{"id":21268,"date":"2022-04-11T10:36:54","date_gmt":"2022-04-11T05:36:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=21268"},"modified":"2022-04-11T10:36:54","modified_gmt":"2022-04-11T05:36:54","slug":"hidoyatga-boshlagan-imom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz","title":{"rendered":"Hidoyatga boshlagan imom"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Islom olamida katta nufuzga ega bo\u02bblgan imom, faqih, kalom ilmining moturidiylik aqidaviy mazhabi asoschisi Imom Abu Mansur Moturidiy Samarqandning Moturid qishlog\u02bbida tavallud topgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Abu Mansur Moturidiy o\u02bbzining yuksak ilmiy salohiyati bilan islom dunyosida alohida e\u02bctiborga sazovordir. Alloma umri davomida islomning asl mohiyatini hamda uning o\u02bbzgarmas aqidaviy ta\u02bclimotini buzg\u02bbunchi firqalarning turli botil g\u02bboyalari va da\u02bcvolaridan himoya qilib keldi. Shu sababli qoldirgan katta ilmiy merosi islom ilm-fanida yuksak e\u02bctibor topdi va hozirgi kunda ham moturidiya aqidaviy mazhabi ahli sunna va jamoa yo\u02bbnalishidagi asosiy mazhab bo\u02bblib kelmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Abu Mansur Moturidiy dastlabki ta\u02bclimni o\u02bbz qishlog\u02bbida olib, keyinchalik Movarounnahrning o\u02bbsha davrdagi diniy va ma\u02bcrifiy markazi bo\u02bblgan Samarqandda davom ettiradi. Ustozlari o\u02bbz davrining taniqli olimlari Abu Nasr Iyoziy, Abu Bakr Ahmad Juzjoniy bo\u02bblgan. Ba\u02bczi manbalarda uning Samarqanddagi \u201cIyoziy\u201d madrasasida ta\u02bclim olgani qayd etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Moturidiy yashagan davr islom olamida o\u02bbzgarishlar avj olgan, ayniqsa, turli firqalar tomonidan aqidaviy buzilishlar yuzaga kelgan paytga to\u02bbg\u02bbri keldi. Shunday sharoitda u ahli sunna va jamoa e\u02bctiqodini himoya qilib chiqdi. Bu yo\u02bblda boshqa botil aqidalarning da\u02bcvolariga raddiyalar berdi hamda moturidiya aqidaviy ta\u02bclimotiga asos soldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bu bilan u islom ilm-fanida, ta\u02bclimotida eng asosiy hisoblangan kalom ilmini turli noto\u02bbg\u02bbri da\u02bcvolar va g\u02bboyalardan tozaladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Moturidiyning islom olamida juda nozik hisoblangan, bizning davrimizgacha yetib kelgan \u201cKitob ut-tavhid\u201d asari 1970 yilda Fathulloh Xulayf tomonidan Bayrutda nashr etilgan. Moturidiy bu asarida sunniy aqidadagi (ta\u02bcvilda) zid qarashlarni rad qilishga harakat qiladi va Abu Hanifaning qarashlariga suyangan<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">holda ish ko\u02bbradi. Mazkur asarning ilmiy va amaliy ahamiyati juda katta bo\u02bblib, u ahli sunna ulamolari tomonidan Qur\u02bconi karimni sharhlash (ta\u02bcvil) bo\u02bbyicha qilingan dastlabki jiddiy urinish hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Alloma umri davomida faqihlar, muhaddislar bilan muloqotda bo\u02bblgan va munozaralar olib borgan. U islom dinining hanafiy mazhabini Movarounnahrda tarqatish va o\u02bbzidan keyingi avlodlarga qusursiz yetkazish ishiga katta hissa qo\u02bbshdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Moturidiy o\u02bbz zamonasidayoq \u201cImomul huda\u201d, ya\u02bcni hidoyatga boshlovchi imom nomiga sazovor bo\u02bblgan. Moturidiy ta\u02bclimotini batafsil o\u02bbrgangan va bu ta\u02bclimotning mohiyatini chuqur bilgan Abul Muin Nasafiy, Abu Hafs Nasafiy kabi olimlar Moturidiy ta\u02bclimotini rivojlantirish orqali bu maktabni davom ettirdilar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Moturidiyning qalamiga mansub asarlarning soni o\u02bbn beshtaga yetib qoladi. Tarixiy manbalarda uning ko\u02bbplab asarlari haqida ma\u02bclumotlar yetib kelgan. Ularda ta\u02bckidlanishicha, uch yo\u02bbnalish-kalom, tafsir va fiqh bo\u02bbyicha asarlar yozgan. Alloma tafsirga oid \u201cTa\u02bcvilotu ahlis-sunna\u201d, kalomga oid \u201cKitob at-tavhid\u201d (Tavhid kitobi),<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cRad usul al-xamsa\u201d (Besh usulga raddiya) va \u201cAl-jadal fiy usul al-fiqh\u201d (Fiqh ilmi asoslari xususida munozaralar) kabi asarlari ma\u02bclum va ulardan ba\u02bczilari bizgacha yetib kelgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Moturidiyning ilmiy merosi islom olamida avval ham, hozirgi kunda ham ahamiyatli bo\u02bblib, ilmiy tadqiqotchilar tomonidan o\u02bbrganilmoqda.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ravshan ELMURODOV<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi katta ilmiy xodimi<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Islom olamida katta nufuzga ega bo\u02bblgan imom, faqih, kalom ilmining moturidiylik aqidaviy mazhabi asoschisi Imom Abu Mansur Moturidiy Samarqandning Moturid qishlog\u02bbida tavallud topgan. Abu Mansur Moturidiy o\u02bbzining yuksak ilmiy salohiyati bilan islom dunyosida alohida e\u02bctiborga sazovordir. Alloma umri davomida islomning asl mohiyatini hamda uning o\u02bbzgarmas aqidaviy ta\u02bclimotini buzg\u02bbunchi firqalarning turli botil g\u02bboyalari va da\u02bcvolaridan himoya &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21263,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Hidoyatga boshlagan imom - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Hidoyatga boshlagan imom\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hidoyatga boshlagan imom - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hidoyatga boshlagan imom\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-04-11T05:36:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"722\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz\",\"name\":\"Hidoyatga boshlagan imom - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg\",\"datePublished\":\"2022-04-11T05:36:54+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-11T05:36:54+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"Hidoyatga boshlagan imom\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg\",\"width\":800,\"height\":722},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hidoyatga boshlagan imom\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hidoyatga boshlagan imom - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"Hidoyatga boshlagan imom","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Hidoyatga boshlagan imom - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Hidoyatga boshlagan imom","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-04-11T05:36:54+00:00","og_image":[{"width":800,"height":722,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz","name":"Hidoyatga boshlagan imom - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg","datePublished":"2022-04-11T05:36:54+00:00","dateModified":"2022-04-11T05:36:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"Hidoyatga boshlagan imom","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/gazeta_zar_110422.jpg","width":800,"height":722},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=21268&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hidoyatga boshlagan imom"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21268"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21268"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21269,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21268\/revisions\/21269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}