{"id":22093,"date":"2022-05-25T11:21:50","date_gmt":"2022-05-25T06:21:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22093"},"modified":"2022-05-25T11:21:50","modified_gmt":"2022-05-25T06:21:50","slug":"adabul-imlo-val-istimlo-asari-hadis-ilmidagi-muhim-manba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulkarim Sam\u02bconiyning \u201cAdabul imlo val istimlo\u201d asari hadis ilmidagi ta\u02bclim jarayoniga bag\u02bbishlangan muhim manba hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorijlik va mahalliy tadqiqotchilarning Abdulkarim Sam\u02bconiy hayoti va ijodi borasida qilgan izlanishlariga qaralganda, olimning tarixga oid \u201cAl-ansob\u201d nomli shoh asariga ko\u02bbproq e\u02bctibor qaratilgani guvohi bo\u02bblinadi. Shu e\u02bctibordan olimning tarixchi va nasabshunos jihati o\u02bbrganilgan. \u201cAdabul imlo val istimlo\u201d asari o\u02bbrganib chiqilgandan so\u02bbng, olimning mashhur muhaddis ekanligi, hadis ilmlarida mohir va mo\u02bbtabar bo\u02bblgani namoyon bo\u02bbldi. Zamonasining Ibn Asokir, Abul Fath Boqilloniy kabi imomlari undan hadis rivoyat qilgani, imom Zahabiy, Ibn Xallikon, Tojiddin Subkiy, Ibn Kasirdek allomalarning olim haqidagi maqtovlari va e\u02bctiroflari Sam\u02bconiyning ilmiy darajasi naqadar yuksak bo\u02bblganini ko\u02bbrsatadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAdabul imlo val istimlo\u201d asari hadis ilmi ta\u02bclim metodologiyasida yuksak ahamiyatga ega asar hisoblanadi. U muhaddislarning ilm talab qilish yo\u02bbllarini batafsil izohlab beradi. Quyida asarning tarkibiy tuzilishi, uning ahamiyati, ta\u02bclim metodologiyasida tutgan o\u02bbrni bo\u02bbyicha ma\u02bclumotlar bayon qilinadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Avval asar nomini Imom Zahabiy, Subkiy, Xoji Xalifa, Ismoil Posho Bag\u02bbdodiy \u201cAl-imlo val istimlo\u201d deb ataydi. Imom Zarkashiy, Saxoviy va Imom Suyutiy esa \u201cAdabul imlo\u201d deydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asar \u201cAdabul imlo val istimlo\u201d deb nomlanib, bu so\u02bbzma-so\u02bbz tarjima qilinganda, \u201chadis aytish va yozib olish odobi\u201d degan ma\u02bcnoni anglatadi. Muhaddislar istilohida hadis rivoyat qilish jarayoni \u201cimlo\u201d, yozib olish jarayoni \u201cistimlo\u201d deb atalgan. Ta\u02bcrifdan kelib chiqib, hadis rivoyat qilayotgan shayxga \u201cmumliy\u201d, yozib olayotgan talabaga \u201cmustamliy\u201d deb aytilgan. Ushbu ta\u02bcrifdan kelib chiqib, alloma asarni \u201cAdabul imlo val istimlo\u201d deb nomlagan. Ya\u02bcni, hadis rivoyati bilan shug\u02bbullanuvchi ustoz-shogird odoblari, degan ma\u02bcnoni anglatadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Umuman olganda, \u201cimlo val istimlo\u201d mavzusida yozilgan kitoblar \u201cMustalahul hadis\u201d (\u201cHadis ilmi istilohlari\u201d) sohasining tarmoqlaridan biri hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAdabul imlo val istimlo\u201dning yozilish tarixini muallifning asarga yozgan muqaddimasi ifodalab beradi: \u201cBirodarim, Alloh seni hifzi himoyasida saqlasin, mendan rivoyat qilish va eshitish odoblari, rivoyat qiluvchi va eshituvchi uchun zarur bo\u02bblgan yuksak axloqlar bilan xulqlanish va nabaviy sunnatga ergashish masalalari haqida biror asar ta\u02bclif qilishimni so\u02bbradingiz. Shu bilan birga, asar muxtasar bo\u02bblishini istadingiz. Zero, himmatlar ozaygan, siz so\u02bbragan ma\u02bclumotlar hadis ilmlari ichida keltirilgan. Ularni topib o\u02bbqishga bo\u02bblgan qiziqish esa so\u02bbngandir. Siz so\u02bbragan ma\u02bclumotlarni o\u02bbzida jamlagan asar yozish uchun Allohga istixora qilib, uni to\u02bbplashga kirishdim. Asarda muhaddis va talaba uchun zarur bo\u02bblgan odoblar, o\u02bbqitish va o\u02bbrganish uslublariga tegishli ma\u02bclumotlarni keltirdim\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muqaddimaga nazar solinsa, \u201cmuxtasar asar\u201d degan so\u02bbzga guvoh bo\u02bblinadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Dastlab Imom Sam\u02bconiy bu mavzudagi kitobga ehtiyoj borligini ko\u02bbrib, \u201cTirozuz zahab fi adabit talab\u201d asarini yozdi. Ammo uning hajmi katta bo\u02bblgan va talabalar uchun uni o\u02bbqish va yodlash qiyin bo\u02bblgan.\u00a0 So\u02bbng ba\u02bczi talabalar undan talaba va muallimning odob-axloqiga doir oson va qisqaroq bir kitob yozib berishni iltimos qildi. Shunda Sam\u02bconiy ushbu kitobini tasnif etdi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22090#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.\u00a0 Shuning uchun alloma muxtasar asar yozishga qaror qilib, ushbu asarni ta\u02bclif qildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAdabul imlo val istimlo\u201d asarida asosan ustoz-shogirdga tegishli odoblar, ta\u02bclim berish va olish uslublari haqida ma\u02bclumotlar berilgan. Keltirilgan har bir ma\u02bclumot oyat, hadis, rivoyat yoki biror atoqli olimning gapi bilan tasdiqlab borilgan. Quyida\u00a0 asardan ba\u02bczi namunalar keltiramiz:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Hadis tolibi barcha ishlarda ajralib turishi lozim.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibrohim Harbiy aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cKishi Nabiy sollallohu alayhi vasallamning odoblari haqida biror narsani eshitib qolsa, uni mahkam tutishi lozim\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imlo majlisida uxlamaslik.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Sulaymon Doroniy aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAgar hadis majlisida uxlayotgan kishini ko\u02bbrsam, uni (eshitishni) xohlamayapti deb bilaman. Agar xohlaganida, uyqusi o\u02bbchib ketgan bo\u02bblardi\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imlo majlisida uyqu g\u02bbolib kelsa, joyini o\u02bbzgartirish.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cNabiy sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong>\u201cAgar sizlardan biringiz masjidda mudrasa, joyini boshqasiga o\u02bbzgartirsin\u201d,<\/strong>\u00a0dedilar\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imlo vaqtida ehtirom bilan eshitish va diqqat qilish.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muhammad ibn Nazr Horisiy aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cIlmning avvali jim turish, so\u02bbng unga quloq solish, so\u02bbng unga amal qilish, so\u02bbng uni saqlash, so\u02bbngra uni tarqatishdir\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"5\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Shayxiga peshvoz chiqish.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Mas\u02bcud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallam juma kuni minbarga ko\u02bbtarilar edilar. Shunda biz peshvoz chiqib, u zotni kutib olar edik\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"6\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imlo qiluvchi shayxga tavozeli bo\u02bblish.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulloh ibn Mo\u02bbtazir aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cIlm talabida mutavoze\u02bc bo\u02bblish \u2013 past bo\u02bblgan yerlarni suv bosgani kabi ilmni ko\u02bbpaytiradi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Yozish va yozish predmetlari<\/strong><strong>ga doir odoblar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Tolib avvalo hadisni qoralab yozib olishi, so\u02bbng uni maxsus siyoh bilan ko\u02bbchirishi lozim.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ahmad ibn Mahdiy aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAbu Ubaydning \u201cAmvol\u201d kitobini ko\u02bbchirishni xohladim va tilla suvi sotib olish uchun chiqdim. Yo\u02bblda Abu Ubaydni uchratib qolib: \u201cEy Abu Ubayd! Alloh senga rahm qilsin. Tilla suvi bilan \u201cAmvol\u201d kitobini ko\u02bbchirmoqchiman\u201d, dedim. Shunda u: \u201cUni siyoh bilan ko\u02bbchir. Albatta, u juda mustahkam va chidamlidir\u201d, dedi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Muborak aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cKiyimlardagi siyoh ulamolarning xushbo\u02bby atirlaridir\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Kiyimni siyohdan va qora dog\u02bbdan saqlash yaxshidir.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Oliya aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cKitob, Qur\u02bcon va ahlim menga yetkazgan narsalarni o\u02bbrgandim va hech qachon libosimda birorta siyoh ko\u02bbrinmagan\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Siyohdon haqida.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong>\u201cQiyomatda, hadis sohiblari Alloh azza va jallaning huzuriga keladi. Ularda nurdan bo\u02bblgan siyohdonlar bo\u02bbladi. Shunda Alloh azza va jalla ularga: \u201cSizlar hadis sohibisizlar, Nabiyingizga juda ko\u02bbp salavot aytardingiz. Endi jannat va rahmatimga kiringlar\u201d, deydi\u201d,\u00a0<\/strong>dedilar\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imlo majlisida siyohdonsiz hozir bo\u02bblmaslik.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zuhriydan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cKim uyidan siyohdonsiz chiqsa, faqat sadaqani niyat qilibdi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shofe\u02bciy aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cKim ilm majlisida siyohdonsiz hozir bo\u02bblsa, go\u02bbyoki tegirmonga bug\u02bbdoysiz kelibdi\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"5\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imlo majlisida hozir bo\u02bblib, siyohdoni bo\u02bblmasa, boshqaning siyohdonidan foydalansa bo\u02bbladi. Chunki salafi solihlar shunday qilgan.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Zakariyo ibn Adiydan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cBir kemada Ibn Muborak bilan birga edim. U ruxsat so\u02bbramay yostig\u02bbimga o\u02bbtirdi va ruxsat so\u02bbramay siyohdonimni oldi. Keyin menga iltifot ko\u02bbrsatib: \u201cAlloh taolo:\u00a0<strong>\u201cdo\u02bbstingizning uyidan\u00a0<\/strong>(izn so\u02bbramasdan)<strong>\u00a0taomlanishingizda sizlarga\u00a0<\/strong>(gunoh yo\u02bbqdir)<strong>\u201d<\/strong><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22090#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>, deb aytadi\u201d, dedi\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"6\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Qalam haqida;<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallamdan eshitdim. U zot bunday dedilar:\u00a0<strong>\u201c<\/strong><strong>Albatta, Alloh birinchi bo\u02bblib yaratgan narsa qalamdir. So\u02bbng Nun \u2013 U siyohdondir \u2013 ni yaratdi. Bu haqda Alloh azza va jallaning \u201cNun. Qalam va\u00a0<\/strong>(u bilan)<strong>\u00a0yozadigan narsalar\u00a0<\/strong>(bitiklar)<strong>\u00a0bilan qasamyod etaman\u201d<\/strong><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22090#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><strong>, degan so\u02bbzi bor.\u00a0 Bas, unga: \u201cYoz!\u201d, dedi. U: \u201cEy Robbim, nimani yozay?\u201d, dedi. U zot taboraka va taolo: \u201cQiyomatgacha bo\u02bbladigan har bir narsaning taqdirini yoz\u201d, dedi<\/strong><strong>\u201d.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qatodadan rivoyat qilinadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cQalam Alloh azza va jallaning ulug\u02bb ne\u02bcmatidir. Agar qalam bo\u02bblmasa, din o\u02bbz o\u02bbrnida turmaydi va hayot ham to\u02bbg\u02bbri bo\u02bblmaydi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Sarh Hamdoniy aytdi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cAbu Dalfning \u201cQalam ikki tilning (ya\u02bcni, inson va qalam tilining) biridir\u201d, deganini eshitdim\u201d.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"7\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Ko\u02bbpchilik qalamni qilichdan afzal ko\u02bbradi:<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muhammad ibn Ja\u02bcfar Dinovariy aytadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cBa\u02bczi yunon podshohlari: \u201cDunyo va din ishlari ikki narsa ostidadir. O\u02bbsha ikki narsaning biri ikkinchisining ostidadir. Ular qilich va qalam bo\u02bblib, qilich qalamning ostidadir\u201d, degan\u201d.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asar boshidan oxiriga qadar o\u02bbrganib chiqilganda, quyidagi xulosaga kelindi:<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 Abdulkarim Sam\u02bconiy mashhur muhaddis, hadis ilmi mutaxassisi bo\u02bblgan;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 asarda keltirilgan har-bir ma\u02bclumot sanad bilan keltirilgan;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 asar hadis ilmi mutaxassislari uchun muhim qo\u02bbllanma bo\u02bblib xizmat qiladi;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 asar hadis ilmi ta\u02bclim metodologiyasiga oid muhim manbadir;<\/span><\/div>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">asarni nafaqat hadis ilmlarini o\u02bbrganish va o\u02bbrgatishda, balki ta\u02bclimning barcha sohalarida keng qo\u02bbllash mumkin. Zero, ta\u02bclim-tarbiyadan ko\u02bbzlangan maqsad jamiyatda komil insonni shakllantirish, ta\u02bclim samaradorligini oshirish, ustoz va shogird o\u02bbrtasidagi aloqani mustahkamlash, ustozning ta\u02bclim berish mahoratini oshirish hamda shogirdning ta\u02bclim olish saviyasini yuksaltirishdir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22090#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Abdulkarim Sam\u02bconiy. Adabul imlo val istimlo. Ahmad Muhammad Abdurahmon Muhammad Mahmud tadqiqi. 1-juz. \u2013 Jidda: \u201cMatbaatul Mahmudiyya\u201d, 1993 yil. \u2013 B.49.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22090#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Nur surasi, 61-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=22090#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Qalam surasi, 1-oyat.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Ravshan ELMURODOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abdulkarim Sam\u02bconiyning \u201cAdabul imlo val istimlo\u201d asari hadis ilmidagi ta\u02bclim jarayoniga bag\u02bbishlangan muhim manba hisoblanadi. Xorijlik va mahalliy tadqiqotchilarning Abdulkarim Sam\u02bconiy hayoti va ijodi borasida qilgan izlanishlariga qaralganda, olimning tarixga oid \u201cAl-ansob\u201d nomli shoh asariga ko\u02bbproq e\u02bctibor qaratilgani guvohi bo\u02bblinadi. Shu e\u02bctibordan olimning tarixchi va nasabshunos jihati o\u02bbrganilgan. \u201cAdabul imlo val istimlo\u201d asari o\u02bbrganib chiqilgandan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22091,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-05-25T06:21:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz\",\"name\":\"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg\",\"datePublished\":\"2022-05-25T06:21:50+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-25T06:21:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-05-25T06:21:50+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz","name":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg","datePublished":"2022-05-25T06:21:50+00:00","dateModified":"2022-05-25T06:21:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/bukhari_buxoriy2022_83.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=22093&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cADABUL IMLO VAL ISTIMLO\u201d ASARI \u2013 HADIS ILMIDAGI MUHIM MANBA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22093"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22093"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22094,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22093\/revisions\/22094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}