan nusxalarda 7563 hadis raqamlangan ekanligini ham qayd qilish kerak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shu o\u02bbrinda \u201cAl-Jome\u02bc as-sahih\u201d asari o\u02bbzida sahih hadislarni o\u02bbzida jam qilgan ekan, hadis sahih bo\u02bblishi imom Buxoriyning o\u02bbz shartlari borligini ham bilishimiz kerak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mustalahul hadis ilmi ulamolari istilohida \u201cSahih hadis \u2013 sanadi boshidan oxirigacha adolatli va zobtli kishi o\u02bbziga o\u02bbxshagan adolatli va zobtli kishidan muttasil (uzluksiz) sanad ila naql qilgan hamda shoz va illatli bo\u02bblmagan hadisdir\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cSanadning muttasil bo\u02bblishi.\u201d Hadisning Roviylaridan har biri o\u02bbzidan oldingi roviydan to\u02bbg\u02bbridan to\u02bbg\u02bbri olgan bo\u02bblsin. Sanadning avvalgi roviydan boshlab oxirgisigacha xuddi shunday bo\u02bblishi kerak. Orada biror kishi tushib qolmasligi shart.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Imom Buxoriy yuqoridagi ta\u02bcrifga qo\u02bbshimcha ravishda: \u201cRoviy o\u02bbz shayxi bilan bir marta bo\u02bblsa ham uchrashishi sobit bo\u02bblishi kerak\u201d, deydi.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Muslim esa roviyning o\u02bbz shayxi bilan uchrashishi mumkinligining o\u02bbzini shart qiladilar, uchrashgani sobit bo\u02bblishi shart emas. Hatto imom Muslim bu borada ijmo\u02bc qilinganini ham da\u02bcvo qilgan. Shunga ko\u02bbra imom Muslim va uning fikrini qo\u02bbllab-quvvatlaydigan muhaddislar muttasillik borasidagi mana shu tushunchalarga binoan sahih, deb aytgan hadislarni imom Buxoriy sahih deb bilmagan.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hadisni sahih bo\u02bblishida roviyning adolatli bo\u02bblishi. Adolat lug\u02bbatda to\u02bbg\u02bbrilik, mustahkamlik va odillikni ifoda etadi. \u201cAdolatli odam\u201d deganda gapidan va hukmidan rozi bo\u02bblinadigan odam tushuniladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ulamolar istilohida esa: \u201cAdolat kishidagi uni gunohlardan va muboh pastkashliklardan qaytaradigan malakadir\u201d. Boshqa bir ta\u02bcrifda esa \u201cAdolat dindorlikni lozim tutishda va taqvo hamda muruvvatni muhofaza qilishga olib boruvchi malaka bo\u02bblib, o\u02bbz egasining sodiqligi va omonatiga ishonch qozontiradi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Roviyda adolat mavjud bo\u02bblishi uchun undagi to\u02bbrt shartning bo\u02bblishi talab etiladi:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Islom;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Balog\u02bbat. Balog\u02bbatga yetmaganning rivoyati qabul qilinmaydi;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aql, ya\u02bcni sog\u02bblom aqlli bo\u02bblishi kerak. Aqlida kamchiligi bo\u02bblgan odamning rivoyati qabul qilinmaydi;<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Taqvodorlik. Gunoh qilgan, ruxsat berilgan bo\u02bblsa-da insonning oliyjanoblik xususiyatiga putur yetkazadigan ishlarni qilganlarning rivoyati ham qabul qilinmaydi;<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><em><strong>Davomi bor\u2026<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Mustalahul hadis. \u201cSharq\u201d nashriyoti, 2011. B-69.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Abu Iso at-Termiziy. Sunani Termiziy sharhi. 1-j. Toshkent \u201cIrfonnashr\u201d 2021. B-143.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Al-Muborakfuriy. Tuhfat al-Ahvaziy. Muqaddima. \u2013 Bayrut: Dor al-fikr. Nashr yili ko\u02bbrsatilmagan. \u2013 J. 1. \u2013 B. 64-66.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Oltin Silsila sahihul Buxoriy. \u00a0\u00a0J.1.\u00a0 B.83.\u00a0 \u201cHILOL-NASHR\u201d.2012.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Ismoil ibn Muhammad ibn Abdulhodiy ad-Dimashqiy. \u201cAl-Favaidu ad-Daroriy fiy tarjimati Imom Buxoriy\u201d. Darun navadir. B. 147.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0Doktor Taqiyuddin an-Nadviy Muzohiriy. \u201cAl-Imam al-Buxoriy imamul huffazi val muhaddisin\u201d dorul qalam. Damashq. B. 86<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Alloma Abdusalom Muborakfuriy. Siyrat al-imom al-Buxoriy. -1. Dor olam al-favoid. \u2013B. 84.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Al-Hokim Abu Abdulloh Muhammad ibn Abdulloh Muhammad Naysaburiy. \u201cMa\u02bcrifatul ulumul hadis\u201d. Darul kutub ilmiyya. Bayrut. B. 59<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Hofiz Abu Amr Usmon ibn Abdurahmon ash-Shahrazuriy. \u201cMuqadimatu Ibn Saloh\u201d. \u201cSaodah\u201d nashriyoti. Misr 1326 \u2013 hijriy. B. 8<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Shayx Muhammad Anvar Shoh Al-Kashmiriy. As-Samah al-Jariy ila jannat al-Buxoriy. Maktabat\u00a0 al-asharot al-mubshsharot.B-31<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0Imom Muhaddis Ali ibn Sulton Muhammad Haroviy al-Qori. \u201cSharhi sharhi nuxbatul fikar fi mustalahati ahlil asar\u201d. \u201cIttihad book depot\u201d. Deband. B. 274<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0Shayx Muhammad Avvoma .Faqih imomlar ixtilofida hadisi sharifning o\u02bbrni.\u201dHILOL-NASHR\u201dnashriyoti, 2018. B-27.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25609#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Mustalahul hadis. \u201cHILOL-NASHR\u201dnashriyoti, 2019. B-61.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Jaloliddin XOLMO\u02bbMINOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>O\u02bbzbekiston xalqaro islom akademiyasi magistranti,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cKo\u02bbkaldosh\u201d o\u02bbrta maxsus bilim yurti o\u02bbqituvchisi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imom Buxoriyning eng muhim va mashhur asari \u201cAl-Jome\u02bc as- sahih\u201d asaridir. Bu asarning to\u02bbliq nomi \u201cal-Jome\u02bc al-musnad as-sahih al-muxtasar min umuril Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) va sunanihi va ayyamihi\u201d deb nomlagan. Asar hadis ilmida va musulmonlar orasida qisqacha \u201cal-Jome\u02bc as-sahih\u201d, aksar hollarda esa \u201cSahihul Buxoriy\u201d nomi bilan mashhur ekani ma\u02bclum. Ulamolar bu asarni Qur\u02bconi Karimdan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25610,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-24T04:42:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz\",\"name\":\"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg\",\"datePublished\":\"2022-11-24T04:42:24+00:00\",\"dateModified\":\"2022-11-24T04:42:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-11-24T04:42:24+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz","name":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg","datePublished":"2022-11-24T04:42:24+00:00","dateModified":"2022-11-24T04:42:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/bukhari_buxoriy2022_171.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25612&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cAL-JOME\u02bc AS-SAHIH\u201d ASARINING O\u02bbZIGA XOS JIHATLARI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25613,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25612\/revisions\/25613"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}