{"id":15078,"date":"2021-04-29T09:04:18","date_gmt":"2021-04-29T04:04:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bukhari.uz\/?p=15078"},"modified":"2021-04-29T09:04:18","modified_gmt":"2021-04-29T04:04:18","slug":"abu-hamid-rukniddin-muhammad-ibn-muhammad-amidiy-samarqandiy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz","title":{"rendered":"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom, fiqh, falsafa, mantiq sohalari bo\u02bbyicha olim bo\u02bblib, uning faoliyati haqida ma\u02bclumotlar manbalarda kam keltirilgan. Alloma o\u02bbz davrining mashhur yetakchi faqih olimlaridan biri bo\u02bblgan Roziyyiddin Nisaburiydan saboq olgan. Nisaburiyning to\u02bbrt shogirdidan biri Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom ilmidagi \u201cjadal\u201d (mantiq, falsafa va bahs-munozara, qiyos va qabul qilingan takliflarga asoslangan mezon) ni chuqur o\u02bbrganib, bu sohada izlanish va tadqiqotlar olib borgan. Shu sababdan alloma \u201cRukniddin\u201d (Dinning ustuni) nomi bilan tanilgan. Muhammad Samarqandiy fors tilida jadal ilmi bo\u02bbyicha \u201cChust\u201d (\u201cBahs\u201d) deb nomlangan asar yozgan birinchi olimlardan bo\u02bblgan. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Allomaning jadal sohasiga yozgan bir necha bo\u02bblib, faqih olimlar orasida \u201cTariqat Amidiy\u201d (bk. Brockelmann,\u00a0<em>GAL<\/em>, I, 568) asari mashhurdir. Shamsiddin Ahmad ibn Xalil al-Huvayyiy va boshqa olimlar tomonidan yozilgan sharhlar \u201cal-Irshod\u201d (Kashfuz zunun, I, 69; II, 1113; Brockelmann, GAL, I, 568; Suppl., I, 786, 924),\u00a0 \u201cAroisun nafois\u201d \u2013\u201can-Nafois\u201d. (Kashfuz zunun, II, 1966) deb nomlangan. Ibn Xaldun jadal ilmi haqida bahs-munozara ketganda, Pazdaviyni va Amidiy tomonidan ishlab chiqilgan ikkita usul borligini va turli xil dalillardan foydalanib, ular asosida ish ko\u02bbrganini aytib o\u02bbtgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Allomaning asariga sharh yozgan olimlar tarjimai holi, nomini eslamasdan, unga ta\u02bcrif bermasdan o\u02bbtmagan. Chunki, u Bengaliyaning yirik shahri bo\u02bblmish Lakxnavida bir muddat qozilik lavozimida ishlagan davrda, hind falsafasini keng o\u02bbrgangan. \u201cAmrtakunda\u201d (\u201cHavzul hayat\u201d) nomli sanskritcha asarni tadqiq qilib, arab tiliga tarjima qilgan. Asar hind falsafisiga oid bo\u02bblib, mikrokosmos va makrokosmos o\u02bbrtasidagi munosabat, insonning olamdagi o\u02bbrni, mohiyati, tabiati, qalbi, ruhi, o\u02bblimi, yoga va boshqa mavzularini qamrab olgan. Amrtakundaning arabcha Yusuf Husayn tomonidan besh marta nashr qilingan (\u201cZau al-\u1e24ayat: La Version Arabe de l\u02bbAmratkunda\u201d, JA, 213-bet [1928], 291-bet) 344) va asarning muqaddimasida sulton Allouddin Ali Mardon (1207-1212 y) hukmronligi davrda Kamapur (hozirgi Assam) dan kelgan Muhammad Amidiy Samarqandiy bilan u tufayli musulmon bo\u02bblgan Bahujaro ismli bir brahman yogachi o\u02bbrtasidagi ilmiy munozaralar keltirilgan. Shuningdek, olim brahman orqali ushbu asarni chuqur o\u02bbrganib, undan yogadan ta\u02bclim olgani haqida aytib o\u02bbtgan. Keyinchalik Kamapurdan Anbhubanha ismli brahman musulmon bo\u02bblgani va undan ham yogadan o\u02bbqigani va tinglaganini, sanskrit tilidan \u201cMir\u02bcatul ma\u02bcaniy li idrokil a\u02bclamil insan\u201d asarini arab tiliga tarjima qilganini qayd etgan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ushbu asarning ba\u02bczi nusxalarida Amidiy Samarqandiy Bahujaro bilan aloqasi va munosabatlari haqida eslatib o\u02bbtilgan, allomaning asarni fors tiliga so\u02bbngra, fors tilidan arab tiliga tarjima qilgani keltirilgan. Shuningdek, Muhammad Govt Gvaliyariy tomonidan arab va fors tilidagi \u201cBahrul hayot\u201d asari tarjima qilingan bo\u02bblsa-da, Amidiyning variantidagi ma\u02bclumotlarga to\u02bbg\u02bbri kelmasligi aytib o\u02bbtilgan. Bugungi kunda \u201cAmrtakunda\u201d ning turli tillarga tarjima qilingan nashrlari mavjud bo\u02bblib, asardan tasavvuf, falsafa, mantiq sohasida ishlanish va tadqiqot olib borayotgan olimlar unumli manba sifatida foydalanib kelmoqda.\u00a0<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>Turkiya diyonat vaqfi Islom ensiklopediyasidagi<\/em><\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>ma\u02bclumotlar asosida tayyorlandi.<\/em><\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Daurbekova Iroda, Halimova Dildora,<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Imom Buxoriy ilmiy-tadqiqot<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>markazi ilmiy xodimlari<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom, fiqh, falsafa, mantiq sohalari bo\u02bbyicha olim bo\u02bblib, uning faoliyati haqida ma\u02bclumotlar manbalarda kam keltirilgan. Alloma o\u02bbz davrining mashhur yetakchi faqih olimlaridan biri bo\u02bblgan Roziyyiddin Nisaburiydan saboq olgan. Nisaburiyning to\u02bbrt shogirdidan biri Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom ilmidagi \u201cjadal\u201d (mantiq, falsafa va bahs-munozara, qiyos va qabul qilingan takliflarga &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15076,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom, fiqh, falsafa, mantiq sohalari bo\u02bbyicha olim bo\u02bblib, uning faoliyati haqida ma\u02bclumotlar manbalarda kam keltirilgan. Alloma o\u02bbz davrining mashhur yetakchi faqih olimlaridan biri bo\u02bblgan Roziyyiddin Nisaburiydan saboq olgan. Nisaburiyning to\u02bbrt shogirdidan biri Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom ilmidagi \u201cjadal\u201d (mantiq, falsafa va bahs-munozara, qiyos va qabul qilingan takliflarga &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&amp;lang=oz\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-04-29T04:04:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Markaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@www_bukhari_uz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Markaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz\",\"name\":\"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg\",\"datePublished\":\"2021-04-29T04:04:18+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-29T04:04:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg\",\"width\":640,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/\",\"name\":\"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\",\"description\":\"bukhari.uz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c\",\"name\":\"Markaz\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.bukhari.uz\/\"],\"url\":\"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","og_description":"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom, fiqh, falsafa, mantiq sohalari bo\u02bbyicha olim bo\u02bblib, uning faoliyati haqida ma\u02bclumotlar manbalarda kam keltirilgan. Alloma o\u02bbz davrining mashhur yetakchi faqih olimlaridan biri bo\u02bblgan Roziyyiddin Nisaburiydan saboq olgan. Nisaburiyning to\u02bbrt shogirdidan biri Muhammad Amidiy Samarqandiy kalom ilmidagi \u201cjadal\u201d (mantiq, falsafa va bahs-munozara, qiyos va qabul qilingan takliflarga &hellip;","og_url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz","og_site_name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bukharicenter\/","article_published_time":"2021-04-29T04:04:18+00:00","og_image":[{"width":640,"height":400,"url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Markaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@www_bukhari_uz","twitter_site":"@www_bukhari_uz","twitter_misc":{"Written by":"Markaz","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz","url":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz","name":"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy - Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg","datePublished":"2021-04-29T04:04:18+00:00","dateModified":"2021-04-29T04:04:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#primaryimage","url":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg","contentUrl":"https:\/\/bukhari.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/amidi.jpg","width":640,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/?p=15078&lang=oz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bukhari.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Abu Hamid Rukniddin Muhammad ibn Muhammad Amidiy Samarqandiy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#website","url":"https:\/\/bukhari.uz\/","name":"Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi","description":"bukhari.uz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bukhari.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bukhari.uz\/#\/schema\/person\/a478cd03492de0ffa33336a39f0b5b1c","name":"Markaz","sameAs":["https:\/\/www.bukhari.uz\/"],"url":"https:\/\/bukhari.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15079,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15078\/revisions\/15079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bukhari.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}