Инсониятнинг маънавий қиёфасини юксалтириш ва ахлоқий фазилатларни ривожлантиришда фалсафа фанининг ўрни беқиёсдир. Хусусан, фалсафий тафаккур тарихи тизимида ўзига хос ўринга эга бўлган, дурдона асарлари билан диний ва дунёвий илмлар тараққиётига муносиб ҳисса қўшган Шарқ алломаларининг бебаҳо маънавий меросини бутун дунё тан олиб, юксак эътироф этмоқда. Мамлакатимиз Президенти таъкидлаганидек: “Ислом олами …
БатафсилСУҒДЛИК ФАҚИҲ – ИМОМ АЛИ СУҒДИЙ
Ислом фиқҳига оид китобларда Қорахонийлар даврида Самарқандда илмий фаолият олиб борган машҳур алломалардан бири Имом Али Суғдий (ваф. 461/1069) ҳақида маълумотлар мавжуд бўлиб, у салаф имомларнинг охиргиларидан бўлгани қайд этилади. Шундай бўлса-да, Имом Али Суғдий номи кўпчиликка номаълум бўлиши табиий. Тарихий манба ва тадқиқотларда[1] у ҳақидаги маълумотлар тарқоқ ҳолда учрайди. …
БатафсилҲОФИЗ САДАФИЙ – “САҲИҲУЛ БУХОРИЙ”НИНГ АНДАЛУСИЯДАГИ МАШҲУР ХАТТОТИ
Ҳофиз Садафий XI-XII асрларда ҳадис ровийлари ва ҳофизларининг ўзига хос билимдонларидан бири бўлган. У “Саҳиҳул Бухорий”ни ўз устози Абул Валид Божий ривояти асосида оққа кўчирган. У Абу Зарр Ҳаравийдан, у Фирабрийдан, у Бухорийдан ривоят қилган. Тўлиқ исми – Қози Ҳофиз Абу Али Ҳусайн ибн Муҳаммад ибн Фирруҳ ибн Ҳаййун Садафий …
БатафсилХОРАЗМНИНГ БИЗ БИЛМАГАН МУҲАДДИС ВА ТАРИХЧИСИ
Илм-фан тараққиётида хоразмлик олимларнинг хизмати катта бўлган. Бу юртнинг етук мутафаккирлари илмнинг турли соҳаларида самарали ижод қилган. Шундай зотлардан бири Маҳмуд ибн Муҳаммад Хоразмийдир. Унинг тўлиқ исми – Маҳмуд ибн Муҳаммад ибн Аббос ибн Арслон Мазҳариддин Хоразмий. Ибн Аббосий номи билан ҳам танилган. 1099 йилнинг август ойида Хоразмда туғилган. Аллома …
БатафсилНОСИРИДДИН ТУСИЙ ДУНЁҚАРАШИНИНГ ШАКЛЛАНИШИГА ТАЪСИР ЭТГАН ИЖТИМОИЙ-СИЁСИЙ ВАЗИЯТ ВА МАЪНАВИЙ МУҲИТ(2-қисм)
География соҳасида Ҳамдуллоҳ Муставфи Қазвиний (1282-1350) ва Абдурашид Салоҳ ибн Нури Бакуви (1360-1430) географик асарларининг моҳияти ва далилларининг аниқлиги билан машҳур бўлган. Бу асарлар орасида Ҳамидуллоҳ Қазвинийнинг “Кўнгил нашъаси” номли асари алоҳида аҳамиятга эга. Машҳур сайёҳ, географ, иқлимшунос Абдурашид Салоҳ ибн Нури Бакувийнинг “Китоб таяхис ал-асар ва ажойиб ал-Малик ал-Қаҳҳор” …
БатафсилНОСИРИДДИН ТУСИЙ ДУНЁҚАРАШИНИНГ ШАКЛЛАНИШИГА ТАЪСИР ЭТГАН ИЖТИМОИЙ-СИЁСИЙ ВАЗИЯТ ВА МАЪНАВИЙ МУҲИТ
Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Ҳасан Носириддин Тусий ҳаёти ва фаолияти билан фалсафа тарихида ўз ўрнига эга буюк донишманд ва энциклопедик олим сифатида ислом фалсафасининг ривожланишида унутилмас ва абадий из қолдирган. Унинг фаолияти нафақат Шарқ ва Ғарб тамаддуни ривожига таъсир қилди, оддий халқдан то зиёлиларгача ҳамманинг ҳурматига сазовор бўлди. …
БатафсилАБУЛ ФАЗЛ МУҲАММАД МАРВАЗИЙ ҲАЁТИ ВА ИЛМИЙ МЕРОСИ
Абул Фазл Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмажид ибн Исмоил Суламий Марвазий Балхий 855 йили Марв шаҳрида туғилган. Самъонийнинг маълумотига кўра, у Бухоро қозикалони бўлган ва Сомонийлар амири Нуҳ ибн Насрга фиқҳдан таълим берган. Амир катта ҳурмат ва ихлос билан уни бош вазир этиб тайинлаган. …
БатафсилБУРҲОНИДДИН МАРҒИНОНИЙ НАСАБИ ВА АВЛОДЛАРИ ТАҚДИРИ
Мусулмон жамиятида алоҳида ҳурмат-эътиборга сазовор бўлган хонадонлар (сакрал оилалар) доимо сиёсий ва маданий-маънавий ҳаётда муҳим роль ўйнаб келган. Ўтмишда нафақат Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломнинг тўғридан-тўғри авлодлари бўлмиш саййидлар балки чорёрлар авлодлари сифатида насаб ва ҳасабга эга хўжалар ҳам кўп имтиёзлардан фойдаланган. Айниқса, ислом оламида юксак ҳурматга сазовор бўлган Абу Бакр Сиддиқ …
БатафсилИМОМ БУХОРИЙНИНГ НАСАФЛИК ШОГИРДИ
Имом Бухорийнинг шогирдлари ниҳоятда кўп бўлган. Улар сафида машҳур муҳаддислар Муслим ибн Ҳажжож, Имом Термизий, Имом Насоий, Иброҳим ибн Маъқил Насафий, Ҳаммод ибн Шокир Насафий, Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Юсуф Фирабрий, Абу Талҳа Мансур ибн Муҳаммад Паздавий, Абу Абдуллоҳ Маҳомилий ва бошқа улуғ олимлар бор. Илм аҳли ўз китобини етказишда …
БатафсилФАН ТАРАҚҚИЁТИДА МОВАРОУННАҲРЛИК УЛАМОЛАРНИНГ ЎРНИ (8-қисм)
Саккокий (XV аср). Тўлиқ исми, туғилган ва вафот этган йиллари номаълум. Самарқандда Халил Султон (1405-09) ва Улуғбек ҳукмронлиги даврида яшаб, ижод этган. Алишер Навоий Саккокий ижодига юксак баҳо берган: “Туркий алфозининг булағосиндин Мавлоно Саккокий ҳам Лутфийларким, бирининг ширин абётининг иштиҳори Туркистонда бағоят ва бирининг латиф ғазалиётининг интишори Ироқ ва Хуросонда …
Батафсил