{"id":17212,"date":"2021-08-16T11:46:28","date_gmt":"2021-08-16T06:46:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=17212"},"modified":"2021-08-16T11:46:28","modified_gmt":"2021-08-16T06:46:28","slug":"ta%ca%bcvilot-al-qur%ca%bcon-barcha-mavhum-masalalarga-aniqlik-kiritib-b%d0%b5radi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz","title":{"rendered":"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy nomi bilan mashhur bo\u02bblgan ulug\u02bb allomaning to\u02bbliq ismi Abu Mansur Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud Moturidiy Samarqandiy Ansoriydir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy Abu Bakr Ahmad ibn Is\u02bchoq Juzjoniy, Abu Nasr Ahmad ibn Abbos Iyoziy, Nusayr ibn Yahyo Balxiy, Muhammad ibn Muqotil Roziy va boshqalardan ta\u02bclim olgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu to\u02bbrt alloma Imom Moturidiyning Abu Hanifagacha bo\u02bblgan sanadini bog\u02bblovchi ustozlar hisoblanadi. Ma\u02bclumki, Abu Bakr Ahmad Juzjoniy, Abu Nasr Iyoziy va Nusayr Balxiy Abu Sulaymon Muso Juzjoniyning shogirdlaridir. Bu zot esa Abu Hanifaning asosiy ikki izdoshi bo\u02bblmish Imom Abu Yusuf va Imom Muhammadning shogirdi bo\u02bblgan. Demak, shunga ko\u02bbra, hanafiya mazhabi Imom Moturidiyga quyidagi sanad bilan yetib kelgan:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 Imom Abu Hanifa;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 Imom Abu Yusuf va Imom Muhammad;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 Abu Sulaymon Muso Juzjoniy;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2013 Abu Bakr Ahmad Juzjoniy, Abu Nasr Iyoziy va Nusayr Balxiy;<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy fiqhda Abu Hanifaning mazhabida bo\u02bblganidek, aqidada ham u kishiga ergashgan. Shuning uchun ham ba\u02bczi manbalarda moturidiylar hanafiylar deb ham ataladi. Ulamolar Imom Moturidiyni \u201cImomul hudo\u201d \u2013 Hidoyat imomi, \u201cMusahhihu aqoidi ahli sunna\u201d \u2013 Ahli sunna aqidasini to\u02bbg\u02bbrilovchi deb e\u02bctirof etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy tafsir yo\u02bbnalishi bo\u02bbyicha \u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d nomli benazir asar yozgan. Bu kitob ahli sunna val jamoaning Qur\u02bcon oyatlari tafsiridagi qarashlari to\u02bbg\u02bbri ekanini asoslash, tasdiqlash va isbotlash bilan birga, adashgan firqalarning noto\u02bbg\u02bbri qarashlarini ham ochib beruvchi mo\u02bbtabar asar hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Allomaning bu kitobi tafsir ilmining \u201ctafsir bil ma\u02bcsur\u201d (mufassir Qur\u02bcon oyatlarini rivoyat qilingan sahih hadislar va sahobalarning qavllari bilan tafsir qiladi) va \u201ctafsir bir ra\u02bcy\u201d (mufassir o\u02bbz fikri va ijtihodi ila tafsir qiladi) yo\u02bbnalishlari o\u02bbrtasini jamlagan holda yozilgan asardir. Unda asosan islomiy aqidaga nisbatan turli qarashlar bayon etilib, ularga moturidiya aqidasi asosida baho berilgan. Bu kitobni Imom Moturidiyning shoh asari deb atash mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy \u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d tafsirida mo\u02bbtazila, xavorij, rofiza, karromiy, jahmiy, mushabbiha, munajjim, folbin va boshqalarning fikrlarini munoqasha qilgan va hammasiga raddiya bergan. U kishi ahli sunna val jamoani qo\u02bbllab-quvvatlagan. Shu bois bu asarning boshqa bir nomi \u201cTa\u02bcvilotu ahli sunna\u201d deb nomlanadi. Imom Moturidiy unda sunniy aqidaga ta\u02bcvilda zid qarashlarni rad etadi va Abu Hanifaning qarashlariga suyangan holda ish ko\u02bbradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Mazkur kitob bizga to\u02bbliq holda etib kelgan bo\u02bblib, dunyoning ko\u02bbplab qo\u02bblyozma fondlarida uning qo\u02bblyozma nusxalari mavjud. Eng qadimiy nusxasi Makkadagi \u201cMaktabatul haram al-Makkiy\u201d kutubxonasi qo\u02bblyozmalar fondida saqlanadi. Bu asar bo\u02bbyicha bir necha bor tadqiqot ishlari olib borilgan va nashr etilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Toshkent nusxalari taqriban 700 yil burun ko\u02bbchirilgan. Asarning bir qo\u02bblyozma nusxasi O\u02bbzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti fondida 5126 raqami bilan saqlanadi. 1971 yili Qohirada Ibrohim Muhammad Avadayn va Sayyid Muhammad Avadayn kitobning bir qismini tadqiq etib, \u201cFotiha\u201d surasidan \u201cBaqara\u201d surasining yarmigacha bo\u02bblgan qismini nashr qilgan. 1983 yili Bag\u02bbdodda Muhammad Mustafizurrohman \u201cFotiha\u201d surasidan \u201cBaqara\u201d surasining oxirigacha bo\u02bblgan qismini bosmadan chiqargan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d bangladeshlik olim A.A. Rahmon tomonidan 1981 yilda yangi izoh va sharhlar bilan to\u02bbliq nashr qilingan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu kitobni 2004 yili Bayrutda Fotima Yusuf Xoymiy tadqiq qilib, besh jildda chop ettirgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d 2005 yili Bayrutdagi \u201cDorul kutubil ilmiya\u201d nashriyotida ikkinchi marta doktor Majdiy Bosalum tomonidan tadqiq qilinib, o\u02bbn jildda, 6230 sahifada nashr etilgan. Muhaqqiq kitobning birinchi jildida besh bobdan iborat 348 sahifalik muqaddima yozgan. Unda Imom Moturidiyning hayoti va faoliyati, mazkur kitobning yozilishi haqida batafsil ma\u02bclumot bergan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu kitob 2005 va 2009 yillarda turk olimi doktor Bekir To\u02bbpalo\u02bbg\u02bbli tomonidan Istanbuldagi \u201cDorul mezon\u201d nashriyotida ikki marta o\u02bbn sakkiz jildda nashr etildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiyning bu tafsiri islom ilmlari ta\u02bclimotida ma\u02bclum va mashhur bo\u02bblib, ulamolar nazdida boshqa biror avvalgi va keyingi tafsirlar unga tenglasha olmagan. \u201cKashfuz zunun\u201d kitobi muallifi Hoji Xalifa \u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d haqida Abu Muin Nasafiyning: \u201cU biror kitob teng kela olmaydigan asardir. Bu fan bo\u02bbyicha yozilgan kitoblarning birortasi unga yaqin ham kela olmaydi\u201d, degan ta\u02bcrifini keltiradi. Hoji Xalifaning ta\u02bckidlashicha, ushbu kitob Imom Moturidiyning boshqa asarlari orasida tili va uslubi jihatidan eng yengili ham hisoblanadi. Shu sababli, ahli sunna val jamoa ulamolarining asosiy manbaidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Masalan: Alloh taolo \u201cLayl\u201d surasining 14-15 oyatlarida:<strong>\u00a0\u201cUnda faqat baxtsiz\u00a0<\/strong>(odam)<strong>\u00a0kuygay. Qaysiki,\u00a0<\/strong>(dinni)<strong>\u00a0inkor etib,\u00a0<\/strong>(itoatdan)<strong>\u00a0bosh tortgan bo\u02bblsa\u201d,\u00a0<\/strong>deb marhamat qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aslida kofirlarga taalluqli bo\u02bblgan bu oyatni mo\u02bbtaziliylar: \u201cU faqat inkor qilish ma\u02bcnosida kelmagan. Bu yerda Alloh taoloning buyruqlari borasida kamchilik va nuqsonga yo\u02bbl qo\u02bbyganlar va U qaytargan ishlarga qo\u02bbl urganlar ham nazarda tutilmoqda\u201d, degan.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xavorijlar bunday deydi: \u201cGunohi kabira qilganlar bu ishlari bilan inkor qiluvchi va yuz o\u02bbgiruvchiga aylanadi. Chunki ular dastlab tavhid va imonga e\u02bctiqod qilganida buyruq kelgan barcha ishlarni to\u02bbliq ado etishni, unga loyiq bo\u02bblgan barcha ishlarni bajarish va unga munosib bo\u02bblmagan barcha ishlardan tiyilishni zimmasiga olgan. Shunday ekan, bu narsa tark qilinadigan bo\u02bblsa, aslida uni bajarishga e\u02bctiqod qilgan narsani inkor qiluvchiga aylanib qoladi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiy bu ikki toifaning noto\u02bbg\u02bbri da\u02bcvolariga raddiya o\u02bblaroq: \u201cBiroq bizning aqidamiz bo\u02bbyicha amalni bajarmaslik bilan inkor qiluvchi bo\u02bblib qolmaydi. Faqat va\u02bcdasi va e\u02bctiqodiga xilof ish qilgan kishiga aylanib qoladi\u201d, deydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Alloh taolo faqat mushrik va kofirlarga azob beradi, degan fikrni ilgari suradigan murjiiylar bu oyatni dalil keltirib, bunday deydi: \u201cU olovga faqat inkor qilgan va bosh tortgan kishilargina kiradi. Musulmon kishi garchi katta yoki kichik gunohga qo\u02bbl ursa-da, inkor qiluvchi ham, bosh tortuvchi ham bo\u02bblmaydi\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Imom Moturidiy murjiiylarning bu noto\u02bbg\u02bbri da\u02bcvolariga raddiya berib, bunday deydi: \u201cLekin bizning nazdimizda bu oyat tavhid va imon ahllari emas, kofirlar to\u02bbg\u02bbrisida nozil bo\u02bblgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu ikki oyat do\u02bbzaxning bir eshigi qolib boshqa bir eshigi, bir qavati qolib boshqa bir qavati haqida kelgan bo\u02bblishi mumkin. Chunki, (do\u02bbzaxda) har bir toifaning o\u02bbziga tegishli qavati bordir. Alloh taolo Niso surasining 145-oyatida:\u00a0<strong>\u201cAlbatta, munofiqlar do\u02bbzaxning eng tubida\u00a0<\/strong>(bo\u02bblur)<strong>lar\u201d<\/strong>\u00a0degan. Bu holat G\u02bboshiya surasining 6-oyatida\u00a0<strong>\u201cUlar uchun taom bo\u02bblmas, bo\u02bblganda ham faqat zaharli giyohdan bo\u02bblur\u201d<\/strong>\u00a0\u00a0yoki Hoqqa surasining 36-oyatida\u00a0<strong>\u201cYiringdan boshqa biror taom ham yo\u02bbqdir\u201d\u00a0<\/strong>deyilganidekdir. Oyatda aytib o\u02bbtilgan zaharli giyoh\u00a0 do\u02bbzaxning bir eshigi va qavatida, yiring esa boshqa bir qavatida bo\u02bbladi. Binobarin, bu qavatga faqat baxtsiz insongina kirishi mumkin. Gunohi kabira qilgan kishilar uchun maxsus bir qavat bo\u02bblishi ham mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ulamolarning gunohi kabira egalari qattiq qo\u02bbrqitilgan va tahdid qilingan, degan gapiga kelsak, biz ularga qilingan tahdidlarni hamda ularning azoblanishini inkor etmaymiz. Biroq gunohi kabira egalari do\u02bbzaxga kiradigan bo\u02bblsa, uning kofirlar tushgan qavatlarida bo\u02bblmaydi, deb aytamiz. Ularning olovi va uning lovullashi bor deb zikr qilingan azobdan boshqa bir azob bilan azoblanishi ehtimoli ham yo\u02bbq emas. Bizning nazdimizda gunohi kabira egalari Alloh taoloning xohish-irodasidadir. Xohlasa, ularni azoblaydi, xohlasa, afv etib, azobdan xalos qiladi. Ammo lovullab yonib turish sifati bilan zikr qilingan olov esa kofirlar uchundir\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d o\u02bbz davrida katta shuhrat qozongan. Bunga moturidiya ulamosi Abu Muin Nasafiy \u201cTabsiratul adilla\u201d asarida aytgan quyidagi so\u02bbzlarni misol keltirish mumkin: \u201cImom Moturidiyning Qur\u02bconga yozgan tafsiri barcha mavhum tuyulgan masalalarga aniqlik kiritib beruvchi, inson qalbidagi shubhali qora bulutlarni haydovchi hamda nihoyatda bolig\u02bb vasf ila yozilgan asardir. Alloh shunday kitobni yozgan zotga o\u02bbz salomini yo\u02bbllasin\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Imom Moturidiyning shu birgina asari uzoq tarix davomida ko\u02bbplab allomalar asarlariga asos, ijodiga turtki bo\u02bblgan. Shulardan biri Abu Muin Nasafiyning shogirdi Alouddin Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Ahmad Samarqandiyning sharhidir. U \u201cSharhu ta\u02bcviloti ahli sunna\u201d deb nomlanib, Sharqshunoslik instituti fondida bu asarning ikkita nusxasi saqlanadi. Mazkur sharhning bir qo\u02bblyozma nusxasi Istanbuldagi Sulaymoniya kutubxonasi \u201cMadina\u201d bo\u02bblimida 179 raqam bilan saqlanadi. Yana bir nusxasi Hindistondagi Xudobaxsh nomli kutubxonada 294 raqam ostida saqlanadi. Bu yo\u02bbnalishda tadqiqot olib borgan doktor Ayyub Ali ushbu kitob Alouddin Samarqandiy tomonidan Moturidiyning tafsiriga yozilgan sharhdir, degan xulosaga kelgan. Alloma Alouddin Samarqandiy bu asarni ustozi Abu Muin Nasafiyning \u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d kitobidan dars berish jarayonida yozib borgan va sakkiz jildda jamlagan. Bu sharh qo\u02bblyozmasi hanuzgacha biror yerda chop etilmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-17210 tie-appear\" src=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_672.jpg\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" srcset=\"http:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_672.jpg 1000w, http:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_672-300x159.jpg 300w, http:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_672-768x408.jpg 768w, http:\/\/www.bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_672-310x165.jpg 310w\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"531\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0\u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d asarini o\u02bbrganish, tadqiq qilish va xalqimizni bu bebaho ilmiy merosdan bahramand qilish bugungi turli buzg\u02bbunchi oqimlarga qarshi kurashish, islom ta\u02bclimotini fitna uyushtirish maqsadida noto\u02bbg\u02bbri talqin qilish holatlarining oldini olish nuqtai nazaridan ham muhim ahamiyatga ega. Shu sababli Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tadqiqotchi olimlari tomonidan bu asarni o\u02bbzbek tiliga tarjima qilishdek sharafli ishga qo\u02bbl urildi. Natijada bugun \u201cTa\u02bcvilot al-Qur\u02bcon\u201d asarining 30-juzi ilk marta o\u02bbzbek tilida nashr etildi. \u00a0Albatta, bu davlatimiz mustaqilligining 30 yilligiga munosib tuhfa bo\u02bbldi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Abduvosi SHONAZAROV,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot<\/strong><strong>\u00a0markazi ilmiy xodimi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Imom Moturidiy nomi bilan mashhur bo\u02bblgan ulug\u02bb allomaning to\u02bbliq ismi Abu Mansur Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud Moturidiy Samarqandiy Ansoriydir. Imom Moturidiy Abu Bakr Ahmad ibn Is\u02bchoq Juzjoniy, Abu Nasr Ahmad ibn Abbos Iyoziy, Nusayr ibn Yahyo Balxiy, Muhammad ibn Muqotil Roziy va boshqalardan ta\u02bclim olgan. Ushbu to\u02bbrt alloma Imom Moturidiyning Abu Hanifagacha bo\u02bblgan sanadini &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Imom Moturidiy nomi bilan mashhur bo\u02bblgan ulug\u02bb allomaning to\u02bbliq ismi Abu Mansur Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud Moturidiy Samarqandiy Ansoriydir. Imom Moturidiy Abu Bakr Ahmad ibn Is\u02bchoq Juzjoniy, Abu Nasr Ahmad ibn Abbos Iyoziy, Nusayr ibn Yahyo Balxiy, Muhammad ibn Muqotil Roziy va boshqalardan ta\u02bclim olgan. Ushbu to\u02bbrt alloma Imom Moturidiyning Abu Hanifagacha bo\u02bblgan sanadini &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-08-16T06:46:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz\",\"name\":\"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg\",\"datePublished\":\"2021-08-16T06:46:28+00:00\",\"dateModified\":\"2021-08-16T06:46:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Imom Moturidiy nomi bilan mashhur bo\u02bblgan ulug\u02bb allomaning to\u02bbliq ismi Abu Mansur Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud Moturidiy Samarqandiy Ansoriydir. Imom Moturidiy Abu Bakr Ahmad ibn Is\u02bchoq Juzjoniy, Abu Nasr Ahmad ibn Abbos Iyoziy, Nusayr ibn Yahyo Balxiy, Muhammad ibn Muqotil Roziy va boshqalardan ta\u02bclim olgan. Ushbu to\u02bbrt alloma Imom Moturidiyning Abu Hanifagacha bo\u02bblgan sanadini &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-08-16T06:46:28+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz","name":"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg","datePublished":"2021-08-16T06:46:28+00:00","dateModified":"2021-08-16T06:46:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bukhari_buxoriy2021_67.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=17212&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cTA\u02bcVILOT AL-QUR\u02bcON\u201d BARCHA MAVHUM MASALALARGA ANIQLIK KIRITIB B\u0415RADI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17213,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17212\/revisions\/17213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}