{"id":15776,"date":"2021-06-03T09:45:04","date_gmt":"2021-06-03T04:45:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=15776"},"modified":"2021-06-03T09:45:04","modified_gmt":"2021-06-03T04:45:04","slug":"kompyuter-togrisidagi-bilimlar-otasi-yoxud-insonning-koinot-va-sayyoralarga-yol-topishi-uchun-xizmat-qilgan-alloma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz","title":{"rendered":"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma"},"content":{"rendered":"<p class=\"mt0\" style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">O\u2018tmishda ilmparvar Xorazm diyoridan ko\u2018plab olim-u ulamolar, yozuvchi-yu shoirlar, madaniyat va san\u2019at namoyandalari yetishib chiqqan. Shunday buyuk shaxslardan biri mashhur matematik, astronom va geograf Muhammad ibn Muso Xorazmiydir. Uni butun jahonda algebra fani asoschisi sifatida tan olishadi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Matematikaning fan sohasi sifatida yozma tarzda o\u2018rganilishi va o\u2018rgatilishi Muhammad Xorazmiy faoliyati bilan boshlab berildi. Bu olim Yunoniston, Eron va Hindiston matematika maktablari usullarini birlashtirish orqali o\u2018zining eng muhim asari bo\u2018lmish \u00abAl-Jabr va-l-Muqobala\u00bb asarini yaratdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu asar o\u2018sha davrda xalqning kundalik ehtiyojlari hamda olimlar va tadqiqotchilarda vujudga kelgan savollarga javob tariqasida yozilgan. Asar meros va mol-mulkni bo\u2018lib olish, turli oldi-berdilarni amalga oshirish va suv kanallarini qazish masalasida manba sifatida yaratilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Darvoqe, ushbu kitobning birinchi bobi Algebra fani asosiga bag\u2018ishlangan deb bilish mumkin. Kitobning ikkinchi bobida ilmiy o\u2018lchovlar, uchinchi bo\u2018limida esa vasiyat, meros va mol-mulkni taqsimlash masalalari to\u2018g\u2018risida so\u2018z yuritiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy \u00abAl-Jabr va-l-Muqobala\u00bb asari debochasida shunday yozadi:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00abAlloh Hazrat Muhammad (s.a.v.)ni odamlarning payg\u2018ambarlar bilan rishtasi uzilgan va ular Haqni tanimay qolgan bir chog\u2018ida payg\u2018ambar qilib yubordi. Bu payg\u2018ambarning kelishi bilan qalb ko\u2018zi ko\u2018rlar ko\u2018radigan bo\u2018lib, yo\u2018ldan adashganlar yo\u2018q bo\u2018lib ketishdan qutqarilib qoldilar. Alloh Muhammad (s.a.v.) va ul zotning xonadoni ahliga salovat yo\u2018llasin\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Belgiyalik mashhur tarixchi Jorj Sarton (1884-1956) o\u2018zining fan tarixiga bag\u2018ishlangan kitobida milodiy to\u2018qqizinchi asrni Xorazmiy asri va davri deb atagan. Atoqli fransuz tadqiqotchisi Aristid Marr (1823-1918) esa Muhammad ibn Muso Xorazmiyni yangi Yevropa xalqlarining algebra fanidagi haqiqiy muallimi deb biladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiyning matematika va trigonometriya, astronomiya va geografiya fanlariga kiritgan hamda bu sohalar olimlarining tadqiqotlari uchun kerak bo\u2018lgan asboblar yaratishda amalga oshirgan yangiliklari hayratlanarli va tahsinga loyiq.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sivilizatsiyalar tarixiga oid o\u2018n bir jildlik asar yozgan tarixchi Uilyam Dyurant (1885-1981) u to\u2018g\u2018risida shunday yozadi: \u00abXorazmiy haqiqatda quyidagi besh fan sohasida dunyo xalqlariga xizmat ko\u2018rsatgan: birinchisi \u2013 hind raqamlari va sonlari deb ataluvchi tizimni jahon matematika faniga kirgizdi; ikkinchisi \u2013 boshqa olimlarning astronomik jadvallarini takomillashtirdi; uchinchisi \u2013 bizga ma\u2019lum bo\u2018lgan eng qadimiy trigonometrik jadvallarni tuzdi; to\u2018rtinchisi \u2013 boshqa olimlar bilan birgalikda dunyo mamlakatlari geografiyasiga bag\u2018ishlangan ilk qomusni yozdi; beshinchisi \u2013 qo\u2018shuv va tenglama hisobiga bag\u2018ishlangan asarida ikkinchi darajali tenglamalar uchun tahliliy va geometrik yechim yo\u2018llarini ishlab chiqdi\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Muhammad Xorazmiy Hindistonga qilgan safarida hind matematiklari kashfiyotlariga tayangan holda \u00abKitob hisob al-hindiy\u00bb (\u00abHind hisobi haqida kitob\u00bb) va \u00abal-Kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr va al-muqobala\u00bb (\u00abTo\u2018ldirish va qarama-qarshi qo\u2018yish hisobi haqida qisqacha kitob\u00bb) nomli asarlarini yaratdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy belgili sonlarni qo\u2018llagan birinchi matematik hisoblanadi. U ushbu ish uchun o\u2018ziga xos atamalar qo\u2018llagan bo\u2018lib, manfiy sonlarni \u00abnoqis\u00bb, musbat sonlarni esa \u00abzoyid\u00bb deb atagandi. O\u2018sha davrga qadar matematikada harflarni qo\u2018llash odat tusiga kirmagandi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiyning matematika faniga kiritgan yana bir yangiligi noma\u2019lum son tushunchasidir. U o\u2018z asarida \u00abshiy\u02bc\u00bb (\u00abnarsa\u00bb) so\u2018zini noma\u2019lum son ma\u2019nosida qo\u2018llaydi. Keyinchalik Yevropa va jahon matematiklari ushbu tushunchani qo\u2018llay boshlashadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy tomonidan amalga oshirilgan muhim ishlardan yana biri \u2013 yer meridiani bir darajasining uzunligini aniqlash bo\u2018lib, shuning o\u2018zi yerning sharsimon ekanligini ko\u2018rsatardi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Aytishlaricha, u As\u2019hobi Kahf to\u2018g\u2018risida tadqiqot va izlanishlar olib borgan kishilar jumlasidan ham bo\u2018lgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy astronomiya sohasida ham nom chiqargan va alohida kitob yozgan. Uning astronomik va trigonometrik jadvallarni o\u2018z ichiga oluvchi \u00abZij\u00bb (\u00abYulduzlar jadvali\u00bb) asari 1126 yili lotin tiliga tarjima qilinib, Ispaniya orqali butun Yevropaga tarqaldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Xorazmiy Eronning Sosoniylar davridagi taqvimini xronologiya uchun asos qilib oldi. U eroncha taqvimni 365 kunga bo\u2018lib, uni hind va Ptolomey taqvimi bilan muvofiqlashtirdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiyning \u00abKitob ar-ruxoma\u00bb (\u00abQuyosh soati\u00bb) asari quyosh soatiga bag\u2018ishlangan. Ushbu kitob dunyoning turli geografik gorizontlarida musulmonlarning namoz o\u2018qishlari uchun namoz vaqtlarini belgilash maqsadida yozilgan. Mazkur kitob keyinchalik doiraviy trigonometriyaga oid hisoblashlar uchun asos bo\u2018lib xizmat qildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy astronomiya sohasida usturlob va u bilan ishlashga bag\u2018ishlangan ikki asar yaratdi hamda usturlobni takomillashtirdi. Usturlob o\u2018tmishda osmon jismlari o\u2018rtasidagi masofani aniqlashda foydalanilgan aniq va ilmiy asbobdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ayrim tadqiqotchilarning aytishlaricha, astronomiya fani Xorazmiy tomonidan yulduzlarni o\u2018rganish va ularning joylashuvini aniqlashtirishda qo\u2018llaniladigan devornamo (devor kvadranti) uskunasini yaratishdagi novatorligi natijasida sezilarli tarzda rivojlandi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Uning astronomiya sohasiga kiritgan yana bir yangiligi \u00abchorak\u00bb (sekstant) nomi bilan mashhur bo\u2018lgan uskuna bo\u2018lib, u o\u2018zining bundan oldin yunonistonlik astronom Ptolemey tomonidan yaratilgan qadimiy variantidan anchagina takomillashtirilgan edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Chorak osmon va yulduzlarni kuzatishda noldan to\u2018qson darajagacha bo\u2018lgan burchaklarni o\u2018lchashda foydalaniladi. Chorak kuzatish asboblarining usturlobdan mukammalrog\u2018i bo\u2018lib, uning yordamida quyoshning gorizontdan balandligini o\u2018lchash ham mumkin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy shuningdek yer va osmon xaritalari atlasini tuzish ishiga ham mas\u2019ul qilib tayinlangan bo\u2018lib, bunda u mashhur yunon astronomi Ptolemey tomonidan yaratilgan atlaslarni tuzatib, takomillashtiradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu buyuk olimning jahonga va insoniyatga qilgan xizmatlari ulkan va tengsiz bo\u2018lib, shu sababli ham oydagi makonlarning biri uning nomi bilan ataladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy eronliklarning hurmat-ehtiromini qozongan bebaho olimdir. Eronda o\u2018tkaziladigan eng muhim ilmiy festival ushbu atoqli olim nomi bilan ataladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Xorazmiy nomidagi festival Eronda muntazam tarzda o\u2018tkaziladigan muhim ilmiy tadbir bo\u2018lib, tadqiqotchilar va novatorlarni taqdirlash maqsadida tashkillashtiriladi. Ushbu festival har yili ikki bosqichda o\u2018tkaziladi. Uning birinchi bosqichi o\u2018ttiz besh yoshgacha bo\u2018lgan yosh tadqiqotchilar va olimlarga bag\u2018ishlangan bo\u2018lib, unda o\u2018quvchilarga mo\u2018ljallangan alohida bo\u2018lim ham mavjud.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Festivalda Eron Islom Respublikasi prezidenti ishtirokida g\u2018oliblar taqdirlanadi. Unda eronlik va jahonning turli mamlakatlari vakillari texnik-muhandislik sohasidagi fundamental fanlar bo\u2018yicha loyihalari bilan ishtirok etadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Eronda har oktyabr oyining yigirma oltinchi kuni Xorazmiy sharafiga \u00abAlgebra kuni\u00bb sifatida nishonlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Tehrondagi universitetlardan biri ham Xorazmiy nomidadir. Tehrondagi Amir Kabir nomli universitetning matematika fakulteti ro\u2018parasida Xorazmiyning haykali o\u2018rnatilgan. Bundan tashqari, Erondagi ko\u2018plab ko\u2018chalar, maktablar, ilmiy va madaniy muassasalarga Xorazmiy nomi berilgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Eronning YUNESKO bo\u2018yicha milliy komissiyasi tomonidan Xorazmiy tavalludining 1200 yilligi munosabati bilan Tehronda &#8220;festshrift&#8221; nashr etildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Xorazmiy asarlari kam sonli bo\u2018lsa-da, ularning ilmiy salmog\u2018i ulkandir. Shubhasiz uning matematika faniga kiritgan yangiliklari, olimlar va tadqiqotchilar tomonidan amalga oshiriladigan hisob-kitoblar aniqligi astronomiya fanida o\u2018sishning yuz berishi hamda insonning koinot va boshqa sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun asos bo\u2018lib xizmat qildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00a0Uning amalga oshirgan tadqiqotlari va kiritgan yangiliklari hozirga qadar talabalar va tadqiqotchilar tomonidan foydalanib kelayotgan bo\u2018lib, \u00abAl-Jabr va-l-Muqobala\u00bb asari hanuzgacha ko\u2018plab matematiklar uchun qimmatli manba hisoblanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">bugungi kunda masala yechish bosqichma-bosqich usulining nomlanishi sifatida qo\u2018llaniladigan \u00abalgoritm\u00bb atamasi Xorazmiy nomidan olingan. Biz bilamizki, algoritmlar dasturiy ta\u2019minot kabi yangi fan hamda kompyuter dasturlarini yaratishda asosiy rol o\u2018ynaydi. Shunga ko\u2018ra ayrimlar Xorazmiyni kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlarning otasi va asoschisi ham deb bilishadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Astronom olim va novator-matematik Xorazmiy barchamiz uchun faxr-iftixor ramzidir. Ushbu buyuk olim tadqiqotchilar va ilm o\u2018rganuvchilar uchun bilim va fan cho\u2018qqilariga chiqish hamda turli fan sohalarida hayratlanarli innovatsiya yaratmalariga erishish uchun munosib o\u2018rnak bo\u2018la oladi.<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hamid NAYYIROBODIY,<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Eron Islom Respublikasining O\u2018zbekiston Respublikasidagi<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Favqulodda va muxtor elchisi<\/span><\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><a href=\"http:\/\/uza.uz\/posts\/272609\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">UzA<\/span><\/strong><\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018tmishda ilmparvar Xorazm diyoridan ko\u2018plab olim-u ulamolar, yozuvchi-yu shoirlar, madaniyat va san\u2019at namoyandalari yetishib chiqqan. Shunday buyuk shaxslardan biri mashhur matematik, astronom va geograf Muhammad ibn Muso Xorazmiydir. Uni butun jahonda algebra fani asoschisi sifatida tan olishadi. Matematikaning fan sohasi sifatida yozma tarzda o\u2018rganilishi va o\u2018rgatilishi Muhammad Xorazmiy faoliyati bilan boshlab berildi. Bu olim Yunoniston, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15775,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O\u2018tmishda ilmparvar Xorazm diyoridan ko\u2018plab olim-u ulamolar, yozuvchi-yu shoirlar, madaniyat va san\u2019at namoyandalari yetishib chiqqan. Shunday buyuk shaxslardan biri mashhur matematik, astronom va geograf Muhammad ibn Muso Xorazmiydir. Uni butun jahonda algebra fani asoschisi sifatida tan olishadi. Matematikaning fan sohasi sifatida yozma tarzda o\u2018rganilishi va o\u2018rgatilishi Muhammad Xorazmiy faoliyati bilan boshlab berildi. Bu olim Yunoniston, &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-06-03T04:45:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"649\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz\",\"name\":\"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg\",\"datePublished\":\"2021-06-03T04:45:04+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-03T04:45:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg\",\"width\":1024,\"height\":649},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"O\u2018tmishda ilmparvar Xorazm diyoridan ko\u2018plab olim-u ulamolar, yozuvchi-yu shoirlar, madaniyat va san\u2019at namoyandalari yetishib chiqqan. Shunday buyuk shaxslardan biri mashhur matematik, astronom va geograf Muhammad ibn Muso Xorazmiydir. Uni butun jahonda algebra fani asoschisi sifatida tan olishadi. Matematikaning fan sohasi sifatida yozma tarzda o\u2018rganilishi va o\u2018rgatilishi Muhammad Xorazmiy faoliyati bilan boshlab berildi. Bu olim Yunoniston, &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-06-03T04:45:04+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":649,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz","name":"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg","datePublished":"2021-06-03T04:45:04+00:00","dateModified":"2021-06-03T04:45:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0425\u041e\u0420\u0415\u0417\u041c\u04183.jpg","width":1024,"height":649},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15776&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kompyuter to\u2018g\u2018risidagi bilimlar otasi yoxud insonning koinot va sayyoralarga yo\u2018l topishi uchun xizmat qilgan alloma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15776"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15777,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15776\/revisions\/15777"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}