{"id":25094,"date":"2022-10-31T11:08:00","date_gmt":"2022-10-31T06:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25094"},"modified":"2022-10-31T11:08:00","modified_gmt":"2022-10-31T06:08:00","slug":"maxzanul-mute%ca%bcin-qo%ca%bblyozmasi-tarkibiy-tuzilmasi-va-unda-kalom-ilmining-yoritilishi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev \u201cIjtimoiy barqarorlikni ta\u02bcminlash, muqaddas dinimizning sofligini asrash \u2013 davr talabi\u201d mavzusidagi anjumanda so\u02bbzlagan nutqida \u201cBuning uchun barchamiz Ollohga shukrona keltirib, siz, muhtaram ulamolar, imom-xatiblar, jamoatchilik vakillari bilan birga dinimiz tarixi, buyuk allomalar va aziz avliyolarimiz merosini o\u02bbrganish va targ\u02bbib etish bo\u02bbyicha boshlangan ishlarimizni davom ettirishimiz kerak. Keyingi vaqtda men joylarda bo\u02bblib, hududlarimiz hayoti bilan yanada yaqindan tanishar ekanman, shunday bir fikrga ishonch hosil qilyapmanki, biz hali yurtimizni, uning o\u02bbziga xos tarixi, madaniyati, ulug\u02bb olimu-ulamolarini, bebaho ma\u02bcnaviy merosimizni to\u02bbliq o\u02bbrganganimiz yo\u02bbq\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0degan edi. Darhaqiqat, bu borada hali o\u02bbz yechimini kutayotgan ko\u02bbplab muammolarimiz mavjud. Ma\u02bcnaviy-ma\u02bcrifiy merosimizning ajralmas qismi bo\u02bblmish qadimiy qo\u02bblyozmalarni har tomonlama o\u02bbrganish va targ\u02bbib etish bo\u02bbyicha Prezidentimiz aytganlaridek boshlangan ishlarni davom ettirish zarur. Zero, mazkur faoliyat millat ruhiyatini sog\u02bblomlashtirishga qo\u02bbshadigan beqiyos hissasi dunyo xalqlari tajribasidan ma\u02bclum.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 15-dekabrdagi \u201cO\u02bbzbekiston Islom akademiyasini tashkil etish chora-tadbirlari to\u02bbg\u02bbrisida\u201d gi Qarorida esa \u201cMusulmon renessansi, ya\u02bcni ilmiy-ma\u02bcrifiy uyg\u02bbonish davriga asos solgan ulug\u02bb ajdodlarimiz tomonidan yaratilgan va bugungi kunda ham ma\u02bcrifatli dunyoni hayratga solib kelayotgan ilmiy merosni o\u02bbrganish, ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish, ular yaratgan ilmiy yo\u02bbnalishlar va maktablar an\u02bcanalarini davom ettirish bugungi avlod oldida turgan dolzarb vazifalar sirasiga kiradi\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0deb qayd etilgan. Ta\u02bckidlash lozimki, yurtimizning qo\u02bblyozmalar fondlarida saqlanayotgan, hali, zamonaviy dunyo yuzini ko\u02bbrmagan bir qancha qo\u02bblyozma asarlar borki, Prezidentimiz Qarorlarida ta\u02bckidlanganidek ular ustida ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish, ular yaratgan ilmiy yo\u02bbnalishlar va maktablar an\u02bcanalarini davom ettirish bugungi biz avlod oldida turgan dolzarb vazifalar sirasiga kiradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Moturidiya ta\u02bclimotining o\u02bbz zamonasidagi bilimdoni va targ\u02bbibotchisi bo\u02bblgan alloma So\u02bbfi Allohyordan qolgan ilmiy merosning barchasida avvalgi qism albatta kalom ilmi bilan boshlanadi. Hazrati So\u02bbfi Allohyor (1043\/1634-1136\/1724)<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>\u00a0hozirgi Samarqand viloyatining Kattaqo\u02bbrg\u02bbon tumanidagi bir vaqtlar \u201cMinglar\u201d deb atalgan qishloqda Ollohquli (Temiryor) xonadonida dunyoga kelgan. 1640-1646-yillar Shayxlar qishlog\u02bbidagi masjid maktabida o\u02bbqigan, 1646-1648-yillar Buxoro madrasasiga o\u02bbqishga borgan. So\u02bbng 1648-1660-yillar 12-yil mobaynida Buxoroning Jo\u02bbybor shayxlari madrasasida tahsil olgan. Madrasani bitirish arafasida ilmiy salohiyati, zukkoligi uchun xonning tuhfasini olgan va maqtoviga sazovor bo\u02bblgan. 25 yoshida Buxoro amirligida soliq-bojxona mahkamasining to\u02bbralik lavozimiga tayinlangan. Bu lavozimda 4-5 yil ishlash jarayonida odamlarning nohaqligi va nopokligi, xalqqa qilinayotgan zulm va boshqa jirkanch holatlarni o\u02bbz ko\u02bbzi bilan ko\u02bbrib, ishonch hosil qilib, to\u02bbralik lavozimidan voz kechgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. So\u02bbfi Allohyor umrining oxirgi paytlarini Surxondaryo viloyati Oltinsoy tumani Vaxshivor qishlog\u02bbida o\u02bbtkazadi. Qishloqning tashkil topishi uning shaxsiyati bilan bevosita bog\u02bbliq. Allomaning tashabbusi bilan qurilgan masjid, ekkan tut daraxtlari va bir qancha xayrli ishlari hali-hanuz saqlanib kelmoqda. Shu yerda yashab, ilm va ijod bilan mashg\u02bbul bo\u02bbladi. Hazrati So\u02bbfi Allohyorning umri poyoniga yetishi hamda dafn etilishi ham shu qishloqda<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yozma manbalarda allomaning xonadonlariga oid ba\u02bczi ma\u02bclumotlar uchraydi. Mir Husayniy uning to\u02bbrt nafar o\u02bbg\u02bbli bo\u02bblgani haqida ma\u02bclumot beradi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Unda ikki nafar farzandining ismi noma\u02bclum. Ikki nafari esa quyidagilar hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Xoja Solih ibn So\u02bbfi Olloyor<\/strong>\u00a0\u2013 Mir Husayniyning yozganlariga ko\u02bbra u otasi vafotidan so\u02bbng tariqat ta\u02bclimini olish uchun Xalifa Jonmuhammad huzuriga boradi. Ammo xastalikka chalinib, tariqatda kamolga yetgan yigitlik chog\u02bblari olamdan ko\u02bbz yumadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Muhammad Sodiq ibn So\u02bbfi Olloyor<\/strong>\u00a0\u2013 Xalifa Jonmuhammaddan tariqat ta\u02bclimini oladi. Uning nomi manbalar, adabiyotlar va xalq og\u02bbzaki nutqida \u201cMuhammad Siddiq\u201d, \u201cSiddiq Muhammad\u201d shakllarida ham uchrab turadi. Qabri Samarqand viloyatining Nurobod tumani hududida \u2013 Cho\u02bbnqaymish tog\u02bbi orasidagi shu nom bilan ataladigan qishloqda. Uning qabriga yozuvli tosh qo\u02bbyilgan. Unga \u201cHazal maqbara eshon Muhammad Sodiq ibn eshon So\u02bbfi Olloyor fi sanai 1180\u201d deb yozilgan. Hijriy 1180 sana melodiyda 1766-1767 yillarga to\u02bbg\u02bbri keladi. Undan avlodlar qolgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Surxondaryo viloyatidagi avlodlari Muhammad Sodiqning o\u02bbg\u02bbli Xo\u02bbjakalondan tarqalgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Undan tashqari So\u02bbfi Allohyordan Bibi Amina, Bibi Oysha ismli qizlari ham bo\u02bblgani to\u02bbg\u02bbrisida xabarlar bor. Ammo qiz farzandlari va ayoli to\u02bbg\u02bbrisida biror manbaviy ma\u02bclumot, hujjat yo\u02bbq.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">So\u02bbfi Allohyorning hozirgi kundagi avlodlari Samarqand va Surxondaryo viloyatlaridagi uning tarixiy mundarijasiga oid manzillarda istiqomat qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">So\u02bbfi Allohyorga ko\u02bbplab ta\u02bcriflar berilgan. Quyida muxtasar keltiriladi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cTabiati pok, xulqi sof bo\u02bblgani uchun ham So\u02bbfi Allohyor tavhid sirlari yashiringan kulbaning chirog\u02bbi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yoki \u201cSo\u02bbfi Allohyor (o\u02bbz) zamonining Abu Hanifasi hisoblanadi. Xudoyi taolo uni qol va hol ilmi bilan ko\u02bbp va xo\u02bbp bahramand etgan\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Allomaning asarlari o\u02bbzbek adabiyotida ham alohida o\u02bbrin egallaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">XVII asrning ikkinchi yarmi va XVIII asr o\u02bbzbek adabiyotining ma\u02bcnaviy-ma\u02bcrifiy ahamiyatini So\u02bbfiy Ollohyor adabiy merosisiz tasavvur etish qiyin<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tadqiqot obyekti bo\u02bblgan \u201cSharh Sabotil-ojizin\u201d ning 6-betida So\u02bbfi Allohyorning asarlari ketma-ketligi biroz betartib qayd etilgani ko\u02bbzga tashlanadi. To\u02bbraxo\u02bbja O\u02bbzgandiy aytadi:\u00a0<em>\u201cBilgilki, bu kitob Shayx So\u02bbfi Allohyor rohmatullohi alayhi tasnif etgan to\u02bbrtta kitobning oxirgisi hisoblanadi. Ularning birinchisi \u201cMaslakul-muttaqin\u201d, ikkinchisi \u201cMaxzanul-mute\u02bcin\u201d, uchinchisi \u201cMurodul-orifin\u201d va to\u02bbrtinchisi \u201cSabotul-ojizin\u201d. Avvalgi ikkitasi ya\u02bcni \u201cMaslakul-muttaqin\u201d va \u201cMaxzanul-mute\u02bcin\u201d kitoblari fiqh ilmi to\u02bbg\u02bbrisida, \u201cMurodul-orifin\u201d va \u201cSabotul-ojizin\u201d kitoblari esa tasavvuf to\u02bbg\u02bbrisida<\/em><em>\u201d<\/em>\u00a0deb kirish qilgan. Vaholanki So\u02bbfi Allohyorning quyidagi so\u02bbzlari yuqoridagi ketma-ketlikni inkor etadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Allomaning ilmiy-adabiy merosi turli manbalarda turlicha qayd etilsa-da, ammo fanga ma\u02bclum va qo\u02bblimizda mavjud asarlari to\u02bbrtta. Bu haqda filologiya fanlari doktori Sh. Sirojiddinov aytadi: \u201cMurodul-orifin\u201d asarida So\u02bbfi Olloyor o\u02bbzining asarlari qanday ketma-ketlikda yaratilgani qayd etilgan:\u00a0<em>\u201cDo\u02bbstlar maslahati bilan \u201cMaslakul-muttaqin\u201d, so\u02bbng \u201cSabotul-ojizin\u201d so\u02bbngra \u201cMahzanul-mute\u02bcin\u201d yozilganidan keyin din muhiblari e\u02bctiqodga muvofiq, tasavvuf va hidoyat yo\u02bbli haqida bir kitob yozishimni iltimos qildilar\u201d.<\/em>\u00a0Demak, \u201cMurodul-orifin\u201d asari So\u02bbfi Olloyorning oxirgi, to\u02bbrtinchi kitobidir<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">So\u02bbfi Allohyor mutakallim, faqih, shoir, naqshbandiya tariqatining zabardast namoyondasi bo\u02bblgan. So\u02bbfi Allohyor kalom ilmi bilimdoni ekanligini quyidagi e\u02bctirof ham tasdiqlaydi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Charog\u02bbi kulbai asrori tavhid,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zi sofi Mashrabi So\u02bbfi Allohyor.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tarjimasi: \u201cTabiati pok, xulqi sof bo\u02bblgani uchun ham So\u02bbfi Allohyor tavhid sirlari yashiringan kulbaning chirog\u02bbi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yoki So\u02bbfi Allohyor shariat ilmlari va tariqat sirlari bilimdoni bo\u02bblganligi xususida ham e\u02bctiroflar mavjud. Jumladan;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Hanifai vaqtast So\u02bbfi Allohyor,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xudoyi dod bo u qolu holro bisyor<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tarjimasi: \u201cSo\u02bbfi Allohyor (o\u02bbz) zamonining Abu Hanifasi hisoblanadi. Xudoyi taolo uni qol va hol ilmi bilan ko\u02bbp va xo\u02bbp bahramand etgan\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cMaxzanul-mutein\u201d \u2013\u00a0<em>(ito\u02bcatkorlar xazinasi)<\/em>\u00a0arab tilida nasr yo\u02bbli bilan yozilgan, unda aqidaviy va fiqhiy masalalar atroflicha yoritilgan. Asar O\u02bbzRFASHI fondida saqlanadi. Qo\u02bblyozma 1092 betdan iborat bo\u02bblib, bir betda yigirma yetti qator yozuv qayd etilgan. Shundan yuz betga yaqini kalom ilmiga oid ma\u02bclumotlarni o\u02bbz ichiga oladi. Yozuv nasta\u02bcliq xatida, qora siyohda bitilgan. Uning jildi biroz eskirgan bo\u02bblib, ta\u02bcmirga muhtoj. Turunj (g\u02bbarb tilida medalyon) bilan bezatilmagan. Muhr va labaki qilinmagan. Interpoliyatsiya, illyustratsiya, unvon va kalantiterlar uchramaydi. Ammo poygir har bir betda alohida qayd etilgan, Qo\u02bblyozmaning oxirgi qismida mundarija qayd etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xattot ismi va ko\u02bbchirilgan sanasi noaniq. Qo\u02bblyozma juda yaxshi saqlangan va xattot tomonidan juda yuksak did bilan yozilgan. Yozuvlar tekis va ravon, ochiq-oydin o\u02bbqish uchun qiyinchilik tug\u02bbdirmaydigan darajada ko\u02bbchirilgan. Qo\u02bblyozmaning biror joyida shorih o\u02bbzining avtobiografiyasini kiritmagan. Kitob yozilgan sana, manzil va o\u02bbsha davr muhitiga doir ma\u02bclumotlar uchramaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qo\u02bblyozmada Imom Abu Hanifa No\u02bbmon ibn Sobitning \u201cAl-fiqhul-akbar\u201d, Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ismoil bin Luqmon al-Hanafiy, an-Nasafiyning \u201cAqoidun-Nasafiy\u201d va \u201cTabsirotul-adilla\u201d, Sirojiddin Ali ibn Usmon O\u02bbshiyning \u201cBad\u02bcul-amoliy\u201d, Xatib Tabriziyning \u201cMishkotul-masobiyh\u201d, Qoziyul quzzot Nosiriddin al-Bayzoviyning \u201cTafsirul-qoziy\u201d, Abuhomid Muhammad G\u02bbazzoliyning \u201cKimyoi-saodat\u201d, Ruknuddin ibn Malahimiy Xorazmiyning \u201cTuhfatul-mutakallimiyn\u201d, Abdurrahmon ibn Nosir Sadiyning \u201cSadiyya\u201d, Ismoil ibn Abulqosimning \u201cMuhit\u201d, Muhammad ibn Valid as-Samarqandiyning \u201cJomeul-asg\u02bbar\u201d, Muhammad ibn Ubu Bakir as-Samarqandiyning \u201cShiratul-islom\u201d, Umar ibn Abdulaziz ibn Mozohning \u201cVoqeot\u201d, shuningdek, \u201cTafsiri-yaqubiy\u201d, \u201cFusulul-imodiy\u201d, \u201cMajmuatun-navozil\u201d, \u201cAqoidul-jaloliya\u201d, \u201cXulosa\u201d, \u201cJomeul-mutaqodot\u201d, \u201cMiftahul-ayn\u201d \u00a0kabi o\u02bbttizdan ortiq kitoblardan foydalangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hozirda ushbu qo\u02bblyozmaning zamonaviy to\u02bbliq elektron nusxasi nashr uchun tayyor holatga keltirilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asarda \u201cAlloh taoloni tanish\u201d, \u201cAlloh taoloning sifatlari\u201d, \u201cAlloh taoloni nuqsonlardan poklash\u201d, \u201cBandalarnning fellari\u201d, \u201cAqilning tarifi\u201d, \u201cAlloh taoloni qiyomatda ko\u02bbrish joizligi\u201d, \u201cIymonning sifati\u201d, \u201cFarishtalarning sifati\u201d, \u201cPayg\u02bbambarlar alayhissalomlarning katta va kichik gunohlardan pokligi\u201d, \u201cPayg\u02bbambarlarning farishtalardan afzalligi\u201d, \u201cMuhammad sollallohu alayhi vasallamning nubuvvatlarini isboti\u201d, \u201cShafoatning isboti\u201d, \u201cNabi alayhissalom merojining isboti\u201d, \u201cArsh va kursiy\u201d, \u201cSahobalarning fazilatlari\u201d, \u201cXalifalik haqida\u201d, \u201cImomat haqida\u201d, \u201cAvliyolarning karomatlari\u201d, \u201cQabr azobining isboti\u201d, \u201cJannat va do\u02bbzax haqida\u201d, \u201cKufr lafzlari haqida\u201d, \u201cQiyomat haqida\u201d, \u201cMunajjimlarni so\u02bbzlari haqida\u201d, \u201cNosix va mansux xususida\u201d kabi mavzular atroflicha naqliy va aqliy dalillar bilan yoritilgan. Mavzular dinimizning mo\u02bbtamad hisoblangan kitoblar asosida quvvatlanib, aqidaviy talimotlar xalqchil, ilmiy-tahliliy tarzda bayon etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Qo\u02bblyozmaning mazkur aqidaga oid qismlarida boshqa kalom ilmiga bag\u02bbishlangan asarlardan keng istefoda qilingan holda ruhiy tarbiya talimoti ham mujassamligi bilinib turadi. Ayniqsa, \u201cAqlning tarifi\u201d, \u201cMunajjimlarning so\u02bbzlari\u201d, \u201cAvliyolarning karomatlari\u201d, \u201cQabr azobining isboti\u201d, \u201cJannat va do\u02bbzax\u201d haqidagi qismlarda yaqqol namoyon bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Musannif \u201cKufr lafzlari haqida\u201d deb nomlangan bobida turli adashgan toifalarning botil qarash va iddaolariga qarshi raddiyalarni bayon etgan. Jumladan, mo\u02bbtazila, shia, karromiya, jahmiya, qadariya, rofiziya, jabariya, kabi toifalarning aqidaviy qarashlariga alohida raddiyalar berib o\u02bbtilgan. Shu sababdan ham bu nodir asarning qiymatini bugungi kunning dolzarb muammosi bo\u02bblmish turli g\u02bboya va qarashlarni ilgari suruvchi toifalarga qarshi manbaa deb aytsak xato bo\u02bblmaydi.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xulosa shulki tarix varaqlarida kimdandir yaxshi va yana kimdandir yomon iz qoladi. Shu sabab kelajak avlodlar kimnidir duolar bilan yod olgani holda, kimlarnidir eslaganda qalblarida og\u02bbriq va norozilik hissi paydo bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Darhaqiqat, bir zamonlar bo\u02bbldiki, So\u02bbfi Allohyor \u201cdiniy mistik shoir\u201d, \u201ctushkun kayfiyatdagi shoir\u201d degan qora nom bilan muhrlandi. Bir necha o\u02bbn yillar zo\u02bbr berib qoralashdi. O\u02bbsha davrning ayrim ziyolilari ham bu ishga bosh bo\u02bbldilar. Kitoblarini yoqishdi. Hatto allomaning avlodlaridan biri o\u02bbsha davrni eslab, musannifdan qolgan ilmiy meroslarni olib ketilganligini kuyunib so\u02bbzlab beradi. Shu zaylda uning ma\u02bcrifiy ta\u02bclimotidan xalqni mahrum qilib kelishdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mustaqillikdan so\u02bbng tarix qarida necha o\u02bbn yillab changu-g\u02bbubor bosib yotgan kitoblari yuzaga chiqa boshladi. Eng asosiysi allomaning asarlaridagi asl ma\u02bcno-mazmun o\u02bbquvchiga xolis yetib borishiga zamin yaraldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bevosita qo\u02bblyozma biz uchun e\u02bctiqodiy masalalarni moturidiy ta\u02bclimotlari asosida bizga taqdim etadigan hamda odob-axloq va ruhiy tarbiya masalalarida foydalanuvchiga ko\u02bbplab manfaatlar yetkazadigan mo\u02bbtabar asar bo\u02bblib xizmat qiladi. Ayniqsa, bugungi kunda dolzarblik kasb etayotgan e\u02bctiqodlar to\u02bbqnashuvi, o\u02bbz mazhabini yaxshi bilmaslik, ilmsizlik va mo\u02bbtabar umume\u02bctirof etilgan aqidaviy ta\u02bclimotlardan chalg\u02bbitish kabi salbiy holatlarga muolaja sifatida ayni muddaodir. Zero, asar nafaqat e\u02bctiqod borasida foydali balki, o\u02bbquvchini o\u02bbtgan ulamolarimiz odob-axloqlari, nasihatlari va ruhiy-ma\u02bcnaviy dunyoqarashlari haqida ham xabar beradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hozirgi kunimiz insonlarining alloma asarlarini ma\u02bcrifatga chanqoq har bir xonadonda saqlanib kelganligi, turli-tuman kitobxonlik davralarida, tadbirlarda mutolaa qilinganligi yuqoridagi fikrlarni yana bir karra tasdiqlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>Foydalanilgan manbaa va adabiyotlar<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<ol>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">So\u02bbfi Olloyor. Murodul-orifin. Toshkent: 1912<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Mir Husayniy. Maxazinut taqvo<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Abdusattor Jumanazar. Vaxshuvor.\u2013Toshkent:\u201cAkademnashr\u201d nashriyoti. 2015.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Rashid Zohid. \u201cSabotul ojizin\u201d asari matni, sharhlari va ilmiy-tanqidiy matnini kompleks o\u02bbrganish muammolari. \u2013 Toshkent: \u201cTuron zamin ziyo\u201d nashriyoti. 2015.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">M. Boboyeva. So\u02bbfiy Ollohyor \u201cSabot-ul-ojizin\u201d manzumasining g\u02bboyaviy-badiiy talqini. Sam.DU 2012<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>Internet saytlari<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.president.uz\/\">www.President.uz<\/a>\u00a0O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.uza.uz\/\">www.Uza.uz<\/a>\u00a0O\u02bbzbekiston Milliy axborot agentligi<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.kattakurgon-tongi.uz\/\">www.kattakurgon-tongi.uz<\/a><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.president.uz\/\">www.president.uz<\/a>\u00a0O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.uza.uz\/\">www.Uza.uz<\/a>\u00a0O\u02bbzbekiston Milliy axborot agayentligi<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0So\u02bbfi Allohyorning tug\u02bbilish sanasi haqida tadqiqotchilar tomonidan turli ma\u02bclumotlar keltirilgan.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.kattakurgon-tongi.uz\/\">www.kattakurgon-tongi.uz<\/a><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0So\u02bbfi olloyor. Murodul-orifin. Toshkent: 1912.\u00a0 \u2013B. 259.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0Mir Husayniy. Maxazinut taqvo. \u2013B.31.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Abdusattor Jumanazar. Vaxshuvor.\u2013Toshkent:\u201cAkademnashr\u201d nashriyoti. 2015. \u2013 B. 148-149<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Rashid Zohid. \u201cSabotul ojizin\u201d asari matni, sharhlari va ilmiy-tanqidiy matnini kompleks o\u02bbrganish muammolari. \u2013 Toshkent: \u201cTuron zamin ziyo\u201d nashriyoti. 2015. \u2013 B. 15.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0M. Boboyeva. So\u02bbfiy Ollohyor \u201cSabot-ul-ojizin\u201d manzumasining g\u02bboyaviy-badiiy talqini. Sam.DU 2012. \u2013 B. 9.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Rashid Zohid. \u201cSabotul ojizin\u201d asari matni, sharhlari va ilmiy-tanqidiy matnini kompleks o\u02bbrganish muammolari. \u2013 Toshkent: \u201cTuron zamin ziyo\u201d nashriyoti. 2015. \u2013 B. 26.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=25091#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0Rashid Zohid. \u201cSabotul ojizin\u201d asari matni, sharhlari va ilmiy-tanqidiy matnini kompleks o\u02bbrganish muammolari. \u2013 Toshkent: \u201cTuron zamin ziyo\u201d nashriyoti. 2015. \u2013 B 15<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Shayxulmuhammad Buvahaddiniy S\u0415TIRZAYEV<\/strong><strong>,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>O\u02bbzbekiston xalqaro islom akademiyasi,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Islomshunoslik va Islom silivizatsiyasini o\u02bbrganish<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>ISESCO kafedrasi,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cIslomshunoslik\u201d<\/strong>\u00a0<strong>1-kurs magistranti<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev \u201cIjtimoiy barqarorlikni ta\u02bcminlash, muqaddas dinimizning sofligini asrash \u2013 davr talabi\u201d mavzusidagi anjumanda so\u02bbzlagan nutqida \u201cBuning uchun barchamiz Ollohga shukrona keltirib, siz, muhtaram ulamolar, imom-xatiblar, jamoatchilik vakillari bilan birga dinimiz tarixi, buyuk allomalar va aziz avliyolarimiz merosini o\u02bbrganish va targ\u02bbib etish bo\u02bbyicha boshlangan ishlarimizni davom ettirishimiz kerak. Keyingi vaqtda men joylarda &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25092,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-10-31T06:08:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz\",\"name\":\"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg\",\"datePublished\":\"2022-10-31T06:08:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-10-31T06:08:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-10-31T06:08:00+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz","name":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg","datePublished":"2022-10-31T06:08:00+00:00","dateModified":"2022-10-31T06:08:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bukhari_buxoriy2022_161.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=25094&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cMAXZANUL-MUTE\u02bcIN\u201d QO\u02bbLYOZMASI TARKIBIY TUZILMASI VA UNDA KALOM ILMINING YORITILISHI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25094"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25094"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25095,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25094\/revisions\/25095"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}