{"id":19553,"date":"2021-12-23T10:30:18","date_gmt":"2021-12-23T05:30:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19553"},"modified":"2021-12-23T10:30:18","modified_gmt":"2021-12-23T05:30:18","slug":"xorazmning-biz-bilmagan-muhaddis-va-tarixchisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz","title":{"rendered":"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ilm-fan taraqqiyotida xorazmlik olimlarning xizmati katta bo\u02bblgan. Bu yurtning yetuk mutafakkirlari ilmning turli sohalarida samarali ijod qilgan. Shunday zotlardan biri Mahmud ibn Muhammad Xorazmiydir. Uning to\u02bbliq ismi \u2013 Mahmud ibn Muhammad ibn Abbos ibn Arslon Mazhariddin Xorazmiy. Ibn Abbosiy nomi bilan ham tanilgan. 1099 yilning avgust oyida Xorazmda tug\u02bbilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Alloma muhaddis, tarixchi, shuningdek, fiqh va tasavvuf ilmida imom bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ilmiy muhitda bilimga mehr qo\u02bbyib ulg\u02bbaygan Mahmud dastlabki ta\u02bclimni otasi va bobosidan olgan. Ulardan arab tilini, Qur\u02bcon va hadisni o\u02bbrgangan. Otasi Muhammad ishonchli roviy, Xorazmning yirik ulamolaridan, o\u02bbz davrida shofeiylarning yirik faqihlaridan bo\u02bblgan. O\u02bbg\u02bbli Mahmud \u201cXorazm tarixi\u201d kitobida uning tarjimai holini yozar ekan, \u201cUsulni Imom Ismoil ibn Husayn Darg\u02bboniyning huzurida o\u02bbrgangan va bu sohada yetuk olim bo\u02bblgan. Zamonasida til fasohati, chiroyli bayon va Qur\u02bconi karim oyatlaridan dalil olishda eng yetugi bo\u02bblgan\u201d, deydi. Bobosi Abbos ibn Arslon ham muhaddis, fozil, hadis borasida ishonchli kishilardan edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Mahmud Xorazmiy keyinchalik bilimini yuksaltirish maqsadida yetuk olimlarning ilmiy halqalariga qo\u02bbshilgan. Xususan, Ismoil ibn Ahmad Bayhaqiyning hadis darslariga qatnashgan. Samarqandda Ahmad ibn Abdulvohid Forsiydan, Buxoroda Muhammad ibn Ali Mutohhiriydan hadis tinglagan. Marvga borib Muhammad ibn Abdulloh Hafsaviydan, so\u02bbng Bag\u02bbdodda Ibn Talloyadan muhaddislik bilimlarini egallagan. Fiqh ilmini Hasan ibn Mas\u02bcud Bag\u02bbaviydan o\u02bbrgangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Uzoq ilmiy safarlardan so\u02bbng Ibn Abbosiy o\u02bbzining ona shahri \u2013 Xorazmga olim, faqih, muhaddis, tarixchi bo\u02bblib qaytadi. U vatandoshlariga egallagan bilimlarini o\u02bbrgatishni qasd qilgan edi. Isnaviy: \u201cU turli shaharlarda ko\u02bbplab shayxlardan hadis tinglagan. So\u02bbng ilm yoyish maqsadida Xorazmga qaytib, shu yerda yashagan\u201d, deydi. Darhaqiqat, Ibn Abbosiy hadis ilmining mohir bilimdoni edi. Subukiy aytadi: \u201cU hadis ilmidan yaxshi xabardor edi, unga nisbatan \u201cHofizul mutlaq\u201d darajasi ishlatilgan\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Alloma fiqh va usul bilan ham shug\u02bbullangan. Bu sohalarda yetuk olim hisoblangan. Imom Zahabiy: \u201cIbn Abbosiy faqih, fozil, ittifoq qilingan va ixtilofli masalalarni biladigan, zohiri va botini ajoyib, fiqh va tasavvufni o\u02bbzida jamlagan olim edi\u201d, degan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Mahmud Xorazmiy o\u02bbrgangan fanlari orasida tarix bilan ko\u02bbproq mashg\u02bbul bo\u02bblgan. \u201cXorazm tarixi\u201d asarini bitgan. Imom Subukiy aytadi: \u201cMen uning birinchi jildini ko\u02bbrganman. Kitob hammasi bo\u02bblib sakkizta katta jilddan iborat\u201d. U Xorazm tabiati, shaharlari, xalqi, tijorat, sanoat va ziroat sohalaridagi iqtisodiy holati, Abbosiylar, Tohiriylar, Somoniylar davridagi siyosiy vaziyatni tasvirlovchi asardir. Kitob geografik va tarixiy asar bo\u02bblib, unga ko\u02bbplab tarixchilar murojaat qilgan va asarlarida foydalangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ilm talabida turli yurtlarda bo\u02bblib qaytgan Mahmud Xorazmga kirib kelishi bilan uning atrofiga odamlar, ayniqsa, ilm talabalari to\u02bbplanib, ta\u02bclim oladi. Ular orasidan Yusuf ibn Maqlad Damashqiy, Ahmad ibn Toriq Karkiy, Imom Faxriddin Roziy va Imom Sam\u02bconiyni ta\u02bckidlab o\u02bbtish kerak.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Shogirdlari orasida eng mashhuri Abulhayot Forsiy nomi bilan tanilgan Imom Muhammad ibn Abdulloh ibn Umardir. U asli Balxdan bo\u02bblib, Ibn Abbosiydan saboq olish uchun Xorazmga kelgan. Yetuklikka erishgunga qadar allomadan ta\u02bclim olgan va \u201cNizomiya\u201d madrasasining mashhur olimlaridan biri bo\u02bblib yetishgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Manbalarda Mahmud Xorazmiyning yana bir asar yozgani xabar qilinadi. U \u201cKofiy fin nazmish shofiy\u201d (\u201cKomil tizimdagi yetuk asar\u201d) bo\u02bblib, fiqh sohasiga oiddir. Keyingi ko\u02bbplab faqihlar undan manba sifatida foydalangan. Afsuski, bu kitob bizgacha yetib kelmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ibn Arslon tug\u02bbilib o\u02bbsgan shahri Xorazmda 1173 yilda vafot etgan va shu yerda dafn qilingan.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Bahodir MIRZAYEV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ilm-fan taraqqiyotida xorazmlik olimlarning xizmati katta bo\u02bblgan. Bu yurtning yetuk mutafakkirlari ilmning turli sohalarida samarali ijod qilgan. Shunday zotlardan biri Mahmud ibn Muhammad Xorazmiydir. Uning to\u02bbliq ismi \u2013 Mahmud ibn Muhammad ibn Abbos ibn Arslon Mazhariddin Xorazmiy. Ibn Abbosiy nomi bilan ham tanilgan. 1099 yilning avgust oyida Xorazmda tug\u02bbilgan. Alloma muhaddis, tarixchi, shuningdek, fiqh va &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19551,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ilm-fan taraqqiyotida xorazmlik olimlarning xizmati katta bo\u02bblgan. Bu yurtning yetuk mutafakkirlari ilmning turli sohalarida samarali ijod qilgan. Shunday zotlardan biri Mahmud ibn Muhammad Xorazmiydir. Uning to\u02bbliq ismi \u2013 Mahmud ibn Muhammad ibn Abbos ibn Arslon Mazhariddin Xorazmiy. Ibn Abbosiy nomi bilan ham tanilgan. 1099 yilning avgust oyida Xorazmda tug\u02bbilgan. Alloma muhaddis, tarixchi, shuningdek, fiqh va &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-12-23T05:30:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz\",\"name\":\"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg\",\"datePublished\":\"2021-12-23T05:30:18+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-23T05:30:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Ilm-fan taraqqiyotida xorazmlik olimlarning xizmati katta bo\u02bblgan. Bu yurtning yetuk mutafakkirlari ilmning turli sohalarida samarali ijod qilgan. Shunday zotlardan biri Mahmud ibn Muhammad Xorazmiydir. Uning to\u02bbliq ismi \u2013 Mahmud ibn Muhammad ibn Abbos ibn Arslon Mazhariddin Xorazmiy. Ibn Abbosiy nomi bilan ham tanilgan. 1099 yilning avgust oyida Xorazmda tug\u02bbilgan. Alloma muhaddis, tarixchi, shuningdek, fiqh va &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-12-23T05:30:18+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz","name":"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg","datePublished":"2021-12-23T05:30:18+00:00","dateModified":"2021-12-23T05:30:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bukhari_buxoriy2021_106.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19553&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"XORAZMNING BIZ BILMAGAN MUHADDIS VA TARIXCHISI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19553"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19554,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19553\/revisions\/19554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}