{"id":19890,"date":"2022-01-18T09:53:09","date_gmt":"2022-01-18T04:53:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19890"},"modified":"2022-01-18T09:53:09","modified_gmt":"2022-01-18T04:53:09","slug":"sahihul-buxoriyda-kelgan-hadislardagi-%d9%81%d9%8e%d8%ac%d9%92%d8%b1%d9%8c-shafaq-tong-so%ca%bbzining-leksik-semantik-xususiyatlari-o%ca%bbzbek-va-ingliz-tillari-misolida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c  (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u02bbzbekiston Respublikasi jahon hamjamiyatida o\u02bbz o\u02bbrniga ega bo\u02bblgan bir sharoitda turli konfessiya vakillari bilan muloqot qilishning yuksak madaniyatiga erishishi katta ahamiyat kasb etadi. Buning hosilasi o\u02bblaroq, Imom Buxoriy ilmiy merosini o\u02bbrganish bo\u02bbyicha tadqiqotlar nafaqat o\u02bbzbek tilshunosligida, balki turkologiyada, hatto jahon tilshunosligida ham davom etmoqda. Biroq bizning nazarimizda ushbu ilmiy meros to\u02bblaligicha arab tilida yoki bo\u02bblmasa o\u02bbzbek tilida hamda ingliz tahlillarida alohida-alohida ko\u02bbrib chiqilgan. O\u02bbzbek, arab va ingliz tillarida qiyosiy jihatdan yetarli darajada tadqiq etilgan emas. Shu bois Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadislarda vaqt ko\u02bbrsatkichlarini qiyosiy jihatdan o\u02bbrganishni o\u02bbz oldimizga maqsad qildik.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">2018 yil 16 aprelda O\u02bbzbekiston Respublikasi Prezidentining \u201cDiniy-ma\u02bcrifiy soha faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to\u02bbg\u02bbrisida\u201dgi farmoni asosida Samarqandda Hadis ilmi maktabi tashkil etildi. Bu kelajagimiz quruvchilari bo\u02bblmish yoshlarimiz zaruriy bilimlarni olishiga keng imkoniyatlar eshigini ochdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadislar ijtimoiy hayotda uchraydigan turli diniy va dunyoviy masalalarning yechimini hal qilishda Qur\u02bconi karimdan keyingi ikkinchi asosiy manba hisoblanadi. Ularning leksik tizimi rang-barang bo\u02bblib, oziga xos semantik xususiyatlarni namoyon etadi. Boshqa tildagi tarjimalarga qiyoslaganimizda bunga ishonch hosil qilamiz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xususan, hadislardagi \u0641\u062c\u0631 (fajr) termini tong, tongning boshlanishi, bomdod vaqti kabi bir qancha ma\u02bcnoni bildiradi. Masalan:<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0642\u062f \u0627\u0646\u0641\u062c\u0631 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064f\u0628\u062d\u060c \u0648 \u062a\u0641\u062c\u0651\u064e\u0631\u060c \u0648 \u0627\u0646\u0641\u062c\u0631 \u0639\u0646\u0647 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u064a\u0644<\/strong>\u00a0.[9: 395]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Tong otdi, kun yorildi, tun undan chekindi. Chunki tun chekinib o\u02bbrnini tong egallaydi. Tundan keyin tongning otishini kun yorildi, deb ham ataladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuning uchun bomdod namozini \u0635\u0644\u0627\u0629 \u0627\u0644\u0641\u062c\u0631 nomi bilan atashgan, chunki u kunning chiqishini belgilaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u0627\u0644\u0641\u062c\u0631 \u2013 tong, bomdod so\u02bbzini Sahihul Buxoriyda kelgan\u0645\u0631\u0641\u0648\u0639 (bosh kelishik), \u0645\u0646\u0635\u0648\u0628 (tushum kelishik), \u0645\u062c\u0631\u0648\u0631 (qaratqich) kelishiklari orqali tahlil qilamiz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0<strong>\u0645\u0631\u0641\u0648\u0639<\/strong><strong>\u00a0bosh kelishikda kelgan\u00a0<\/strong><strong>\u0641\u062c\u0631<\/strong><strong>\u00a0(fajr) tong so\u02bbzining leksik semantik tahlili.<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0628\u0652\u0646\u0650 \u0645\u064e\u0633\u0652\u0639\u064f\u0648\u062f\u064d\u060c \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0628\u0650\u064a\u0651 \ufdfa \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u201c\u0644\u0627 \u064a\u064e\u0645\u0652\u0646\u064e\u0639\u064e\u0646\u0651\u064e \u0623\u064e\u062d\u064e\u062f\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u2013 \u0623\u064e\u0648\u0652 \u0623\u064e\u062d\u064e\u062f\u064b\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u2013 \u0623\u064e\u0630\u0627\u0646\u064f \u0628\u0650\u0644\u064e\u0627\u0644\u064d \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0633\u064e\u062d\u064f\u0648\u0631\u0650\u0647\u0650\u060c \u0641\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u064a\u064f\u0624\u064e\u0630\u0651\u0650\u0646\u064f \u2013 \u0623\u064e\u0648\u0652 \u064a\u064f\u0646\u064e\u0627\u062f\u0650\u064a \u0628\u0650\u0644\u064e\u064a\u0652\u0644\u064d \u2013 \u0644\u0650\u064a\u064e\u0631\u0652\u062c\u0650\u0639\u064e \u0642\u064e\u0627\u0626\u0650\u0645\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652\u060c \u0648\u064e \u0644\u0650\u064a\u064f\u0646\u064e\u0628\u0651\u0650\u0647\u064e \u0646\u064e\u0627\u0626\u0650\u0645\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652\u060c \u0648\u064e \u0644\u064e\u064a\u0652\u0633\u064e \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064f \u0623\u064e\u0648\u0652 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064f\u0628\u0652\u062d\u064f \u0648 \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0628\u0650\u0639\u064e\u0635\u064e\u0627\u0628\u0650\u0639\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0631\u064e\u0641\u064e\u0639\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0625\u0644\u064e\u0649 \u0641\u064e\u0648\u0652\u0642\u064f \u0648 \u0637\u064e\u0623\u0652\u0637\u064e\u0623\u064e \u0625\u0644\u0649 \u0623\u064e\u0633\u0652\u0641\u064e\u0644\u064f \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064e \u0647\u064e\u0643\u064e\u0630\u064e\u0627\u201d<\/strong>\u00a0.[11: 135]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulloh ibn Mas\u02bcud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cNabiy sollallohu alayhi vasallam: Bilolning azoni birortangizni saharligidan to\u02bbxtatmasin. Chunki u sizning bedoringizni (dam olishga yoki saharlik qilishga) qaytarish va uxlayotganingizni uyg\u02bbotish uchun kechasi azon aytadi. \u201cTong otdi\u201d yoki \u201cSubh kirdi\u201d deyish uchun emas\u201d, dedilar va barmoqlarini tepaga ko\u02bbtarib, pastga tushirib, (subhi sodiq bilan subhi kozibning farqiga) ishora qildilar\u201d [4: 502].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ingliz tilida qilingan tarjimada esa: Narrated \u02bcAbdullah bin Mas\u02bcd \u0631\u0636\u064a \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0646\u0647 The Prophet \ufdfa said, \u201cThe\u00a0<em>Adhan\u00a0<\/em>pronounced by Bilal should not stop you from taking\u00a0<em>Sahur,\u00a0<\/em>for he pronounces the\u00a0<em>Adhan\u00a0<\/em>at night, so that the one offering the late night prayer\u00a0<em>(Tahajjud)\u00a0<\/em>from among you might hurry up and the sleeping from among you might wake up. It does not mean that\u00a0<strong><em>Al-Fajr\u00a0<\/em>(dawn or morning)<\/strong>\u00a0has started\u201d. Then he (the Prophet \ufdfa pointed with his fingers and raised them up (towards the sky) and then lowered them (towards the earth) like this (Ibn Mas\u02bcud imitated th gesture of the Prophet \ufdfa [8: 219].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu hadisi sharifda \u0641\u062c\u0631 (fajr) tong so\u02bbzi semantik jihatdan o\u02bbzbek va ingliz tilida tong otdi ma\u02bcnosida kelmoqda. Tong so\u02bbzi leksik jihatdan \u0641\u0627\u0639\u0644 ish \u2013 harakat bajaruvchisi bo\u02bblgani uchun \u0645\u0631\u0641\u0648\u0639 bosh kelishikda kelgan.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0648 \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0639\u064e\u0627\u0626\u0650\u0634\u0650\u0629\u064e\u060c \u064c\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e\u062a\u0652 \u201d \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0633\u064e\u0643\u064e\u062a\u064e \u0627\u0644\u0645\u064f\u0624\u064e\u0630\u0651\u0650\u0646\u064f \u0628\u0650\u0627\u0644\u0623\u064f\u0648\u0644\u064e\u0649 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0635\u064e\u0644\u0627\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650 \u0642\u064e\u0627\u0645\u064e \u0641\u064e\u0631\u064e\u0643\u064e\u0639\u064e \u0631\u064e\u0643\u0652\u0639\u064e\u062a\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 \u062e\u064e\u0641\u0650\u064a\u0652\u0641\u064e\u062a\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 \u0642\u064e\u0628\u0652\u0644\u064e \u0635\u064e\u0644\u0627\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650\u060c \u0628\u064e\u0639\u0652\u062f\u064e \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0628\u0650\u064a\u0652\u0646\u064e \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064f\u060c \u062b\u064f\u0645\u0651\u064e \u0627\u0636\u0652\u0637\u064e\u062c\u064e\u0639\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0634\u0650\u0642\u0650\u0651\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0623\u064e\u064a\u0652\u0645\u064e\u0646\u0650\u060c \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u064a\u064e\u0623\u0652\u062a\u0650\u064a\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0645\u064f\u0624\u064e\u0630\u0651\u0650\u0646\u064f \u0644\u0650\u0644\u0625\u0650\u0642\u064e\u0627\u0645\u064e\u0629\u0650\u201d<\/strong>\u00a0.[11: 135]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: \u201cMuazzin bomdod namoziga birinchi (azon) aytib bo\u02bblgach, tong yorishgandan keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam turib, bomdod namozidan oldin yengilgina ikki rakaat namoz o\u02bbqir edilar. Keyin muazzin iqoma uchun u zotning oldilariga kelguncha, o\u02bbng tomonlariga yonboshlar edilar\u201d[4: 504].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu hadisi sharifda tong so\u02bbzi uch marta zikr qilingan. Birinchi va ikkinchi tong so\u02bbzi (muzofun ilayhi) qaratqichda qaralmish bo\u02bblib kelmoqda. Uchinchi o\u02bbrinda esa \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0628\u0650\u064a\u0652\u0646\u064e fe\u02bcliga (foil) ish \u2013 harakat bajaruvchisi bo\u02bblib kelmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Semantik jihatdan esa \u0635\u064e\u0644\u0627\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650 bomdod namozi ma\u02bcnosida kelgan.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0627\u0628\u0652\u0646\u0650 \u0639\u064f\u0645\u064e\u0631\u064e \u0631\u064e\u0636\u0650\u064a\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u064e\u0627 \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u062d\u064e\u062f\u0651\u064e\u062b\u064e\u062a\u0652\u0646\u0650\u064a \u062d\u064e\u0641\u0652\u0635\u064e\u0629\u064f: \u201c\u0623\u064e\u0646\u064e\u0651\u0647\u064f \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0623\u0651\u0630\u0651\u0646\u064e \u0627\u0644\u0645\u064f\u0624\u064e\u0630\u0651\u0646\u064f \u0648 \u0637\u064e\u0644\u064e\u0639\u064e \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064f \u0635\u064e\u0644\u0651\u064e\u0649 \u0631\u064e\u0643\u0652\u0639\u064e\u062a\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650\u201d<\/strong>\u00a0.[11:238]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cHafsaning menga aytishicha, u zot tong otib, muazzin azon aytganda, ikki rak\u02bcat namoz o\u02bbqib olar edilar\u201d [5:185].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu hadisdagi \u0637\u064e\u0644\u064e\u0639\u064e (chiqdi) fe\u02bcli tong chiqdi ma\u02bcnosida kelmoqda. Chunki \u0637\u0644\u0648\u0639 (chiqish) insonni rozi qiladigan narsalar uchun keladi. Misol: \u0637\u0644\u0639 \u0627\u0644\u0628\u062f\u0631 \u0648\u0637\u0644\u0639 \u0627\u0644\u0635\u0628\u0627\u062d To\u02bblin oy ko\u02bbtarilib, tong otmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Arab she\u02bcriyatida ham \u0641\u062c\u0631 so\u02bbzi turli xil vositasida badiiy talqin qilinadi.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0637\u0644\u0639\u062a \u0639\u0644\u064a\u0651 \u0648 \u0627\u0644\u0623\u062d\u0648\u0627\u0644 \u0633\u0648\u062f\u064c\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0643\u0645\u0627 \u0637\u0644\u0639 \u0627\u0644\u0635\u0628\u0627\u062d \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0638\u0644\u0627\u0645<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mening tang ahvolim yaxshilandi, Xuddiki qorong\u02bbulikda tong otganidek.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Payg\u02bbambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam Tabukdan qaytganlarida Sahobalar aytgan nashidni ham misol qilishimiz mumkin.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0637\u064e\u0644\u064e\u0639\u064e<\/strong>\u00a0<strong>\u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u062f\u0652\u0631\u064f<\/strong>\u00a0<strong>\u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e\u0627<\/strong>\u00a0<strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u0645\u0650\u0646\u0652<\/strong>\u00a0<strong>\u062b\u064e\u0646\u0650\u064a\u064e\u0627\u062a\u0650<\/strong>\u00a0<strong>\u0627\u0644\u0648\u064e\u062f\u064e\u0627\u0639\u0650<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Bizga Vad<\/strong><strong>o\u02bc<\/strong><strong>\u00a0vodiysidan to\u02bblin oy chiqdi.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ingliz tilidagi tarjimasida esa:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>O the white moon rose over us<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>From the valley of Wada<\/strong><strong>\u02bc<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu misollar orqali \u0637\u064e\u0644\u064e\u0639\u064e \u2013\u064a\u064e\u0637\u0652\u0644\u064e\u0639\u064f fe\u02bcli \u0641\u062c\u0631 (fajr) so\u02bbzi bilan birga keladigan va tong otdi ma\u02bcnosini ifoda qiladigan fe\u02bcl ekanligi namoyon bo\u02bbladi.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0623\u064e\u0646\u064e\u0651 \u0639\u064e\u0627\u0626\u0650\u0634\u064e\u0629\u064e \u0648\u064e \u0623\u064f\u0645\u0651\u064e \u0633\u064e\u0644\u064e\u0645\u064e\u0629\u064e\u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u064e\u0627: \u201c\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u064a\u064f\u062f\u0652\u0631\u0650\u0643\u064f\u0647\u064f \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064f \u0648\u064e \u0647\u064f\u0648\u064e \u062c\u064f\u0646\u064f\u0628\u064c \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u0650\u0647\u0650\u060c \u062b\u064f\u0645\u064e\u0651 \u064a\u064e\u063a\u0652\u062a\u064e\u0633\u0650\u0644\u064f \u0648 \u064a\u064e\u0635\u064f\u0648\u0645\u064f\u201d<\/strong>\u00a0[11:383].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Oisha va Ummu Salama roziyallohu anhumo: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallam junub bo\u02bblgan hollarida tong otib qolar, so\u02bbng g\u02bbusl qilardilar va ro\u02bbza tutardilar\u201d [5: 644].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu hadisi sharifda \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064f kalimasi \u0623\u064e\u062f\u0652\u0631\u064e\u0643\u064e-\u064a\u064f\u062f\u0652\u0631\u0650\u0643\u064f fe\u02bcliga foil (ish-harakat bajaruvchisi) vazifasida kelmoqda ma\u02bcno jihatidan esa tong ma\u02bcnosini bildiryapti.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0645\u0646\u0635\u0648\u0628<\/strong><strong>\u00a0tushum kelishikda kelgan\u00a0<\/strong><strong>\u0641\u062c\u0631<\/strong><strong>\u00a0(fajr) tong so\u02bbzining leksik semantik tahlili.<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0623\u064e\u0646\u0651\u064e \u0639\u064e\u0627\u0626\u0650\u0634\u064e\u0629\u064e \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e\u062a\u0652 \u0644\u064e\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u064a\u064f\u0635\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064e\u060c \u0641\u064e\u064a\u064e\u0634\u0652\u0647\u064e\u062f\u064f \u0645\u064e\u0639\u064e\u0647\u064f \u0646\u0650\u0633\u064e\u0627\u0621\u064c \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0645\u064f\u062a\u064e\u0644\u064e\u0641\u0651\u0650\u0639\u064e\u0627\u062a\u064d \u0641\u064a \u0645\u064f\u0631\u064f\u0648\u0637\u0650\u0647\u0650\u0646\u0651\u064e\u060c \u062b\u064f\u0645\u064e\u0651 \u064a\u064e\u0631\u0652\u062c\u0650\u0639\u0652\u0646\u064e \u0625\u0650\u0644\u064e\u0649 \u0628\u064f\u064a\u064f\u0648\u062a\u0650\u0647\u0650\u0646\u0651\u064e \u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0639\u0652\u0631\u0650\u0641\u064f\u0647\u064f\u0646\u064e\u0651 \u0623\u064e\u062d\u064e\u062f\u064c\u201d<\/strong>\u00a0.[11:91]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Oisha roziyallohu anho aytadi: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallam bomdod o\u02bbqir edilar. Mo\u02bbmina ayollar ham mirtlariga<a href=\"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19886#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0o\u02bbrangan holda u zot bilan birga hozir bo\u02bblishardi. So\u02bbng uylariga qaytishar ekan, ularni hech kim tanimas edi\u201d [4:363].<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0648\u064e \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0631\u064e\u0636\u0650\u064a\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u060c \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u201c\u0645\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0623\u0652\u064a\u0652\u062a\u064f \u0627\u0644\u0646\u064e\u0651\u0628\u0650\u064a\u064e\u0651 \ufdfa \u0635\u064e\u0644\u064e\u0651\u0649 \u0635\u064e\u0644\u0627\u0629\u064b \u0628\u0650\u063a\u064e\u064a\u0652\u0631\u0650 \u0645\u0650\u064a\u0652\u0642\u064e\u0627\u062a\u0650\u0647\u064e\u0627\u060c \u0625\u0650\u0644\u064e\u0651\u0627 \u0635\u064e\u0644\u064e\u0627\u062a\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650: \u062c\u064e\u0645\u064e\u0639\u064e \u0628\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e \u0627\u0644\u0645\u064e\u063a\u0652\u0631\u0650\u0628\u0650 \u0648\u064e \u0627\u0644\u0639\u0650\u0634\u064e\u0627\u0621\u0650\u060c \u0648\u064e \u0635\u064e\u0644\u064e\u0651\u0649 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064e \u0642\u064e\u0628\u0652\u0644\u064e \u0645\u0650\u064a\u0652\u0642\u064e\u0627\u062a\u0650\u0647\u064e\u0627\u201d<\/strong>.[11:338]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulloh Ibn Mas\u02bcud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cNabiy sollallohu alayhi vasallamning ikki namozdan boshqa namozni o\u02bbz vaqtidan boshqa paytda o\u02bbqiganlarini ko\u02bbrmadim: shom bilan xuftonni jamladilar va bomdodni (odatdagi) vaqtidan oldin o\u02bbqidilar\u201d [5:503].<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0648\u064e \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u0650 \u0627\u0644\u0631\u064e\u0651\u062d\u0652\u0645\u064e\u0646\u0650 \u0628\u0652\u0646\u0650 \u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650:\u0623\u064e\u0646\u0651\u064e \u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0628\u0652\u0646\u0650 \u0643\u064e\u0639\u0652\u0628\u0650 \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e:\u0633\u064e\u0645\u0650\u0639\u0652\u062a\u064f \u0643\u064e\u0639\u0652\u0628\u064e \u0628\u0652\u0646\u0650 \u0645\u064e\u0627\u0644\u0650\u0643\u064d \u064a\u064f\u062d\u064e\u062f\u0651\u0650\u062b\u064f \u062d\u0650\u064a\u0652\u0646\u064e \u062a\u064e\u062e\u064e\u0644\u0651\u064e\u0641\u064e \u0639\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064e\u0628\u064f\u0648\u0643\u064e: \u0648\u064e \u0646\u064e\u0647\u064e\u0649 \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0643\u064e\u0644\u0627\u0645\u0650\u0646\u064e\u0627\u060c \u0648\u064e \u0622\u062a\u0650\u064a \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0641\u064e\u0623\u064f\u0633\u064e\u0644\u0650\u0651\u0645\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650\u060c \u0641\u064e\u0623\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f \u0641\u0650\u064a \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u0650\u064a: \u0647\u064e\u0644\u0652 \u062d\u064e\u0631\u064e\u0651\u0643\u064e \u0634\u064e\u0641\u064e\u062a\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0628\u0650\u0631\u064e\u062f\u0650\u0651 \u0627\u0644\u0633\u064e\u0651\u0644\u0627\u0645\u0650 \u0623\u064e\u0645\u0652 \u0644\u0627\u061f \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u0643\u064e\u0645\u064e\u0644\u064e\u062a\u0652 \u062e\u064e\u0645\u0652\u0633\u064f\u0648\u0646\u064e \u0644\u064e\u064a\u0652\u0644\u064e\u0629\u064b\u060c \u0648\u064e \u0622\u0630\u064e\u0646\u064e \u0627\u0644\u0646\u064e\u0651\u0628\u0650\u064a\u0651\u064e \ufdfa \u0628\u0650\u062a\u064e\u0648\u0652\u0628\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e \u062d\u0650\u064a\u0652\u0646\u064e \u0635\u064e\u0644\u064e\u0651\u0649 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064e\u201d<\/strong>\u00a0.[11:6278]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abdulloh ibn Ka\u02bcb aytadi: \u201cKa\u02bcb ibn Molikning Tabukdan qolib ketgan paytini so\u02bbzlab berayotganini eshitganman: \u201cRasululloh (s.a.v) biz bilan gaplashishdan qaytardilar. Rasululloh (s.a.v)ning huzurlariga kelib, salom berar edim, ichimda \u201cAlik olishga lablarini qimirlatdilarmi, yo\u02bbqmi?\u201d der edim. Nihoyat, to\u02bbliq ellik kun bo\u02bbldi va Nabiy (s.a.v) bomdod namozini o\u02bbqigan paytlari Alloh tavbamizni qabul etganini e\u02bclon qildilar\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0645\u062c\u0631\u0648\u0631<\/strong><strong>\u00a0qaratqich kelishikda kelgan\u00a0<\/strong><strong>\u0641\u062c\u0631<\/strong><strong>\u00a0(fajr) tong so\u02bbzining leksik semantik tahlili.<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0623\u0628\u0650\u064a \u0647\u064f\u0631\u064e\u064a\u0652\u0631\u064e\u0629\u064e: \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u064a\u064e\u062a\u064e\u0639\u064e\u0627\u0642\u064e\u0628\u064f\u0648\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0645\u064e\u0644\u064e\u0627\u0626\u0650\u0643\u064e\u0629\u064f \u0628\u0650\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u064a\u0652\u0644\u0650 \u0648\u064e \u0645\u064e\u0644\u0627\u0626\u0650\u0643\u064e\u0629\u064f \u0628\u0650\u0627\u0644\u0646\u064e\u0651\u0647\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0648\u064e \u064a\u064e\u062c\u0652\u062a\u064e\u0645\u0650\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a \u0635\u064e\u0644\u0627\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650 \u0648\u064e \u0635\u064e\u0644\u0627\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0639\u064e\u0635\u0652\u0631\u0650\u060c \u062b\u064f\u0645\u064e\u0651 \u064a\u064e\u062e\u0652\u0631\u064f\u062c\u064f \u0627\u0644\u064e\u0651\u0630\u0650\u064a\u0652\u0646\u064e \u0628\u064e\u0627\u062a\u064f\u0648\u0627 \u0641\u0650\u064a\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0641\u064e\u064a\u064e\u0633\u0652\u0623\u064e\u0644\u064f\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e \u0647\u064f\u0648\u064e \u0623\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f \u0628\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652: \u0643\u064e\u064a\u0652\u0641\u064e \u062a\u064e\u0631\u064e\u0643\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0639\u0650\u0628\u064e\u0627\u062f\u0650\u064a\u061f \u0641\u064e\u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e: \u062a\u064e\u0631\u064e\u0643\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e \u0647\u064f\u0645\u0652 \u064a\u064f\u0635\u064e\u0644\u064f\u0651\u0648\u0646\u064e\u060c \u0648\u064e \u0623\u064e\u062a\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e \u0647\u064f\u0645\u0652 \u064a\u064f\u0635\u064e\u0644\u064f\u0651\u0648\u0646\u064e<\/strong>\u00a0[11:123].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: \u201cSizlarni kechasi bir toifa, kunduzi bir toifa farishtalar galma-gal kuzatib boradi. Ular bomdod namozida va asr namozida to\u02bbplanishadi. So\u02bbngra sizlar bilan tunaganlari ko\u02bbtariladi. U zot O\u02bbzi yaxshi bilsa ham, ulardan: \u201cBandalarimni qay holda tark qildingiz?\u201d deb so\u02bbraydi. \u201cUlarni namoz o\u02bbqiyotgan hollarida tark qildik, borganimizda ham namoz o\u02bbqishayotgan edi\u201d, deyishadi\u201d [4:465].<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0648\u064e\u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0633\u064e\u0647\u0652\u0644\u064e \u0628\u0652\u0646\u064e \u0633\u064e\u0639\u0652\u062f\u064d\u060c \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f: \u0643\u064f\u0646\u0652\u062a\u064f \u0623\u064e\u062a\u064e\u0633\u064e\u062d\u0651\u064e\u0631\u064f \u0641\u0650\u064a \u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u0650\u064a\u060c \u062b\u064f\u0645\u064e\u0651 \u064a\u064e\u0643\u064f\u0648\u0646\u064f \u0633\u064f\u0631\u0652\u0639\u064f\u0629\u064c \u0628\u0650\u064a\u060c \u0623\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u062f\u0652\u0631\u0650\u0643\u064e \u0635\u064e\u0644\u0627\u0629\u064e \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650 \u0645\u064e\u0639\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa<\/strong>\u00a0.[11:127]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sahl ibn Sa\u02bcd roziyallohu anhu aytadi: \u201cOilam bilan saharlik qilardim, keyin bomdod namozini Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan o\u02bbqish uchun shoshib qolar edim\u201d [4:478].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Hurayra roziyallohu anhu va Sahl ibn Sa\u02bcd roziyallohu anhudan kelgan ushbu hadisi shariflarda \u0641\u062c\u0631 (fajr) tong so\u02bbzi izofa qaratqichli aniqlovchi vazifasida kelgani uchun qaratqich-tushum kelishigida kelmoqda. Ma\u02bcno jihatidan esa bomdod namoziga dalolat qilyapti.<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0648\u064e\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0628\u0650\u064a \u0645\u064e\u0633\u0652\u0639\u064f\u0648\u062f\u064d\u060c \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u201c\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0631\u064e\u062c\u064f\u0644\u064c: \u064a\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u064a \u0644\u064e\u0623\u064e\u062a\u064e\u0623\u064e\u062e\u064e\u0651\u0631\u064f \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0635\u064e\u0651\u0644\u0627\u0629\u0650 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650 \u0645\u0650\u0645\u0651\u064e\u0627 \u064a\u064f\u0637\u0650\u064a\u0644\u064f \u0628\u0650\u0646\u064e\u0627 \u0641\u064f\u0644\u0627\u064e\u0646\u064c \u0641\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627\u060c \u0641\u064e\u063a\u064e\u0636\u0650\u0628\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \ufdfa \u0645\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0623\u0652\u064a\u0652\u062a\u064f\u0647\u064f \u063a\u064e\u0636\u0650\u0628\u064e \u0641\u0650\u064a \u0645\u064e\u0648\u0652\u0636\u0650\u0639\u064d \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0623\u0634\u064e\u062f\u064e\u0651 \u063a\u064e\u0636\u064e\u0628\u064b\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e\u0626\u0650\u0630\u064d \u062b\u064f\u0645\u064e\u0651 \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u064a\u064e\u0627 \u0623\u064e\u064a\u0651\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0646\u064e\u0627\u0633\u064f\u060c \u0625\u0650\u0646\u064e\u0651 \u0645\u0650\u0646\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0645\u064f\u0646\u064e\u0641\u0650\u0651\u0631\u0650\u064a\u0652\u0646\u064e\u060c \u0641\u064e\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0645\u064e\u0651 \u0627\u0644\u0646\u064e\u0651\u0627\u0633\u064e \u0641\u064e\u0644\u0652\u064a\u064e\u062a\u064e\u062c\u064e\u0648\u064e\u0651\u0632\u0652\u060c \u0641\u064e\u0625\u0650\u0646\u0652 \u062e\u064e\u0644\u0652\u0641\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0636\u064e\u0639\u0650\u064a\u0641\u064e \u0648\u064e \u0627\u0644\u0643\u064e\u0628\u0650\u064a\u0631\u064e \u0648\u064e \u0630\u064e\u0627 \u0627\u0644\u062d\u064e\u0627\u062c\u064e\u0629\u0650 \u201c<\/strong>[11:149].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Mas\u02bcud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cBir kishi: \u201cEy Allohning Rasuli, falonchi cho\u02bbzib yuborayotgani sababli tongda namozga chiqmayapman\u201d, dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam g\u02bbazablanib ketdilar. Biror joyda u zotning o\u02bbsha kundagidan qattiq g\u02bbazablanganlarini ko\u02bbrmaganman. Keyin u zot: \u201cEy odamlar! Orangizda bezdiruvchilar bor (ekan). Kim odamlarga imom bo\u02bblsa, yengil qilsin. Chunki uning ortida zaiflar, keksalar va yumushlilar bor\u201d, dedilar\u201d [4:549].<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0648\u064e\u0639\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0628\u0650\u064a \u0647\u064f\u0631\u064e\u064a\u0652\u0631\u064e\u0629\u064e \u0631\u064e\u0636\u0650\u064a\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u060c \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0627\u0644\u0646\u064e\u0651\u0628\u0650\u064a\u0651\u064e \ufdfa \u064a\u064e\u0642\u0652\u0631\u064e\u0627\u064f \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u062c\u064f\u0645\u064f\u0639\u064e\u0629\u0650 \u0641\u0650\u064a \u0635\u064e\u0644\u0627\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650 \u0627\u0644\u0645 \u062a\u064e\u0646\u0652\u0632\u0650\u064a\u0644\u064f \u0627\u0644\u0633\u064e\u0651\u062c\u0652\u062f\u064e\u0629\u064e\u060c \u0648\u064e \u0647\u064e\u0644\u0652 \u0623\u064e\u062a\u064e\u0649 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0625\u0650\u0646\u0652\u0633\u064e\u0627\u0646\u0650\u201d<\/strong>\u00a0.[11:182]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cNabiy sollallohu alayhi vasallam juma kuni bomdod namozida\u00a0<strong>\u201cAlif lam mim. Tanzil\u2026\u201d<\/strong>\u00a0\u2013 sajda (surasi)ni va\u00a0<strong>\u201cHal ata \u02bcalal-insan\u201d<\/strong>ni qiroat qilar edilar\u201d[5:14].<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hadislardagi arab tilida vaqt ko\u02bbrsatgichlari vazifasida kelgan (<strong>\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c<\/strong>) tong so\u02bbzini o\u02bbzbek va ingliz tillariga qiyoslaganimizda har bir tilning o\u02bbziga xosligidan kelib chiqib, alohida bir mazmunni ifoda etishiga guvoh bo\u02bbldik. Xulosa qilib aytganda, Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadislarda vaqt ko\u02bbrsatkichlari vazifasida kelgan so\u02bbzlar leksik-semantik, badiiy va tarixiy nuqtai nazardan chuqur ma\u02bcno-mazmunni ifodalaydi, turli grammatik qoidalarga mos holda o\u02bbzgarib turadi. Bu jihatlarni arab va o\u02bbzbek tillarida qiyosiy o\u02bbrganish, ilmiy tadqiq etish tilshunoslikdagi muhim vazifalardan sanaladi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><strong>FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:<\/strong><\/span><\/div>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Ibrohimov. N. \u201cAl-Qomus\u201d Arabcha \u2013 o\u02bbzbekcha qomusiy lug\u02bbat. II juz. G\u02bbafur G\u02bbulom nashriyoti, T.,<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Murodov D. \u201cHadisshunoslik atama va iboralari\u201d (qisqa izohli lug\u02bbati). \u2013 T., Fan nashriyoti, 2009.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Uvatov U. \u201cBuyuk muhaddislar: Imom al Buxoriy, Imom Muslim, Imom at-Termiziy. \u201cO\u02bbzbekiston milliy ensiklopediyasi\u201d Davlat ilmiy nashriyoti, \u2013 T., 1998.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. \u201cOltin silsila (Sahihul Buxoriy)\u201d 1-juz Hilol-nashr nashriyoti, \u2013T., 2013.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf \u201cOltin silsila (Sahihul Buxoriy)\u201d 2- juz. Hilol-nashr nashriyoti, \u2013T., 2013.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf \u201cOltin silsila (Sahihul Buxoriy)\u201d 3-juz. Hilol-nashr nashriyoti, \u2013T., 2013.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Vladimir Abdulla Nirsha. \u201cSaxix al-Buxari\u201d. V 2-x t. 1-ye izd. \u2013M.: Blagotvoriteln\u044by fond \u201cIbragim bin Abdulaziz al Ibragim\u201d, 2002.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">Muhammad Muhsin Khan, \u201cSahih al-Bukhari Arabic \u2013 English\u201d Maktaba Darus-salam, Ar-Riyadh, 1994.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u201d \u0627\u0644\u0645\u062d\u0643\u0645 \u0648 \u0627\u0644\u0645\u062d\u064a\u0637 \u0627\u0644\u0623\u0639\u0638\u0645 \u201d \u0627\u0628\u0646 \u0633\u064a\u062f\u0629 (7\u062c\/395)<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0627\u0644\u062e\u0644\u064a\u0644 \u0628\u0646 \u0623\u062d\u0645\u062f \u0627\u0644\u0641\u0631\u0627\u0647\u064a\u062f\u064a\u060c \u0627\u0644\u0645\u0639\u0627\u062c\u0645 \u0648 \u0627\u0644\u0642\u0648\u0627\u0645\u064a\u0633\u060c 2007<\/span><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\">\u0623\u0628\u0648 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0627\u0633\u0645\u0627\u0639\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a\u201d\u0635\u062d\u064a\u062d \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a\u201d\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0643\u062a\u0627\u0628 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u060c \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a \u0644\u0628\u0646\u0627\u0646\u060c2016\u0645\u060c1728\u0635.<\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Jasur TEMIROV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>SamDCHTI o\u02bbqituvchisi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u02bbzbekiston Respublikasi jahon hamjamiyatida o\u02bbz o\u02bbrniga ega bo\u02bblgan bir sharoitda turli konfessiya vakillari bilan muloqot qilishning yuksak madaniyatiga erishishi katta ahamiyat kasb etadi. Buning hosilasi o\u02bblaroq, Imom Buxoriy ilmiy merosini o\u02bbrganish bo\u02bbyicha tadqiqotlar nafaqat o\u02bbzbek tilshunosligida, balki turkologiyada, hatto jahon tilshunosligida ham davom etmoqda. Biroq bizning nazarimizda ushbu ilmiy meros to\u02bblaligicha arab tilida yoki bo\u02bblmasa &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19888,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O\u02bbzbekiston Respublikasi jahon hamjamiyatida o\u02bbz o\u02bbrniga ega bo\u02bblgan bir sharoitda turli konfessiya vakillari bilan muloqot qilishning yuksak madaniyatiga erishishi katta ahamiyat kasb etadi. Buning hosilasi o\u02bblaroq, Imom Buxoriy ilmiy merosini o\u02bbrganish bo\u02bbyicha tadqiqotlar nafaqat o\u02bbzbek tilshunosligida, balki turkologiyada, hatto jahon tilshunosligida ham davom etmoqda. Biroq bizning nazarimizda ushbu ilmiy meros to\u02bblaligicha arab tilida yoki bo\u02bblmasa &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-01-18T04:53:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz\",\"name\":\"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg\",\"datePublished\":\"2022-01-18T04:53:09+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-18T04:53:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"O\u02bbzbekiston Respublikasi jahon hamjamiyatida o\u02bbz o\u02bbrniga ega bo\u02bblgan bir sharoitda turli konfessiya vakillari bilan muloqot qilishning yuksak madaniyatiga erishishi katta ahamiyat kasb etadi. Buning hosilasi o\u02bblaroq, Imom Buxoriy ilmiy merosini o\u02bbrganish bo\u02bbyicha tadqiqotlar nafaqat o\u02bbzbek tilshunosligida, balki turkologiyada, hatto jahon tilshunosligida ham davom etmoqda. Biroq bizning nazarimizda ushbu ilmiy meros to\u02bblaligicha arab tilida yoki bo\u02bblmasa &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2022-01-18T04:53:09+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz","name":"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida) - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg","datePublished":"2022-01-18T04:53:09+00:00","dateModified":"2022-01-18T04:53:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bukhari_buxoriy2022_12.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19890&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cSAHIHUL BUXORIY\u201dDA KELGAN HADISLARDAGI \u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u064c (shafaq, tong) SO\u02bbZINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI (O\u02bbzbek va ingliz tillari misolida)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19890"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19891,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19890\/revisions\/19891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}