{"id":20640,"date":"2022-03-03T11:38:32","date_gmt":"2022-03-03T06:38:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20640"},"modified":"2022-03-03T11:38:32","modified_gmt":"2022-03-03T06:38:32","slug":"sahihul-buxoriy-va-sunani-termiziy-o%ca%bbrtasidagi-farqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">IX asr hadis ilmi rivojida oltin davr hisoblanadi. Bu davrda Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Dorimiy, Imom Abu Dovud, Ahmad ibn Hanbal va Abd ibn Humayd Keshiy kabi muhaddis allomalar faoliyat yuritgan. Ular boshlab bergan xayrli ishlarni Imom Termiziy ham chuqur mas\u02bculiyat va katta ishtiyoq bilan davom ettirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadis ilmini egallash va takomillashtirishda Imom Termiziy o\u02bbz davrining ko\u02bbpgina mashhur muhaddislaridan tahsil oldi. Uning ustozlari qatorida Imom Buxoriy, Imom Muslim, Abu Dovud, Qutayba ibn Said, Is\u02bchoq ibn Muso, Mahmud ibn G\u02bbiylon, Said ibn Abdurrahmon, Muhammad ibn Bashshor, Ali ibn Hajar Marvaziy, Ahmad ibn Muniy\u02bc, Muhammad ibn Musanno, Sufyon ibn Vaqi\u02bc va yana bir qator taniqli muhaddislarni ko\u02bbrsatish mumkin<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Muhammad Habibulloh Muxtor, Imom Termiziyning ustoz-shayxlarining soni 221 ga yetganini aytadi. Bularning 9 nafaridan \u201cSihohi sitta\u201d (\u201cOlti eng ishonchli hadislar to\u02bbplami\u201d)ning mualliflari hadis rivoyat qilgan. Imom Termiziy 19 ustoz-shayxdan hadis rivoyat qilib, bu borada Imom Buxoriy va Imom Muslimga sherik bo\u02bblgan. 28 ustoz-shayxdan hadis rivoyat qilib, Imom Buxoriyga, 41 nafar ustoz-shayxdan hadis rivoyat qilib, Imom Muslimga sheriklik qilgan. 42 nafar ustoz-shayxdan hadis rivoyat qilish bilan qolgan beshta eng ishonchli hadis to\u02bbplami muallifidan ajralib turgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Termiziy xorijiy mamlakatlarga safari chog\u02bbida hadislar to\u02bbplash bilan birga, kitob yozishga ham kirishgan. Safardan qaytgach, olimlar bilan ilmiy munozaralarda qatnashgan, xususan, mashhur muhaddis alloma Imom Buxoriy bilan birga ko\u02bbplab ilmiy bahslarga borgan va undan ko\u02bbp ilmni o\u02bbrgangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">IX asrda Nishopur musulmon olamidagi eng yirik ilmiy markazlardan biri bo\u02bblib, u yerda ilm-fan, ayniqsa, hadis ilmi yuqori darajada rivojlangan. Bu shaharda ko\u02bbplab mashhur olimlar to\u02bbplanib, o\u02bbzaro ilmiy munozaralar va bahslar o\u02bbtkazgan. Bular qatoridan Imom Buxoriy, Imom Muslim ibn Hajjoj, Imom Termiziy va boshqa muhaddislar ham o\u02bbrin olgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">863-868 (250-255) yillar oralig\u02bbida Nishopurda Imom Buxoriy va Imom Termiziy o\u02bbrtasida ko\u02bbpdan-ko\u02bbp ilmiy munozaralar va samimiy do\u02bbstona uchrashuvlar bo\u02bblib o\u02bbgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. Imom Buxoriy mashhur bo\u02bblgan paytda, yoshi qirqdan oshgan va turli mamlakatlar olimlaridan ta\u02bclim olgan Imom Termiziy ham yetuk olim darajasida tanilgan bo\u02bblgan. Shu sababli ham Imom Buxoriy bilan turli masalalarda ilmiy bahslar olib borgan edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Termiziy kuchli xotirasi bilan o\u02bbz davrining olimlaridan ajralib turgan. O\u02bbtkir zehni va quvvai-hofizasi bilan ustozi Imom Buxoriydan qolishmagan. Hifzda (yodlashda) u haqida masallar keltirilgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Imom Termiziy hadis ilmida iqtido qilinadigan buyuk olimlardan biridir<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy ham shogirdi Abu Iso Termiziyga yuqori baho berib:\u00a0<em>\u201cSen mendan foydalanganingdan ko\u02bbra men sendan ko\u02bbproq foydalandim\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><strong>[6]<\/strong><\/a><\/em>, deb ta\u02bckidlagan. Imom Termiziyga bunday yuksak baho berishi uning qanchalik darajada ilmga ega ekanini ko\u02bbrsatadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Termiziy ustozidan faqat hadis ilmidan saboq olmagan, balki fiqhni ham o\u02bbzlashtirgan. Bu haqda Shamsiddin Zahabiy (1274\u20131348) \u201cTazkirat huffoz\u201d asarida: \u201cHadisda Buxoriydan fiqh o\u02bbrgangan\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Termiziy ustozi va safdoshi Imom Buxoriyni butun umri davomida hurmatlab, unga samimiy sadoqatda bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hofiz Umar ibn Allak bunday yozadi: \u201c(Imom) Buxoriy vafot etar ekan, o\u02bbzidan keyin Xurosonda ilm, xotira, taqvo va zohidlik borasida Abu Isoga o\u02bbxshagan biror kishini qoldirmadi. U (Buxoriyning vafotidan qayg\u02bbuga botib,) shu darajada qattiq yig\u02bbladiki, hatto ko\u02bbzlari ko\u02bbr bo\u02bblib qolib, bir necha yil shu holida yashadi\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hadislar islomning ikkinchi asosiy manbasidir. Bu borada ko\u02bbp tadqiqotlar olib borilgan va kitoblar yozilgan. Bu kitoblar orasida ishonchli hadislar manbasi sifatida \u201cKutubi sitta\u201d hadis to\u02bbplami keltiriladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Barcha hadis kitoblaridagi hadislar sahihlik jihatidan bir-biridan ajralib turadi. \u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201ddagi hamma hadislar sahihlik jihatidan bir-biriga teng bo\u02bblmaganidek, bir-biridan farq ham qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy, Imom Muslim va Imom Termiziyning asarlari barcha mavzularga oid hadislarni qamrab olgani sababli \u201cJome\u02bc\u201d turkumiga kirsa, Abu Dovud, Imom Nasoiy va Ibn Mojaning asarlari, asosan, fiqhiy mavzularga oid ahkom hadislarni qamrab olgani sababli \u201cSunan\u201d turkumidagi kitoblar qatoriga kiradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cSunani Termiziy\u201d, \u201cKitabul ilal\u201ddagi hadislarni hisobga olmaganda 3956 ta hadisni tashkil qiladi. \u201cSunani Termiziy\u201d tarkibiy jihatdan boblarga bo\u02bblingan bo\u02bblib, boblar sarlavha tarzida bo\u02bblingan. Bobga doir hadislar bo\u02bblim mazmunini to\u02bbla-to\u02bbkis ifodalagan. Bu bobga doir masalada muallif bir qancha hadis va undan keyin roviylar nomlarini keltirgan, so\u02bbng bu masala yuzasidan boshqa ulamo va faqihlarning fiqh masalalariga oid fikr va farqlarini tartib bilan yozgan. Rivoyat qilingan hadisning sahih, hasan yoki zaiflik darajasiga o\u02bbz munosabatini bildirib, hadis roviylari, sanadlar va sanadni qamrab olgan illatlar xususida o\u02bbz fikrini bildirib o\u02bbtgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cSahihul Buxoriy\u201d asari takror hadislar bilan birga 97 kitob, 7375 hadisdan iborat. Takrorlanmagan hadislar soni 4000 ga yetadi. \u201cSunani Termiziy\u201d asari, Ahmad Muhammad Shokir tahqiqiga ko\u02bbra, 46 ta bo\u02bblim (bob) 2496 ta bob, 3956 ta hadisdan iborat.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy (vaf. 256\/870) bob nomlarida birinchi navbatda oyatlarga, so\u02bbngra marfu hadislarga joy ajratsa<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>, Termiziy asosan bob nomlarida shu bobda kelgan hadislardagi mavzuni anglatgan kalit so\u02bbzlarni ishlatishni ma\u02bcqul ko\u02bbrgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cSunani Termiziy\u201dda taqti\u02bc<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>\u00a0jarayoni va takrorlar kamligi uni \u201cJome\u02bc as-Sahih\u201ddan ajratib turadi. \u201cSahihul Buxoriy\u201dda takrorlangan hadislar soni \u201cSunani Termiziy\u201ddagiga qaraganda ko\u02bbproq.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cSahihul Buxoriy\u201d asarida faqat sahih hadislar, \u201cSunani Termiziy\u201dda esa sahih hadislar bilan birga hasan va zaif hadislar ham kelgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy takrorlangan hadislarni turli sanadlar bilan berish prinsipini qabul qilgan. Imom Termiziy hadis matnini keltirganidan keyin turuqlar orasiga tahvil (\u062d) belgisini qo\u02bbygan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>. Bundan tashqari, agar mavzu haqida bir xil yoki shunga o\u02bbxshash rivoyatlar bo\u02bblsa, sahobalarning ismlarini zikr qilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cSunani Termiziy\u201dning oxiriga \u201cKitabul ilal\u201d ilova qilingan. \u201cSahihul Buxoriy\u201dda bunday holat kuzatilmaydi. Lekin Imom Termiziy \u201cKitabul ilal\u201dni yozishda Imom Buxoriyning asarlaridan foydalangani haqida bunday yozadi: \u201cHadislar, roviylar, ularning tarixdagi illatlarini yozishda Imom Buxoriyning \u201cKitob at-tarix\u201d asaridan foydalandim, yana ko\u02bbprog\u02bbini Muhammad ibn Ismoil Buxoriy bilan qilgan ilmiy munozaralarim paytida olganman. Shuningdek, Abdulloh ibn Abdurrahmon, Abu Zur\u02bcadan ham foydalandim-u lekin baribir ko\u02bbprog\u02bbi Muhammad Buxoriydan, kamrog\u02bbi esa Abdulloh bilan Abu Zur\u02bcadandir\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Termiziy vafot etguniga qadar ilm talabida bo\u02bbldi. U Imom Buxoriy bilan uchrashgandan so\u02bbng o\u02bbzining eng buyuk asarlari \u2013 \u201cAl-jome\u02bc\u201d, \u201cAl-ilal al kabir\u201d va \u201cAsh-shamoil\u201dni yozdi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Umar ibn Allak (vaf. hij.325): \u201cNa Iroqda, na Xurosonda ilal, tarix va isnod sohasida Imom Muhammad ibn Ismoil Buxoriydan ko\u02bbra bilimdonroq biror olimni ko\u02bbrmadim\u00bb, deb ta\u02bckidlaydi<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cJome\u02bc as-Sahih\u201d asarida asosiy bo\u02bblimlar (boblar) uchun \u201ckitab\u201d (\u0643\u062a\u0627\u0628) atamasi ishlatilsa, \u201cSunani Termiziy\u201dda asosiy bo\u02bblimlar (boblar) uchun \u201ckitab\u201d (\u0643\u062a\u0627\u0628) atamasi bilan birga \u201cabvab\u201d (\u0627\u0628\u0648\u0627\u0628)<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>\u00a0atamasi ham qo\u02bbllangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Termiziy hadislardan keyin roviylar haqida ma\u02bclumot bergan va hadislarning sahihlik holatini bildirgan. Bu masalada faqihlarning qarashlari, ulamo o\u02bbrtasidagi ittifoq yoki ixtiloflarga ishora qilgan. Roviylarning holatini, agar bo\u02bblsa illlatini ham bayon qilgan. Imom Buxoriy esa hadislardan keyin bunday tushuntirishga ko\u02bbp o\u02bbrin bermaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hofiz Hiraviy Ansoriy (vaf. 481 h) bunday degan: \u201cAbu Iso Termiziyning kitobi mening nazdimda Imom Buxoriy va Imom Muslimning kitoblaridan foydaliroqdir. Chunki, Imom Buxoriy va Imom Muslimning kitoblaridan yetuk ma\u02bcrifat ahlidan bo\u02bblgan kishilargina foydalana oladi. Hadislariga sharhlar va tushunchalar berib o\u02bbtilgan ushbu kitobdagi foydalardan esa har qanday faqih va har qanday muhaddis foydalana oladi\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Buxoriy va Imom Termiziyning asarlari hech qachon o\u02bbz qimmatini yo\u02bbqotmaydi. Ularda keltirilgan hadisi shariflar katta tarbiyaviy ahamiyatga ega bo\u02bblib, odamlarni halol, adolatli, iymon-e\u02bctiqodli, diyonatli, pokiza, mehnatsevar, rahm-shafqatli, ota-ona, ayollarga nisbatan hurmat-e\u02bctiborli bo\u02bblishga chorlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Olim JO\u02bbRAYEV<br \/>\n<\/strong><strong>Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Shamsuddin Zahabiy. Siyaru a\u02bclamin nubala. \u2013 Bayrut, Muassasatur risala, 1993. J. 13. \u2013 B. 271.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Akram Ziyo Umariy. Turos at-Termiziy al-ilmiy. Maktaba ad-dar bil Madinat al-munavvara. \u2013 B. 12.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Ibn Xallikon, Vafayot al-a\u02bcyon, 3-jild. Bayrut: Dorus sodr, 1971. \u2013 B. 407.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Ibn Hajar al-Asqaloniy. Tahziyb at-tahziyb. Dorul fikr, 1984. J. 9. \u2013 B. 389; 5. \u00a0Shamsuddin Zahabiy. Siyaru a\u02bclaamin nubala. \u2013 Bayrut, Muassasatur risala, 1993. J. 13. \u2013 B.273.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Ibn Xallikon, Vafayot al-a\u02bcyon, 4-jild. Bayrut: Dorus sodr, 1971. \u2013 B. 278.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0Ibn Hajar al-Asqaloniy. Tahziyb at-tahziyb. Dorul fikr, 1984. J. 9. \u2013 B. 45; Yusuf ibn Abdurahmon Mizziy. Tahzibul kamol fi asmair rijal. Bayrut: Muassatur risala, 1980. J. 26. \u2013 B. 252.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Shamsuddin Zahabiy. Tazkirat al-huffoz. \u2013 Bayrut\/Liviya. Dor al-kitab al-ilmiyya. 1998. J. 2. \u2013 B. 154; Siyaru a\u02bclaamin nubala. \u2013 Bayrut, Muassasatur risala, 1993. J. 13. \u2013 B. 273; Nuriddin Itr. \u00ac Al-Imom at-Termiziy val muvozanatu bayna jami\u02bcihi va baynas sahihayn. 1980. \u2013 B. 11.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Muhammad ibn Ismoil. Al-Jomi\u02bc alayhissalom-sahih al-muxtasar. \u2013 Qohira: Dorush sha\u02bcb, 1987. J. 1. \u2013 B. 8, 22, 46\u2026<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Bir nechta mavzuda kelgan hadisning faqat bir qismini bir joyda, boshqa qismini boshqa joyda xuddi shu sanad bilan naql qilish.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn Dahhak Termiziy. J.1. \u2013 B.5, 6, 8, 60, 100, 193, 287, 407..<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0Ibn Hajar al-Asqaloniy. Tahzib at-tahziyb. Dorul fikr, 1984. J. 9. \u2013 B.388; Akram Ziyo Umariy. Turos at-Termiziy al-\u02bcailmiy. Maktaba ad-daar bil Madiynati al-munavvara. \u2013 B.8.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0Akram Ziyo Umariy. Turos at-Termiziy al-\u02bcailmiy. Maktaba ad-daar bil Madiynati al-munavvara. \u2013 B.8.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a>\u00a0Shamsuddin Zahabiy. Tazkirat al-huffoz. \u2013 Bayrut\/Liviya. Dor al-kitab al-ilmiyya. 1998. J. 2. \u2013 B.154.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a>\u00a0Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn Dahhak Termiziy. Tahqiq va ta\u02bcliq: Ahmad Muhammad Shokir (1-2 juz), Muhammad Fuad Abdul Boqi (3 jild), Ibrohim Atvo Avda (4-5 juz). \u2013 Misr: Mustafo al-babi al-halbi, 1975. J.1. \u2013 B.5; 278; J.2. \u2013 B.314\u2026<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20637#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a>\u00a0Shamsuddin Zahabiy. Siyaru a\u02bclaamin nubala. \u2013 Bayrut, Muassasatur risala, 1993. J. 18. \u2013 B. 513; Akram Ziyo Umariy. Turos at-Termiziy al-\u02bcailmiy. Maktaba ad-daar bil Madiynati al-munavvara. \u2013 B. 16.<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IX asr hadis ilmi rivojida oltin davr hisoblanadi. Bu davrda Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Dorimiy, Imom Abu Dovud, Ahmad ibn Hanbal va Abd ibn Humayd Keshiy kabi muhaddis allomalar faoliyat yuritgan. Ular boshlab bergan xayrli ishlarni Imom Termiziy ham chuqur mas\u02bculiyat va katta ishtiyoq bilan davom ettirgan. Hadis ilmini egallash va takomillashtirishda Imom Termiziy &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u201c\u0421\u0430\u04b3\u0438\u04b3\u0443\u043b \u0411\u0443\u0445\u043e\u0440\u0438\u0439\u201d \u0432\u0430 \u201c\u0421\u0443\u043d\u0430\u043d\u0438 \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u0437\u0438\u0439\u201d \u045e\u0440\u0442\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u0433\u0438 \u0444\u0430\u0440\u049b\u043b\u0430\u0440\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201c\u0421\u0430\u04b3\u0438\u04b3\u0443\u043b \u0411\u0443\u0445\u043e\u0440\u0438\u0439\u201d \u0432\u0430 \u201c\u0421\u0443\u043d\u0430\u043d\u0438 \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u0437\u0438\u0439\u201d \u045e\u0440\u0442\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u0433\u0438 \u0444\u0430\u0440\u049b\u043b\u0430\u0440\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-03T06:38:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz\",\"name\":\"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-03T06:38:32+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-03T06:38:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u201c\u0421\u0430\u04b3\u0438\u04b3\u0443\u043b \u0411\u0443\u0445\u043e\u0440\u0438\u0439\u201d \u0432\u0430 \u201c\u0421\u0443\u043d\u0430\u043d\u0438 \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u0437\u0438\u0439\u201d \u045e\u0440\u0442\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u0433\u0438 \u0444\u0430\u0440\u049b\u043b\u0430\u0440\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u201c\u0421\u0430\u04b3\u0438\u04b3\u0443\u043b \u0411\u0443\u0445\u043e\u0440\u0438\u0439\u201d \u0432\u0430 \u201c\u0421\u0443\u043d\u0430\u043d\u0438 \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u0437\u0438\u0439\u201d \u045e\u0440\u0442\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u0433\u0438 \u0444\u0430\u0440\u049b\u043b\u0430\u0440","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u201c\u0421\u0430\u04b3\u0438\u04b3\u0443\u043b \u0411\u0443\u0445\u043e\u0440\u0438\u0439\u201d \u0432\u0430 \u201c\u0421\u0443\u043d\u0430\u043d\u0438 \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u0437\u0438\u0439\u201d \u045e\u0440\u0442\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u0433\u0438 \u0444\u0430\u0440\u049b\u043b\u0430\u0440","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-03-03T06:38:32+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz","name":"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg","datePublished":"2022-03-03T06:38:32+00:00","dateModified":"2022-03-03T06:38:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u201c\u0421\u0430\u04b3\u0438\u04b3\u0443\u043b \u0411\u0443\u0445\u043e\u0440\u0438\u0439\u201d \u0432\u0430 \u201c\u0421\u0443\u043d\u0430\u043d\u0438 \u0422\u0435\u0440\u043c\u0438\u0437\u0438\u0439\u201d \u045e\u0440\u0442\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u0433\u0438 \u0444\u0430\u0440\u049b\u043b\u0430\u0440","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_43.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20640&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cSahihul Buxoriy\u201d va \u201cSunani Termiziy\u201d o\u02bbrtasidagi farqlar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20640"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20641,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20640\/revisions\/20641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}