{"id":19464,"date":"2021-12-17T09:36:24","date_gmt":"2021-12-17T04:36:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19464"},"modified":"2021-12-17T09:36:24","modified_gmt":"2021-12-17T04:36:24","slug":"siyosat-fan-va-adabiyot-tili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz","title":{"rendered":"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>18\u00a0<\/strong><strong>dekabr \u2013 Xalqaro\u00a0<\/strong><strong>arab tili kuni<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Jahon tillaridan biri hisoblangan arab tili insoniyat tamaddunida, ilm-fan taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etgan. Bu tilda yaratilgan ilmiy asarlar ko\u02bbplab ixtirolarga, kashfiyotlarga sabab bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu til faqatgina arab diyorlari aholisining muloqot vositasi bo\u02bblibgina qolmay, butun dunyo musulmonlarining ham umumiy tilidir. Chunki, musulmonlarning muqaddas kitobi \u2013 Qur\u02bcon aynan shu tilda nozil qilingan. Ko\u02bbplab islomiy ibodat va marosimlarni bajarishda shu muqaddas tildan foydalaniladi. Arab tili, shuningdek, arab dunyosidagi bir qator nasroniy cherkovlarning asosiy marosim tilidir. Ayni paytda O\u02bbrta asrlardagi yahudiylikka oid diniy asarlarning ko\u02bbpchiligi shu tilda yozilgan. Arab tilining mavqei islom dinining dunyo miqyosida keng tarqalishi tufayli ko\u02bbtarildi, chunki u ko\u02bbp asrlar davomida musulmonlar hukmronlik qilgan o\u02bblkalarda siyosat, fan va adabiyot tiliga aylandi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Arab tili asrlar davomida ilm-fanda, aholi orasida ishlatilgan bo\u02bblsa-da, XX asrga kelibgina dunyo doirasida rasmiy til sifatida e\u02bctirof etildi. U Birlashgan Millatlar Tashkilotining olti rasmiy tilidan biri hisoblanadi. 1973 yil sentyabr oyida BMT Bosh Assambleyasi sessiyalarida arab tilini ilk bor ishlatishga muvaffaq bo\u02bblindi. Shu yili arab tilini rasmiy tillar qatoriga kiritish to\u02bbg\u02bbrisida qaror qabul qilindi. BMT va uning tarkibidagi boshqa tashkilotlar 1973 yil 28 dekabrda bo\u02bblib o\u02bbtgan Bosh Assambleya sessiyasining 3190-sonli qarorini e\u02bclon qildi. Unda arab tili rasmiy tillar qatoriga qo\u02bbshilgani belgilab qo\u02bbyilgan edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">2012 yil oktyabr oyida YUNESKO Ijroiya kengashining 190-sessiyasi bo\u02bblib o\u02bbtdi. Unda 18 dekabrni \u201cXalqaro arab tili kuni\u201d deb e\u02bclon qilish to\u02bbg\u02bbrisida qaror qabul qilingan va ilk bor bu sana o\u02bbsha yili YUNESKOda nishonlangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">2011 yilda \u201c<em>Bloomberg Businessweek<\/em><em>\u201d nashri<\/em>\u00a0arab tilini biznes uchun eng foydali tillar qatoriga qo\u02bbydi. 2013 yilda Britaniya Kengashi Birlashgan Qirollikda eng ko\u02bbp talab qilinadigan tillar bo\u02bbyicha \u201cKelajak tillari\u201d sarlavhasi ostida katta hisobot e\u02bclon qildi. Tashkilot ma\u02bclumotlariga ko\u02bbra, arab tili Buyuk Britaniyada eng ko\u02bbp daromad keltiradigan tillar ro\u02bbyxatida ikkinchi o\u02bbrinda turadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Arab tili somiy tillar oilasiga mansub bo\u02bblib, unda 467 milliondan ortiq kishi so\u02bbzlashadi. Bu til arab dunyosidan tashqari boshqa ko\u02bbplab yaqin hududlar aholisi orasida ham keng tarqalgan. Jumladan, Turkiya, Chad, Mali, Senegal, Eritreya, Efiopiya, Janubiy Sudan va Eronda. Shunday qilib, u dunyodagi eng keng tarqalgan tillar orasida to\u02bbrtinchi o\u02bbrinni egallaydi. Rasmiy til sifatida tan olingan mamlakatlar (jami 27 ta) soni bo\u02bbyicha uchinchi o\u02bbrinda turadi. Internetda eng ko\u02bbp qo\u02bbllaniladigan to\u02bbrtinchi til hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Dunyo sivilizatsiya rivojiga munosib hissa qo\u02bbshgan Buxoriy, Termiziy, Xorazmiy, Beruniy, Forobiy, Ibn Sino va boshqa ko\u02bbplab yetuk alloma ajdodlarimiz aynan arab tilida ijod qilgan. Buyuk tilshunos bobokalonimiz Mahmud Zamaxshariyning arab tili grammatikasi va tilshunosligi bo\u02bbyicha \u201cUnmuzaj\u201d va \u201cMufassal\u201d asarlari nafaqat o\u02bbsha davrning muhim manbasi bo\u02bblgan, balki hozir ham zarur qo\u02bbllanma vazifasini bajarmoqda. Movarounnahr mutafakkirlarining boy ilmiy merosini o\u02bbrganish va kelajak avlodga yetkazish uchun bu tilni o\u02bbrganish ayni muddaodir.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Bahodir MIRZAYEV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18\u00a0dekabr \u2013 Xalqaro\u00a0arab tili kuni Jahon tillaridan biri hisoblangan arab tili insoniyat tamaddunida, ilm-fan taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etgan. Bu tilda yaratilgan ilmiy asarlar ko\u02bbplab ixtirolarga, kashfiyotlarga sabab bo\u02bblgan. Bu til faqatgina arab diyorlari aholisining muloqot vositasi bo\u02bblibgina qolmay, butun dunyo musulmonlarining ham umumiy tilidir. Chunki, musulmonlarning muqaddas kitobi \u2013 Qur\u02bcon aynan shu tilda nozil &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19462,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"18\u00a0dekabr \u2013 Xalqaro\u00a0arab tili kuni Jahon tillaridan biri hisoblangan arab tili insoniyat tamaddunida, ilm-fan taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etgan. Bu tilda yaratilgan ilmiy asarlar ko\u02bbplab ixtirolarga, kashfiyotlarga sabab bo\u02bblgan. Bu til faqatgina arab diyorlari aholisining muloqot vositasi bo\u02bblibgina qolmay, butun dunyo musulmonlarining ham umumiy tilidir. Chunki, musulmonlarning muqaddas kitobi \u2013 Qur\u02bcon aynan shu tilda nozil &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-12-17T04:36:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"410\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz\",\"name\":\"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg\",\"datePublished\":\"2021-12-17T04:36:24+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-17T04:36:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg\",\"width\":660,\"height\":410},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"18\u00a0dekabr \u2013 Xalqaro\u00a0arab tili kuni Jahon tillaridan biri hisoblangan arab tili insoniyat tamaddunida, ilm-fan taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etgan. Bu tilda yaratilgan ilmiy asarlar ko\u02bbplab ixtirolarga, kashfiyotlarga sabab bo\u02bblgan. Bu til faqatgina arab diyorlari aholisining muloqot vositasi bo\u02bblibgina qolmay, butun dunyo musulmonlarining ham umumiy tilidir. Chunki, musulmonlarning muqaddas kitobi \u2013 Qur\u02bcon aynan shu tilda nozil &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-12-17T04:36:24+00:00","og_image":[{"width":660,"height":410,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz","name":"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg","datePublished":"2021-12-17T04:36:24+00:00","dateModified":"2021-12-17T04:36:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/arabtilikuni.jpg","width":660,"height":410},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19464&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SIYOSAT, FAN VA ADABIYOT TILI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19464"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19464"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19465,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19464\/revisions\/19465"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}