{"id":20598,"date":"2022-03-02T11:38:35","date_gmt":"2022-03-02T06:38:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20598"},"modified":"2022-03-02T11:43:46","modified_gmt":"2022-03-02T06:43:46","slug":"shar%ca%bciy-masalalarda-bahs-munozara-yuritish-shartlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz","title":{"rendered":"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bahs va munozara, ijtihod va ijmo\u02bc \u2013 bu ishlarda Alloh Taoloning buyuk hikmati, bandalariga rahmati va jamiyat a\u02bczolari duch kelgan masalalarning shar\u02bciy dalillarga asoslangan yechimlari bordir. Bu hikmat orqali islom ummatining diniy va shar\u02bciy ishlarida kenglik va qulayliklar yaratiladi. Hayotdagi dinga bog\u02bbliq turli tushunmovchiliklar oydinlashib, ixtilofli masalalar yechimi barham topadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cBahs, munozara\u201d \u2013 so\u02bbzlarining istilohiy ma\u02bcnosi \u2013 o\u02bbrtada ixtilofli bo\u02bblgan biror masala ustida ikki shaxs, yoki ikki jamoaning tortishib, haqiqatni yuzaga chiqarmog\u02bbidir. Bahs-munozara ikki xil uslubda amalga oshadi:<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Yozma shaklda. Bunda ikki tomon o\u02bbzining mavzuga doir ilmiy dalillarini xatga tushirib bir-birlariga jo\u02bbnatadi. Munozara olib boruvchi xatni qo\u02bbliga olishi bilan ilmiy dalillarni tekshirib ko\u02bbradi. Keltirilgan hujjatlardan qaysi biri kuchli bo\u02bblsa, o\u02bbshani qabul qiladi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Yuzma-yuz turib olib boriladigan munozara. Bunda ikkala tomon o\u02bbzaro hurmat asosida odob doirasida bahs olib boradi. Bunday ilmiy munozaralar olimlar o\u02bbrtasida doimiy ravishda bo\u02bblib turgan.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong><em>\u201cKim haq bo\u02bbla turib tortishuvni tark qilsa, Alloh taolo uning uchun jannatning o\u02bbrtasidan bir uy bino qiladi\u201d<\/em><\/strong>, dedilar. Alloh taolo barchamizga rahmatini yog\u02bbdirib, rushdu hidoyatga muvaffaq qilsin. Darhaqiqat, talashib-tortishmaslik, haqdan boshqa o\u02bbrinda ilmi bilan o\u02bbzini g\u02bbolib hisoblamaslik Alloh taolo dinda faqih qilgan, ilm bilan naflantirgan oqil olimning sifatlaridandir. Shuningdek, olimu oqil bo\u02bblgan chin mo\u02bbmin kishi dinida biror masala yuzasidan talashib-tortishishdan ehtiyot bo\u02bbladi. Oqil olimning sifatlaridan yana biri havo-yu nafsga ergashganlar bilan o\u02bbtirmaslik va ular bilan tortishmaslik hisoblansa-da, aqoid, fiqh va boshqa hukmiy masalalarda ba\u02bczan bahsga zarurat tug\u02bbiladi. Haqni botildan himoya qilish uchun to\u02bbg\u02bbri yo\u02bbldan adashganlarning biri bilan bahs-munozara qilish zaruriy holat, chunki olim kishining aqidadan adashganlar ustidan g\u02bbalabasi musulmonlar uchun manfaat va barakadir. Alohida e\u02bctibor bilan qaraladigan yana bir narsa \u2013 bu oqil olimning munozarasi ixtiyoriy emas, balki majburiy ekanidir. Shunday bo\u02bblsada, bahs-munozara zarur bo\u02bbladigan o\u02bbrinlarda uning o\u02bbziga xos shartlari mavjud. Biz quyida aynan ana shunday bahs va munozaralar va ularning shartlari to\u02bbg\u02bbrisida so\u02bbz yuritmoqchimiz.<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Avvalo,\u00a0<strong>bahsga kirishuvchi tomonlarning niyati xolis bo\u02bblmog\u02bbi kerak<\/strong>. Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallam:\u00a0<strong>\u201cIxtilof qilmang! Sizlardan avvalgilar bir-birlari bilan ixtilof qilganlari sababli halok bo\u02bbldilar\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong>, deganlar. Albatta, har qanday bahs, munozara ixtilof tufayli sodir bo\u02bbladi. Demak, bahs-munozaradan asosiy maqsad faqat mana shu ixtilofni bartaraf etish, ya\u02bcni ixtilofli masalaning yechimini to\u02bbg\u02bbri topish bilan u masaladagi shubha va gumonlar bartaraf etish, ya\u02bcni haqiqatni yuzaga chiqarishdan iborat bo\u02bblmog\u02bbi lozim bo\u02bblmog\u02bbi lozim. Shuning uchun, Islom dini nuqtai nazaridan \u201cbahs-munozara\u201d so\u02bbzlari \u201ctalashib-tortishish\u201d, \u201co\u02bbzaro ixtilof\u201d ma\u02bcnosida emas, balki \u201chaqiqatni yuzaga chiqarmoq uchun uni himoya qilish\u201d va \u201cbotilni yo\u02bbq qilish uchun kurashish\u201d, degan ma\u02bcnolarda tushuniladi. Ixtilofli masalaning yechimini to\u02bbg\u02bbri topish bilangina undagi shubha va gumonlar bartaraf bo\u02bbladi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ayrim bahslarda munozara qilayotganlar biri ikkinchisiga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlaridan hujjat keltiradi va ikkinchisi esa uni muqobiliga dalil keltirmasdan rad qiladi. Mana shularning har biri o\u02bbzlarini dalili \u2013 hujjatini sinishidan qo\u02bbrqadi, hatto Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sobit sunnatini: \u201cBu botil narsa, men bunday demayman\u201d, deb aytishgacha boradi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatini o\u02bbzining noqis fikri bilan rad qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bahs-munozaraga kirishganlardan yana ayrimlari bir masalada sahobiyning so\u02bbzini hujjat qilib keltiradi, uning raqibi esa uni hujjat-daliliga qaramay uni rad qiladi. Ularning barchasi o\u02bbz fikrini quvvatlashni o\u02bbylaydi. Sunnatni va asar<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>larni rad qilayotganiga parvo ham qilmaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Alohida ta\u02bckidlash kerakki, bunday bahs-munozaraga kirishganlarning har biri og\u02bbir gunoh ottiradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Muhammad ibn Husayn bahs-munozaradan ikki tomonni ham niyatini xolis qilishga undab bunday deydi:\u00a0\u201cBahsdan maqsadi talashib-tortishish va g\u02bbolib kelish bo\u02bblgan kishiga bunday deyiladi: \u201cMenga aytchi, agar men hijozlik, sen esa iroqlik bo\u02bblsang-u o\u02bbrtamizdagi bir masalada men mazhabimga binoan \u201cu halol\u201d, desam, sen ham o\u02bbz mazhabingga ko\u02bbra \u201cu harom\u201d, desangu mendan masalaning yechimini har birimiz o\u02bbz foydamizga hal bo\u02bblishini istab bahs yuritishni so\u02bbrasang, demak bahsdan maqsading so\u02bbzingdan qaytish emasdir. Sendagi bor-yo\u02bbq niyating shuki, mening o\u02bbz so\u02bbzim-fikrim bo\u02bbla turib, senikini to\u02bbg\u02bbri deb ma\u02bcqullashim kerak. Mening maqsadim sening fikringni, so\u02bbzingni rad qilish emas, sening maqsading esa mening fikrimni rad qilishdir. Bunday holatda bizni bahs yuritishimizga hech qanday yo\u02bbl ham, bundan dinimizga manfaat ham yo\u02bbq. Agar sen o\u02bbzing botil yo\u02bblda bo\u02bblib, meni haqdan xato qilmog\u02bbimni va to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblga muvofiq kelmasligimni xohlasang, so\u02bbng shu bilan xursand bo\u02bblsang, unda mening ham maqsadim sen haqingda shunday bo\u02bbladi\u201d, deb javob beriladi.\u00a0<em>(\u201cUlamolarning xulqlari\u201d, Abu Bakr Muhammad ibn Husayn ibn Abdulloh Ojurriy).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Agar bahs-munozara yuritishdan maqsad shunday bo\u02bblsa, ummat to\u02bbg\u02bbri yo\u02bbl topa olmaydigan yomon qavmga aylanadi. Bu holatda ilm faqat olimlarning zarariga hujjat bo\u02bbladi va bunday maqsad bilan bahs yurituvchi olimdan ko\u02bbra johil kishi mag\u02bbfiratga loyiqroqdir. Zero, shar\u02bciy masalalarda yetarli ilmga ega bo\u02bblmasdan, johil holatda fatvo beradigan kishidan johil kishi yaxshiroq ekanligi asarlarda kelgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Qosimdan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>\u00a0rivoyat qilinadi: \u201cKishini Alloh taolo unga haq yo\u02bblni bildirgandan so\u02bbng johil bo\u02bblib yashamog\u02bbi bilmaydigan masalalarda biror so\u02bbzni aytmog\u02bbidan ko\u02bbra yaxshiroqdir\u201d.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0Bu holatda eng yaxshi yo\u02bbl, har ikki tomon ham sukut saqlamog\u02bbidir. Bunday yo\u02bbl tutish ummat ulamolari xohlayotgan haqiqatga yaqinroq va tinchroqdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Talashib-tortishish va bahsda g\u02bbolib kelishga intilish niyati noxolis, islomning mohiyatidan johil bo\u02bblgan kimsaning sifatlaridandir. Alloh taolodan shunday maqsadli kishilar bilan bahsga kirishishdan panoh so\u02bbraymiz! Bahsu munozaraga kirishayotgan kishi avvalo niyatini xolis qilishi, ya\u02bcni mag\u02bblub etishni emas, balki haqiqatni yuzaga chiqarishni maqsad etib belgilamog\u02bbi lozim.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Masalaning yechimini axtarib, bahs-munozara yuritayotganlar bir-birlariga shar\u02bciy masalalarda bahs yuritishdan maqsad biror kishini bahsda g\u02bbolib bo\u02bblishi emas, balki faqat haqiqatni oydinlashtirish ekanligini eslatib turishi lozim. Shuningdek, ularning har biri bahsdagi hamsuhbati bu munozarada haq-to\u02bbg\u02bbri bo\u02bblib chiqishini yaxshi ko\u02bbrishi va o\u02bbziga ravo ko\u02bbrmaganini bahsdagi hamsuhbatiga ham ravo ko\u02bbrmasligi vojibdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Agar tomonlardan kimdir raqibi so\u02bbzlayotganda haqdan xato qilishi va o\u02bbzini so\u02bbzi to\u02bbg\u02bbri bo\u02bblishini istab tursa, bu bahs haromdir. Chunki, bunday noxolis bahsga Alloh taolo rozi bo\u02bblmaydi, bunday niyatli bahsdan tiyilib, tavba qilmoq vojib bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Muhammad ibn Husayn aytadi: \u201cAgar: \u201cQanday bahslashamiz\u201d, deyilsa, hamsuhbatga: \u201cBir-birimizga nasihat qilib\u201d, deb javob beriladi. Agar: \u201cBir-birimizga qanday nasihat qilamiz?\u201d deyilsa, unga: \u201cOramizdagi biror masalada men uni halol desam, sen esa uni harom desang, bahsimizda bizni to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblga yetaklaydigan so\u02bbzlarni aytmog\u02bbimiz bizga vojib bo\u02bbladi. Mening maqsadim sening tiling bilan Qur\u02bcon, sunnat va ijmoga muvofiq keladigan haqiqatni kashf qilish, sening ham maqsading mening tilim bilan o\u02bbzingga shunday haqiqatni kashf qilish bo\u02bblishi lozim. Agar bu bahsda bizning maqsadimiz shunday bo\u02bblsa, bu bahsning oqibati maqtovga sazovor bo\u02bblishini, to\u02bbg\u02bbri yo\u02bblga muvofiq bo\u02bblishimizni va biz yetgan narsada shaytonga nasiba bo\u02bblmasligini umid qilaman\u201d, deb javob beriladi.\u00a0<em>(\u201cUlamolarning xulqlari\u201d, Abu Bakr Muhammad ibn Husayn ibn Abdulloh Ojurriy).<\/em><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Bahs-munozaraga sabab bo\u02bblgan masalada yetuk ilmga ega bo\u02bblish.\u00a0<\/strong>Bahs-munozara yuritish uchun avvalo har ikkala tomonning ham munozara yurilayotgan masala sohasida yetuk bilimga ega bo\u02bblishi talab etiladi. Misol uchun, ko\u02bbrilayotgan masala shariatga oid bo\u02bblib, fiqh yoki kalom ilmiga taalluqli bo\u02bblsa, ushbu sohaga oid dalil (oyat va hadis)larni, bu dalillarning tafsiri va tahlilini yaxshi o\u02bbzlashtirgan bo\u02bblmog\u02bbi lozim.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: \u201cKim ilmsiz holida fatvo bersa uni yeru osmonlardagi farishtalar la\u02bcnatlaydi\u201d, dedilar.<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><em>Abu\u00a0<\/em><em>Aliy<\/em><em>\u00a0Zarirdan rivoyat qilinadi: \u201cMen Ahmad ibn\u00a0<\/em><em>Hanbalga<\/em><em>: \u201cKishiga fatvo berishi uchun qancha hadis yetarli, yuz ming hadis yetadimi?\u201d dedim. U: \u201cYo\u02bbq\u201d, dedi. Men: \u201cIkki yuz mingchi?\u201d dedim. U: \u201cYo\u02bbq\u201d, dedi. Men: \u201cUch yuz mingchi?\u201d, dedim. U: \u201cYo\u02bbq\u201d, dedi. Men: \u201cTo\u02bbrt yuz mingchi?\u201d dedim. U yana: \u201cYo\u02bbq\u201d, dedi. Shunda men: \u201cBesh yuz ming\u00a0<\/em><em>bo\u02bblsachi<\/em><em>?\u201d degan edim, u: \u201cUmid qilaman\u201d, deb aytdi\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Demak, shar\u02bciy masalada fatvo beruvchi shaxs avvalo tafsir, hadis, fiqh va aqida ilmlarini puxta egallamog\u02bbi, munozarada ko\u02bbrilayotgan masala shariatning qaysi yo\u02bbnalishiga oid bo\u02bblsa, o\u02bbshanga oid bilimlarni puxta egallagan bo\u02bblmog\u02bbi kerak.<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Bahs-munozara natijasi fitnaga sabab bo\u02bblmasligi kerak.\u00a0<\/strong>Aslida munozaradan asosiy maqsad ham fitnaning oldini olish hisoblanadi. Agar munozara sababli fitna qo\u02bbzg\u02bbaladigan bo\u02bblsa, unday munozara davralari kuch ishlatish yo\u02bbli bilan bo\u02bblsa ham to\u02bbxtatilishi kerak.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Undan so\u02bbralmasa bahs-munozaraga kirishmaslik.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bahs-munozaraning shartlaridan yana biri shuki, agar maqsad masalaning yechimini topib musulmonlarni og\u02bbirini yengil qilish emas, balki talashib-tortishib o\u02bbz fikrini o\u02bbtkazish bo\u02bblsa, bunday bahsga qo\u02bbshilmaslik lozim. Chunki bu bahsdan maqsad faqat bir tomon ikkinchi tomonning so\u02bbzini qaytarib tashlab, o\u02bbzining tutgan yo\u02bblini quvvatlashdan boshqa emas. Bunday maqsadli kishiga rad etib bo\u02bblmaydigan dalillar keltirilsa ham qabul qilmaydi va o\u02bbz so\u02bbzini quvvatlab mutaassibona turaveradi. Kimning bahsdan maqsadi shu bo\u02bblsa, uning fitnasidan boshqalarning tinchi buziladi va oqibati ham xunuk ishlarga olib keladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ko\u02bbrib turganingizdek, shar\u02bciy masalada bahs-munozara yuritish har ikkala tarafning zimmasiga ulkan mas\u02bculiyatlarni yuklaydi. Yuqorida ulardan ayrimlari keltirib o\u02bbtildi xolos. Agar shar\u02bciy masalada bahsga kirishuvchi tomonlar munozaradan faqatgina haqiqatni qaror toptirishni maqsad qilsa, ummat uchun bunday bahsning foydasi juda ham katta bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><em>Davomi bor\u2026<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Nodir Qobilov<br \/>\nImom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">_____________________________________________________________________________<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Abdurohman ibn Abu Bakr Suyuutiy. \u201cAl-Fathul kabir\u201d. \u201cDarul fikr\u201d nashriyoti. Bayrut 2003. 3-jild. \u2013B304.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Asar \u2013 muhaddis va faqihlar istilohida sahoba va tobe\u02bcinlarning shar\u02bciy masalaga oid ijtihod qilib aytgan so\u02bbzlari.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Qosim ibn Muhammmad ibn Abu Bakr \u2013 madinalik tobe\u02bcinlarning oliy tabaqasidan, faqih.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Abdulloh ibn abdurohman Dorimiy. \u201cSunani Dorimiy\u201d. \u201cDarul kitab\u201d nashriyoti. 1-juz. \u2013B 60. 111-hadis.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20595#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Jaloliddin Abdurohman ibn Abu Bakr Suyuutiy. Al-Fathul kabir. \u201cDorul fikr\u201d nashriyoti. Bayrut 2003. 3-jild. \u2013B 158.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bahs va munozara, ijtihod va ijmo\u02bc \u2013 bu ishlarda Alloh Taoloning buyuk hikmati, bandalariga rahmati va jamiyat a\u02bczolari duch kelgan masalalarning shar\u02bciy dalillarga asoslangan yechimlari bordir. Bu hikmat orqali islom ummatining diniy va shar\u02bciy ishlarida kenglik va qulayliklar yaratiladi. Hayotdagi dinga bog\u02bbliq turli tushunmovchiliklar oydinlashib, ixtilofli masalalar yechimi barham topadi. \u201cBahs, munozara\u201d \u2013 so\u02bbzlarining istilohiy &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20596,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0428\u0410\u0420\u042a\u0418\u0419 \u041c\u0410\u0421\u0410\u041b\u0410\u041b\u0410\u0420\u0414\u0410 \u0411\u0410\u04b2\u0421-\u041c\u0423\u041d\u041e\u0417\u0410\u0420\u0410 \u042e\u0420\u0418\u0422\u0418\u0428 \u0428\u0410\u0420\u0422\u041b\u0410\u0420\u0418\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0428\u0410\u0420\u042a\u0418\u0419 \u041c\u0410\u0421\u0410\u041b\u0410\u041b\u0410\u0420\u0414\u0410 \u0411\u0410\u04b2\u0421-\u041c\u0423\u041d\u041e\u0417\u0410\u0420\u0410 \u042e\u0420\u0418\u0422\u0418\u0428 \u0428\u0410\u0420\u0422\u041b\u0410\u0420\u0418\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-02T06:38:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-03-02T06:43:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz\",\"name\":\"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-02T06:38:35+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-02T06:43:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"description\":\"\u0428\u0410\u0420\u042a\u0418\u0419 \u041c\u0410\u0421\u0410\u041b\u0410\u041b\u0410\u0420\u0414\u0410 \u0411\u0410\u04b2\u0421-\u041c\u0423\u041d\u041e\u0417\u0410\u0420\u0410 \u042e\u0420\u0418\u0422\u0418\u0428 \u0428\u0410\u0420\u0422\u041b\u0410\u0420\u0418\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"\u0428\u0410\u0420\u042a\u0418\u0419 \u041c\u0410\u0421\u0410\u041b\u0410\u041b\u0410\u0420\u0414\u0410 \u0411\u0410\u04b2\u0421-\u041c\u0423\u041d\u041e\u0417\u0410\u0420\u0410 \u042e\u0420\u0418\u0422\u0418\u0428 \u0428\u0410\u0420\u0422\u041b\u0410\u0420\u0418","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"\u0428\u0410\u0420\u042a\u0418\u0419 \u041c\u0410\u0421\u0410\u041b\u0410\u041b\u0410\u0420\u0414\u0410 \u0411\u0410\u04b2\u0421-\u041c\u0423\u041d\u041e\u0417\u0410\u0420\u0410 \u042e\u0420\u0418\u0422\u0418\u0428 \u0428\u0410\u0420\u0422\u041b\u0410\u0420\u0418","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-03-02T06:38:35+00:00","article_modified_time":"2022-03-02T06:43:46+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz","name":"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg","datePublished":"2022-03-02T06:38:35+00:00","dateModified":"2022-03-02T06:43:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"description":"\u0428\u0410\u0420\u042a\u0418\u0419 \u041c\u0410\u0421\u0410\u041b\u0410\u041b\u0410\u0420\u0414\u0410 \u0411\u0410\u04b2\u0421-\u041c\u0423\u041d\u041e\u0417\u0410\u0420\u0410 \u042e\u0420\u0418\u0422\u0418\u0428 \u0428\u0410\u0420\u0422\u041b\u0410\u0420\u0418","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/bukhari_buxoriy2022_42.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20598&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SHAR\u02bcIY MASALALARDA BAHS-MUNOZARA YURITISH SHARTLARI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20598"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20600,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20598\/revisions\/20600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}