{"id":20134,"date":"2022-02-08T08:59:29","date_gmt":"2022-02-08T03:59:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20134"},"modified":"2022-02-07T16:00:57","modified_gmt":"2022-02-07T11:00:57","slug":"shayx-xudoydod-valiy-oshiqlar-sardori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz","title":{"rendered":"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><em>Subhidam har kimki Haqqa aylar roz,<\/em><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><em>Haq Subhon qutlug\u02bb yo\u02bbl aylar sarafroz.<\/em><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Shayx Xudoydod Valiy<\/strong><\/span><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Movarounnahr tasavvuf ta\u02bclimotida yassaviya tariqati muhim o\u02bbrin tutadi. Uning markazi Turkistonda shakllangan bo\u02bblsa, keyinchalik ta\u02bclimot Toshkent, Farg\u02bbona, Samarqand, Buxoro, Xorazm, Nasaf, Hirot kabi shaharlar bo\u02bbylab tarqaldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yassaviya tariqatining taraqqiy etishida Samarqandda faoliyat olib borgan tasavvuf allomalari alohida o\u02bbrin tutgan. Manbalarda qayd etilishicha, Samarqand shahri, Kumushkent, Sheroz (Jomboy) tumanidagi G\u02bbazira va Aliobod (Payariq) hududlarida tariqat maktablari vujudga kelgan. Ijtimoiy-siyosiy, ma\u02bcnaviy va madaniy hayotda, hatto bunyodkorlik ishlarida tariqat vakillarining munosib o\u02bbrni tarixiy manbalarda aks etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Samarqandda faoliyat olib borgan yassaviya tariqati vakili shayx Xudoydod Valiy bu mintaqada mazkur ta\u02bclimotning peshqadam namoyandalaridan bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu yetuk mutasavvif va uning ilmiy merosini o\u02bbrganish borasida N.Komilov, K.Kattayev, S.Razzoqov, D.Salohiy, S.Sayfulloh, N.Hasan, A.Qandahorov muvaffaqiyatli tadqiqotlar o\u02bbtkazgan. Ular manbalar asosida alloma biografiyasi, ilmiy merosi, ijtimoiy-siyosiy faoliyatiga doir qimmatli ma\u02bclumotlarni taqdim etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xudoydod Valiyning ismi Xudoyberdi bo\u02bblib, otasi Ortiq shayxdir. U Xorazmdan dastlab Buxoroga, keyinroq Miyonkolning Karmanasiga yaqin hududga kelib, istiqomat qilgan. 1461 yilda Ortiq shayx xonadonida o\u02bbg\u02bbil farzand dunyoga keladi. Chaqaloqqa Xudoyberdi deb, ism qo\u02bbyishadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Dastlabki ta\u02bclimni oilasida olgan Xudoyberdi ota-onasidan juda yosh payti judo bo\u02bbladi. Lekin qiyinchiliklar bilan bo\u02bblsa-da, ilm olishni davom ettiradi. Maktab ta\u02bclimidan so\u02bbng Samarqandga kelib, Javzoniya madrasasida shariat ilmlaridan saboq oladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xudoyberdining talabalik yillari haqida Olim shayxning \u201cLamahot\u201d kitobida bunday yozilgan: \u201cBir kuni Samarqanddagi Mirzo Ulug\u02bbbek madrasasida tolibi ilmlarning falakiyot sohasidagi munozaralarini havas bilan kuzatdim. Ularni bir-biriga muxolif topdim va o\u02bbzim uchun riyozatchiligim tufayli samoviy sirlarni kashf etdim\u201d. Bunga ko\u02bbra, so\u02bbfiylik tarbiyasini olgan shayx Xudoydodning falakiyot sohasidagi munozaralarga qiziqishi hanuzgacha bizga tasavvuf ahli bu ilmga zid bo\u02bblib kelgan, degan qarashlarni qayta ko\u02bbrib chiqishga chorlaydi. \u201cLamahot\u201ddagi satrlar Xudoydodning Samarqanddagi talabalik yillarida Mirzo Ulug\u02bbbek madrasasida ilohiyot ilmidan dars berilganini tasdiqlaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ilm va riyozat bilan yuqori martabalarga erishgan Xudoyberdi o\u02bbziga ma\u02bcnaviy pir axtarib, yassaviya tariqatining mashhur arbobi shayx Jamoliddin huzuriga boradi. Manbalarda qayd etilishicha, shayx Jamoliddin undan: \u201cIsmingiz nima?\u201d deb so\u02bbraganida, u: \u201cXudoyberdi\u201d, deb javob beradi. Shunda shayx Jamoliddin: \u201cSizni menga Xudo berdi, endi ismingiz Xudoydod bo\u02bblsin\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>, degan. Shu voqeadan so\u02bbng Xudoyberdi shayx Xudoydod nomi bilan tasavvuf murshidi sifatida mashhur bo\u02bbladi. Shuningdek, havoyi nafsdan parhezda bo\u02bblgan eng taqvodor tabaqa namoyandalaridan biri o\u02bblaroq tanilib, sabr, qanoat va riyozatda fano darajasiga yetadi hamda \u201cValiy\u201d degan ulug\u02bb nomga sazovor bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shayx Xudoydod Valiy \u201cTariqat sultoni\u201d, \u201chaqiqat qilichi\u201d, \u201cqutblar qutbi\u201d, \u201czamonasining yagonasi\u201d, \u201ckomillar peshqadami\u201d, \u201coriflar ulug\u02bbi\u201d, \u201cshariat va haqiqat ilmlarini jamlovchi\u201d<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>\u00a0deb e\u02bctirof etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Yassaviya silsilasiga ko\u02bbra, shayx Xudoydod Valiyning ustozi shayx Jamoliddin, uning ustozi Xodim shayx, uning ustozi shayx Mavdud, uning ustozi shayx Ali, uning ustozi Yamin (Elamin) bobo, uning ustozi Sadr Ota, uning ustozi Zangi Ota, uning ustozi Hakim Ota, uning ustozi Sultonul orifin Xoja Ahmad Yassaviydir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ahmad Yassaviyga silsila ikki tarmoq orqali yetib kelgan. Birinchi tarmoq: Yassaviy ustozi Xoja Yusuf Hamadoniy \u00ae shayx Abu Ali Farmadiy \u00ae shayx Abul Qosim Gurgoniy-Tusiy \u00ae Abul Hasan Haraqoniy \u00ae Boyazid Bastomiy \u00ae Imom Ja\u02bcfari Sodiq (shu yerdan yana bir tarmoq bilan davom etgan: \u00ae Qosim ibn Muhammad \u00ae Salmoniy Forsiy \u00ae Abu Bakr Siddiq orqali Payg\u02bbambarimiz sollallohu alayhi vasallamga yetgan) \u00ae Imom Muhammad Boqir \u00ae Imom Zaynulobidin \u00ae Ali \u00ae Hazrat Muhammad sollallohu alayhi vasallam.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ikkinchi tarmoq: silsila Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamdan xalifa-o\u02bbrinbosarlariga, so\u02bbng Imom Hasanga, keyin Shoh Abul Muhsinga, so\u02bbng Shoh Musoga, so\u02bbng Dovud Murosga, so\u02bbng Yahyo Zohidga, so\u02bbng Sayyid Abdullohga, so\u02bbng Muso Changiyga, so\u02bbng Muhammad Solihga, so\u02bbng shayx Abdulqodir Giloniyga, so\u02bbng Shahobiddin Suhravardiyga, so\u02bbng Sulton Xoja Ahmad Yassaviyga, so\u02bbng Hakim Otaga, so\u02bbng 3angi Otaga, so\u02bbng Sadr Otaga, so\u02bbng Yamin (Elamin) boboga, so\u02bbng shayx Aliga, so\u02bbng shayx Mavdudga, so\u02bbng Xodim shayxga, so\u02bbng shayx Jamoliddinga<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>, undan shayx Xudoydod Valiyga yetib kelgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shayx Xudoydod Valiy Samarqand yassaviya maktabining rivojlanishiga va silsilaning Markaziy Osiyo bo\u02bbylab yoyilishiga katta hissa qo\u02bbshgan. Uning tariqatdagi faoliyati sabab XVI asr boshlarida aynan Samarqandning G\u02bbazira mavzesi yassaviya tariqatining markaziga aylanadi. Ungacha bu markaz Hirotda edi. Shayx Jamoliddin ushbu silsilani Samarqanddan Hirotga olib ketgan bo\u02bblsa, shogirdi shayx Xudoydod Valiy Hirotdan yana Samarqandga olib keladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Silsila tarixiga nazar tashlasak, yassaviya tariqati vujudga kelishi ham aynan Samarqand bilan bog\u02bbliq ekanini ko\u02bbramiz. Tariqat asoschisi Ahmad Yassaviy tasavvuf sir-asrorlarini ustozi Xoja Yusuf Hamadoniydan shu shaharda oladi. Bu voqea \u201cQandiya\u201d asarida batafsil bayon qilingan. Xoja Yusuf Hamadoniy Samarqandga o\u02bbn bir nafar shogirdi \u2013 Abu Muso Xodim, Abdulxoliq G\u02bbijduvoniy, Imom Yahyo G\u02bbotfariy, Xoja Is\u02bchoq, Xoja Rabot, Xoja Zakariyo, Xoja Odam Shovdariy, Xoja Muhammad Hakim Sarpuliy Balxiy, Xoja Muhammad Chilla, Xoja Quraysh, Bobo Sulaymon Orifi Turkiy bilan kelgan. Bu vaqtda Abdulxoliq G\u02bbijduvoniy 22-23 yoshlarda bo\u02bblgani inobatga olinsa, voqea 1125-1126 yillarga to\u02bbg\u02bbri kelishi ayonlashadi. Manbada aytilganidek, Xoja Yusuf Hamadoniy Samarqandda 9 oy istiqomat qilgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Shu vaqtda Ahmad Yassaviy ham Samarqandda tasavvuf ta\u02bclimoti, uning mazmun-mohiyati, murshid va murid munosabatlari, zikr masalasi, tariqat odoblarini qunt bilan o\u02bbrganadi va keyinchalik yassaviya tariqatiga asos soladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulxoliq G\u02bbijduvoniy tariqat ta\u02bclimini Samarqandda olganini hisobga olsak, xufiya (xojagon) va jahriya (yassaviya) tariqatlarining vujudga kelishi Samarqand bilan bevosita bog\u02bbliq ekani oydinlashadi. Albatta, bu mavzu alohida tadqiqot talab qiladi. Shu vajdan yuqoridagi ma\u02bclumotlar bilan cheklanamiz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shu tariqa shayx Xudoydod Valiy Samarqandda faoliyat ko\u02bbrsatgan Yassaviya silsilasining o\u02bbzigacha bo\u02bblgan pirlar zanjirida beshinchi murshid bo\u02bbladi. U ijtimoiy-siyosiy hayotda ham katta mavqega<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>\u00a0ega bo\u02bblgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Samarqandning muhim o\u02bbrnini shundan ham bilish mumkinki, yassaviya ta\u02bclimoti silsilaning G\u02bbazira maktabida tarbiya topgan Darvesh shayx, Xoja Mavlono Valiy, Qanbar shayx, Bobo Tirkash, Orif So\u02bbfi, Pirim shayx, Qosim shayx, Mo\u02bbmin shayx, Tohir shayx, Olim shayx orqali Aliobod, Karmana, Buxoro, Turkiston, O\u02bbtror, Hirot va Hindiston hududlarigacha yetib borgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sharafiddin Roqimiy shayx Xudoydod Valiyning vafot tarixini abjad hisobida \u201cziynat oshiqo\u201d so\u02bbzlaridan hosil bo\u02bblishini aytadi. Bu 939\/1532 yilga to\u02bbg\u02bbri keladi. Hisob-kitoblar, allomaning 1532 yil muharram<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>\u00a0oyida vafot etganini ko\u02bbrsatadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shayx Xudoydod Valiyning shogirdlaridan biri bo\u02bblgan Darvesh shayx (XV asrning oxirlarida Toshkentda tavallud topgan. Samarqandga kelib, shayx Xudoydod Valiy xonaqohida ta\u02bclim-tarbiya olib, yassaviya silsilasi peshqadam so\u02bbfiylaridan bir bo\u02bblib kamolga yetadi) ustozini shu qadar hurmat qilganki, o\u02bbz uyidan shayx Xudoydod Valiyning honaqohigacha bo\u02bblgan yo\u02bbl (Aliobod (hozirgi Payariq tumani Aylavot mahallasi)dan G\u02bbaziragacha bo\u02bblgan yo\u02bbl)ni tasavvufona tarzda \u201cOshiqlar yo\u02bbli\u201d deb atagan. Ustozi xonaqohida hovuz qazdirib<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>, bog\u02bb barpo qilgan<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Tohirxojaning ma\u02bclumotiga ko\u02bbra, Abdulhayxoja sudur<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>\u00a01232\/1816 yilda<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>\u00a0bobokaloni shayx Xudoydod Valiy qabri tepasiga xonaqoh qurdirgan. Keyinchalik ushbu avlod vakillaridan biri \u2013 Xoja Ismatulloh ham xonaqoh, masjid, ayvon qurdirgani<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>\u00a0manbalarda ta\u02bckidlangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdumalikxoja G\u02bbaziragiy (vaf. 1931 yil) ham shu avlod vakili sanaladi. U naqshbandiya-mujaddidiya-dahbediya silsilasi namoyandalaridan bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Allomaning Solih, Bibi Soliha, Bibi Hadiya, Bibi Mahzuna ismli farzandlaridan tarqalgan avlodlar bugungi kunda turli sohalarda xizmat qilib kelmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Elamin bobo, Ali shayx, Mavdud shayx, Xodim shayx, shayx Xudoydod Valiy, Darvesh shayx, Pirim shayx, Mo\u02bbmin shayx, Tohir shayx, Olim shayx kabi murshidlar Samarqandda faoliyat ko\u02bbrsatgan yassaviya silsilasining ulug\u02bblaridandir. Ushbu allomalar ziyoratgohlari hozirgi Oqdaryo, Payariq, Pastdarg\u02bbom va Jomboy tumanlari hududlarida joylashgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bugungi kunda yurtimizda ziyorat turizmining yangi yo\u02bbnalishlari shakllanayotganini inobatga olsak, aytish mumkinki, yassaviya tariqati pirlarining xoki abadiy qo\u02bbnim topgan qadamjolar mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun muqaddas ziyoratgohlarga, albatta borib ko\u02bbrish zarur bo\u02bblgan ma\u02bcnaviyat maskanlariga aylanishiga shubha yo\u02bbq.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Foydalanilgan manba va adabiyotlar ro\u02bbyxati<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0Muhammad Olim shayx. Lamahot min nafahotul quds. Tarj. Kattayev K. \u2013 T.: Qaqnus, 2020. \u2013 B. 198.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Said A\u02bclam Sharofiddin Roqimiy. Tarixi tomm. Qo\u02bblyozma, nasta\u02bcliq, fors tilida. Muallif shaxsiy kutubxonasida. 164<sup>a-b<\/sup>\u00a0varaq.; Muhammad Olim shayx. Lamahot min nafahotul quds. Tarj. Kattayev K. \u2013 T.: Qaqnus, 2020. \u2013 B. 196<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0Kattayev K. Shayx Xudoydodi Vali tarixi. \u2013 Samarqand: SamDU nashriyoti, 2015. \u2013 B. 32.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Abu Hafs Umar Najmiddin Nasafiy Samarqandiy. Al-qand fi tarixi Samarqand (Qandiya). Tarj. Kattayev K. \u2013 T.: Qaqnus, 2020. \u2013 B. 16-22.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0Qandaharov A. Buxoro xonligi va va unda karmanalik shayxlar faoliyati. \u2013 T.: Tafakkur qanoti, 2018. \u2013 203 b.; Karmananing ikki buyuk allomasi. \u2013 T.: Fan va texnologiya, 2016. \u2013 76 b.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0Muhammad Olim shayx. Lamahot min nafahotul quds. Tarj. Kattayev K. \u2013 T.: Qaqnus, 2020. \u2013 B.289.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0Said A\u02bclam Sharofiddin Roqimiy. Tarixi tomm. Qo\u02bblyozma, nasta\u02bcliq, fors tilida. Muallif shaxsiy kutubxonasida. 165<sup>b<\/sup>-166<sup>a<\/sup>\u00a0varaq.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Muhammad Olim shayx. Lamahot min nafahotul quds. Tarj. Kattayev K. \u2013 T.: Qaqnus, 2020. \u2013 B: 99, 111.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0HasanovN., Sultonov O\u02bb. Muhammad Olim Siddiqiy va uning \u201cLam\u02bcahot min nafohotul quds\u201d asari haqida \/\/ Imom Buxoriy saboqlari jurnali \/\/ 2006 yil 3-son. \u2013 B. 194-197.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0Abdulhayxoja Samarqand viloyati ulamolaridan biri bo\u02bblib, viloyat suduri (sudur \u2013 katta diniy va ilmiy mansab bo\u02bblib, uning ega madrasalar va vaqf mulklarini nazorat qilgan) darajasiga yetishgan. 1256\/1839 yilda vafot etgan. U naqshbandiya-mujaddidiya-dahbediya silsilasi murshidi Muhammad Amin Dahbediyning shogirdi hisoblanadi. O\u02bbg\u02bbillari Abdullohxoja, Abduxoliqxoja va Abdunabixojadir. Qarang: Bahodirov I.A. Sayyid Bahodirxon va Safoxo\u02bbja qishlog\u02bbi. \u2013 T.: Nurfayz nashriyoti, 2019. \u2013 B. 330-331.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a>\u00a0Abu Tohirxoja. Samariya. \/ Tahrir hay\u02bcati. B.Ahmedov va boshq.\/ \u2013 T.: Kamalak, 1991. \u2013 B. 59-60.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=20130#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a>\u00a0Mavlono Nuriddin Mahjuriy Samarqandiy. Tazkirai olimoni Samarqand. Qo\u02bblyozma. Tojikcha. Samarqand Davlat muzeyi qo\u02bblyozmalar fondi inv \u2116 5653\/2. 62<sup>a<\/sup>\u00a0varaq.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Mehrojiddin AMONOV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>tarix fanlari bo\u02bbyicha falsafa doktori (<\/strong><strong>PhD<\/strong><strong>)<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Subhidam har kimki Haqqa aylar roz, Haq Subhon qutlug\u02bb yo\u02bbl aylar sarafroz. Shayx Xudoydod Valiy Movarounnahr tasavvuf ta\u02bclimotida yassaviya tariqati muhim o\u02bbrin tutadi. Uning markazi Turkistonda shakllangan bo\u02bblsa, keyinchalik ta\u02bclimot Toshkent, Farg\u02bbona, Samarqand, Buxoro, Xorazm, Nasaf, Hirot kabi shaharlar bo\u02bbylab tarqaldi. Yassaviya tariqatining taraqqiy etishida Samarqandda faoliyat olib borgan tasavvuf allomalari alohida o\u02bbrin tutgan. Manbalarda &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[667],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Subhidam har kimki Haqqa aylar roz, Haq Subhon qutlug\u02bb yo\u02bbl aylar sarafroz. Shayx Xudoydod Valiy Movarounnahr tasavvuf ta\u02bclimotida yassaviya tariqati muhim o\u02bbrin tutadi. Uning markazi Turkistonda shakllangan bo\u02bblsa, keyinchalik ta\u02bclimot Toshkent, Farg\u02bbona, Samarqand, Buxoro, Xorazm, Nasaf, Hirot kabi shaharlar bo\u02bbylab tarqaldi. Yassaviya tariqatining taraqqiy etishida Samarqandda faoliyat olib borgan tasavvuf allomalari alohida o\u02bbrin tutgan. Manbalarda &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-02-08T03:59:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-02-07T11:00:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz\",\"name\":\"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg\",\"datePublished\":\"2022-02-08T03:59:29+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-07T11:00:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Subhidam har kimki Haqqa aylar roz, Haq Subhon qutlug\u02bb yo\u02bbl aylar sarafroz. Shayx Xudoydod Valiy Movarounnahr tasavvuf ta\u02bclimotida yassaviya tariqati muhim o\u02bbrin tutadi. Uning markazi Turkistonda shakllangan bo\u02bblsa, keyinchalik ta\u02bclimot Toshkent, Farg\u02bbona, Samarqand, Buxoro, Xorazm, Nasaf, Hirot kabi shaharlar bo\u02bbylab tarqaldi. Yassaviya tariqatining taraqqiy etishida Samarqandda faoliyat olib borgan tasavvuf allomalari alohida o\u02bbrin tutgan. Manbalarda &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-02-08T03:59:29+00:00","article_modified_time":"2022-02-07T11:00:57+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz","name":"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg","datePublished":"2022-02-08T03:59:29+00:00","dateModified":"2022-02-07T11:00:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/bukhari_buxoriy2022_26.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=20134&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SHAYX XUDOYDOD VALIY \u2013 OSHIQLAR SARDORI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20135,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20134\/revisions\/20135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}