{"id":16371,"date":"2021-07-07T12:35:56","date_gmt":"2021-07-07T07:35:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=16371"},"modified":"2021-07-07T12:43:29","modified_gmt":"2021-07-07T07:43:29","slug":"al-fiqh-al-akbar-imom-abu-hanifaga-t%d0%b5gishli-emasmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz","title":{"rendered":"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Ahmad ibn Taymiyaning izdoshlari bo\u02bblmish \u201csalafiy\u201dlar tarafdan ahli sunna val-jamoa aqidasida yozilgan mashhur matn al-Fiqh al-akbar asarini imom A\u02bczam Abu Hanifaga tegishli emas degan iddao ilgari suriladi. Salafiy imom Alboniyga ayni shu mavzuda savol berishadi. U \u201cimom Abu Hanifaning aqidaga doir hech qanday asari yo\u02bbq\u201d deb javob bergan<em>\u00a0(\u201cHidoyat va Nur\u201d turkum ko\u02bbrsatuvlari. 52-son).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Umuman salafiylar orasida al-Fiqh al-akbar Abu Hanifaga mansub emas degan fikr keng tarqalgan. Ularga ko\u02bbra, Imom Abu Hanifa rahimahulloh hijriy birinchi asrning oxiri va ikkinchi asrning birinchi yarmida (80-150) yashab o\u02bbtgan. Bu davrda hali kitob yozish an\u02bcanasi yo\u02bblga qo\u02bbyilmagan edi, demak al-Fiqh al-akbarning muallifi imom Abu Hanifa bo\u02bblmagan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Masalaning qiziq tarafi shuki, xozirgi salafiylarning bu fikri salafiylik asoschisi Ahmad ibn Tayyamiya va uning yaqin shogirdi Ibn Qayyim al-Javziyalarning fikriga mutlaqo to\u02bbg\u02bbri kelmaydi. \u201cSalafiylar\u201d ulug\u02bbi Shayh ul-islom Ibn Tayamiya \u201cDar\u02bcu taoruzil aql van naql\u201d asarida al-Fiqh al-akbarning muallifi imom Abu Hanifa ekanligini, u kitob Abu Hanifaning shogirdlari orasida mashhur va keng yoyilganini aytib o\u02bbtgan. Shuningdek, yana bir \u201csalafiy\u201d imom ibn Qayyim al-Javziya ham o\u02bbzining \u201cIjtimo al-juyush al-islamiya\u201d nomli asarida al-Fiqh al-akbar imom Abu Hanifaning asari deb aytib qo\u02bbygan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bu ikkisdan tashqari boshqa e\u02bctiborli olimlar ham al-Fiqh al-akbarning muallifi imom Abu Hanifa rahimahulloh ekanligini aytib o\u02bbtgan. Jumladan: alloma ibn Abulizz Aqidatu Tahoviyaning sharhida aytgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Shayh Vahbiy G\u02bbovajiy Mulla Ali Qori rahimahulloh tarafdan al-Fiqh al-akbarga yozilgan sharhni tahqiq qilarkan shunday degan: \u201cal-Fiqh al-akbar imom Abu Hanifa rahimahullohning imlosi va ta\u02bclifidir. Bu kitob Alloma Zohid Kavsariy tarafdan birinchi bor tahqiq qilib nashr etilgan. Men Madinai munavvaradagi \u201cOrif Hikmat\u201d kutubhonasida al-Fiqh al-akbarning juda yaxshi saqlangan qo\u02bblyozma nusxasini ko\u02bbrdim. Roviylari: Ali ibn Ahmad forisiy, u kishi Nasr ibn Yahyodan, u kishi Abu Muqotildan, u kishi Osim ibn Yusufdan, u kishi esa imom Abu Hanifa rahimahullohning o\u02bbg\u02bbli Hammoddan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Hijriy 429 yili vafot topgan imom Abdulqohir Bag\u02bbdodiy o\u02bbzining \u201cUsuli din\u201d nomli asarida shunday degan: \u201cAhli sunna mutakallimlarining avvalgi faqihlari qatorida mazhab egalari imom Abu Hanifa va imom Shofe\u02bciyni tilga olish o\u02bbrinli. Chunki imom Abu Hanifa qadariyalarga raddan bir kitob yozgan va uni al-Fiqh al-akbar\u201d deb nomlagan.\u00a0<em>(Usuli din. Abdulqohir Bag\u02bbdodiy. 38 \u2014 Bet).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Abulmuzaffar Isfaroiniy ham \u201cat-Tabsir fid-din\u201d nomli asarida bu mavzuga to\u02bbxtalib: \u201cAbu Hanifa rahimahullohning al-Olim val-mutaallim\u201d asari bilan \u201cal-Fiqh al-akbar\u201d asarlarida ahli bid\u02bcat va mulhidlarga raddan ochiq-oydin hujjatlar bor. Bu kitoblarning rivoyati bizga ishonchli va mo\u02bbtamad sanadlar bilan Nasr ibn Yahyodan u esa Abu Hanifadan yetib kelgan\u201d deb aytgan.\u00a0<em>(at-Tabsir fid-din. 113 \u2014 Bet).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Yuqoridagilardan xulosa qilib aytish mumkinki, \u201cal-Fiqh al-akbar\u201dning imom Abu Hanifa rahimahullohga mansubligida shubha yo\u02bbq. Bu kitob Imom Abu Hanifa rahimahullohning imlolari asosida, ya\u02bcni u kishining aytib turishi shogirdlari esa qog\u02bbozga tushirishi asosida yozilgan. Asarni muallifdan Hammod ibn Abu Hanifa, imom Abu Yusuf, Abu Muti\u02bc Hakam ibn Abdulloh Balxiy, Abu Muqotil, Hafs ibn Muslim Samarqandiy kabi shogirdlari yozib olgan va boshqalarga rivoyat va kitobat orqali yetkazganlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\">Imom Abu Hanifa rahimahullohning nabirasi Ismoil ibn Hammod, Muhammad ibn Muqotil ar-Roziy, Muhammad ibn Samoa, Nasr ibn Yahyo al-Balxiy, Shaddod ibn Hakamlar esa sahih isnodlar bilan \u201cal-Fiqh al-akbar\u201dni birinchi roviylaridan olib keyingi avlodga tarqatishgan va asar shu tarzda ishonchli roviylar silsilasi orqali shayh Abu Mansur al-Moturidiy rahimahullohgacha yetib kelgan va u kishi bu asarga sharh bitgan.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Botirjon TOJIBOYEV<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>Andijon shahar \u201cG\u02bbishtli\u201d jome masjid imomi<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahmad ibn Taymiyaning izdoshlari bo\u02bblmish \u201csalafiy\u201dlar tarafdan ahli sunna val-jamoa aqidasida yozilgan mashhur matn al-Fiqh al-akbar asarini imom A\u02bczam Abu Hanifaga tegishli emas degan iddao ilgari suriladi. Salafiy imom Alboniyga ayni shu mavzuda savol berishadi. U \u201cimom Abu Hanifaning aqidaga doir hech qanday asari yo\u02bbq\u201d deb javob bergan\u00a0(\u201cHidoyat va Nur\u201d turkum ko\u02bbrsatuvlari. 52-son). Umuman salafiylar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16369,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ahmad ibn Taymiyaning izdoshlari bo\u02bblmish \u201csalafiy\u201dlar tarafdan ahli sunna val-jamoa aqidasida yozilgan mashhur matn al-Fiqh al-akbar asarini imom A\u02bczam Abu Hanifaga tegishli emas degan iddao ilgari suriladi. Salafiy imom Alboniyga ayni shu mavzuda savol berishadi. U \u201cimom Abu Hanifaning aqidaga doir hech qanday asari yo\u02bbq\u201d deb javob bergan\u00a0(\u201cHidoyat va Nur\u201d turkum ko\u02bbrsatuvlari. 52-son). Umuman salafiylar &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-07-07T07:35:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-07T07:43:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz\",\"name\":\"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-07T07:35:56+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-07T07:43:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Ahmad ibn Taymiyaning izdoshlari bo\u02bblmish \u201csalafiy\u201dlar tarafdan ahli sunna val-jamoa aqidasida yozilgan mashhur matn al-Fiqh al-akbar asarini imom A\u02bczam Abu Hanifaga tegishli emas degan iddao ilgari suriladi. Salafiy imom Alboniyga ayni shu mavzuda savol berishadi. U \u201cimom Abu Hanifaning aqidaga doir hech qanday asari yo\u02bbq\u201d deb javob bergan\u00a0(\u201cHidoyat va Nur\u201d turkum ko\u02bbrsatuvlari. 52-son). Umuman salafiylar &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-07-07T07:35:56+00:00","article_modified_time":"2021-07-07T07:43:29+00:00","og_image":[{"width":660,"height":330,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz","name":"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI? - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg","datePublished":"2021-07-07T07:35:56+00:00","dateModified":"2021-07-07T07:43:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/bukhari_buxoriy2021_56.jpg","width":660,"height":330},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=16371&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AL-FIQH AL-AKBAR IMOM ABU HANIFAGA T\u0415GISHLI EMASMI?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16371"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16376,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16371\/revisions\/16376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}