{"id":19177,"date":"2021-11-30T12:28:50","date_gmt":"2021-11-30T07:28:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19177"},"modified":"2021-11-30T12:28:50","modified_gmt":"2021-11-30T07:28:50","slug":"tazkirai-muqimxoniya-qo%ca%bblyozmasining-tavsifi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazning qo\u02bblyozmalar fondida tarixga ham oid asarlar mavjud bo\u02bblib, ulardan biri \u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d qo\u02bblyozmasidir. Unda uch sulolaning siyosiy jarayonlardagi to\u02bbqnashuvlari va Movarounnahrda yangi bir sulola ashtarxoniylarning siyosat maydondagi o\u02bbrni va ahamiyati bayon qilingan. Asardagi voqea-hodisalar muallif tomonidan barcha tafsilotlari bilan tasvirlangan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muhammad Yusuf Munshiy ibn Xo\u02bbja Baqo balxlik tarixchi olim bo\u02bblib, XVII asrda ashtarxoniylar davrida Subhonqulixon (1680-1702) va Balx taxtiga o\u02bbtirgan shahzoda Abu Muzaffar Said Muhammad Muqimxon(1702-1704) hukmronligi davrida saroy munshiysi bo\u02bblgan. Muhammad Yusuf Munshiy shahzoda Abu Muzaffar Said Muhammad Muqimxonga bag\u02bbishlab, \u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d asarini yozgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Buxoro xoni Subhonqulixon o\u02bbg\u02bbil ko\u02bbrganida unga nom qo\u02bbyish uchun \u201cBurhonul avliyo val ataqiya, hidoyatpanoh, haqiqatogoh Nasriddinxoja ibn Abdug\u02bbafforxoja ibn Solihxoja ibn Xoja Kalonxoja ibn Maxdumi A\u02bczam quddusu sirruha\u201d ning huzuriga boradi va ul zot Qur\u02bconi karim sahifalarini ochib, undan: A\u02bcuzubillahi minash shaytonir rojim,<\/span><\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0631\u064e\u0628\u0650\u0651 \u0671\u062c\u0652\u0639\u064e\u0644\u0652\u0646\u0650\u0649 \u0645\u064f\u0642\u0650\u064a\u0645\u064e \u0671\u0644\u0635\u064e\u0651\u0644\u064e\u0648\u0670\u0629\u0650 \u0648\u064e\u0645\u0650\u0646 \u0630\u064f\u0631\u0650\u0651\u064a\u064e\u0651\u062a\u0650\u0649 \u2026<\/strong><strong>\u00a0\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cParvardigoro, meni va zurriyotlarimni namozda qoim qilgin\u201d<\/strong>\u00a0 (Ibrohim surasi 40 oyat) degan oyatga ko\u02bbzlari tushib, chaqaloqqa Muqimxon deb ism qo\u02bbygan. Keyinchalik shahzoda Balx valiahdi bo\u02bblib, tarixda katta iz qoldirgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asar O\u02bbrta Osiyoning XVI asr oxiri va XVII asr boshlaridagi tarixini yoritadigan muhim manbalardan biri hisoblanadi. Unda Chingizxon va uning avlodlari, Amir Temur va temuriylar, shayboniylar, ashtarxoniylar\u00a0 hukmronlik qilgan davrlarning ijtimoiy-siyosiy jarayonlari va ularning shajarasini barcha detallari bilan yoritilgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Muallif:\u00a0<\/strong>Muhammad Yusuf Munshiy ibn Xo\u02bbja Baqo.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Ko\u02bbchirilgan sanasi:\u00a0<\/strong>1239\/1823 yil.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Tili:\u00a0<\/strong>forsiy.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Qog\u02bbozi:\u00a0<\/strong>sharq.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Varag\u02bbi:\u00a0<\/strong>24,5&#215;15 mm.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Xat turi:\u00a0<\/strong>nasta\u02bcliq.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Siyoh turi:\u00a0<\/strong>asarning bob va fasllari, ismlar qizil siyohda, matn qora siyohda yozilgan.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Matn o\u02bblchami:\u00a0<\/strong>19&#215;9,5 mm.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Asarning boshlanishi:<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0627\u0641\u062a\u062a\u0627\u062d \u0645\u0642\u0627\u0644 \u0628\u0639\u0648\u0646 \u0648\u0627\u0647\u0628 \u0630\u0648\u0627\u0644\u062c\u0644\u0627\u0644 \u0648\u0642\u0627\u062f\u0631 \u0645\u0628\u062a\u062f\u0644 \u062a\u0639\u0644\u06cc \u0634\u0627\u0646\u0647 \u0639\u0645\u0627 \u06cc\u0642\u0627\u0644 \u06a9\u0647 \u062f\u0631\u0645\u0628\u062f\u0621 \u0641\u0637\u0631\u062a\u00a0<\/strong><strong>\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"10\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Asarning oxiri:<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u2026 \u0627\u0642\u0628\u0627\u0644 \u0648 \u0643\u0648\u0643\u0628 \u0627\u0644\u0646\u0628\u0648\u0631 \u062c\u0644\u0627\u0644 \u0627\u0628\u0646 \u067e\u0627\u062f\u0634\u0627\u0647 \u062e\u0635\u0627\u0644 \u0627\u0632\u0648\u0633\u0645\u062a \u0633\u0628\u0648\u0637 \u0648 \u0648\u0628\u0627\u0644 \u0645\u0635\u0648\u0646\u06cc \u0648\u0645\u0627\u0621\u0645\u0648\u0646\u06cc \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0648 \u0627\u0644\u062d\u0642 \u0645\u062d\u0645\u062f \u0648\u0627\u0644\u0647 \u0627\u0644\u0627\u0645\u062c\u0627\u062f<\/strong><\/span><strong><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00a0\u00a0<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"11\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Kolofon:<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u0634\u062f \u062a\u0648\u0641\u064a\u0642 \u062e\u062f\u0627\u0649 \u0644\u0627 \u064a\u0646\u0627\u0645 \u0633\u0646\u0629 \u0661\u0662\u0663\u0669\u00a0 \u0627\u064a\u0646 \u0643\u062a\u0627\u0628\u062a \u064a\u0648\u0645 \u0628\u0646\u0686\u0634\u0646\u0628\u0647 \u062a\u0645\u0627\u0645<\/strong><\/span><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"12\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Hoshiya:\u00a0<\/strong>Amir Husrav g\u02bbazali va matnlarga to\u02bbldirmalar berilgan.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Poygir:\u00a0<\/strong>mavjud.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Asarning tavsifi:<\/strong>\u00a0Mazkur qo\u02bblyozma boy va qadimiy madaniyatga ega bo\u02bblgan Movarounnahr va Xuroson\u00a0 xalqlari tarixini oydinlashtiradigan noyob nusxadir. U 1823 yili ko\u02bbchirilgan va markazning qo\u02bblyozmalar fondida \u211668 raqamda saqlanadi. Asar muqaddima va 10 bo\u02bblimdan iborat bo\u02bblib, boblarda tarixiy voqealar ketma-ketlikda yoritilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Birinchi bo\u02bblim\u00a0 o\u02bbn bobdan tashkil topgan. Unda Chingizxonning nasl-nasabi, taxtga o\u02bbtirishi, yurishlari haqidagi hikoyalar va Movarounnahrga kelishi va shaharlarni zabt etishi bayon qilingan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Keyingi bobda Shayboniyxon boshchiligidagi Dashti Qipchoq ko\u02bbchmanchi qabilalarining Movarounnahrga bostirib kirishi haqida hikoya qilinadi. Ubaydullaxon va Bobur Mirzo o\u02bbrtasidagi Buxoro uchun to\u02bbqnashuvlar, Iskandarxon va Pirmuhammadxon hukmronligi, shuningdek, Abdullaxonning Movarounnahr taxtini egallashi, vafoti\u00a0 va Abdulmo\u02bbminning qatli voqealari yoritilgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Asarning ikkinchi bo\u02bblimi o\u02bbttiz sakkiz bobdan iborat. Ammo boblardagi ma\u02bclumotlar nisbatan qisqa. Ulardagi ma\u02bclumotlar asarning asosiy qismini tashkil etadi \u2014 ashtarxoniylar hukmronligi davri aks ettiriladi. Shuningdek, Buxoro xonligining XVI-XVIII asrlardagi siyosiy ahvoli tasvirlanadi, xususan, hukmronlik shayboniylardan ashtarxoniylarga o\u02bbtishi, Balx va Buxoro hukmdorlari va amirlari o\u02bbrtasidagi nizolar haqida ma\u02bclumotlar keltiriladi. Markaziy hokimiyatning zaiflashishi, Buxoro xonligining Eron va Hindiston bilan munosabatlari bayon qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Asarning so\u02bbnggi bo\u02bblimida Balxda shahzoda Abu Muzaffar Said Muhammad Muqimxonning taxtga chiqish tarixi va uning Buxoro bilan munosabatlari yoritilgan. 1702-1704 yillar voqealari, xususan, Buxoro bilan Balx o\u02bbrtasida boshlangan qurolli kurash o\u02bbrin olgan. Asarda xonlar va yirik zamindorlar to\u02bbg\u02bbrisida, mehnatkashlarning og\u02bbir ahvoli haqida ham so\u02bbz yuritilgan. Shuningdek, o\u02bbz davrining yetuk tariqat peshvosi, xattot, shoirlari va\u00a0 Qunduz, Termiz, Balxda yashovchi\u00a0 qavmlar (qatag\u02bbon, qo\u02bbng\u02bbirot, qurama) hamda saroy mansablari va harbiy unvonlar to\u02bbg\u02bbrisida ma\u02bclumotlar keltirilgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muallif ashtarxoniylar davlatida tariqat vakillarining mavqei balandligini va ular siyosiy boshqaruvda yuqori lavozim sohiblari bo\u02bblganini alohida ta\u02bckidlab o\u02bbtgan. Asar bilan tanishar ekanmiz, ashtarxoniylar ichki ziddiyatlar tufayli tanazzulga uchragani va mahalliy zodagonlar Muqimxonni tan olmay Balx hokimligiga Xoja Abduvali Porsoning o\u02bbg\u02bbli Solihxojani tayinlaganiga guvoh bo\u02bblishimiz mumkin<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muhammad Yusuf Munshiy XVI-XVIII asrlaridagi tarixiy, siyosiy voqealarni tasvirlar ekan, xronologiyaga alohida e\u02bctibor qaratgan. Shuningdek, muallif Markaziy Osiyoda sulolalarning siyosiy kurashlari, xalq qo\u02bbzg\u02bbolonlari, Buxoro xonligidan ajralib chiqqan Balx va Farg\u02bbona vodiysidagi vaziyatni batafsil tasvirlagan. Samarqand, Shahrisabz va Badaxshon hokimlarining markazga bo\u02bbysunmaslik harakatlarini va buning sabablarini ko\u02bbrsatib bergan. 1708 yilda Ubaydullaxon o\u02bbtkazgan pul islohoti va uning aholi hayotiga salbiy ta\u02bcsirini yoritib o\u02bbtgan.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d asari xonliklardagi ichki vaziyat, mahalliy zodagon va din peshvolarining siyosatdagi mavqeidan to oddiy xalqning hayot tarzigacha bo\u02bblgan oid ma\u02bclumotlari bilan ahamiyatlidir. Kelajakda tadqiqotchi olimlar tomonidan bu asarning turli sanalarda ko\u02bbchirilgan nusxalari tadqiq va tahlil qilinsa, unda keltirilgan bahs-munozarali jihatlarga oydinlik kiritilar edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Masalan, ba\u02bczi olimlar Solihxojani Maxdumi A\u02bczamning nabirasi desa, boshqalari Xoja Abduvali Porsoning o\u02bbg\u02bbli, deydi. Bunday chigal masalalar talaygina. Asar davrlar o\u02bbtsa-da, o\u02bbz qiymatini yo\u02bbqotmagan, hamon tarixchi olimlar uchun muhim manba bo\u02bblib xizmat qilib kelmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Komilxon Kattayevning \u201cNodir qo\u02bblyozmalar\u201d shaxsiy fondida kitobning ikkita qo\u02bblyozma nusxasi mavjud bo\u02bblib, birinchisi, 186 varaqdan iborat. 1829 yilda ko\u02bbchirilgan; Yashil sharq muqovasining, tayakisi charmdan, turunj va loladan iborat. Ikkinchi nusxasi \u2014 266 varaq, 1897 yilda ko\u02bbchirilgan va\u00a0 yashil sharq muqovasining, tayakisi charmdan, turunj va loladan iborat. Ikki qo\u02bblyozmaning ham xattoti keltirilmagan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Shuningdek, asarning Sharqshunoslik qo\u02bblyozmalar instituti Habib Sulaymonov fondida ham bir necha nusxalari saqlanmoqda. Ulardan;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d-\u00a0\u00a0<\/strong>\u211672 raqamdagi nusxasi uch bo\u02bblimdan iborat bo\u02bblib, \u0645\u0642\u0627\u0644\u0629 deb boblarni nomlagan. I\u2013bo\u02bblim 14<sup>a<\/sup>-27<sup>a<\/sup>\u00a0; II \u2013bo\u02bblim\u00a0 27<sup>a<\/sup>-101<sup>a<\/sup>\u00a0; III \u2013 bo\u02bblim 101<sup>a<\/sup>-119<sup>b<\/sup>\u00a0va \u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 119<sup>b<\/sup>-120<sup>b<\/sup>\u00a0varaq. Muallif asarni so\u02bbngida Xoja Bahoulhaqq, Xoja Hofiz Sheroziy, Amir Temur, Sayyid Sharif Jurjoniy, Xoja Ahror Valiy, Alisher Navoiy, Adullaxon kabi tarixiy shaxslarning biografiyasi haqida va Buxorodagi ayrim me\u02bcmoriy yodgorliklarning tarixiga oid ma\u02bclumotlarni bayon etgan. 138<sup>a<\/sup>\u00a0varag\u02bbida\u00a0 nusxaning oxirgi qismi kolofonda 1324\/1906 yil 139<sup>b<\/sup>\u00a0varaqda esa, \u0645\u064a\u0631\u0632\u0627 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0641\u062a\u0627\u062d \u0643\u0627\u062a\u0628 \u0661\u0663\u0664\u0660 ya\u02bcni,\u00a0 Xattot Mirzo Abdulfattoh kotib 1922 yil ko\u02bbchirgan degan yozuv keltirilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d-\u00a0\u00a0<\/strong>\u21162569 raqamdagi nusxasida ham yuqoridagi nusxa kabi bo\u02bblim va boblarga ajratilgan. 1824 yil nasta\u02bcliq xatida Xorazmda ko\u02bbchirilgan. Nusxa to\u02bbliq, matn qizil ramkaga olingan va poygirlari bor. Sharqona raqamlangan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d-\u00a0\u00a0<\/strong>\u2116609\/II raqamdagi nusxasida Muhammad Yusuf Munshiy Muzaffar Muqimxonning Balx\u00a0 siyosiy boshqaruvidagi muhim shaxs ekani e\u02bctirof etilgan. Asar 408 varaqdan iborat, bo\u02bblib, 1814 yil \u0645\u0631\u0632\u0627 \u062e\u062f\u0627\u064a\u062f\u0627\u062f \u0648\u0644\u062f \u0645\u0631\u0632\u0627 \u0645\u062d\u0645\u062f \u062d\u0633\u064a\u0646 \u0628\u0644\u062e\u064a \u00a0\u00a0xattot Mirzo Hudoydod o\u02bbg\u02bbli Mirzo Muhammad Husayn Balxiy tomonidan ko\u02bbchirilgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qo\u02bblyozmaning Sankt-Peterburg va boshqa xorijiy fondlarda 60 dan ziyodroq nusxalari saqlanadi. Aksariyat nusxalari XIX asrda ko\u02bbchirilgan. Asar 1861\u00a0 yili o\u02bbzbekchaga\u00a0 to\u02bbliq tarjima qilingan, undan ayrim parchalari fransuz va rus tilarida e\u02bclon qilingan. 1956 yili to\u02bbliq ruschaga tarjimasi sharqshunos rus olimi A.Semenov tomonidan nashr etilgan<a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muxtasar qilib aytganda, alloma Muqimxon va ashtarxoniylar tarixini yozish orqali butun davrni, unda barcha ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni, oddiy odamlarning hayotini, muhim tarixiy shaxslarning shajarasi va faoliyatini batafsil yoritib bergan. Asar shu jihati bilan ham noyob bo\u02bblib, o\u02bbz dolzarbligini yo\u02bbqotmagan va keng qamrovli tadqiqotlarga munosibdir.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/qomus.info\/encyclopedia\"><span style=\"font-size: 12pt;\">ht<\/span>tps:\/\/qomus.info\/encyclopedia<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0K.Kattayev \u201cMahdumi A\u02bczam va Dahbed\u201d 1994. \u2013B.-18<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/qomus.info\/encyclopedia\">https:\/\/qomus.info\/encyclopedia<\/a><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0Muhammad Yusuf Munshiy. \u201cTazkirai Muqimxoniy\u201d \u211668 16<sup>b<\/sup>-17<sup>a<\/sup>-betlar<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0O\u02bbsha asar 26<sup>b<\/sup>\u00a0\u00a0bet<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>\u00a0A.Saidov. Svedeniya Muhammada Yusufa Munshiy ob administrativnom ustroystve Buxarskogo xanstva v XVI-\u00a0 nachale XVIII vv.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0<a href=\"http:\/\/makhdumi-azam.uz\/\">http:\/\/makhdumi-azam.uz<\/a><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>\u00a0Katolog fonda instituta rukopisey II-tom \u2116 72; \u21162569 -S-275<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a>\u00a0Sobraniye vostochn\u044bx rukopisey akademii I-tom \u2116609\/II, \u21161531, \u21161691, \u21161738, \u2116789, \u21161967, \u21161862\/II, \u211620\/ I, \u21162212\/II, \u2116615\/II, -S-275<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=19174#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/qomus.info\/encyclopedia\">https:\/\/qomus.info\/encyclopedia<\/a><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Daurbekova Iroda,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot<\/strong><strong>\u00a0markazi ilmiy xodimi,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Mamanov Mehriddin SamDU 1-kurs magistranti<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazning qo\u02bblyozmalar fondida tarixga ham oid asarlar mavjud bo\u02bblib, ulardan biri \u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d qo\u02bblyozmasidir. Unda uch sulolaning siyosiy jarayonlardagi to\u02bbqnashuvlari va Movarounnahrda yangi bir sulola ashtarxoniylarning siyosat maydondagi o\u02bbrni va ahamiyati bayon qilingan. Asardagi voqea-hodisalar muallif tomonidan barcha tafsilotlari bilan tasvirlangan. Muhammad Yusuf Munshiy ibn Xo\u02bbja Baqo balxlik tarixchi olim bo\u02bblib, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazning qo\u02bblyozmalar fondida tarixga ham oid asarlar mavjud bo\u02bblib, ulardan biri \u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d qo\u02bblyozmasidir. Unda uch sulolaning siyosiy jarayonlardagi to\u02bbqnashuvlari va Movarounnahrda yangi bir sulola ashtarxoniylarning siyosat maydondagi o\u02bbrni va ahamiyati bayon qilingan. Asardagi voqea-hodisalar muallif tomonidan barcha tafsilotlari bilan tasvirlangan. Muhammad Yusuf Munshiy ibn Xo\u02bbja Baqo balxlik tarixchi olim bo\u02bblib, &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-11-30T07:28:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz\",\"name\":\"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg\",\"datePublished\":\"2021-11-30T07:28:50+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-30T07:28:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg\",\"width\":800,\"height\":628},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI","og_description":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazning qo\u02bblyozmalar fondida tarixga ham oid asarlar mavjud bo\u02bblib, ulardan biri \u201cTazkirai Muqimxoniya\u201d qo\u02bblyozmasidir. Unda uch sulolaning siyosiy jarayonlardagi to\u02bbqnashuvlari va Movarounnahrda yangi bir sulola ashtarxoniylarning siyosat maydondagi o\u02bbrni va ahamiyati bayon qilingan. Asardagi voqea-hodisalar muallif tomonidan barcha tafsilotlari bilan tasvirlangan. Muhammad Yusuf Munshiy ibn Xo\u02bbja Baqo balxlik tarixchi olim bo\u02bblib, &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-11-30T07:28:50+00:00","og_image":[{"width":800,"height":628,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz","name":"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg","datePublished":"2021-11-30T07:28:50+00:00","dateModified":"2021-11-30T07:28:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/kitbqolyzma.jpg","width":800,"height":628},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=19177&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cTAZKIRAI MUQIMXONIYA\u201d QO\u02bbLYOZMASINING TAVSIFI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19177"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19178,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19177\/revisions\/19178"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}